Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.

Wacht niet op Den Haag, de toekomst van ons landschap begint bij boeren en burgers zelf

•
Vandaag
•
leestijd 3 minuten
•
ANP-457436149

Stel je eens een ochtendwandeling voor in het Nederland van morgen. Je loopt langs kruidenrijke akkerranden waar wilde bijen en vlinders zoemen. In de verte klinkt de roep van de grutto boven drassige, bloemrijke weilanden, en in het bos vindt de egel weer volop voedsel en rust. De sloten zijn helder, de lucht is schoon, en boeren verdienen een eerlijke, stabiele boterham met het verbouwen van voedzame gewassen en hoogwaardige producten voor onze eigen regio.

Dat Nederland is geen naïeve droom. Sterker nog, op steeds meer plekken in ons land wordt dit beeld al werkelijkheid. Pionierende boeren schakelen om naar natuurinclusieve landbouw, burgers richten voedselcoöperaties op en steeds meer mensen kiezen bewust voor plantaardig en lokaal. De beweging naar een land waarin mens, dier en natuur in balans samenleven, is allang in gang gezet.

Juist daarom keek ik met zoveel verwachting uit naar de definitieve Nota Ruimte, die het kabinet deze week presenteerde onder de ronkende belofte: ‘Nederland wordt niet groter, maar wel ruimer’. Wie het vuistdikke rapport van ruim vierhonderd pagina’s doorbladert, struikelt over de mooie, geruststellende beleidstermen. We gaan functies slim combineren, ‘water en bodem’ weer sturend maken en ruimte bieden aan duurzame landbouw.

Maar wie achter die bureaucratische taal kijkt, ziet een pijnlijke waarheid: Den Haag loopt mijlenver achter op de energie in de samenleving. Want ruimte in een dichtbevolkt land als het onze kun je maar één keer verdelen. En precies op het punt waar de grootste winst te behalen valt voor onze natuur, onze waterkwaliteit, het klimaat én miljoenen dierenlevens, durft dit kabinet nog altijd niet door te pakken: het fundamenteel afbouwen van de intensieve, op export gerichte veehouderij.

Nog steeds offeren we een gigantisch deel van ons schaarse Nederlandse landschap op om tegen bodemprijzen vlees en zuivel te produceren voor de wereldmarkt. De grote agro-industrie en veevoerfabrikanten strijken de miljardenwinsten op, terwijl onze samenleving, onze wilde natuur en talloze dieren achter gesloten staldeuren de torenhoge rekening betalen. Zolang dat massale exportmodel niet fundamenteel ter discussie wordt gesteld, blijft het schuiven met vierkante meters niet meer dan symptoombestrijding. Je kunt wel praten over ‘slim combineren’, maar een overvol bord kun je niet blijven herschikken zonder er eerst iets vanaf te halen.

Wat had deze Nota Ruimte een historische doorbraak kunnen zijn als het kabinet wél had gekozen voor de echte behoeften van ons land. Nu ontbreken zelfs de 100.000 tot 150.000 hectare extra natuur die volgens het Planbureau voor de Leefomgeving noodzakelijk zijn voor daadwerkelijk herstel, en schuift Den Haag de pijnlijke keuzes en financiering opnieuw door naar een uitvoeringsstrategie in het voorjaar van 2027. Een gerichte krimp van de exportveestapel maakt daarentegen direct ruimte vrij voor robuuste natuurgebieden, een gezonde bodem en schoon drinkwater. Het maakt de weg vrij om het gebruik van landbouwgif drastisch terug te dringen. Echte ruimtelijke visie vraagt om politiek lef: durven kiezen voor de leefbaarheid van Nederland, in plaats van krampachtig vast te houden aan een exportmodel dat ver over zijn houdbaarheidsdatum heen is.

Maar als Den Haag dat lef niet toont, hoeven wij er niet op te wachten. De echte transitie begint niet in een dik beleidsrapport, maar bij een verbond van burgers én boeren die elkaar de hand reiken.

Aan de boeren van Nederland zou ik daarom willen zeggen: laat je niet langer gijzelen door de belangen van de grote agro-industrie of door een overheid die jullie nu wel opzadelt met onzekere beperkingen rond natuurgebieden, maar geen enkel financieel perspectief biedt. Jullie zijn de beheerders van ons landschap. Jullie hebben de vakkennis en de grond in handen om het verschil te maken. Durf ook zonder sturing uit Den Haag te kiezen voor de omslag naar kringlooplandbouw, plantaardige teelt en herstel van de biodiversiteit. Er staat een groeiende groep burgers klaar om die keuze te steunen, eerlijke prijzen te betalen en samen nieuwe ketens op te bouwen buiten de macht van de supermarkten en veevoerconcerns om.

Reacties (0)

Joop

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Je kunt je op elk moment uitschrijven. Bekijk of beheer hier alle nieuwsbrieven.

Wil je meer weten over de manier waarop wij met jouw gegevens omgaan? Lees dan ons Privacy statement.

BNNVARA wij zijn voor