Joop

We kunnen de revolte van de kiezer niet blijven relativeren als uitzondering

  •  
16-03-2023
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
4919 keer bekeken
  •  
ANP-451173470

Nu het land in een onoplosbare situatie zit ,is het meer dan legitiem om ook andere en nieuwe wegen te onderzoeken.

Sinds het verschijnen van Pim Fortuyn op het politieke toneel in 2001 is het voorgoed gedaan met de verzuilde voorspelbaarheid in de Lage Landen. De kiezer is sindsdien niet een beetje zwevend, de kiezer is wispelturig en weergaloos.

Weet iemand nog welke partij de winnaar van vier jaar geleden was? Ja, inderdaad. De grootse verliezer van dit jaar: Thierry Baudet. Zijn dronkemans “De Uil van Minerva”-overwinningsspeech lijkt inmiddels uit het geheugen van de kiezer gewist. BBB bestond vier jaar geleden nog niet, en van Caroline van der Plas had nog nooit iemand buiten de vleesindustrie en Pig Business - waar ze chef-redacteur was – gehoord. Gisteren werd ze de grootse overwinnaar bij de Provinciale Statenverkiezingen en haar partij zal hoogstwaarschijnlijk de meeste zetel in de Eerste Kamer gaan bekleden.

Een grote groep kiezers is dus al ruim 22 jaar in beroering, naarstig op zoek, telkens in de ban van een volgende mogelijke verlosser om de zittende politieke elite te doen wankelen, als het maar “een buitenstander” is. Een wervelstorm gaat door onze politieke institutie. Het stormt en het is te lang gaande om het af te kunnen doen als “incidenteel”.

We kunnen de revolte van de kiezer niet blijven relativeren als uitzondering. We kunnen het niet enkel koppelen aan charisma en gevoel voor timing van Fortuyn, aan arrogante charme van Baudet, “xenofobische” overfocus van Wilders of het boerenverstand van van der Plas.

We hebben het hier over een patroon. Een patroon dat de uitholling van de bestaande politieke cultuur en structuur onthult. Dat in het post-verzuiling en postideologische tijdperk voortzetten van precies dezelfde politieke arrangementen met hetzelfde type bestuurlijke beroepspolitici niet voldoet. Erger nog, dat op dit pad blijven doormodderen de kern van democratie schade toebrengt.

De huidige beroepspolitici noch de huidige politieke arrangementen zijn opgewassen tegen de grootse en meeslepende vraagstukken die ons al een tijd achtervolgen en de toekomst van Nederland voor de komende eeuw gaan vormgeven. Of het nu om de natuur gaat, of immigratievraagstukken, onderwijs en zorg-arrangementen of wonen en het verkeer, of de nodige herijking van wat we nu verstaan onder welvaart, we zitten in een lang grijs seizoen van impasse. 

Het land loopt vast, niet omdat we mens en middelen, kennis en kapitaal ontberen of niet beschikken over inventieve denkers. En ook niet omdat we met een door en door verrotte en corrupte politieke establishment te maken zouden hebben – al willen vele populisten het wel over die boeg gooien.  

Maar een inflatie van meerstemmigheid in de politieke arena heeft geleid tot stagnatie. Het ritselen en regelen (en op papier onmogelijke coalities mogelijk maken) is omhoog gepromoveerd tot politiek leiderschap. Het is politicide, de zelfmoord voor het politieke leiderschap. De keizer draagt geen kleren, en de kiezer laat het steeds duidelijker merken dat hij dat doorziet. 

Het gezag van beroepspolitici, en erger nog, de meerwaarde van het huidige partijpolitieke arrangement van onze democratie is in het geding. Het was niet voor niets dat de geslaagde politieke campagne van Sigrid Kaag twee jaar terug werd gevoerd onder de naam “team-Kaag” en niet “team-D66”. Men voelde het aan zijn water dat de toen nog relatieve buitenstander Kaag de associatie met een zittende partij (die nota bene de apolitieke coalitie Paars had bedacht) haar meer schade zou toebrengen dan winst. 

Politiek als beroep heeft afgedaan, maar politiek als roeping is meer dan ooit in volle bloei. Vandaar de rush van de buitenstanders aan rechter- en linkervleugels de politiek in, van Van der Plas tot Sylvana Simons. Dat voelen de beroepspolitici en de meest grote politieke partijen in het midden lijden eronder. In hun poging om middenin de wervelstorm van deze gepassioneerde buitenstanders zich staande te houden door “geen gekke dingen” te doen, hebben onze beroepspolitici heel Holland al nagenoeg twee decennia in de wacht gezet.

Gek genoeg, het verschijn van de buitenstanders op het politieke toneel leverde in de laatste 22 jaar juist nog meer berekenende beroepspolitici die vooral de grote groep kiezers in het midden voor zich winnen winnen en behagen. Wanneer het moet – en het moet steeds meer want de burger in het midden is ook steeds meer verdeeld geraakt in zijn politieke overtuiging - door coalities die in hun gedachtengoed niets met elkaar te maken hebben. Met als onbedoeld gevolg: nog meer verlies aan gezag als politicus en afnemende overtuigingskracht onder hun kiezers en nog meer afbrokkeling van het midden.

We zijn sinds gisteren nog meer gefragmenteerd geraakt als politieke gemeenschap. Hoe moet het nu verder met het beantwoorden van grote vragen waar wij als maatschappij voor een lange termijn – veel langer dan langst mogelijke zittermijn van een of andere premier – mee te maken hebben?

Nog meer uitstellen?

Of gaan de echte politieke leiders opstaan en op zoek naar nieuwe en in onze tijd passende politieke arrangementen die het wel mogelijk zouden kunnen maken om de grootse en meeslepende vragen van deze tijd op een democratische wijze te benaderen.

Dat de democratie enkel in termen van representatieve invulling wordt gegeven is niet heilig. Nu het land in een onoplosbare situatie zit, is het meer dan legitiem om ook andere en nieuwe wegen te onderzoeken. Misschien toch een gedegen variant op het referendum of een ingenieuzer en waardiger nieuw politiek arrangement: de burgerraden.

Er is al door Vlaamse schrijver David Van Reybrouck en zijn evenknie Eva Rovers gedegen en gedurfd denk- en doewerk hierover verricht. Het wordt tijd om meer die kant op te kijken en niet alles aan de huidige kakofonie in onze diep verdeelde Tweede Kamer en sinds gisteren Eerste Kamer over te laten.

Eens te meer geldt het adagium: Politiek is te belangrijk om het aan politici over te laten

Delen:

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (69)

Baloemparoempaloempa
Baloemparoempaloempa17 mrt. 2023 - 15:39

Mijn analyse Er is veel armoede in Nederland. 1 op de 4 mensen heeft moeite om de huur te betalen. Wat was het, 60 procent van de mensen is financieel ongezond? Harde feiten, waar neoliberale politici liever overheen praten Doordat veel mensen in de knel zitten, gaan ze op protestpartijen stemmen, partijen die iets anders willen. Mensen stemmen alleen niet meer op de linkse partijen. Om verschillende redenen. Links is pro migratie en veel van de 'normale mensen' die voor protestpartijen stemmen zijn tegen migratie/nationalistisch ingesteld. Linkse partijen zijn voor herverdeling. Veel proteststemmers zijn voor hervorming, maar wel voor de markt, of een vorm van markt.Het hele libertarisme verhaal, beweert bijvoorbeeld dat een ander soort markt in het belang zou zijn van de arbeidersklasse en middenklasse. Dit verhaal, associeert men met populistische bewegingen. Links word geassocieerd met elitarisme, de massa is geneigd een Jesse Klaver te zien als arrogant. GL zou voor de grachtengordel zijn, maar ook PVDA word gezien als elitair en belerend. Links word geassocieerd met de woke politiek en de meeste mensen walgen daarvan. De vorige schrijver, de filosofiestudent, sprak erover dat het een cyclus is. Eerst PVV, toen FVD, toen BBB. Ik snap op zich zijn punt. Wel vermoed ik dat BBB wat steviger staat dan PVV en FVD en wat langer mee zal gaan.

Woeki Hypo
Woeki Hypo17 mrt. 2023 - 10:12

We kunnen de revolte van de kiezer niet blijven relativeren als uitzondering Dialectiek. Als (elitair) globaal neoliberalisme van hoogopgeleiden, leidinggevenden en financiers de (activistische) actie is, dan kan / zal populisme (van links tot rechts) een / de reactie zijn. Wie is dus eerst verantwoordelijk voor de (maximale) polarisering van maatschappij en wereld? Wetenschap en leiderschap. Woeki Hypo is gematigd liberaal.

7 Reacties
Satya
Satya17 mrt. 2023 - 11:12

Niks daarvan, dat zijn populisten met een zondebok. Voor de één is dat een moslim, de ander een donkere of blanke. Bij jou een hoogopgeleide. Als je hoogopgeleid bent ben je slecht. Jouw teksten discrimineren.

Woeki Hypo
Woeki Hypo17 mrt. 2023 - 12:33

@ Satya, 17 mrt. 2023 - 12:12, "Jouw teksten discrimineren" Het elitaire globaal neoliberalisme is een vorm van (maximale) marginalisering, ofwel (minstens economische) discriminatie. Gevolg: marginalisatie van bepaalde groepen (hier en elders). Daar heb ik kritiek op. Wie accepteren dit globaal neoliberalisme? Woeki Hypo.

Yannick Leusink
Yannick Leusink17 mrt. 2023 - 19:50

Het lijkt me geen goed idee om "hoog opgeleid zijn" gaan demoniseren. Dat soort anti-intellectualisme voedt enkel de onderbuikgevoelens van de populisten." Men kan zeker een punt maken dat sommige mensen hun graad misbruiken om te doen alsof ze verstand hebben van vakgebieden die niks met hun studie of proefschrift te maken hebben, maar als een viroloog zegt dat een vaccin veilig is of een klimaatwetenschapper zegt dat we wat aan onze CO2 uitstoot moeten doen moeten we daar naar luisteren.

Satya
Satya17 mrt. 2023 - 21:39

"Men kan zeker een punt maken dat sommige mensen hun graad misbruiken om te doen alsof ze verstand hebben van vakgebieden die niks met hun studie of proefschrift te maken hebben" En dat hoogopgeleiden ook gewoon veel van elkaar verschillen. Zo zijn er hoogopgeleiden te vinden bij vrijwillige sociale projecten voor bv de verslaafde daklozen. Die worden door Woeki stelselmatig als slechte mensen weggezet met zijn generaliseren.

Satya
Satya17 mrt. 2023 - 21:43

"Daar heb ik kritiek op. Wie accepteren dit globaal neoliberalisme?" Dat heeft de Nederlandse arbeider massaal gedaan. Waarom denk jij dat Italië is overgeslagen is en men meteen naar Azië is gegaan met het verplaatsen van productie? Men akkoord is gegaan met de manier waarop pensioen inleg in waarde stijgt? Ze werden er beter van terwijl er toen al voor gewaarschuwd werd dat de rest van de wereld uiteindelijk om welvaart zou gaan vragen. Jouw teksten over hoogopgeleiden zijn veel te generaliserend. Ongezond.

Woeki Hypo
Woeki Hypo19 mrt. 2023 - 10:57

@ Yannick Leusink, 17 mrt. 2023 - 20:50, Deel 1 van 2. 1 “Het lijkt me geen goed idee om "hoog opgeleid zijn" gaan demoniseren.” Waarom zou een linkse denker linkse kritiek op hoogopgeleiden demoniseren noemen? Waar demoniseer ik hoogopgeleiden? 2 “Dat soort anti-intellectualisme voedt enkel de onderbuikgevoelens van de populisten." Waarom bestrijdt een linkse denker het populisme (in het algemeen)? Is (democratisch) links niet zelf een populistische beweging, als het goed is? Gebruik je niet een negatief retorische / sofistische definitie van populisme door niet links / elites gegeven / gebruikt? Vergelijkbaar met de negatief retorische betekenis van termen als complottheorie en complotdenker. Een filosoof moet retorische manipulatie kunnen doorzien. 3 “Men kan zeker een punt maken dat sommige mensen hun graad misbruiken om te doen alsof ze verstand hebben van vakgebieden die niks met hun studie of proefschrift te maken hebben, …” Einde deel 1 van 2.

Woeki Hypo
Woeki Hypo19 mrt. 2023 - 11:02

Deel 2 van 2. Dit zal voorkomen. Het is echter niet democratisch, niet links en niet wetenschappelijk om personen met “minder” (veronderstelde) kennis de toegang tot het (wetenschappelijke en filosofische) debat te weigeren. Want de (wetenschappelijke) discussie / het debat moet gebaseerd zijn op de inhoud / de zaak en niet op (de veronderstelde autoriteit van) de persoon of een (mogelijk gecorrumpeerd) instituut. 4 “… maar als een viroloog zegt dat een vaccin veilig is of een klimaatwetenschapper zegt dat we wat aan onze CO2 uitstoot moeten doen moeten we daar naar luisteren. “Luisteren”. Luisteren kan zowel betekenen “rekening houden met” als “gehoorzamen”. Deze laatste tweede betekenis vind ik hier niet acceptabel in een democratie. We willen geen autoritaire totalitaire technocratie. In een democratie dient de wetenschapper de (onafhankelijke) adviseur te zijn. De politiek of de burger zelf beslist (geïnformeerde keuze / toestemming). Zij dragen namelijk de gevolgen of het risico. Onafhankelijkheid van wetenschap blijkt nu een probleem te zijn, na meer dan 4 decennia globaal neoliberalisme. 5 Er is een beweging De Vierde Golf (zie hun site met bijna dezelfde naam) van linkse denkers met (o.a.) wetenschapskritiek op dominante narratieven. Misschien interessant voor een (linkse) filosoof. Woeki Hypo is gematigd liberaal.

Break on through
Break on through17 mrt. 2023 - 9:22

Volgens mij heeft BBB ook iets totaal anders dan de absolute meerderheid. Zie Den Uyl in de 70's. Nederland is een coalitieland dus zul je uit meerdere partijen een regering en kamers moeten fabriceren. En jawel hoor "de grootste" kan dan best aan de zijlijn toekijken. Nogmaals, zie Den Uyl in de 70's... Dus onoplosbaar "probleem"? Nee hoor. Gewoon het democratisch principe hanteren en formeren. Of de onderbuikers dat nou leuk vinden of niet.... Over links kan nog steeds overigens in de eerste kamer. Je kunt Partij voor de Dieren er ook bij voegen natuurlijk. Heb je drie partijen die zijn blijven staan en hebben gewonnen en die samen nog meer stemmen hebben dan BBB. En geloof mij, PvdD, PvdA en GroenLinks gaan hun verantwoording wel nemen. En we hebben nog steeds een gerechtelijke uitspraak....

9 Reacties
GeenProbleem
GeenProbleem17 mrt. 2023 - 9:53

'En jawel hoor "de grootste" kan dan best aan de zijlijn toekijken. Nogmaals, zie Den Uyl in de 70's...' Dat kan, maar dat kan heel slecht uitpakken voor zowel het CDA als de VVD.

weereenmening
weereenmening17 mrt. 2023 - 10:08

Provincies gaat die plannen blokkeren. Ze zijn immers onuitvoerbaar.

Oogklep
Oogklep17 mrt. 2023 - 11:13

Heeft uw het stuk eigenlijk wel gelezen? En begrepen? Men heeft er in dit land een handje van om partijen die om wat voor reden dan ook onverwacht winnen en niet in het linkse beeld passen, meteen weg te cijferen, te negeren en vervolgens doodleuk verder te gaan op de ingeslagen doodlopende weg. Lekker blijven doen, dan is bij de eerst volgende tweede kamer verkiezingen BBB de allergrootste, en dan een coalitie van PVV, Ja21 en SGP. Ondergetekende zit daar niet op te wachten, echter gaat het er op deze manier wel van komen.

Break on through
Break on through17 mrt. 2023 - 12:30

Jawel hoor, ik moet gewoon op de pot van figuren die altijd maar "vinden" dat de hele wereld moet veranderen omdat 20% van het op komen dagende electoraat iets "vind" (lees zich eindeloos hebben laten opnaaien met onrealistische eisen) Die andere 80% van het opkomen dagende electroraat vind iets ander, maar dat telt niet natuurlijk. Want tja democratie.... We hebben een gerechtelijke uitspraak liggen mbt stikstof, die word gewoon uitgevoerd. Of je moet de rechtsstaat al willen opschorten natuurlijk... We leven immers in een rechtstaat, nietwaar? Doe je het niet dan kun je o.a. de hoge Veluwe ecologisch afschrijven als natuurgebied. Maar who care's, als de veestapel maar blijft zoals het is want d'r mot wel wat verdiend worden natuurlijk... Provincies zijn uiteindelijk te overrulen door het Rijk en dan word het er ook gewoon doorgedrukt. Volgende verkiezingen zijn pas over een paar jaar. (dat zijn nog een paar bloed en bloedhete zomers, droogte, langdurig in de Rijn vastkomende liggende vrachtschepen, bosbranden, rampzalige overstromingen etc. ect. ) Dan is ondertussen de rest van Nederland wel zo klaar met de agressievelingen uit het boerenkamp dat ik er wel een goede fles om durf te verwedden dat met de volgende tweede kamerverkiezingen het gedaan is met de BBB....

Rob12342
Rob1234217 mrt. 2023 - 14:28

Precies de reactie van breakonthrough is de reden van de eclatante overwinning van BBB. Nog steeds heeft break niet geleerd dat het negeren van een uitslag alleen maar meer leidt tot een grotere BBB,Ja21 etc.

KritischKijken
KritischKijken17 mrt. 2023 - 17:06

@Break Net doen of er niets gebeurd is: 12 provincies zijn BBB, maar we gaan gewoon over links. Want links is goed en links is intellectueel en heeft altijd gelijk. Kom eens uit je bubbel zou ik zeggen. Blijkbaar is NL niet de bubbel van links. Deal with it

GeenProbleem
GeenProbleem17 mrt. 2023 - 18:40

@breakonthrough 'We leven immers in een rechtstaat, nietwaar? ' Ja, en wetten kun je veranderen.

Break on through
Break on through18 mrt. 2023 - 9:59

Onzin want de voorraad ontevreden Nederlanders is ook een keer op. Links heeft samen net zoveel (of misschien nog wel meer) stemmen in de eerste kamer als BBB om de stikstof maatregelen door te voeren. Dus deal with it dat je op basis van een hype alleen nog steeds tegen de democratie aan loopt. Ga eens met een jongere praten welke toekomst die heeft met de huidige global warming (die aleen maar erger word) woningnood (die alleen maar groter word) en hoe ons stikstofbeleid dat mede veroorzaakt.... De opkomst van BBB heeft volgens van der Plas zelf te maken met allerhande andere frustraties: Afbraak OV, Scholen die sluiten, supermarkten die uit dorpen verdwijnen, etc etc. En nu juist dat word handig ingezet om de stikstofmaatregelen te blokkeren daar gaat het de financiers van BBB (en alle ander actievoerers in de Agrisector) om. Voor een karretje gespannen.... Die magie is snel uitgewerkt, geloof mij. En dan is er nog steeds een (veel gtoter geworden) stikstofprobleem.... Kijk over twee of vier jaar nog even weer hoe het klimaat en de natuur er voor staat. Je schrikt.

Huub53
Huub5328 mrt. 2023 - 17:45

@Break Voor jouw zijn mensen met onderbuikgevoelens blijkbaar een aparte categorie mensen, de "onderbuikers". Nou uit mijn primitieve onderbuik borrelen zo af en toe ook ideeën op. Soms noem ik die ideeën onderbuikgevoelens soms noem ik het wetenschappelijke hypothesevorming. Wie weet misschien hebben de BBB "onderbuikers" wel goede door echte wetenschappers onderbouwde ideeën.

korheiden
korheiden17 mrt. 2023 - 9:13

Ik denk dat een deel van de problemen wordt veroorzaakt door dichtgetimmerde regeerakkoorden en partijpolitiek. Zaken worden te weinig op hun merites beoordeeld maar hangen af van hun bron. Een voorstel van Beertema (PVV) wordt altijd afgeserveerd, maar kan in een iets andere vorm, maar dan afkomstig van de PvdA, doorgang vinden. Stop eens met het uitsluiten en geef de Tweede Kamer meer macht. Een regeerakkoord alleen op hoofdpunten, dus niet het tegen elkaar uitwisselen van zaken die vaak niets met elkaar te maken hebben.

1 Reactie
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 11:32

kor Maar dan moet het toch niet zo moeilijk zijn om met concrete voorbeelden aan te tonen dat a. voorstellen van Beertema 'altijd' af geserveerd worden en b. dat las ze door anderen ingediend worden, doorgang vinden. Dat neemt niet weg, dat ik het wel met u eens ben, dat dichtgetimmerde regeerakkoorden en strakke partijpolitiek hun hele grote nadelen hebben. Net overigens als het loslaten er van.

develhunt
develhunt17 mrt. 2023 - 8:40

Het is de arrogantie van de macht, het naar binnen gekeerde, liegen en bedriegen, verzwijgen en wegmoffelen, een zeer zwakke oppositie die alleen maar naar binnen gericht is, de eigen carrière boven het landsbelang, het gesloten Vriendjes netwerk, ook de samenwerking PvdA/ groen links, één zeteltje heeft het opgeleverd, wat een afgang, en toen ineens, de outsider, een volkse vrouw, uitgelachen en belachelijk gemaakt in het begin, tripple B, voor extreem rechts uitgemaakt, een logisch gevolg van jarenlang navelstaren, alle gevestigde partijen zijn enorm afgestraft, behalve mijn partij, de PvdD, dus ik steun de bbb niet, maar ik begrijp helemaal waarom deze dame uit mijn woonplaats zo populair is, het is een mens.

2 Reacties
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 11:35

develhunt En hoe zal de BBB omgaan met de arrogantie van de macht? Zou iets menselijks hun vreemd zijn? Ik waag het te betwijfelen maar het kan natuurlijk altijd. Het verleden leert ons echter dat we dat gebied geen reden tot optimisme hebben.

Baloemparoempaloempa
Baloemparoempaloempa17 mrt. 2023 - 19:51

PVDA/GL viel tegen hé. Ik vond overigens wel dat Klaver het vrij goed deed in dat debat met Rutte, maar blijkbaar valt het volk er niet voor Zijn GL /PVDA nu één partij?

Wir sind Pabst
Wir sind Pabst17 mrt. 2023 - 8:31

Is er nu echt helemaal niemand die door heeft dat Jesse Klaver al jaren net zo populistisch bezig is als Caroline? Sprak een paar week terug nog met de lijsttrekker van een grote landelijke partij en die was het met me eens dat zonder populisme iedere partij gedoemd was tot vergetelheid…

2 Reacties
IkHebAltijdGelijk
IkHebAltijdGelijk17 mrt. 2023 - 10:25

Jawel hoor. Herinneren we nog de luchtballon van tienduizend euro voor elke jongere.

Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 11:38

Wir Er zullen vast mensen zijn, die hetzelfde menen door te hebben als u. U hebt immers al twee duimpjes! U snijdt wel een punt aan: Ik ben bang dat er geen politieke partij is, die geen populisme bedrijft. De vraag is dan ook niet of een partij populistisch is maar hoe ze populistisch is. En daar vallen inderdaad zinnige dingen over te zeggen. Ik wacht dus maar af.

Markzelluf
Markzelluf17 mrt. 2023 - 8:18

Mensen hebben vooral behoefte aan een minder complexe samenleving, volgens mij. Fortuyn en de BBB speelden/spelen daar rechtstreeks op in. FvD ook, net als Brexit (take Back Control) en Trump ( make America great again) en hou de buitenwereld echt buiten via muur etc. Kun je van alles van vinden, maar de primaire behoefte aan veiligheid en zekerheid is zo gek nog niet, zeker in turbulente/transitie tijden

3 Reacties
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 11:45

Mark En wie zou daarin kunnen voorzien, dat de samenleving minder complex wordt? Het is mooi streven om de samenleving zo 'eenvoudig mogelijk' te maken en is dat mogelijk, in een samenleving die "op de menselijke maat" wil inzetten? Helemaal lijkt het mij, dat wanneer je je ogen sluit voor het feit dat onze samenleving steeds complexer wordt, je nooit een veiligheid en al helemaal geen zekerheid kunt bieden.

Markzelluf
Markzelluf17 mrt. 2023 - 12:08

Dag Zand, prima om die vragen te stellen. Maar eerst: klopt mijn redenatie? Het begint immers met kijken, dan begrijpen en daarna kun je gaan nadenken over veranderen, als je dat nodig vindt.

Nejras
Nejras17 mrt. 2023 - 17:22

@markzelluf Ik kom er wel voor uit dat eea wel wat ingewikkelder mag. En denk ook dat dat kan als we bepaalde levensbehoeften niet meer als markt gaan bekijken. Zelf ben ik kleine zzp’er met een goede omzet. En dan is er niks aan de hand. Tot je twee jaar een beroepsverbod krijgt (wegens een goede reden: covid pandemie ging niet zo best samen met evenementen). En nu word ik echt gestoord van de informatie voorziening van de belastingdienst. Die tijd heeft een aardige wissel getrokken op het koppie. Nou probeer daar maar eens wat hulp bij te krijgen. Ik trok op tijd aan de bel en word nog steeds van het ene geldslurpende kastje naar het andere geldslurpende muurtje gestuurd. En zorg ho maar. Ik ben geen genie. Maar een specialist in mijn vak en kan me meer dan prima bedruipen, anders hoorde ik nu ook bij de statistieken van burgers die het economisch niet meer trekken. Hard werken houd ik van. Maar niet om iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn geregeld te krijgen. Op wie moet je dan stemmen? Vind de landelijke politiek aardog losgezongen van de realiteit. Ook al zijn er genoeg politici die het best bedoelen.

Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 7:49

Ik hou het simpel: Zou het kunnen dat de kiezers niet veel nozeler zijn dan diegene die zij kiezen? Hoe veel waarde zou je kunnen hechten aan leken die de zeggenschap krijgen over de benoeming van, pak 'em beet, chirurgen? En helemaal wanneer daar - zie bv de VS - bakken met geld zouden worden geïnvesteerd om die leken ook nog eens de verkeerde kant op te sturen? Begrijp me goed: Ik weet niet wat de beste oplossing voor dit 'probleem' is, want de vraag hoeveel waarde je kan hechten aan het benoemen van 'mensen die het kunnen weten', als je hun belangen niet kent, is niet minder indringend. Maar..... dat er iets fundamenteels heel fout zit, dat weet ik wel! Lees het artikel van Ticu Mihai over onze democratie en probeer eens, ondanks alle mogelijke kritiek die op dat artikel kan hebben, tot u door te laten dringen, hoe we richting de afgrond snellen.

5 Reacties
Markzelluf
Markzelluf17 mrt. 2023 - 8:39

Zand, als je het over het werk van een chirurg hebt, doel je vast op het technische aspect. Inderdaad, daar is democratie, laat staan een referendum niet op z’n plaats. Maar rond ethische zaken? Euthanasie, experimenten met transplantaties tussen dieren en mensen? Daar zou de maatschappij niks over mogen zeggen? Politiek gaat vaak over ethische en aanverwante keuzes en dan is het niet zo zwart-wit dat je het met een checklist kunt afvinken en automatisch tot de beste beslissing kunt komen

IkHebAltijdGelijk
IkHebAltijdGelijk17 mrt. 2023 - 10:29

We hebben nu al te maken met lekenbestuur. Wie is minister van Financiën? In de laatste kabinetten zitten nog nauwelijks vakministers.

Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 11:21

Mark Helemaal correct, wat u opmerkt. Maar helaas niet afdoende om de teneur van wat ik schreef teniet te doen. En dan duid ik natuurlijk vooral op de laatste alinea. Want ook bij ethische zaken - en deze verkiezing - teelt het onkruid van de drogredenen wierig.

Markzelluf
Markzelluf17 mrt. 2023 - 12:06

Dag Zand, de kwalificatie ‘drogredenering ‘ teelt wierig op dit forum. Het lijkt een soort argument dat anderen de bodem onder de voeten moet trekken. Maar laten we even uit ons geheugen putten. Nooit meegemaakt dat je hartstikke verliefd was en alles door een roze bril bekeek? Die ander was geweldig, maar mensen die de liefde die jij voelde niet deelden, keken wellicht objectief en zagen de humor, schoonheid, betrouwbaarheid of intelligentie helemaal niet die jij wel zag. En wat jij zag is voor een ander misschien helemaal geen reden voor een levenslange verbintenis of het produceren van nageslacht. Zat jij ernaast? Is ‘houden van’ met een algoritme te bepalen? Zo is het met heel veel zaken: intuïtie, roze bril, gevoel- hoe erg is dat?

KritischKijken
KritischKijken17 mrt. 2023 - 17:12

Zandb, probeer je nu heel omzichtig te stellen dat diegenen die BBB gekozen hebben eigenlijk dat niet zouden mogen omdat ze geen verstand hebben van de complexe problematiek? En als het GL was geweest je waarsch dit niet geschreven zou hebben, ondanks dat GL zeker populistisch is met een man aan het hoofd die stelt dat ie visie heeft maar kijkt in z'n eigen tunnel van naiviteit?

FrankJan Boere
FrankJan Boere17 mrt. 2023 - 7:15

Hoe komt het dat de kiezer op drift is geraakt? Zou het niet kunnen zijn dat de kadaverdiscipline in de 2e kamer hier een van de oorzaken van is. Ik kan me de tijd nog herinneren dat het bij belangrijke stemmingen heel spannend was hoeveel kamerleden van een partij voor of tegen zouden stemmen. Waarom is dat niet meer zo? Verschillende ‘bloedgroepen’ binnen een partij is zeer gezond. Op de grote lijnen ben je het eens met elkaar, maar verschillen kunnen (en vooral mogen) er dan ook zijn. Volgens mij voorkwam dit ‘oude systeem’ de one issue partijen. Je behoudt zo bovendien een gezonde discussie binnen een partij. Kiezers voelen zich waarschijnlijk ook beter gehoord binnen een partij. Ik zeg: weg met die kadaverdiscipline! Het zal niet de oplossing zijn, maar er zeer waarschijnlijk wel aan bijdragen.

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mrt. 2023 - 6:48

En wie denken we dat dan in die burgerraden gaan zitten? Dat zijn ook immer dezelfde mensen, die hetzelfde verwoorden. Daar gaat geen 'afgehaakte' in zitten. 2/3e hoogopgeleid beslist over 1/3 anders opgeleiden of niet opgeleiden. Stad regeert over platteland etc... Ons land werd niet voor niets een plutocratie genoemd. Goed bedeeld over minder bedeeld. De laatsten worden steeds meer uit de steden 'verwijderd' of in getto's ondergebracht. De politiek evenals Hilversum bestaan uit een grote carroussel van politici en BN-ers. Dan nog de verwevenheid met bedrijven en lobbyisten. De overheid/regering zou er moeten zijn voor alle Nederlanders maar is dat al lang niet meer.

1 Reactie
IkHebAltijdGelijk
IkHebAltijdGelijk17 mrt. 2023 - 10:30

Inderdaad, tegen een referendum zijn maar wel burgerberaden willen. Apart.

pahan
pahan17 mrt. 2023 - 5:40

Politiek is te belangrijk om het aan politici over te laten? Besturen en regeren is te belangrijk om het aan politici over te laten. Politiek heeft geen ziel, geen hart, geen wortels en geen toekomst. Gaat deze uitslag dat oplossen? Die kans is nihil. Maar niet nul, en dat geeft hoop.

dirk den boer
dirk den boer16 mrt. 2023 - 23:04

En vergeet de verderfelijke invloed vd social media niet. Wnt waar gaat het om om die likes te scoren? Om inhoud, wijsheid, ervaring, inzicht? Nee, het gaat om een kwinkslag of grappigheidje. Hoorde zonet dat die fantastische (prima journaliste, grote dossier kennis) Eva inboet aan populariteit, en er misschien uit gaat Wat krijgen we er voor in de plaats? Iemand met meer personality of uitstraling? Gaat om kijkcijfers en klappermelk ook hier natuurlijk, en anders niets....

1 Reactie
IkHebAltijdGelijk
IkHebAltijdGelijk17 mrt. 2023 - 10:32

Journalisten en kennis van zaken. Daar moet ik wel om lachen. Ik zie de laatste jaren daar weinig voorbeelden van.

ZoekEenVrijeNick
ZoekEenVrijeNick16 mrt. 2023 - 22:07

Ja, laten we eens mopperen over verdeeldheid en polariseren dat het gevolg is van modern populisme. Alleen was die verdeeldheid er altijd al. Rutte greep al terug naar die tijd: de linkse wolk en den Uyl. De VVD uit die tijd zou niet met de PvdA gaan regeren. Liberaal en sociaal waren elkaars tegenpolen: polarisatie. Daarvoor hadden we zelfs een enorme vorm van polarisatie, genaamd verzuiling. Toen kwam paars en partijen kropen naar het midden. Veren werden afgeschud, kroonjuwelen verpand en alles was uitwisselbaar. Daarmee werden de partijen flets. Is BBB wel een protestpartij? Het is een conservatieve plattelandspartij maar die hadden we al. BBB is het CDA voordat het CDA de eigen boeren onder de bus gooide. Vier jaar geleden volgde Forum de koers van Bolkestijn’s VVD, nu zet Ja21 zich langzaam in dat gat. PvdA is inmiddels zo op GL gaan lijken dat het inderdaad fusie materiaal is, hier zit nog een gat. Kortom, niets niets onder de zon. Dezelfde stemmers die door hun oude partijen vergeten zijn en nu nieuwe partijen in het zadel helpen.

Middenman
Middenman16 mrt. 2023 - 21:40

Laat ze meeregeren in zoveel mogelijk provincies. Zodat alle mensen die op BBB gestemd hebben zien hoe het is om compromissen te moeten sluiten met andere partijen en onderaan de streep gewoon te moeten voldoen aan de regels uit Brussel.

EenMening3
EenMening316 mrt. 2023 - 21:09

De BBB is niet zo ideologisch angehaucht. Ze zullen proberen om de stikstofmaatregelen af te zwakken, met als doel een warme sanering. Lukt dat niet dan zullen ze in de provincie, samen met andere partijen, de uitvoering frustreren. Als dat ook niet lukt zullen de boeren massaal tegen de staat gaan procederen. De BBB zal vermoedelijk ook proberen fondsen binnen te halen om de achterstand van het platteland in te lopen. Het wordt hoog tijd om de spoorlijnen Lelystad - Groningen en Veendam - Stadskanaal - Emmen aan te leggen. Het zou ook een goede zaak zijn om de A9 naar Den Helder, de A30 naar Oss, de A18 naar Enschede, de A35 naar Zwolle en de A348 naar Deventer door te trekken. Maar op het platteland valt nog veel meer te verbeteren. Behoud van kleine scholen, meer politie, stoppen met het installeren van zonneweiden en windturbines, aanpakken onderadvisering etc.

4 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe17 mrt. 2023 - 9:59

Met name de spoorlijn Veendam - Stadskanaal - Emmen komt er niet. Alle aandacht&geld gaat naar verbindingen met het westen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe17 mrt. 2023 - 10:20

Het infrastructuurbeleid is absurd. In de Noordoostpolder ligt helemaal geen spoor. Net als een eeuw geleden is het Noorden een grote lege vlakte, met daarin slechts een paar lijnen: van Zwolle naar Leeuwarden, van Zwolle via Assen naar Groningen en een handvol boemels horizontaal. Ook Emmen (56.000 inwoners) moet het doen met een boemel die twee keer per uur heen en weer rijdt vanuit Zwolle.

DanielleDefoe
DanielleDefoe17 mrt. 2023 - 10:29

PS daar gaat de opkomst van BBB echt geen verbetring is betekenen. Wie geen auto of rijbewijs heeft (scholieren, studenten, ouderen en veel mensen met lagere inkomens) kan ook steeds vaker op een bus gaan staan wachten die niet meer komt. Ook daar gaat BBB geen verandering in brengen.

Jeroenvt
Jeroenvt17 mrt. 2023 - 12:53

Ik deed iets in de lokale politiek, boeren maakten onderling ruzie om wie de windmolen mocht, levert goed geld op. Ondertussen een protestpartij die zo trots was dat op de lokale lastenindex ze zo laag scoorden, in Amsterdam hadden ze immers veel meer ambtenaren per inwoner. En het dan gek vinden dat de voorzieningen verdwijnen.

Jozias2
Jozias216 mrt. 2023 - 20:42

Dus kennelijk kiest een groot deel van de bevolking op een voor sommigen onwelgevallige partij en nu is er ‘een situatie die onoplosbaar is’ en moet het anders. Misschien moeten de midden partijen hun achterban beter bedienen of in ieder geval beter meenemen en overtuigen.

2 Reacties
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 7:58

Jozias Als dat 'beter uitleggen' de oplossing zou zijn, dan zou het probleem natuurlijk al lang opgelost zijn. Niemand is zo stom om kiezers van zich weg te jagen. Het idee, dat als ik u niet overtuig, dat ik het verkeerd doe, dat is een raar idee. Zou het, hoe dan ook, uw schuld zijn, als u er niet in slaagt om een chimpansee als volksvertegenwoordiger in de Kamer te krijgen?

Jozias2
Jozias217 mrt. 2023 - 10:29

@zandb Nu ben ik er van overtuigd dat veel gevestigde partijen niet goed genoeg hun standpunten en het gevoerde beleid uitleggen. Maar ook als dat wel zo zou zijn. Wat is dan het alternatief? Als het wel goed is uitgelegd en meegenomen. En toch kiest een toenemende groep op bbb of fvd eerder. Wat wil je dan doen ipv stampvoetend gaat roepen dat de kiezer ongelijk heeft en er niets van snapt vanuit een moreel verheven positie.

Miss Piggy
Miss Piggy16 mrt. 2023 - 20:37

Spijker op de kop. De politiek van Business as Usual, waar we al decennia door gegijzeld worden kan niet meer. Of BBB het antwoord is, ik denk het niet. Al zijn het niet zulke charlatans en nonvaleurs als het FvD. Maar laat deze verkiezingen nou eindelijk eens het teken zijn om het op een andere manier aan te pakken.

1 Reactie
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 8:01

Miss Piggy Misschien hebben we deze keer een beetje mazzel. Wie weet kunnen, met het oog op de positie van de veeteelt, koeien altijd nog omgeschoold worden tot het vangen van hazen.

WillemdeGroot
WillemdeGroot16 mrt. 2023 - 20:15

Nekuee: 'Politiek is te belangrijk om het aan politici over te laten'. Waaraan dan? 'Misschien toch een gedegen variant op het referendum of een ingenieuzer en waardiger nieuw politiek arrangement: de burgerraden.' Aldus de zeer gewaardeerde auteur van deze bijdrage, met dank daarvoor: het zet aan het denken. Alleen, referenda, burgerraden. Hoe ziet u dat voor u? Ik kom er niet uit. De huidige democratische inrichting van ons land lijkt me nog steeds de meest plausibele, want een gedegen antwoord op de vraag 'hoe anders' ben ik nog niet tegengekomen. Natuurlijk, het risico van een politieke ontwikkeling als in het Duitsland van de jaren '30 of, recenter, de ontwikkelingen in de V.S. waarbij een concrete aanval op het democratische bestuurscentrum werd gedaan, is in theorie aanwezig. Denk aan een lange rij bewoordingen van een democratische partij als FvD. Alert zijn is een wezenlijke burgerplicht, door te weinigen wellicht ingezien. Ik denk dat de huidige ontwikkelingen in bestuurlijk Nederland te maken hebben met een complex van factoren: onderwijs, beeldvorming in de hand gewerkt door bepaalde t.v.-programma's, andere sociale media, de gevolgen van de decennialange hersenspoeling van burgers, het ego-tijdperl, het kapitalisme waarbij het accent op materie is komen te liggen en niet op andere wezenlijke factoren, en vul nog maar even aan. Natuurlijk, uit historisch oogpunt bekeken, is de huidige gang van zaken relatief, tijdsgebonden en dus tijdelijk. Maar gevaarlijk.

BrotherV
BrotherV16 mrt. 2023 - 19:29

"We" willen niet weten dat we het smerigste en meest vervuilende land van europa zijn. We hebben het liever over onzin als "het braafste kindje van de klas".

4 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mrt. 2023 - 6:51

BrotherV Misschien zou je 'die onzin' wat meer inhoud kunnen geven. Of geef je jezelf dan teveel bloot. Er zijn legio zaken die elkaar niet behoeven te bijten nl.

Bert van der Neut
Bert van der Neut17 mrt. 2023 - 10:13

"We" willen niet weten dat we het smerigste en meest vervuilende land van europa zijn. Dat komt omdat het niet zo is.

Baloemparoempaloempa
Baloemparoempaloempa17 mrt. 2023 - 19:20

Men zegt, als we hier de landbouw en de industrie afbouwen, dan gaan China en India en Amerika er gewoon mee door en hebben wij niets meer. Heeft men hier niet een punt? Wie zegt dat China en India etc zullen volgen, in de vergroening, als wij het goede voorbeeld geven ?

Minoes&tuin
Minoes&tuin18 mrt. 2023 - 15:27

Die chinezen maken er geen punt van, de bevolking loopt daar het hele jaar zowat met mondkapjes op vanwege de luchtvervuiling. Ze kunnen toch niet 'tegen' stemmen.

hgroen2
hgroen216 mrt. 2023 - 19:18

Vind dit artikel op Joop een stuk beter onderbouwd https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/onze-populistische-cyclus

1 Reactie
Woeki Hypo
Woeki Hypo17 mrt. 2023 - 9:38

De schrijver van dat artikel past volgens mij de leer van het sofisme verkeerd toe. Deze verkeerde toepassing laat zien wat er tegenwoordig mis is met (midden) links (van hoogopgeleiden): (Teveel) meegaan met hypocriete en corrupte (hoogopgeleide) elites. Vandaar populisme als reactie. Woeki Hypo is gematigd liberaal.

MG1968-2
MG1968-216 mrt. 2023 - 18:47

Vreemd stuk. Als er iets een constante blijkt is het populisme. Het subject van de verering wijzigt continue (en dat kan kortzichtig als revolte gezien worden) maar het object is altijd dezelfde 'de wereld dient om mij te draaien': de egoïst. Deze ziet zich zelf op linker zijde, soms op rechter zijde maar het maakt hem/haar geen donder uit of degene die het egoïsme kietelt fascist, communist, racist, boer of een poetin is... Nu ook weer. De meeste stemmers op BBB zijn geen boer. Maar Caro wist te kietelen. Op naar de volgende... Revolte? Ja Uitzondering? Nee. Nooit niet en never niet. 37%. Normalerwijs geen invloed en te negeren in sterke democratieën maar ook daar . één/ anderhalf maal per eeuw verantwoordelijk voor wereldoorlogen. Binnen zwakkere democratieën zijn ze de overwegend dominante stem. Wist je toch?

Mathijsco
Mathijsco16 mrt. 2023 - 18:42

"Misschien toch een gedegen variant op het referendum of een ingenieuzer en waardiger nieuw politiek arrangement: de burgerraden." We hadden dat referendum recent op het schap liggen: kant- en klaar. Het zat goed en gewogen in elkaar: men moest echt de zeepkist op en in de benen om fysieke handtekeningen te verzamelen teneinde iets referendabel te krijgen. Dus geen onzin of voor ieder liflafje naar de stembus. Dit had op veel pijnpunten nét de angel uit de onbestuurbaarheid en onvrede kunnen halen. Helaas wordt dit door het -om het even op zijn Baudets te zeggen- 'partijkartel' steeds bij toerbeurt afgeschoten. Inclusief D66 en protegé Groenlinks.

2 Reacties
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 8:02

Mathijsco Hoe meer drogredenen mensen aanvoeren, hoe meer ze voor referenda zijn.

Woeki Hypo
Woeki Hypo17 mrt. 2023 - 10:32

@Zandb, 17 mrt. 2023 - 9:02, Het is een probleem, wanneer (de) drogredenen voortdurend komen van elites of wetenschap en leiderschap. Ook het argument tegen referenda vanwege de ongenuanceerdheid van het binaire antwoord is een drogreden. Woeki Hypo.

TwoTone
TwoTone16 mrt. 2023 - 18:41

Wat de regerende politici niet begrijpen is dat het al vastgelopen is in NL: - in Brabant wordt geen vergunning meer verleend - wil een bedrijf zijn stroomaansluiting uitbreiden vanwege investeringen is er nu een wachttijd van 3 jaar omdat Enexis geen capaciteit meer heeft op het net - zonnepaneel investeringen worden geannuleerd omdat er geen ruimte is op het net - wachttijden voor een huurwoning kunnen oplopen tot 12 jaar (terwijl instromers wel aan de beurt komen) - pensioenen zijn verdampt door negatief rente beleid Ecb - wachttijden op de A12 en A2 bij laadpalen - transferunie, eurobonds, inflatie om de Euro te redden Enz enz enz In het EU tijdperk is er door Den Haag vaak tegen de de meerderheid van de kiezers Brussels beleid doorgedrukt. VVD met Rutte en zijn geitenpaadjes zijn een schoffering van de kiezer. Het stikstofdossier is gewoon lachwekkend. Ministers die gewoon weigeren te zeggen tegen Brussel: “ we volgen in deze gewoon (voorlopig) ons eigen NL beleid in overleg met de kiezer en passen onze wetten aan naar werkbare proporties en u hoort van ons.” De kiezer wil zich niet de wet laten opleggen door Brussel in ingrijpende dossiers.

2 Reacties
Zandb
Zandb17 mrt. 2023 - 8:06

TweeTonig Gelooft u dat nou echt zelf, dat politici niet zouden begrijpen dat er problemen zijn? Denkt u nu echt dat het 'de meeste stemmen geleden' een garantie biedt voor de oplossing van problemen?

GeenProbleem
GeenProbleem17 mrt. 2023 - 9:54

'- transferunie, eurobonds, inflatie om de Euro te redden' Waarvan dit waarschijnlijk de grootste impact zal hebben op ons.

A little bit of sunshine
A little bit of sunshine16 mrt. 2023 - 18:37

Ik vind het gewoon te makkelijk (of lui) BBB te vergelijken met partijen hiervoor. Ontevreden kiezers zullen er altijd zijn, en die zoeken een weg. Nu hebben we echter te maken met provincies waar 1/3 van de stemmers naar de BBB gaat, en gemeentes waar de BBB meer dan 50% van de stemmen haalt. De verdeling is anders dan bij een FvD, nu gaat het om hele regio's die afhaken.

Palipka
Palipka16 mrt. 2023 - 18:20

Interessant. Waar ik aan wil toevoegen dat burgers meer voor kortetermijn eigenbelang gaan dan voor algemeen belang op langere termijn. Interessant is dat een omslag maken naar vergroening en duurzaamheid wordt afgewezen terwijl het in ieders belang is. Het lijkt nu alsof dat alleen maar een links thema is terwijl het een thema zou moeten zijn voor iedereen.

4 Reacties
Doomsdayshaman
Doomsdayshaman16 mrt. 2023 - 21:20

Zoveel mensen zoveel meningen, de waarheid is??

Minoes&tuin
Minoes&tuin17 mrt. 2023 - 7:47

Paplika Maar het probleem daarbij is dat het om veel meer zaken draait dan natuur. Of dacht je dat links en/of rechts in de eerste kamer alleen om natuur draair en/of om dieren.. Hoe denk je dat mensen denken die 's morgens hun kinderen geen boterham kunnen geven voordat ze naar school gaan of mensen in schulden.

BasTrom
BasTrom17 mrt. 2023 - 8:21

De reden voor vergroening en duurzaamheid wordt gebracht als de Jehova's die het geloof komen brengen. Geloof er in, want anders wacht u hel en verdoemenis.

Ejoth
Ejoth17 mrt. 2023 - 8:49

Blijkbaar ben je een minderheid die hier zo over denkt.