Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

Wat ik aan tafel bij Pauw had willen zeggen over het Indische leed

  •  
03-05-2018
  •  
leestijd 16 minuten
  •  
85 keer bekeken
  •  
Ik zal u, die de moeite neemt dit relaas te lezen, verklappen waar ik aan denk als ik die 2 minuten stilte in acht neem. Ik heb het Jeroen Pauw gisteravond niet gezegd. Ik wist dat ik zou gaan huilen als ik het zou zeggen.
Het is donderdag 3 mei, gisteravond was ik bij Pauw , over 4 mei, en ik heb het niet goed gedaan; het had veel beter gekund, maar ik ben beter met de pen dan met de mond.
Rond zes uur was ik bij mijn moeder, voor wie ik de mantelzorg doe, toen ik werd gebeld door iemand van de redactie van Pauw. Ze vroeg mijn mening over de intentie van Indische demonstranten om op 4 mei te demonstreren door kabaal te maken tijdens de twee minuten stilte. Ik reageerde vanuit de buik: “Indische mensen zijn sinds hun komst naar Nederland genegeerd, hun traumatische ervaringen hebben ze niet kunnen verwerken doordat er geen reflectie was in de media. Er is hen onrecht aangedaan dat nooit is rechtgezet, maar tijdens een herdenking moet je niet protesteren, dat is respectloos tegenover de mensen die herdenken.
Anderzijds begrijp ik wel dat ze naar middelen grijpen om gehoord te worden, omdat in 2018 nog altijd geen behoorlijke open discussie is geweest over de koloniale oorlog en de politionele acties. Als Nederland meteen na de onafhankelijkheidsverklaring van Soekarno en Mohammed Hatta, op 17 augustus 1945, had toegestemd en meegewerkt aan een vreedzame overdracht, dan was al dat bloedvergieten niet nodig geweest en hadden misschien veel Indische Nederlanders hun Nederlanderschap opgegeven om Indonesiër te worden.
De haat tegen de Indische Nederlander is via de radioberichten van Soekarno al meteen vanaf 17 augustus 1945 aangewakkerd. Maar er was voor de Indonesiër minder reden geweest om de Indische Nederlander te gaan of blijven haten als Nederland hun onafhankelijkheid meteen had geaccepteerd.
Hoe meer ik over de koloniale geschiedenis te weten ben gekomen, des te duidelijker is het voor mij dat zo’n tijd van rangen, standen, apartheid, een menssoort voortbrengt die ongelijkheid vanzelfsprekend of acceptabel vindt, zolang hij er zelf voordeel van heeft. Mijn Indische familie in Indonesië, die ondanks de haat van Indonesiërs voor de Indonesische nationaliteit koos, heeft nog tien, vijftien jaar lang te maken gehad met rancuneuze maatregelen van de Indonesiër.
De eis, via chantage, om de Europese familienaam te wijzigen in een Indonesische, is daarvan de minst kwalijke. Ook over wat Indische mensen die Indonesiër zijn geworden hebben meegemaakt, zou ik een heel artikel kunnen schrijven.
De ooms van mijn vader benijdden mijn vader omdat hij ‘op een beter paard had gewed’. Mijn vader had daar echter eigenlijk ook willen blijven, mijn moeder wist hem over te halen om zijn Nederlanderschap niet op te geven en met haar naar Nederland te gaan. Mijn vader heeft altijd geweten dat hij het deed voor een betere toekomst voor zijn kinderen en bleef heimwee houden naar zijn geboorteland. Toen mijn beide broers met hun gezin in Indonesië woonden, omdat ze daar voor Amerikaanse organisaties werkten die de honger en armoede in Azië bestreden, bleef hij er met mijn moeder jaarlijks vele maanden logeren. Telkens als hij weer op het vliegtuig naar Nederland moest, had hij verdriet.
Ikzelf heb sinds ik over het Indische verleden ben gaan schrijven en er documentaires over gemaakt heb, zo vaak op weerstand en agressie gestuit, dat ik wel kan invoelen hoe moedeloos of hoe woedend kinderen van die eerste generatie over de zogenaamde ‘Indische kwestie’ zijn. Ikzelf heb mijn woede en verdriet hierover verwerkt door erover te gaan schrijven. Ik heb honderden Indische mensen geïnterviewd en hun ervaringen verwerkt in mijn romans. Ik noemde dat ‘het onzichtbare zichtbaar maken.’
Ik kan weer een boek schrijven over dit leed, wel twintig boeken, maar ik heb er al zoveel over geschreven…
Enfin, ik werd gevraagd om aan tafel bij Pauw mijn zegje te doen en ging na enige aarzeling. Je kunt het niet goed doen in zo’n praatprogramma, en zeker niet over zulke complexe materie waar niemand aan tafel iets van afweet. Ik zou er moeten gaan zitten zonder te denken aan linkse en rechtse twitteraars, zonder het gevoel te hebben dat ik namens een groep spreek. Ik moest, vond ik, er gaan zitten om wat ikzelf daarover te zeggen heb.
Sinds ik van een zware oogoperatie ben hersteld, ben ik weer begonnen met schrijven. Ik werk keihard, maar met die twee geopereerde ogen gaat het aanzienlijk trager dan vroeger. De pollen in de lucht helpen daarbij niet erg.
In de afgelopen vier weken ben ik bezig geweest om 14.000 woorden terug te snoeien naar 3800 voor de Anton de Kom lezing die ik op 14 juni ga geven, en die ik beloofd heb om half mei in te leveren. Ik doe daarin uit de doeken waaruit de Indische Nederlander is voortgekomen en wat dat precies inhoudt. Reggie Baay heeft het boek ‘Njai’ geschreven, ik heb in Geen gewoon Indisch meisje, Vaders van betekenis, Een meisje van honderd, maar in nog veel meer boeken over de Indische Nederlander op papier gezet.
In de film ‘Het land van mijn ouders’ interview ik mijn familie en geven de verhalen inzicht in de koloniale tijd en hoe wij daaruit zijn voortgekomen. Daarover in een paar minuten vertellen naar aanleiding van een column van Robert Vuijsje, is onmogelijk. Enerzijds ben ik het met de inhoud van de column eens (maar niet met de provocerende tegenstellingen waarin hij zijn betoog giet) en anderzijds, meteen namens mijn vader (RIP) en namens mijn moeder (lijdt aan Alzheimer maar haar Indische leed vergeet ze niet) en namens misschien wel alle Indische Nederlanders in Nederland, voel ik de pijn over dit citaat uit Vuijsje’s column: Wie zijn de voorstanders van het aanpassen van de herdenking op 4 mei? Die komen vooral uit de linkse progressieve hoek. De mensen die pleiten voor meer inclusiviteit, die erop wijzen dat in de Tweede Wereldoorlog ook Marokkaanse slachtoffers zijn gevallen en die vinden dat we verder moeten kijken dan alleen gevallenen in dit deel van Nederland tussen 1940 en 1945.
In bovenstaande alinea worden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog die gevallen zijn in het toenmalig Nederlands-Indië weer volkomen genegeerd. Indische Nederlanders, zoals vele ooms en neven van mijn vader, die omgekomen zijn omdat Japan deze Nederlandse kolonie bezette, bestaan in dit verhaal niet. En het is de zoveelste keer dat in een of andere tekst die met 4 mei te maken heeft, de Indische Nederlander tegen het zere been wordt getrapt. In combinatie met de reden van demonstreren, is het ook verwarrend en complex als je gaat praten over het verstoren van die twee minuten van herdenking.
Ik ben kwetsbaar omdat mijn zus, Joyce Bloem, deze maand een jaar geleden is overleden. Met haar heb ik in Arnhem, mijn geboorteplaats, Sawah Belanda, een groot indrukwekkend natuurmonument gemaakt om iets van de geschiedenis van de Indische Nederlander achter te laten en door te geven. Zij heeft het leeuwenaandeel verzorgd en het kunstwerk met eigen handen gebouwd. Ik heb het idee met haar ontwikkeld, maar de uitvoering geheel aan haar gelaten. Ik heb wel de zeven teksten die er als granieten bladzijden in het park Sawah Belanda verspreid liggen, aangeleverd. Er zijn helaas weinig Indischen die hiervan weten, omdat er landelijk nooit aandacht aan dit monument is besteed, ook niet bij het tienjarig bestaan in 2017, toen mijn zus al wist dat ze voor de derde keer kanker had, en het deze keer niet meer goed zou komen.
Vorig jaar op 5 mei las ik op haar verzoek mijn gedicht Vrijheid voor als afsluiting van een mooie Bevrijdingsdag die zij voor de gemeenten in de Betuwe al vijf jaar organiseerde en dat vorig jaar alle eerdere jaren overtrof. Ze had, als vrijwilliger, daar iets waargemaakt dat geen enkele oorspronkelijke bewoner eerder was gelukt en zat erbij, in haar rolstoel, dik ingepakt. Ze hield nauwlettend in de gaten dat elk onderdeel van wat ze georganiseerd had, zou lukken. Alles was in het kader van hoe die Waalstreek de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog en het begin van de bevrijding had beleefd.
Op 4 mei was ze, ondanks de woekerende kanker, nog tot diep in de nacht van alles aan het regelen. Ze kende inmiddels het oorlogsverleden van de Waalstreek beter dan de gemiddelde Gelderlander. Ze had nog meer projecten om het leven voor de mensen in haar provincie interessanter te maken, maar ruim twee weken later is ze in haar woning gestorven.
Ik mis haar erg en wilde, pratend over 4 mei, niet opeens volschieten omdat de rouw nog altijd niet over is, en misschien nooit over zal gaan.
Gisterochtend was ik erg vroeg op vanwege de mantelzorg. Mijn moeder, die veel vergeet, maar niet dat ze de oudste van haar twee dochters vorig jaar in mei verloren is, en niet dat ze zware oorlogsjaren en een angstige revolutietijd heeft meegemaakt, belde me vroeg in de ochtend geheel overstuur op. Ze heeft hier in Nederland alleen mij nog om voor haar te zorgen. Ik had die avond met haar willen doorbrengen, en als ik naar Pauw zou gaan, kon dat niet doorgaan. Ik had veel meer zin in een rustige avond met mijn man en mijn moeder, en liever al om elf uur in mijn bed gelegen. Ik wist dat het een onmogelijke taak is om in een paar minuten, in zo’n setting, de pijn van de genegeerde Indo uit de doeken te doen op een manier dat je ook wordt gehoord door de mensen die zich er niet voor interesseren.
De complexe pijnlijke Indische geschiedenis laat zich niet in een paar minuten vertellen. En omdat het leed van zowel Indische Nederlanders als Molukkers zolang is genegeerd en verzwegen, is ook een hele uitzending alleen daarover nog onvoldoende.
De Indische Nederlander van de eerste generatie heeft geen gelegenheid gekregen om zijn verleden te verwerken en de traumatische gebeurtenissen een plekje te geven. Zij werkten sinds hun aankomst in Nederland hard om hun kinderen een goede toekomst te geven. Over wat zij hadden meegemaakt spraken zij niet alleen omdat zij liever zwegen, maar omdat ze niet werden gehoord, omdat ze werden uitgelachen, en omdat er geen tijd was om een beetje over het verleden te gaan zitten babbelen. Ze moesten hun opleidingen opnieuw volgen omdat die in Nederland geen waarde hadden of inhalen omdat ze door de Tweede Wereldoorlog hun opleiding niet hadden kunnen afmaken.
Zij waren geen geboren zwijgers, zij leerden te zwijgen. Zij kwamen uit een samenleving waarin de koloniaal de baas speelde. Hun plek in die kolonie was plezierig zolang zij gehoorzaamden en braaf genoegen namen met die toegewezen plek. Zo niet, dan hadden ze geen inkomen, want voor Indische Nederlanders was er alleen plek binnen de ambtenarij en binnen het leger onder gezag van de koloniale blanke, in een verdeel-en-heers cultuur.
Eergisterenavond, diep in de nacht, had ik de tekst voor de Anton de Kom lezing af, maar ik was niet tevreden. Je wilt degene die niets of uiterst weinig weet over die geschiedenis geïnteresseerd krijgen, en dan moet je beeldend zijn, je moet ze helpen om die koloniale geschiedenis te visualiseren.
En met die frustratie nog in mijn lijf had ik toegezegd om in een paar minuten de pijn van de Indische mensen naar voren te brengen bij Pauw aan tafel? Natuurlijk heb ik vaker het gevoel gehad van waarom doe ik het? Waarom schrijf ik zoveel over dat Indische verleden als de mensen die het zouden moeten lezen niet eens weten dat ik die boeken heb geschreven en als zij niet de moeite nemen om er ook maar eentje van open te slaan?
Gisteravond, voordat ik bij Pauw de show inging, was ik perplex toen Robert Vuijsje tijdens de voorbespreking zei: “Ik weet niets van 15 augustus. Wat gebeurt er dan?”
Ik heb gisteravond in de lijn van mijn vader gesproken, zoals hij mij heeft geleerd dat je met mensen hoort te spreken. “In mijn hoofd hoorde ik zijn stem: “Kalm, kalm blijven, Marion.” Mijn zus en ik zeiden dat tegen elkaar als er iets was waar we ofwel moedeloos, ofwel woedend over konden worden. En daarna lachten we hard. Dat luchtte op. Zij kon aanstekelijk lachen; ik mis het om samen met iemand, die net als ik weet hoe pijnlijk de hele kwestie is, toch samen te schateren.
Ik zou aan de Indischen in Nederland willen vragen: “Blijf kalm, en lach met mij mee. Je kunt beter om domheid lachen, dan zo dom zijn je mee te laten slepen in een lelijk gevecht dat nergens toe leidt. Als ik iets van mijn Indische achtergrond wil doorgeven, dan is dat de zelfspot van mijn Indische familie die, zoals ik heb gezien, iedereen overeind hield.”
Dus niet met boosheid maar met mededogen over hun onwetendheid, wil ik kijken naar de Nederlander die nog altijd zijn eigen (koloniale) geschiedenis en de gevolgen ervan niet kent. Ik doe niet mee aan die polarisatie, zoals op Twitter, zoals aan tafel in nieuwsshows vaak gebeurt. Ik doe niet mee aan zinloos verbaal geweld, want ik vind dat net zo schadelijk als fysiek geweld.
Op de Tong Tong Fair op 31 mei zal ik een column voorlezen over de reden waarom er 320000 Indische Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland zijn gekomen en waarom mijn ouders geen asielzoekers, maar wel vluchtelingen zijn. Daar heb ik ook bloed, zweet en tranen in gestopt, en die lezing mag 45 minuten duren. In die lezing zal ik een ander aspect van de Indische gemeenschap belichten dan in de Anton de Kom lezing. De inhoud van die column is voor veel Nederlanders zonder wortels in Ned. Indië nog altijd onbekend, maar zij zullen waarschijnlijk niet de moeite nemen om naar de Tong Tong Fair te komen.
Er is, hoorde ik, een erg goede tentoonstelling over dit onderwerp, maar het is nog afwachten of er buiten de Haagse krant, een nieuwsblad is dat bereid is daarover te schrijven. Het zou leuk zijn als mensen zoals Robert Vuijsje en Jeroen Pauw naar mijn lezing over de Indische pijnlijke kwestie kwamen, of als zij mijn lezing in elk geval zouden lezen. De inhoud van mijn boeken kennen ze helaas niet, daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken.
Ik geloof niet dat woede tot meer begrip zal lijden. Ik ben mijn woede al schrijvende kwijtgeraakt. Mijn vele publicaties en documentaires, sinds 1981, hadden tot doel de Indische Nederlanders eindelijk wat reflectie op hun verleden te bieden, en de overige Nederlanders te informeren over dat deel van hun eigen (koloniale) geschiedenis.
Ik voel nog altijd verdriet over wat de eerste generatie Indische mensen niet is gegund. Ik ben verdrietig als ik denk aan mijn vader, aan wat hij heeft meegemaakt en hoe hij van bovenaf hoofdschuddend toekijkt.
Ik ben al enige tijd, sporadisch, bezig met een non-fictie boek over dat Indische leed, zoals wij dat bij onze ouders, grootouders, ooms en tantes hebben kunnen waarnemen. Misschien komt dat boek nooit af, en dan hoeft geen enkele Nederlandse journalist tijdens een prettig gesprek over Indische kwesties zich te verontschuldigen dat hij het niet heeft gelezen.
Ik zal u, die de moeite neemt dit relaas te lezen, verklappen waar ik aan denk als ik die 2 minuten stilte in acht neem. Ik heb het Jeroen Pauw gisteravond niet gezegd, toen hij mij aankeek en mij vroeg wat hij anderen al had gevraagd; Waar denk jij aan op 4 mei, tijdens die twee minuten stilte? Ik wist dat ik zou gaan huilen als ik het zou zeggen, want terwijl ik de Indische geschiedenis opschrijf voor de lezing op de Tong Tong fair, tijdens het werken aan de Anton de Kom lezing die ik moet voorlezen in het Verzetsmuseum, werkend aan het boek dat ik ooit hoop te publiceren maar dat waarschijnlijk nooit af zal komen, schieten de tranen me soms opeens in de ogen.
Ik draag het grote Indische verdriet in mij. Het is mij met de rijstlepel ingegoten. Ik tors het verdriet van de hele Indische gemeenschap als ik me erin verdiep en erover schrijf. Ik voel de pijn van al die mensen die mij hun ervaringen ooit hebben toevertrouwd, Ik voel hun machteloosheid toen ze moesten kiezen.
Indische mensen hebben geen natie om op terug te vallen. Omdat zij zich Nederlander voelen en vanaf hun geboorte trots zijn op het Nederlandse paspoort alsof het een soort diploma voor een zwaar examen was, is het extra pijnlijk voor ze dat hun geschiedenis ontbreekt in het collectief geheugen van deze samenleving.
Het collectief geheugen van de Indische Nederlanders wijkt af van het collectief geheugen van de ‘blanke’ Nederlander. Daar wringt de schoen. Als je telkens opnieuw moet uitleggen waar je vandaan komt en waarom je hier bent, als je als kind hebt ervaren hoe je ouders verdriet of woede ervoeren omdat hun traumatische ervaringen werden ontkend of op zijn minst niet erkend, dan voel je je in zo’n land eigenlijk niet echt thuis, maar is er ook geen ander land waar je naar toe zou kunnen gaan, waar je je wel thuis zou kunnen voelen. In dat land waar jouw ouders geboren zijn, ben je nog meer vreemde dan je hier in dit land bent. En het collectief geheugen van dat land wijkt nog veel meer af.
Er is te veel om te zeggen over de identiteitscrisis van de Indische Nederlander sinds ze hun geboorteland moesten verlaten. Economisch gezien gingen de meesten erop vooruit. Dat bewijs heb ik als ik naar mijn familie kijk die Indonesiër is geworden. Toch hebben de derde en tweede generatie zich ook daar kunnen verzoenen met het ontbreken van een weerspiegeling van wat zij, als Indische Nederlanders, hebben meegemaakt.
Ik weet uit eigen ervaring hoe de eerste generatie Indische mensen hun kinderen via de opvoeding hun trauma’s onbewust doorgaven. De meesten van de tweede generatie wilden het verhaal van hun ouders niet horen. Ze werden pas veel later nieuwsgierig. Velen gingen zich er pas in verdiepen toen het te laat was om hun ouders en/of grootouders er nog naar te vragen. De woede en angst die bij mijn generatie en de derde naar bovenkomen, vinden misschien deels wel hun oorsprong in het schuldgevoel daarover.
Als alle Indischen van de tweede generatie, toen ze tussen de twintig en dertig jaar waren, hadden opgestaan om meer aandacht op te eisen voor wat de overheid allemaal had fout gedaan ten aanzien van onze Indische ouders en grootouders, was er toen, met gezamenlijke protesten en acties, misschien wel naar geluisterd.
Ik herinner me hoe ik, in 1980, 1981, 1982, in mijn gevecht om een documentaire over de Indische gemeenschap in Nederland te maken, volstrekt geen steun kreeg van andere Indischen van mijn generatie. Zij waren bezig met hun eigen carrière, met hun leventje, en hadden last van hun Indische achtergrond.
Er was een Indische columnist die mij graag in zijn columns belachelijk maakte omdat ik me met het Indisch verleden bezighield. En er was nooit een Indo die voor mij in de bres sprong. Een belangrijke columnist ging te keer toen ik in een documentaire de politionele acties ter discussie stelde, en hij beloofde in zijn column dat hij er persoonlijk zorg voor zou dragen dat de maker van die documentaire nooit meer een film zou maken. Hij slaagde in zijn missie, en er is nooit een Indische filmmaker geweest die zich openlijk of privé solidair met mij verklaarde.
Toen mij door Jeroen Pauw werd gevraagd om te zeggen waar ik aan dacht, op 4 mei, tijdens die twee minuten, wist ik dat ik niet moest zeggen wat ik dacht. Ik had het namelijk niet kunnen zeggen zonder mijn ogen droog te houden.
Als kind wist ik niet goed hoe je herdenken vorm moest geven. Ik had altijd dezelfde zin in mijn hoofd, als ik mijn ogen sloot: “Laat er alsjeblieft nooit meer oorlog zijn.” Als een mantra herhaalde ik die zin totdat de stilte weer doorbroken werd.
Naarmate ik meer wist van de holocaust en meer over wat mijn ouders in de oorlog hadden meegemaakt, werd de gedachte: “Laat zulke vreselijke dingen alsjeblieft nooit meer gebeuren.” Het herdenken stond nog altijd los van mijn mijn ouders, totdat ik doorkreeg hoeveel het voor mijn ouders betekende toen ook zij (eindelijk) de gelegenheid kregen om de slachtoffers van hun ‘eigen’ Tweede Wereldoorlog te herdenken.
Mijn vader, die niet kon zwemmen, had, zoals hij het ervoer, door een wonder, de scheepsramp van de Junyo Maru overleefd. Een geallieerde onderzeeër had dit vrachtschip dat vol zat met krijgsgevangenen getorpedeerd. Mijn drieëntwintigjarige vader was als krijgsgevangene met drie ooms, neven, zijn vrienden en ongeveer 2200 krijgsgevangenen aan boord van dit schip, maar ook met 4200 romoesha’s (Indonesische dwangarbeiders). Ik zie hem in de oceaan. Hij hangt aan een vlot met nog elf mensen. Even daarvoor was zijn vriend voor zijn neus met een bijl door een Japanner gedood omdat hij een sloep wilde pakken, aangezien hij wist dat mijn vader niet zwemmen kon.
Mijn vader wist niet wat hij moest beginnen, en toen hoorde hij een stem die hem zei dat hij in de zee moest springen omdat hij zou worden gered. Hij gleed via de buitenboord toiletten van het dek en liet zich in het water vallen, precies toen er een kist langsdreef. Hij was de eerste aan dit drijvend stuk hout, maar al gauw volgden er meer. Die nacht hoorde hij anderen schreeuwen om hun moeder, in alle talen, zei hij. Hij wist dat de haaien op het bloed van gewonden afkwamen. Hij had de romoesha’s, die in het ruim gevangen zaten, gezien zoals ze zich vastklemden aan het gehavende schip. Hij verloor tijdens die ramp twee ooms en een neef die hem niet lang voor de torpedering hadden gevraagd om bij hen te blijven zitten. Hij had hen uitgelegd dat hij bij zijn vriend wilde blijven. De vriend wiens hoofd voor zijn neus met een bijl in twee werd gespleten.
Een vriend van mijn vader, die naderhand met mijn vaders zus trouwde, was een goed zwemmer. Hij wist dat mijn vader niet kon zwemmen en daarom zwom hij van het ene drijvende lichaam naar het andere om te zien of het slachtoffer mijn vader was. Dit zie ik voor me, dit herdenk ik, nu mijn vader er niet meer is.
Ik herdenk namens hem de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog aan die kant van de aardbol net zoals de slachtoffers hier, en ook de huidige slachtoffers van huidige oorlogen. Tegelijk voel ik mij in die oceaan, in de nacht, zoals mijn vader, hangend aan een vlot, en hoor de stemmen in alle talen, mensen die om hun moeder roepen en die niet worden gehoord.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (51)

Phil2
Phil210 jun. 2018 - 9:17

Voor de niet-ingevoerde lezer / kijker, het vaak innerlijk tegenstrijdige 'Indisch leed' bestaat uit: 1. lang niet-erkennen van het leed van de Indische mensen in voormalig Ned. Indië onder de wrede Japanse bezetting 2. de zo mogelijke nog brutere Bersiap tijd na de Japanse capitulatie 3. het noodgedwongen migreren naar Nederland, waar Indische mensen een meer dan koude ontvangst wachtten, en discriminatie 4. de heimwee (tempo doeloe) naar een Indië dat niet meer bestaat 5. de ambivalentie t.a.v. de 'politionele acties' - voor een Marion Bloem een neo-koloniale oorlog ("Indië verloren, rampspoed geboren"), andere Indische mensen zagen/zien een Soekarno als een Indische Anton Mussert 6. Schaamte en ergernis over de hele late financiële genoegdoening richting nabestaanden van geweldsexcessen en moordpartijen zoals in Rawagede 7. "Het was zo slecht nog niet onder Nederland" als je ziet wat erna is gebeurd in Indonesië, w.o. ruim een miljoen 'communisten' op vaak onvoorstelbaar wrede manier vermoord onder Soeharto. De Amerikaanse documentairemaker Oppenheimer heeft daar nog een opzienbarende film ('The Act Of Killing') over gemaakt. Er zullen er nog wel een paar zijn... Maar vooral omdat veel Indisch leed innerlijk tegenstrijdig is, kan Marion Bloem's (persoonlijk) leed niet veralgemeniseerd worden.

Arie Boussershine
Arie Boussershine9 mei 2018 - 11:37

"Indische mensen zijn sinds hun komst naar Nederland genegeerd, hun traumatische ervaringen hebben ze niet kunnen verwerken doordat er geen reflectie was in de media." Wat dacht je van mensen in Nederland zelf? Die hadden niks meegemaakt? De bezetting door de nazis? De hongerwinter? Verder, over die film. In dit artikel wordt weer eens vingergewezen naar de koloniale bezetter. Dat was een vreselijke oorlog waar Nederland eerder had moeten instemmen met de onvermijdelijke onafhankelijkheid. Over de start van de oorlog uit de wikipedia: "Nederland erkende de Republiek aanvankelijk niet, maar streefde naar herstel van het oude koloniale gezag. De urgentie hiervan nam toe toen verontrustende berichten kwamen uit Republikeins gebied over massale moordpartijen door revolutionaire strijdorganisaties op Nederlanders, meest Indo-Europeanen, maar ook op Ambonezen en Chinezen. Tijdens deze episode, die bekendstaat als de Bersiap[6], vielen tienduizenden slachtoffers. " Lang na de onafhankelijkheid volgde de staatsgreep van Soeharto in 1965, daarna volgde een burgeroorlog en moordpartij van vele malen de omvang van de politionele acties door Nederland in de jaren na de tweede wereldoorlog. Deze oorlog werd gevoed deels door de koude oorlog, maar ook door een bloeddorstigheid die alleen maar angst kan inboezemen. Een bloeddorst die van dichtbij in beeld is gebracht in de film, "the act of killing".

1 Reactie
Indisch4ever
Indisch4ever9 mei 2018 - 14:41

Arie, Het is mij nog niet duidelijk wat Marion Bloem zal moeten leren van die film. Welke les wil je haar voorschotelen ?

Arie Boussershine
Arie Boussershine9 mei 2018 - 7:41

wat een ontzettend lang artikel. ik heb 1 filmtip voor de schrijfster en iedereen. kijk eens "the act of killing".

1 Reactie
Indisch4ever
Indisch4ever9 mei 2018 - 8:55

Waarom geef je haar die tip ?

Kim Hilman
Kim Hilman8 mei 2018 - 16:20

wat moeten we nou precies met dit artikel?: voor een maatschappelijke kwestie is het wel een heel erg persoonlijk stuk met empathie-wekkende private details en 122x 'ik'. men zou zeggen dat er juist veel boeken/debatten / documentaires / films over Indië/onesie zijn, en dat vrij algemeen wordt geconcludeerd dat de politionele acties dramatisch ondoordacht waren en de opvang van indiërs en spijtoptanten gebrekkig en kortzichtig. Maar zelfs als je dat niet vindt dan blijft de vraag: is persoonlijk verwerking zo afhankelijk van een uitgebreid maatschappelijke debat en erkenning? Vlg mij heeft de identiteits-politiek, waar dit artikel op aanstuurt, nog nooit iets opgelost, persoonlijk nog maatschappelijk.

1 Reactie
Indisch4ever
Indisch4ever9 mei 2018 - 9:02

Marion Bloem vertelt een persoonlijk verhaal. Over hoe en waarom ze emotioneel aan tafel bij Pauw zat en niet goed uit de verf kwam In haar verhaal vertelt ze ook een stukje geschiedenis van Indische Nederlanders, verweven met haar persoonlijke geschiedenis. Ze propageert geen politieke doelen . Dus de term identiteits-politiek is misplaatst

Brood2
Brood26 mei 2018 - 8:42

Dag Marion, dag Tante, Als geboren en getogen Arnhemmer met Indische roots, geboren in de tijd dat jij een documentaire wilde maken over de Indische gemeenschap maar van binnen die gemeenschap geen steun kreeg, heb ik jouw stuk hier met interesse gelezen. Ik zal het uitprinten doen en mijn moeder laten lezen, die niks met computers of het internet aankan (en wil). Ik ben benieuwd wat zij denken en zeggen zal. De Indische Nederlander kennende, zal het wel bij veel denken en weinig zeggen blijven. Dat heb ik nooit gesnapt: waarom er niet met buitenstaanders over het Indisch Leed werd gesproken is mij kristalhelder. Maar waarom werd het verleden ook binnenshuis doodgezwegen? Waarom werd er tijdens de selamatans gekookt, gegeten en geroddeld, maar zei nooit iemand 'Weet je, ik heb het nog steeds moeilijk als ik denk aan ....'? Waarom nam iedereen het leed mee in het graf? Als ik nu mijn moeder vragen stel, zoals 'Wat is er met jouw opa gebeurd?', 'Waarom staan er drie kinderen op de fotoos van vóór de oorlog, maar ken ik alleen maar oma en haar broer?', 'Waarom kwamen jullie in 1958 alsnog vanuit dat heerlijke Indonesië naar dit saaie Nederland?' krijg is als enig antwoord: 'Had ik het maar gevraagd toen het nog kon'. De hele generatie die de antwoorden had is niet meer. Sinds de jaren '90 één voor één met hun verleden, met hun leed, op Moscowa en elders in rook opgegaan. Het is voor mij geen verhaal over herdenken of protesteren op 4 mei. Of op 15 augustus. Elke herdenking die waarde heeft voor enig individu is van belang. Wàt te herdenken is een vraag op collectief, nationaal niveau. Maar ik vraag mij nog altijd af: waarom dat zwijgen binnenshuis toch? Ook als Arnhemmers kennen wij de Sawah Belanda niet. Ik zal mijn moeder daar naartoe nemen. En wellicht zitten wij in het publiek op 31 mei, en zie je ons een traantje pinken. Wat is er gebeurd met de Japanse kers op het Gele Rijdersplein trouwens? Ach ja, sudah lama ya, biarlah...

ErnaBuist
ErnaBuist6 mei 2018 - 8:09

Marion, ik had de uitzending niet gezien maar hem wel zojuist terug gekeken. Ik vond dat je een goed verhaal vertelde, niks mis mee! Veel sterkte met het verlies van je zus. Ik wist niet dat 15 augustus een herdenkingsdatum is. Zo zie je maar weer, al heb ik op de middelbare school bij geschiedenisles in de jaren 70 veel geleerd over de politionele oorlog. Ik heb nooit veel contact met Indiërs gehad en als dat er wel was, waren ze meestal gesloten. Ze gaven mij het gevoel dat ik een buitenstaander was, niet echt werd toegelaten. En Indische Nederlanders zeggen dat ze zich buitenstaander voelen. Zo modderen we door...

JanB2
JanB25 mei 2018 - 0:45

Foei mevrouw Bloem! Om zomaar opnieuw die open zenuw te treffen die het indische verleden nog steeds is, hier in dit land van zelfbenoemde rechtschapenen en zalvende predikers van mensenrechten en democratie. En dat nog wel op 4 Mei! Nu dan zonder gekheid. Een mooi geschreven en zeer persoonlijk relaas over een thema dat in zijn essentie nagenoeg geheel ontbreekt in het nederlandse geschiedenisonderwijs. Een thema ook dat eigenlijk overál ontbreekt: in het collectieve bewustzijn, het debat en in de publieke ruimte. Doodgezwegen. Letterlijk. Een hele generatie indische Nederlanders die nooit is gehoord en die nooit hun verhaal hebben kunnen doen sterft langzaam uit. En dat is niet meer goed te maken.

Minoes&tuin
Minoes&tuin4 mei 2018 - 23:20

Door alles heen voel ik het gemis van je familie, het kunnen delen van een gedeeld verleden, een verleden dat verder teruggaat dan je geboorte. Een gedeeld verleden dat je met niemand anders hebt en kunt delen omdat je het met niemand anders geleefd hebt. Met alles wat moeilijk was, verdrietig en ja ook vreugdevol. Niet even meer die telefoon kunnen pakken en dat vertrouwde gesprek voeren. Die halve woorden die meer betekenis hadden dan hele zinnen uitgesproken. Er werd m.i. nooit door Indische mensen over gepraat. In mijn straat , de straat waar ik als kind woonde, ik ben een kind van vlak na de oorlog, woonde een oud Indisch echtpaar, die zag je iedere dag samen wandelen, boodschapjes doen, die wij dan voor hen naar huis droegen als het te zwaar was, Een enkele keer kwamen wij eens binnen en dronken wat, verder leefden ze erg teruggetrokken. Nooit werd er gesproken over het verleden. De geschiedenis is de geschiedenis die je hebt meegekregen, ook van je ouders, zelfs met alle ellende en ten volle en de boosheid van in mijn geval mijn vader over wat daar gebeurd is en hoe ze mensen behandelden, de Nederlanders bedoel ik dan. Een van die 'boeven' was een broer van een aangetrouwde oom. Daar kon hij echt kwaad op worden, daar hadji het altijd over. Over hoe die een Indische jongen behandelde. En altijd kwam het verhaal van de gegeten kersen waarvan hij de pitten uitspuugde op de grond, die vervolgens opgeraapt werden door zijn Indisch 'hulpje'. Wat het nog steeds betekent voor al die individuele mensen die naar Nederland zijn gekomen, hoe diep dat gaat, hoe het verdriet van het verleden, ook hier, overgaat in de volgende generatie, dringt niet altijd zo diep meer tot je door. Omdat het altijd weer in de schaduw staat van de jodenvervolging, de aandacht daarvoor, de films daarover, documentaires, de verhalen? Omdat dat dichterbij was, zich hier afspeelde of aan de grenzen? Het voedde je wel op in je gevoel voor rechtvaardigheid en maakte je al vroeg attent op uitbuiting en alles wat er mee samenhing. Het heeft mij gevormd, dat wel. Maar je ging verder met leven. Zit het niet zo in de aard van de Nederlands-Indische mens hier aandacht voor te vragen? Ikzelf hoor er Indische mensen nooit over praten, vind ook dat ze vaak wat gesloten zijn. Schermen zich wat af van de Nederlandse samenleving, laten zelden het achterste van de tong zien. Dat is steeds het gevoel dat me bekruipt. Daarom vind ik dit schrijven zo oprecht en open, een monument op zich, het zegt mij zoveel meer dan een fysieke plaats om te bezoeken. Ik denk dat je zusje glimlachend en goedkeurend van boven toekijkt . Een monument is zoveel meer een monument als het tot leven komt, en jij hebt het hier tot leven gewekt. Mooi!

HM van der Meulen
HM van der Meulen4 mei 2018 - 18:11

"Hoe meer ik over de koloniale geschiedenis te weten ben gekomen, des te duidelijker is het voor mij dat zo’n tijd van rangen, standen, apartheid, een menssoort voortbrengt die ongelijkheid vanzelfsprekend of acceptabel vindt, zolang hij er zelf voordeel van heeft." Dat is de kern van de zaak en de de discussie of het verzet daartegen is gebaseerd op liefde of haat schept alleen maar vals moralisme en gristelijke verwarring.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin6 mei 2018 - 16:23

HM van der Meulen Daarom is het soms ook zo 'dubbel'.

Arne Johannson
Arne Johannson4 mei 2018 - 13:02

Ik begrijp, zoals ik al wist dat het geval was, dat de haat waar zoveel Nederlanders mee te maken hebben gehad, Indische Nederlanders welteverstaan, actief aangewakkerd werd door het regime van Soekarno, een op veel meer manieren diverse volken in de Indonesische archipel onderdrukkend en uitbuitend regime tot op de dag van vandaag. De Nederlanders die tegen dit toen nog aanstaande regime hebben gevochten en waarvan er vele gevallen zijn, waaronder Indië-gangers maar ook Indonesische Nederlanders, vallen onder de definitie van degenen die men tijdens de Dodenherdenking op 4 mei vrij (!!!) is te herdenken. Die definitie luidt ten bewijze van die vrijheid wie men mag herdenken tijdens de Dodenherdenking van 4 Mei: "Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties." Daaronder valt dus iedereen met een Nederlands staatsburgerschap. Wie daarvan je op 4 mei wilt herdenken is een volledig vrije keuze voor iedere huidige Nederlander en mag dus uitsluitend beperkt zijn tot naasten, familie, bekenden, of anderen waar je op een of andere manier een relatie mee hebt of voelt, in welk conflict gevallen dan ook, en kan per jaar verschillen. Niemand die het recht heeft je persoonlijke vrijheid in keuze te herdenken aangaande wie wel of niet, en dus ook welk bijbehorend conflict, daarin op te leggen. Niemand mag verplicht worden de gevallenen n.a.v. het conflict rond Indonesië te herdenken zomin iemand verplicht is Nederlandse gevallenen rondom welk conflict ook te herdenken. Het is een absoluut persoonlijk herdenken maar slechts schijnbaar tegenstrijdig wèl collectief gebeuren daar het gedenken van Nederlaners omgekomenen goed gedeeld kan worden, het in veel gevallen om dezelfde conflicten gaat, en er uit empathie natuurlijk ook een sterk gevoel van een gedeeld verlies is. Toch zit het in geval van de Indonesische Nederlanders anders. Er is wel degelijk een probleem. Het Nederlanderschap van deze mensen was allerminst een feit. De Nederlandse regering heeft in de afwikkeling van de door Nederland verloren strijd met het haar opvolgende regime van Soekarno de optie om naar eigen voorkeur een officieel Nederlands staatsburgerschap te verkrijgen van Indische Nederlanders die niet Nederland als geboorteland hadden actief gefrustreerd. Iedereen die er als geboren in Nederland leefde als Indonesisch Nederlander werd als deze het Indonesisch staatsburgerschap niet verkoos actief gerepatriëerd maar dat gold zeker niet voor de Indonesische Nederlanders geboren aldaar ook al verkozen zij het Nederlanderschap. Gezien het feit dat deze mensen wel deel hadden uitgemaakt van de bevolkingsgroep die gold als Indonesische Nederlanders, in welke mate of wijze zij ook deel uitmaakten van het koloniale systeem doet er voor mij daarbij niet toe, verdienden ze ook naar mijn mening eenzelfde optie voor het Nederlandse staatsburgerschap te mogen kiezen en dus een toekomst in Nederland met daarbij behorende reoatriëring als de in Nederland geboren Indonesische Nederlanders is geboden. Dit onrecht (in mijn ogen) verdient de aandacht die het nooit in voldoende mate heeft gehad. Dat moet echter niet opgedrongen (laat staan verstorend luidruchtig door een paar idioten) te gebeuren ten koste van al degenen die in alle rust op grond van hun persoonlijke keuzevrijheid gedenken wie ze willen op 4 mei. Het staat tenslotte degenen die terecht de discussie over de genoemde Indonesische Nederlanders willen aanjagen (wat ik dus steun) net zo goed vrij omgekomenen daarvan te gedenken ook al hebben deze het gewenste Nederlandse staatsburgerschap niet verkregen. Ik durf er wat onder te verwedden dat de huidige Nederlandse overheid hen dat zou willen verbieden. Er is een voor ons liggende periode eens af te rekenen met dit onrecht de Indonesische Nederlanders aangedaan die gedwongen werden tot het Indonesische staatsburgerschap terwijl ze het Nederlanderschap en daarmee dus een leven buiten hun geboorteland verkozen. (Dat betrof dus welteverstaan zeker niet al deze mensen!) Er is 15 augustus de jaarlijkse Indië-herdenking die in tegenstelling tot bij alle andere conflicten en de daarbij gevallen Nederlandse slachtoffers nog een tweede exclusief herdenkingsgekegenheid biedt. Het zou mooi zijn de aandacht en daarmee een gelijke herdenkingsstatus voor toenmalig gevallen zelf gewenste Nederlanders onder de Indonesische Nederlanders te vinden die ze verdienden en hun naasten, op wat voor manier ook, wensen om vrij èn gelijk te kunnen herdenken zoals iedere Nederlander.

11 Reacties
Indisch4ever
Indisch4ever4 mei 2018 - 13:21

Beste Arne, De naam is Indische Nederlander. Dat woordje Indische is historisch zo gegroeid toen het land Indië werd genoemd. Dat later er een staat kwam met de naam Indonesië was voor Indische Nederlanders geen reden om hun groepsnaam te veranderen tot Indonesische Nederlander.

gimli55
gimli554 mei 2018 - 15:33

@Indisch4ever, Bedankt voor je duidelijke uiteenzetting, weer iemand met onwetendheid op zijn voorhoofd geschreven maar wel weer een met een uitgesproken mening. Ik verwijs naar mijn bijdrage onder Pake Jeep.

Arne Johannson
Arne Johannson4 mei 2018 - 16:28

Dank voor de terechte correctie.

Minoes&tuin
Minoes&tuin4 mei 2018 - 23:45

Er zijn nog veel mensen die naar Nederland zijn gekomen en pas in 1965 of daaromtrent het Nederlands staatsburgerschap hebben gekregen.

Arne Johannson
Arne Johannson5 mei 2018 - 8:02

@Minoes Die Indische Nederlanders die nog decennia naar Nederland konden komen betrof vooral die geboren waren in Nederland en werden daarin eerder bewust gefrustreerd door de Nederlandse overheid dan geholpen. @gimli55 Behalve die door mij in oprechte dank aanvaarde correctie m.b.t. mijn slordige fout de Indische Nederlanders een aantal keren foutief aan te duiden, naast dat ik dat ook een aantal keren correct deed, zie ik weinig inhoudelijke kritiek temeer daar ik het juist opneem voor de Indische Nederlanders waaronder met name ook die niet in Nederland geboren zijn maar die m.i. rechtens zeker wel tot de Indische Nederlanders behoren en daarop ook de optie geboden had moeten worden voor het Nederlanderschap te mogen kiezen. Maar ik begrijp dat jij dat bestrijdt?

gimli55
gimli555 mei 2018 - 11:36

@Beste Arne Iemand woorden in de mond leggen is logisch voor de onwetenden. Je hele betoog valt in duigen, indien je de benaming niet goed hebt. Niemand maar dan ook niemand heeft het recht een mening te hebben of het op te nemen voor de Indische bevolking als hij niet eens de moeite neemt om zich te verdiepen in hun naam. Mijn gedachten gaan uit naar mijn ouders die ooit heel voorzichtig antwoord gaven op een vraag over hun oorlog. Er werd overheen geschreeuwd dat het in Nederland veel erger was, ze hadden hier tulpenbollen moeten eten in de Hongerwinter. Daarna zijn ze stil geworden en helaas met hen een hele generatie. Hun verdediging is een minzame neerbuigende superioriteitsgevoel geworden, ze weten niet beter. Iedere reactie van de gemiddelde Nederlander versterkt dat gevoel, het zijn meestal veel woorden zonder echt begrip en of inhoud. Mijn opa, helaas in de 80 er jaren overleden, heeft vlak voor zijn dood zijn soldij ontvangen over de 5 jaar krijgsgevangen kamp, het was de helft van wat hij in guldens in '45 had moeten ontvangen, zonder indexatie. Dat had met de inflatie in krap 40 jaar een veelvoud moeten zijn. Uiteraard heeft hij dat bedrag teruggestort, daar was hij te trots voor omdat te accepteren. Zo kan ik nog genoeg verhalen vertellen over onze geschiedenis, mijn gedachten gaan uit naar de tantes die dagelijks om 6 uur opstonden om de hele dag Indisch te koken. Als je dan langs kwam, moest je eten. Niemand heeft mij woorden in de mond te leggen, die vrijheid heb ik al trotse Indo verdiend. Uiteraard met de mij bekende minzame neerbuigendheid.

Arne Johannson
Arne Johannson6 mei 2018 - 0:29

@gimli55 Ik ben zelf ook nazaat èn naaste van mensen die op verschillende manieren onder het oorlogsleed hebben geleden. Ik ken hun ervaringen. Dat was zowel in Nederland als in Nederlands-Indië voor iedereen verschillend en voiral een persoonlijke ervaring. Daar past een wedstrijdje verplassen tussen de ervaringen tussen wat men in Nederland of Nederlands-Indië ervoer dus net zo min bij als tussen de persoonlijke ervaringen van individuen binnen deze categorieën. M,a.w. moet je persoonlijke oorlogservaringen van mensen, of dat nu in Nederland of Nederlandsep-Indië was in geen geval in een dergelijk verwerpelijk concurrerende vorm tegenover elkaar stellen. Niet ik heb mij daaraan schuldig gemaakt of ben daarover begonnen. Waarom u wel? Het feit dat ik een pasr keer een foute aanduiding gebruikte naast verscheidene correcte terwijl ik het met argumenten en oprecht opnam voor geschonden rechten van Indische Nederlanders is voor u aanleiding mij te diskwalificeren? U wekt veel meer de indruk dat u een standpunt aanhangt dat alleen mensen die tot dezelfde culturele, etnische, e.d. groep betrokkenheid mogen tonen of anderszins mogen oordelen. M.i. is dat juist de bron van veel culturele, etnische, religieuze, en raciale schisma's waardoor veel onrecht en (oorlogs)ellende uit voortspruit. Als een Indische Nederlander oprechte betrokkenheid zou uiten over het oorlogsleed wat veel Nederlanders is overkomen en daarbij als aanduiding Hollanders zou gebruiken zou mij dat als Fries, Drent, etc. geen moment storen.

Minoes&tuin
Minoes&tuin6 mei 2018 - 4:06

Nee Hoor. Die mensen waren gewoon daar geboren, niet in Nederland. Die mensen hadden geen Nederlands Staatsburgerschap, dus waren in principe geen Nederlanders. Ik kwam daar bij toeval achter toen ik een familienaam tegenkwam van aangetrouwde familie in de stamboom van iemand anders. Haar ouders blijken in 1965 pas het Nederlanderschap gekregen te hebben. Haar opa schijnt dwangarbeid te hebben verricht aan de spoorlijn.

gimli55
gimli556 mei 2018 - 9:20

@Arne, Vrijwel iedereen heeft ervaringen gehad met de gevolgen van WW2, dus daarna verwijzen is zinloos en heeft derhalve niets te maken een potje verplassen. De Indische Nederlanders hebben altijd gebruik gemaakt van de herdenking op 4 mei om hun eigen verleden te herdenken. Gelukkig hebben we nu een eigen moment op 15 augustus. Om die suggestie alsof wij dat niet doen als Hollanders (denk dat wij allemaal Nederlanders zijn), zegt genoeg over je standpunt over Indische Nederlanders. Of iemand oprecht is, is niet aan U om te beoordelen. Het ging bij dit onderwerp om wat Mw. Bloem heeft geschreven en daar heb ik als Indo erg veel respect voor. Genuanceerd, volledig, van meerdere zijden belicht en persoonlijk. Daar laat ik het nu bij, en dat uiteraard met een minzame neerbuigendheid richting de mensen die moeite hebben te snappen welke diepgang dit onderwerp heeft. De generatie die het heeft meegemaakt zweeg, en de nakomelingen herdenken het op hun eigen wijze. Uw reacties tonen aan dat het begrip nog steeds vanuit de Nederlandse blik heerst, lees de persoonlijke reacties en verdiep je werkelijk.

gimli55
gimli556 mei 2018 - 12:32

@Arne Dit stuk en onderwerp gaat over begrip en de confrontatie taktiek die U benut, is niet geschikt om te begrijpen. Dat is precies de reden waarom de Indische Nederlanders stil zijn geworden. Ze moeten aan een aantal voorwaarden voldoen opgelegd door "autochtonen" om gehoord te worden. Uw bijdragen zijn niet gericht op het verkrijgen van begrip, maar om gelijk te krijgen in de discussie. De reacties zijn geen verrijking tot het verkrijgen van begrip. De reden waarom de oude generatie heeft gezwegen en nog zwijgt, is de confronterende houding. Dat staat het begrip in de weg en dat is het laatste wat er over zal zeggen. Ik ga U toch niet overtuigen, ik wijs U erop dat er geen begrip is en iedere reactie bevestigt mij en dan volgt er een oeverloze discussie. Begrip begint met aanvaarding en acceptatie, zo lang dat niet gebeurt, heeft een discussie geen zin.

Indisch4ever
Indisch4ever6 mei 2018 - 15:53

Minoes&tuin, wbt je posting van 6 mei 06.06 Een meerderheid van de mensen die zich in 1965 Indische Nederlander noemde had wel de Nederlandse nationaliteit al vanaf geboorte en waren ook in cultureel opzicht Nederlander. Maar dan anders. Ze waren opgegroeid in een stukje Nederlandse cultuur daar in Indië die zich natuurlijk anders en vermengd ontwikkelde dan in Nederland.

Lindy Joyce
Lindy Joyce4 mei 2018 - 12:25

Dank je wel voor het delen van je gevoel en gedachten... Mijn opa heeft als krijgsgevangene de torpedering van de Junjo Maru niet overleefd. Ook al is het een bizarre en verdrietige scène, het geeft mij wel een beeld van zijn laatste momenten. En wat betreft je moeder met Alzheimer die het verleden selectief niet kan vergeten: mijn dementerende Indo moeder (RIP) werd bang van de keuken in het verpleegtehuis waar ze haar laatste jaren doorbracht. Ze was (net als volgens mij bijna alle Indo’s) dol op eten en op papier was het een heel leuk idee om met een groep dementerenden te gaan ‘koken’. Ze raakte echter lichtelijk in paniek wanneer ze de witte industriële keuken zag. Het deed haar waarschijnlijk aan haar ‘blijf in een kamp want dan ben je veilig Bersiap periode’ denken. Zeker weten doe ik het niet. Er werd immers niet over gesproken en na A. (na Alzheimer) was dat schier onmogelijk. Ik wens je veel sterkte met het verwerken van het verlies van je zus. Je beschrijving schetst het beeld van een bijzondere, sterkte, positieve en erg betrokken vrouw. Geen idee of het je bedoeling was, maar je hebt haar hiermee geeerd en herdacht. Maakt niet uit waar jij bent op 4 mei om 20:00 uur, je zus is bij je. Lieve Indo groetjes

Geen5
Geen54 mei 2018 - 10:29

Het is zo jammer dat Pauw nooit de juiste mensen heeft uitgenodigd voor de Indische Kwestie. Niet dat Marion niet de juiste persoon is, maar er vechten al jaren mensen voor erkenning, excuses en backpay van de Nederlandse Staat. Wij hebben steeds gevraagd of we gevraagd konden worden bij Pauw, Jinek en andere praatprogramma’s. Zijn deze mensen bang met ons te praten of mogen ze dat niet van de Overheid. Geef ons toch een keertje de kans. na 70 jaar is het toch wel nodig? U zult versteld zijn van alle verhalen en wat Nederland ons eigenlijk heeft aangedaan. Wees niet bang voor de geschiedenis van uw eigen land. Toby de Brouwer Vrijwilliger van Indisch Platform 2.0

Pake Jeep
Pake Jeep4 mei 2018 - 7:06

Mevrouw Bloem, dank voor uw helder betoog en ik ben van mening, dat het zo helder is, dat verdere duiding of uitleg volkomen overbodig is. Dat een Nederlandse journalist, veinst niet te weten wat de datum 15 augustus inhoudt, getuigt van verregaande domheid en/of arrogantie, waarbij mijn voorkeur uitgaat naar arrogantie. Mijn gedachten gaan op 4 mei en op 15 augustus uit naar de slachtoffers van oorlog en onderdrukking.

1 Reactie
gimli55
gimli554 mei 2018 - 9:53

@Pake Jeep, Daar wil naast domheid en arrogantie nog wel wat andere karaktereigenschappen aan toevoegen : ongeintereseerdheid, luiheid en gemakzucht. Dat geldt voor steeds meer mederwerkers in alle takken van de media. Ik ben er nog niet uit welke de boventoon voert, en dat maakt ook niet uit. De combinatie is al slecht genoeg.

Christiane2
Christiane24 mei 2018 - 6:48

Geachte Indisch4ever - ik verbaas me als Indo over het woord 'dekolonisatieoorlog' in uw betoog. Is dat het nieuwe eufemisme voor 'politionele acties' ? En wie of wat ging Nederland dan precies 'dekoloniseren' tussen '45 en '49 in Indonesië? Of begrijp ik u verkeerd? Mevrouw Bloem - ik heb met veel ontroering uw stuk gelezen. Dank.

1 Reactie
Indisch4ever
Indisch4ever4 mei 2018 - 10:53

Beste Christiane , De politionele acties zijn twee frontoffensieven die samen nog geen 5 weken duurden. 21 juli tot 5 augustus 1947 (eerste actie) en 19 december 1948 tot 5 januari 1949 (tweede actie) De term 'politionele actie' was een eufemisme voor oorlogsoffensief. In latere jaren is er in de publieke opinie het beeld ontstaan dat men die hele dekolonisatieoorlog van 45 tot eind 49 politionele acties moest/kon noemen. En ook deze week hoorde ik journalisten op tv die oorlog zo aanduiden. ( Marion Bloem schreef al over onwetendheid van journalisten betreffend Indië) Nogal historisch onwetend en slordig om zo een journalistiek item te brengen. Nederland weigerde te dekoloniseren in die jaren. Pas ergens in 1949 begreep de Nederlandse politiek : koffers pakken en wegwezen... Dit land wilt zijn eigen weg kiezen Dekolonisatieoorlog, Indonesische revolutie zijn betere termen. Allereerst omdat ze niet gebonden zijn aan die 5 weken

Joe Speedboot
Joe Speedboot4 mei 2018 - 5:36

Dank en respect.

Hetty van Grootel
Hetty van Grootel3 mei 2018 - 21:50

Wat een woede. Wat jammer. Nog een leven dat verwoest wordt.

1 Reactie
janne2
janne24 mei 2018 - 7:25

Deze reactie is wel heel kort door de bocht. Ik lees geen woede, maar vooral heel veel verdriet. Haar leven wordt niet "verwoest". Ze vertelt over de pijn van Indische Nederlanders die veroorzaakt is door onrecht, en ze kiest ervoor (dat vind ik juist heel krachtig) om woorden te zoeken voor deze pijn. En dat op een moment dat er in de directe familie zoveel zorg is en verdriet. Ze heeft gelijk. Er is veel ontwetendheid, ik heb er zelf ook geen herinneringen aan dat er tijdens mijn scholing of in de media serieus aandacht aan is besteed (ik ben 40). Heel veel respect voor deze sterke vrouw!

Aggedamarwit
Aggedamarwit3 mei 2018 - 20:30

Ik begrijp niet waarom u zegt: ''Ik heb het niet goed gedaan''. U doe uzelf tekort. U heeft het uitstekend gedaan. Hulde dus. Evenals voor dit stuk.

Hiltermann
Hiltermann3 mei 2018 - 20:26

Lieve mevrouw Bloem, Wel gaan, niet gaan naar Pauw blijft een dilemma. In de paar minuten die je krijgt om iets over het leed van Indische Nederlanders te vertellen kun je nauwelijks duidelijk maken waarover dat gaat. Zeker na van de opmerking van Robert Vuijsje, 15 augustus wat is daarmee, blijkt de noodzaak uitgebreider terug te komen op de gebeurtenissen in Indonesië.. De hoogste tijd dat de PO daar aandacht aan besteed in een korte serie documentaires. Het is te lang stil geweest over deze periode in de geschiedenis.

msj_meijerink
msj_meijerink3 mei 2018 - 20:20

Mooi geschreven, wijlen mijn vader en mijn oma konden het niet anders duiden.

Indisch4ever
Indisch4ever3 mei 2018 - 18:48

De Nationale Indiëherdenking op 15 augustus in Den Haag wordt georganiseerd door de Stichting Herdenking 15 Augustus nhttps://www.indieherdenking.nl/algemeen/ De stichting omschrijft haar doelstellingen zo -------- Doelstellingen Het eerste doel van de Stichting is het jaarlijks op 15 augustus organiseren van een waardige herdenking van het formele einde van de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden en van alle slachtoffers die tijdens die oorlog in het voormalig Nederlands-Indië zijn omgekomen. Het tweede doel is het in Nederland meer bekendheid geven aan de herdenking van deze historische dag, de in voormalig Nederlands-Indië gevoerde strijd tegen Japan, het gepleegde verzet en de ondergane vervolging tijdens de bezetting door Japan en de gevolgen daarvan voor de mensen die daar toen woonden. ---------- Hier worden niet de militairen van na 15 augustus omgekomen in de dekolonisatieoofrlog herdacht. Dat was het bezwaar van de extremisten van geen4meivoormij. Die wilde hen niet herdenken omdat ze de Indonesische revolutie onderdrukten En omdat daar statistisch gezien oorlogsmisdadigers tussen zitten. Of men stigmatiseert elke militair van 45-50 tot oorlogsmisdadiger Ze kennen niemand bij naam maar volgens statistische redeneringen moeten een paar honderd omgekomen soldaten betrokken zijn bij oorlogsmisdaden. Als daders of als getuigen die zagen maar zwegen. Het principe dat je beschuldigingen moet kunnen bewijzen is door geen4meivoormij verworpen. De stichting 15 augustus kan in deze doelstellingen niet verweten worden die militairen van w.o oorlogsmisdadigers te herdenken in haar doelstelling. Dat is één verschil met de formuleringen van het 4 en 5 meicomité Het tweede verwijt van die extremisten is dat op 4 mei geen Indonesiërs worden herdacht. In de doelstelling van 15 augustus staat omschreven "alle slachtoffers die tijdens die oorlog in het voormalig Nederlands-Indië zijn omgekomen " Natuurlijk dachten de schrijvers toen aan Nederlandse slachtoffers allereerst, maar letterlijk gezien kun je daar ook Indonesische slachtoffers in terug zien. Op deze pagina staat een toelichting over Indonesische slachtoffers https://www.indieherdenking.nl/wat-herdenken-we/ Zie paragrafen "Romusha's" en "Het leven buiten de kampen" En inderdaad wordt niet expliciet omschreven dat ook de slachtoffers van de dekolonisatieoorlog worden herdacht. Niet de Indonesische slachtoffers, maar ook niet de Nederlandse slachtoffers . En dit laatste is ook de kritiek vanuit Indische kringen. dat de bersiapslachtoffers en de latere Nederlandse slachtoffers van Indonesisch extremisme niet worden herdacht op de 15 augustus-herdenking. Hoewel dat steeds meer wel gebeurd op de lokale herdenkingen. Als de club geen4meivoormij nu ook de 15 augustusherdenking wilt bekritiseren dan moet men met nieuwe argumenten komen. Het meest sterke argument is dat in de praktijk te weinig aandacht is voor Indonesische slachtoffers van voor en na 15 augustus. Dat is normaal etnocentrisme. Heel menselijk. De eigen familie, vrienden, groep alleerst te herdenken. Doch, een klein groepje tegenwoordige extremisten etiketteren dat als racisme of kolonialisme. Ik verwacht dus weer een rel begin augustus. Het zal helpen als de media dit keer terughoudend zijn en die relmakers niet zoveel podium geven. Geef hooligans die kick niet.

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.3 mei 2018 - 18:39

Respect voor uw verhaal; ik vond u oprecht, respectvol en genuanceerd gisteravond. Uw toelichting raakt mij, ook om persoonlijke redenen. Uw betoog geeft hoop in een tijd dat polarisatie de overhand lijkt te hebben.

Nadine2
Nadine23 mei 2018 - 18:29

Mooi optreden Marion. 'Ik had het namelijk niet kunnen zeggen zonder mijn ogen droog te houden.' Dat hoeft toch ook niet. Meer tranen aan de talkshowtafels zou Nederland heel goed doen. Wij hebben geleerd onze emotie weg te stoppen, maar door dit nog steeds te doen hou je dat ook in stand. Ik sta er absoluut niet achter om de herdenking te verstoren, dat is niet de manier. Maar we moeten ons ook niet de mond laten snoeren (niet dat jij dat doet, integendeel!) Maar op het moment dat je Nederland kan laten zien hoeveel impact dit nog steeds heeft op de Indische gemeenschap, laat dan ook je tranen zien. Dan kiezen we voor de vredige weg en leren we tegelijkertijd niet alleen ons zelf maar ook onze kinderen dat onze pijn een plek heeft in Nederland. Ik huil sowieso met je mee.

Indisch4ever
Indisch4ever3 mei 2018 - 17:34

https://pauw.bnnvara.nl/media/383982 Zegt Pauw op 11.45 minuten dat Indonesiërs in 1945 een Nederlands paspoort en Nederlandse identiteit hadden ? Oei..... dat was niet zo. Nederlanders geboren te Indië hadden ook geen Nederlands paspoort vaak. Maar wel opgegroeid in Indisch-Nederlandse kringen. Nederlands.... maar dan tikkeltje anders in het verre Holland. Maar kennelijk begreep Marion Bloem in een telefoongesprek die middag van een pauwredacteur dat ze gevraagd werd over de pijn van de organisators van de lawaairel die van Indische afkomst zouden zijn. ?

Sachs
Sachs3 mei 2018 - 15:39

[Gisteravond, voordat ik bij Pauw de show inging, was ik perplex toen Robert Vuijstje tijdens de voorbespreking zei: “Ik weet niets van 15 augustus. Wat gebeurt er dan?”] Tsja, wat gebeurt er toch ook weer op 15 augustus ...? Dan wordt door de bevolking stilgestaan bij de beëindiging van de Tweede Wereldoorlog en worden de slachtoffers herdacht. Hoe is het in godsnaam mogelijk dat Vuijsje (zonder t), die wekelijks schrijft over het inclusieve Nederland, zo'n vraag stelt? En hoe is het mogelijk dat aan Pauws tafel de datum van 15 augustus niet eens genoemd wordt? Heeft Pauw geen redactie?

gimli55
gimli553 mei 2018 - 15:26

Bedankt Mw. Bloem. Na deze woorden kan ik niet anders dan heel veel respect hebben. Mijn vader is 4 maanden geleden overleden en onze Indische familie geschiedenis zit in een 90 jaar oude koffer. Ik kan me er nog niet toe zetten om erin te duiken, wat is er veel verzwegen en niet gezegd en dat al zo lang. Nogmaals bedankt.

punt2
punt23 mei 2018 - 15:20

quote: "Ze vroeg mijn mening over de intentie van Indische demonstranten om op 4 mei te demonstreren door kabaal te maken tijdens de twee minuten stilte." redactie, er zijn geen Indische mensen die lawaai willen maken tijdens de 4 mei herdenking op de dam. Er zijn Molukse groepen die hebben aangekondigd in te grijpen wanneer de Herdenking op de dam verstoord dreigt te gaan worden. Kraker Rogier, een meermaals veroordeelde persoon die ook achter de oproep zat om Sinterklaas te vermoorden tijdens de intocht heeft een idee om te demonstreren met veel lawaai tijdens de 2 minuten stilte, wat hij tijdens de (overigens door hem verloren) rechtszaak wijzigde in een luchtalarm voorafgaande de twee minuten stilte. Ik begrijp de gevoelens met betrekking het Indische verleden, ik begrijp de gevoelens van de schrijfster, maar van een lawaai demonstratie op de Dam door Indische mensen was geen enkele sprake

5 Reacties
7anpau1
7anpau13 mei 2018 - 17:08

Eens, het is volstrekt onduidelijk welke link Rogier Meijerink heeft met Indonesië. Het lijkt erop dat hij de slachtoffers die aldaar te betreuren zijn en het leed van de nabestaanden vooral misbruikt om zelf een podium te krijgen. Dat is, helaas, gelukt. Het aloude gedicht 'Roeping' van Gerard Reve schiet bij dit soort types door mijn hoofd (hoewel bij mij de laatste zin zou luiden: 'soms toch jammer dat er geen god is'. ROEPING Zuster Immaculata die al vier en dertig jaar verlamde oude mensen wast, in bed verschoont, en eten voert, zal nooit haar naam vermeld zien. Maar elke ongewassen aap die met een bord: dat hij vóór dit, of tegen dat is, het verkeer verspert, ziet 's avonds reeds zijn smoel op de tee vee. Toch goed dat er een God is.

Indisch4ever
Indisch4ever3 mei 2018 - 17:37

Nog niet zo lang geleden zag ik Meijerink beweren dat de nickname Indo verwijst naar raszuiverheid en dus is het racisme die nickname te gebruiken. Ook niet als geuzennaam. Die is niet opgegroeid met een Indische familie, lijkt me

Piet de Geus
Piet de Geus3 mei 2018 - 18:11

"het is volstrekt onduidelijk welke link Rogier Meijerink heeft met Indonesië" Typisch gevalletje culturele toe-eigening?

Luis in de Pels
Luis in de Pels3 mei 2018 - 19:17

Wat dacht je van: Rogier Meijerink heeft helemaal niets met Indonesie. Er is ook niets interessants aan die etter, behalve: wie heeft de (op voorhand verloren) rechtszaak en advocaat betaald? Verder hoop ik van harte dat hij morgen zo dom is naar de Dam te gaan. In dit geval vind ik geweld zeer zinnig.

Christiane2
Christiane25 mei 2018 - 4:46

Rob Roy - Op de een pagina van Geen4meivoormij stond gisteren een oproep om NIET naar de Dam te komen. In de voetnoot stond expliciet vermeld dat er ook Indonesische mensen en Indo's in de organisatie zaten. (En trouwens - ik ben Indo en heb groot begrip voor hun standpunten.) http://geen4meivoormij.blogspot.nl/2018/05/geen-lawaaiprotest.html?m=1

Gerygrr
Gerygrr3 mei 2018 - 14:57

Ik heb de uitzending van Pauw gezien en Marion Bloem bewonderd om haar uitspraken en de kunst het niet alleen over het eigen leed te willen hebben. Het gedenken van oorlogsslachtoffers was voor mij en mijn familie altijd een herdenken van alle slachtoffers zowel hier, als slachtoffers van de Duitsers als daar als slachtoffers van de Japanners. Geen onderscheid tussen de groepen. De wreedheid die beiden hebben geleden. Wij hadden dan ook Wim Kan en gezamenlijke herinneringen aan de overheid die zowel haar eigen soldaten als die overzees slecht behandelde.

7anpau1
7anpau13 mei 2018 - 14:36

Dank u voor dit mooie, indrukwekkende, gebalanceerde persoonlijke stuk.