Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Energierekening wordt voor velen onbetaalbaar

FNV pleit voor maximumprijs
Joop

We maken ons niet druk genoeg om onze eigen mensenrechten

  •  
13-12-2013
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
De overheid is geen goede beschermer van onze rechten, we moeten dat zelf doen
Op de 65e verjaardag van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens presenteerde het kabinet met eerste ‘Nationaal Actieplan Mensenrechten’ in de geschiedenis van ons land. 62 pagina’s vol bestuurlijke en beleidsmatige proza. Ideaal leesvoer voor de druilerige, doorsnee dinsdagavond. Maar ook een actieplan waaruit blijkt dat het kabinet serieus werk wil maken van het honoreren en beschermen van mensenrechten. En daar kan geen enkele weldenkende burger van dit land tegen zijn.
Wat dezelfde burger echter niet beseft, is dat hij hierin zelf ook een verantwoordelijkheid en plicht heeft. En dat is maar goed ook, want de overheid is allesbehalve de ideale beschermer gebleken van onze mensenrechten.
Woud van overheidsinstituties en gesubsidieerde instellingen Ons land staat bol van overheidsinstituties en gesubsidieerde instellingen die zich impliciet of expliciet bezighouden met het beschermen van uw en mijn grondrechten, burgerrechten en mensenrechten. Het College voor de Rechten van de Mens, de Nationale Ombudsman, de Kinderombudsman, antidiscriminatievoorzieningen, het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis en nog vele anderen. Al hun activiteiten worden gesponsord door de overheid. Bij al die instituties en instellingen werken betrokken en deskundige professionals die het beste met burgers als u en ik voor hebben. Maar zelfs de professionele mensenrechtenbranche kan niet voorkomen dat mensenrechtenschending ook in ons land aan de orde van de dag zijn.
Mensenrechtenschendingen in Nederland Veel Nederlanders die zich bekommeren om mensenrechten, doen dat primair in het buitenland. Met maandelijkse incasso’s voor Amnesty International of Human Rights Watch als in het oog springende voorbeelden. Maar mensenrechten worden net zo goed geschonden in Amsterdam-Zuid als in Bangladesh. Weliswaar niet in dezelfde mate en met dezelfde verstrekkende gevolgen, maar een schending blijft een schending.
De herhaaldelijke schending van onze privacy bijvoorbeeld, waarover ruim 500 auteurs uit de hele wereld recent hun terechte zorgen uitten. Maar ook het recht om niet gediscrimineerd te worden, hetgeen vele homoseksuelen in grote steden, stotterende kinderen op het schoolplein, werkzoekende ouderen, allochtone aspirant-stagiaires, autistische studenten en vele andere minderheidsgroepen dagelijks over kunnen meepraten.
In sommige gevallen van mensen- of burgerrechtenschending is de overheid eerder het probleem dan de oplossing. Neem de grootschalige privacyschending door de AIVD, maar ook de soms inhumane behandeling van vreemdelingen en asielzoekers, het etnisch profileren door de politie en het oogluikend toestaand van mensenhandel in de prostitutiebranche. 
Mensenrechten raken een ieder in zijn ziel De bijdrage van individuele, betrokken burgers  aan de bescherming van mensenrechten is vaak nihil. En dat is opvallend, omdat mensenrechten ieder mens in zijn of haar ziel raken. In essentie moeten mensenrechten ervoor zorgen dat ieder mens zichzelf mag en kan zijn. Dat iedereen van zijn of haar vrijheid mag genieten, totdat het de vrijheid van de ander belemmert. Dat noch de overheid, noch medeburgers deze mensenrechten aan hun laars mogen lappen, maar dat ze voor iedereen en in dezelfde mate gelden. Een universele erkenning van de gelijkwaardigheid, menswaardigheid en fundamentele vrijheid van ieder individu.
Het is nu de hoogste tijd dat Nederlandse burgers de handen ineen slaan om voor hun mensen- en burgerrechten op te komen. Zónder overheidsbemoeienis of –subsidies. En dat gebeurt gelukkig al op verschillende plekken. Neem  de stichting ‘Bits of Freedom’ die opkomt voor internetvrijheid en privacy. Deze burgerrechtenbeweging bestaat bij de gratie van donaties van particulieren, fondsen en bedrijven en hoeft op geen cent van Vadertje Staat te rekenen. Datzelfde geldt ook voor het Platform Bescherming Burgerrechten , een initiatief van het Humanistisch Verbond. Het formeren van burgerrechtenbewegingen rondom individuele mensenrechten is goed, maar een algehele bundeling van burgerkrachten is beter.
Brede burgerrechtenbeweging Daarom pleit ik voor een brede burgerrechtenbeweging. Een beweging van burgers, voor burgers. Een beweging die bestaande burgerrechtenbewegingen met elkaar verbindt en daar het onbenut potentieel van individuele burgers aan toevoegt. Een beweging die uit kan groeien tot een beweging die zich actief bekommert om het lot van welke minderheid dan ook en namens hen de dialoog op een gestructureerde en positief-kritische manier aangaat met politiek en maatschappij.
Een beweging die actief, zichtbaar en massaal in verzet komt op het moment dat mensen- of burgerrechten worden geschonden. En een beweging die actief bijdraagt aan het bewustzijn van elke burger dat het beschermen van burgerrechten je burgerplicht is. Geen burgerrechten zonder burgerplichten en geen burgerplichten zonder burgerrechten.
Dave Ensberg-Kleijkers is bestuurskundige, lid van de Raad van Advies van de Martin Luther King-lezing, oud-voorzitter van Art.1 – landelijk expertisecentrum discriminatie

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (7)

JoopSchouten
JoopSchouten13 dec. 2013 - 22:35

'Wij' ZIJN De Overheid... ... Machtsgeile politici en volgzame ambtenaren zien dat anders (...).

Sonia2
Sonia213 dec. 2013 - 22:35

Ik zie het somber in, een burgerrechtenbeweging. We komen niet eens in verzet tegen de afbraak van onze eigen rechten en verworvenheden, laat staan voor die van anderen. Als het publiek iets begrepen heeft, dan is het wel dat men niet meer mee mag doen in de democratie. Daarmee kweek je gefrustreerde nihilisten, die ofwel anderen de schuld geven van hun ongeluk en tegenslag, of helemaal overal schijt aan hebben. De politiek, maar ook de nieuws- en opiniemedia, is en zijn verworden tot een grote verdeel-en-heers machine, die mensen tegen elkaar opzet, nee, niet de machthebbers, maar de zwakkeren en kwetsaren, en de mensen die alleen maar naar beneden kunnen trappen, en niet naar boven, omdat ze niet weten wie hun echte vijanden zijn. Ik denk dat mensen zijn vergeten dat recht het allerbelangrijkste is dat ons kan behoeden voor een terugval naar (nog) geweldadiger tijden. No justice, no peace. Allereerst moeten we de burgers van Nederland gaan informeren. Onze zelfbenoemde "kwaliteitspers" informeert niet. Het maakt onderdeel uit van de grote verdeel-en-heers machine, de financiële wereld en natuurlijk de politieke wereld. Die vertelt ons niet wie onze vijanden zijn.

Sonia2
Sonia213 dec. 2013 - 22:35

Maar als dit een boodschap van het CDA betreft, dan is het een hypocriet verhaal natuurlijk. Onder bijvoorbeeld Maxime Verhagen hebben we kunnen zien hoe het CDA collaboreerde met een agressieve bezetter, die op dagelijkse basis de rechten schendt van een volk, al decennialang. Inclusief een regelmatige slachting onder weerloze burgers. Recentelijk nog 450 kinderen, was het niet? Witte fosfor, toch? Ze stoppen kinderen in de gevangenis, toch? En daar worden ze mishandeld, nietwaar? Enfin, het CDA vond binnen 24 uur na de aanval dat het prima in orde was wat Israël deed met Gaza. Dat wisten zo snel te formuleren omdat dat allang met Israël overlegd was. Als dank voor zijn diensten voor de zionistische staat (en niet voor Nederland, dus) werd Maxime Verhagen onderscheiden: "In honor of his work for respect for human rights and peace in the Middle East, American Jewish Committee chairman mr Sideman honored Foreign Minister Verhagen."

rbakels
rbakels13 dec. 2013 - 22:35

Laat duidelijk zijn dat grondrechten in de eerste plaats dienen om ons te beschermen TEGEN de overheid. In sommige kringen (VVD) vinden ze grondrechten daarom niet democratisch, maar de geschiedenis leert maar al te duidelijk dat democratische besluitvorming verre van perfect is, en soms tot onaanvaardbare beslissingen kan leiden, met nazi-Duitsland als schrijnendste voorbeeld. Veel dictators kwamen democratisch aan de macht, en waren in het begin populair omdat ze orde op zaken stelden en een land zijn trots teruggaven. Maar ze ontspoorden op den duur allemaal. Als populisten het over de "rechtsstaat" hebben bedoelen ze: strenger straffen. Maar eigenlijk staat het begrip "rechtsstaat" voor een staat met gescheiden machten, waarin met name de rechter politici ook kan corrigeren. En dan zijn er VVD-ers die op de man gaan spelen en rechters verwijten "politici in toga" te zijn, mensen die politieke beslissingen nemen zonder democratische legitimering. Nee, maar zij zijn wel gebonden aan mensenrechtenverdragen. En bedenk ook dat het opzeggen van een mensenrechtenverdrag niet betekent dat dit een land ontslaat van de verplichting mensenrechten te respecteren. Als een land democratisch besluit de doodstraf niet af te schaffen vinden wij dat fout, en zullen we dat niet vergoelijken met "'s lands wijs, 's lands eer". Het Duitse constitutionele hof (Bundesverfassungsgericht) heeft een mooi principe om te voorkomen dat het politieke beslissingen neemt: dat ziet bepaalde beslissingen als de taak van het parlement ("Parlamentsvorbehalt"), wat in de praktijk betekent dat het bepaalde wetten wel kan afkeuren, maar het aan het Parlement overlaat met een betere wet te komen. Bij voorbeeld als ze constateren dat een wet discriminerend is. Dan krijgt het Parlement bijv. een jaar om met een betere wet te komen, en vervalt na dat jaar de gewraakte wet als dat net gebeurt. Weliswaar bestaat het Duitse constitutionele hof voor een deel uit juridisch geschoolde ex-politici, maar die blijken in de praktijk als professionele juristen het "geldend recht" toe te passen, zelfs als dat afwijkt van de politieke overtuiging waar ze bekend om zijn. Hetzelfde geldt voor de negen leden van het Amerikaanse federale hooggerechtshof. Generaties presidenten benoemden daar politieke geestverwanten in - en werden dan vaak teleurgesteld dat ze niet politiek maar juridisch oordeelden. Voor niet-juristen is dat moeilijk te begrijpen, maar die realiseren zich niet dat rechterlijke beslissingen tot in detail moeten worden gemotiveerd vanuit wetten, verdragen en jurisprudentie. Critici moeten niet mopperen over een eindoordeel, maar de argumenten weerleggen. Enfin, een duidelijk recent voorbeeld van de noodzaak van grondrechten is dat in Nederland de Sharia kan worden ingevoerd als een meerderheid dat wil. Toen oud-minister Donner dat zei stond half Nederland op zijn achterste benen, maar hij had gelijk: ons systeem veronderstelt zelfbeperking van politici, en zo'n veronderstelling is nergens op gebaseerd. Macht moet gecontroleerd.

FransAkkermans1947
FransAkkermans194713 dec. 2013 - 22:35

"Maar mensenrechten worden net zo goed geschonden in Amsterdam-Zuid als in Bangladesh. Weliswaar niet in dezelfde mate en met dezelfde verstrekkende gevolgen, maar een schending blijft een schending." Wie dat beweert is denk ik niet goed wijs, geen gevoel voor verhoudingen. Het is net als de ombudsman die beweert dat de politie in Nederland op gekleurde mensen ongestraft los mag timmeren. Wat er aan de hand is dat " de professionele mensenrechtenbranche " zijn eigen werkgelegenheid in stand aan het houden is door zich als onmisbaar voor te stellen. "Maar zelfs de professionele mensenrechtenbranche kan niet voorkomen dat mensenrechtenschending ook in ons land aan de orde van de dag zijn." Is er een verbod op relativeren ingesteld?

techneutje2
techneutje213 dec. 2013 - 22:35

Politiek (conservatief) liberaal Nederland is hoofdverantwoordelijke voor het verlies aan mensenrechten. Ik denk, dat ik er niet ver naast zit indien ik concludeer, dat de rest van conservatief Nederland zich niet erg druk maakt over mensenrechten. Wie het voortouw moet nemen om liberaal Nederland te doordringen van het belang van mensenrechten? Misschien een taak voor de liberale Joop reageerders?

1 Reactie
Bart Voortman
Bart Voortman13 dec. 2013 - 22:35

Elk overheidsoptreden of elke regel door de overheid gesteld, maakt inbreuk op je burgerlijke vrijheden. Daar maakt niet alleen conservatief Nederland zich schuldig aan, maar alle politieke stromingen. Het gaat er natuurlijk alleen om welke inbreuken je wel aanvaardbaar vindt en welke niet. Dat jij je vuilnis alleen aan mag bieden op de wijze die de lokale overheid daartoe heeft bepaald, vinden we allemaal heel logisch maar is in de kern wel degelijk een beperking van je vrijheden. Datzelfde geldt voor parkeerverordeningen, winkelsluitingswet en ga zo maar door. Wat ik veel stuitender vind is dat er in dit land helemaal nauwelijks mogelijkheid bestaat om burgerrechten, zoals omschreven in de grondwet en waarvan je dus mag verwachten dat we ze belangrijk vinden, af te dwingen. De regering en Staten Generaal mogen elke wet in het leven roepen, zolang ze maar niet botsen met internationale verdragen en op de juiste wijze tot stand zijn gekomen, zonder dat er nog enige toetsing aan de grondwet plaats kan vinden. In ons parlementaire stelsel hebben wij de taak om te toetsen aan de grondwet overgelaten aan de wetgever. Dat is op zich nog wel te verdedigen ware het niet dat het parlement zijn controlerende taak meer en meer verwaarloost en zich meer bezighoudt met korte termijn-denken en partij belangen.