Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Droogte dreigt Rijn onbevaarbaar te maken, industrie in de problemen, prijzen omhoog

Klimaatcrisis hindert bestrijding klimaatcrisis
Joop

Waarom vooral regeringspartijen weglopen met de SGP

  •  
10-11-2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Kamer buigt zich over aanscherping coronamaatregelen

© Kees van der Staaij (SGP) / ANP, Robin Utrecht

De SGP-uitgangspunten staan ver, zeer ver af van die van alle andere partijen, inclusief de in religieus opzicht geestverwante ChristenUnie. Dus hoezo ‘staatsrechtelijk geweten’?
Groot respect alom voor de begin deze week overleden SGP’er Bas van der Vlies. Iedereen, heus niet alleen in eigen kring, sprak zijn droefheid uit over het verscheiden van deze voormalige volksvertegenwoordiger. In totaal zat hij 29 jaar in de Tweede Kamer, waarvan niet minder dan 24 jaar – van 1986 tot 2010 – als fractievoorzitter van zijn partij. Zoiets komt in deze tijd van voortdurende ‘politieke vernieuwing’ nog maar zelden voor.
Van der Vlies gold – net als zijn opvolger Kees van der Staaij – als het ‘staatsrechtelijk geweten’ van de Kamer. Hij wist alles, of zo goed als alles, over de  grondwet en over de parlementaire positie daarin. Als je je afvroeg hoe de vork precies in de steel stak, kon je steeds bij Van der Vlies terecht. Want hij was naast bijna alwetend ook vriendelijk en behulpzaam.
De populariteit van Van der Vlies was niettemin opmerkelijk. Zijn politieke opvattingen strookten immers in het geheel niet met het Nederlandse staatsrecht. Van der Vlies was – net als na hem Van der Staaij – aanhanger van opinies die zo goed als uitsluitend in de biblebelt leven, en die zelfs daar zeker geen gemeengoed zijn.
De streng protestantse SGP, waarvan hij zo lang het boegbeeld was, is voorstander van een theocratie, een landsbestuur gebaseerd op Bijbelse waarden. Verder acht de partij de overheid gemachtigd om bij ernstige vergrijpen, zoals terrorisme, de doodstraf op te leggen. Ook dat is niet bepaald een gangbare mening.
Nog sterker omstreden is waarschijnlijk het vrouwenstandpunt van de SGP. Volgens deze partij is het ‘regeerambt voorbehouden aan de man’. Politiek bedrijven zou in strijd zijn met de roeping van de vrouw. Tot 2006 konden vrouwen zelfs geen lid worden van de SGP. Pas in 2013 stond ze vrouwen toe zich voor de partij verkiesbaar te stellen. Dat laatste gebeurde echter allerminst vrijwillig. Een uitspraak van de Hoge Raad was nodig om haar ertoe te dwingen. Inmiddels telt de SGP een gemeenteraadslid en zelfs een wethouder van het vrouwelijk geslacht. Waarom je namens een partij politiek actief zou willen zijn die je eigenlijk niet ziet zitten, ontgaat me. Maar blijkbaar hebben deze vrouwen er geen moeite mee.
Met andere woorden: de SGP-uitgangspunten staan ver, zeer ver af van die van alle andere partijen, inclusief de in religieus opzicht geestverwante ChristenUnie. Dus hoezo ‘staatsrechtelijk geweten’? De orthodoxen willen toch een heel ander bestel? En waarom staan vooral de ‘kartelpartijen’ zo positief tegenover de SGP?
Het antwoord is simpel. De SGP vindt wel dat alles heel anders zou moeten dan het is, maar maakt daar in de praktijk geen ononderhandelbaar strijdpunt van. Ze streeft langs parlementaire weg naar een theocratie en naar de doodstraf, en zal daar nooit een meerderheid voor vinden. Daar legt ze zich redelijk probleemloos bij neer.
En wat haar vrouwenstandpunt betreft: de partij stelt zich weliswaar slechts zeer schoorvoetend open voor de vrouw, maar laat anderen geheel vrij in hun keuze. Dat een niet onaanzienlijk deel van Kamer en kabinet uit vrouwen bestaat accepteert zij onder morren. Ze gaat volop in debat met vrouwelijke bewindslieden, zonder ze voor de voeten te werpen dat ‘het regeerambt’ hun niet toekomt. Ook heeft zij bij mijn weten nooit bezwaar gemaakt tegen het feit dat het Nederlandse staatshoofd zo ontzettend lang een vrouw was.
Integendeel: de partij doet nauwelijks moeilijk. Een enkele keer steunt zij wel een motie van wantrouwen tegen een kabinet, maar meestal houdt zij een regering juist kwispelend kopjes gevend in het zadel. Geen wonder dat kabinetten nogal weglopen met de ‘mannenbroeders’, al hebben die nooit deel uitgemaakt van de macht. En geen wonder dat premier Mark Rutte in 2018 aanwezig was op het SGP-eeuwfeest om met een dienstwillige glimlach flink wat veren te steken in bevindelijke achterwerken. Je weet maar nooit of je de drie Kamerzetels die de partij traditiegetrouw bezet nog eens nodig hebt.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (27)

DanielleDefoe
DanielleDefoe12 nov. 2021 - 10:26

Veel vrouwen zijn er aan gewend om te functioneren in een vrouwonvriendelijke omgeving en er het beste van te maken. Dat zal bij vrouwen in refo-kringen niet anders zijn.

Norsemen
Norsemen11 nov. 2021 - 12:03

De SGP streeft naar hetzelfde als hun islamitische broeders van IS of de Taliban. Alleen de manier waarop ze dat streven willen bereiken is anders.

pahan
pahan11 nov. 2021 - 6:22

Ik denk dat ergens in ons wezen toch de behoefte geprogrammeerd zit om donderpreken vanaf de kansel over ons heen te krijgen? Maar vooral denk ik dat de waardering er in zit dat hij zich niet mee liet slepen in populistisch gedoe voor de camera. Ik kan me voorstellen dat er een hoop mensen zijn die daar best jaloers op zijn geweest, maar hun eigen gedrag niet aan durven te passen omdat de mores in de kamer nu eenmaal veranderd is. Dat heeft verder niets met de inhoud van het SGP programma te maken, dat is nog nooit voor iemand van belang geweest. Het heeft alles met gedrag en houding te maken.

4 Reacties
Zandb
Zandb11 nov. 2021 - 7:49

pahan Denken staat vrij. Zo denk ik zo maar niet dat ik zo'n aangeboren behoefte heb. De SGP is niet populistisch; dat zou haar zeker tot een godslasterlijke partij maken. Het programma van de SGP is strijdig met het uitgangspunt dat kerk en staat gescheiden dienen te zijn. Ik kan geen enkele reden bedenken waarom we kunnen toestaan, dat de SGP mag bestaan.

pahan
pahan11 nov. 2021 - 10:47

@Zandb, Zoals je zelf terecht opmerkt; denken staat vrij. Het niet kunnen bedenken dus ook. Als we het bestaansrecht van volkvertegenwoordigers ter discussie gaan stellen zou dat een boeiend debat opleveren denk ik.

Zandb
Zandb12 nov. 2021 - 8:27

pahan Denken staat vrij. Het is echter wel een verschil of je voor een ander denkt of niet. U spreekt van "ons" in uw denken terwijl mijn denken zich beperkt tot mij. Dat u zegt, dat ik het bestaan van volksvertegenwoordigers ter discussie stel is een hele slechte vertaling van wat ik beweer. Ik beweer dat de basis van de SGP niet strookt met ons beginsel dat kerk en staat gescheiden moeten zijn. En dat, als we dat beginsel serieus menen, we dat niet kunnen toestaan dat het wel gebeurt. Het is dezelfde kwestie dat, als dat terrorisme zich niet verenigt met de normen van onze democratische rechtsstaat, we dat moeilijk kunnen toestaan. Net al terroristen geen bestaansrecht hebben, hebben mensen die praktisch uitvoering geven (en dat zijn ze, als ze volksvertegenwoordigers zijn) aan de idee dat kerk en staat niet gescheiden hoeven te zijn, geen bestaansrecht.

pahan
pahan14 nov. 2021 - 7:54

@Zandb Scheiding van kerk en staat betekent niet dat het onderliggende principe van recht op representatie afgeschaft kan worden. Er loopt genoeg volk in de kamer rond met denkbeelden waar ik van ga fronsen, maar die hebben nog steeds alle recht om daar vanuit uitgangspunten hun stemmers te vertegenwoordigen. Het Trias Politica concept is jaren geleden al bij het grofvuil gezet, waarom zou dat niet kunnen met scheiding van Kerk en Staat?

FransAkkermans1947
FransAkkermans194710 nov. 2021 - 15:50

Grappig dat de succesvolle juridische actie van het Clara Wichman Fonds om de SGP te dwingen zich neer te leggen bij de staatsemancipatie van hun vrouwen -gij zult vrij zijn! - hier weer voorbijkomt. Wat langs een politieke en democratische weg niet lukte slaagde wel met behulp van rechters.

Break on through
Break on through10 nov. 2021 - 14:46

Goed verhaal. SGPers houden er inderdaad hele bijzondere ideeën op na maar cijferen die wel weer gewoon weg. Ze snappen zelf ook wel dat het onhaalbare kaart is natuurlijk. En als je heimelijk een middeleeuws wereldbeeld koestert kun je daar inderdaad in het 21 -eeuwse politieke landschap beter het zwijgen toe doen. Ik kan dan ook weinig andere redenen bedenken om op de SGP te stemmen dan dat je zelf er ook knap antieke ideeën op na houdt. Soort van Amish people in de biblebelt zeg maar????

3 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin11 nov. 2021 - 1:12

En dan was hij ook nog van de ergste soort. Geen verzekeringen, geen televisie, en de zondagse rust natuurlijk. De overheid moest men dienen zijnde het hoogste gezag. En dat deed hij dan ook, stemde altijd met de rechtste partijen, de macht mee. Dat doen ze nu nog steeds.

Minoes&tuin
Minoes&tuin11 nov. 2021 - 1:17

Het hoogste gezag na God dan, hun God.

DanielleDefoe
DanielleDefoe11 nov. 2021 - 10:16

Een "roeping" kan ook alleen maar persoonlijk zijn en niet worden opgelegd.

Kuifje3
Kuifje310 nov. 2021 - 13:09

Soms wordt een bijdrage niet geplaatst. Misschien dat het een aanrader is om dan via de mail een terugkoppeling te geven waarom dat dan het geval is. Laat ik mijn punt wat anders verwoorden: Ik ben het zelden met de basisstandpunten zoals abortus, euthanasie, vrouwen, enzovoorts van deze partij eens, maar ik kan me goed voorstellen dat er voor individuele standpunten een (minderheid, dat wel) deel van het electoraat zich hier ook in kan vinden. Denk dan aan hun standpunt inzake de doodstraf bijvoorbeeld. De partij zal (net als de CU) eigenlijk zelden tegen stemmen bij beleidszaken of begrotingen van de regering. Dat maakt ze een prettige partij om zaken mee te doen.

Hannes Achterhout
Hannes Achterhout10 nov. 2021 - 12:02

Ook in de liberale traditie is de joodsgristelijke cultuur een stichtelijk beginsel in onze samenleving. De Staatkundige Grefopartij is de godsvruchtige motor van het confessionele blok in de coalitie. Want de Bijbel stipuleert in het hoofdstuk Romeinen 13: `Alle ziel zij den machten, over haar gesteld, onderworpen, want er is geen Macht dan van God; en de machten die er zijn, zijn van God verordend.’ M.a.w. alle staatsgezag is door God verschaft en is gestoeld op Zijn Heilige Wetten. Niet dat liberalen, groenen, humanisten en sociaal-democraten daar een boodschap aan hebben, maar het kan zomaar omslaan zoals in de VS, dus is het zaak electoraal te anticiperen op de veronderstelde door God gewilde sociale Orde. Die is uiteraard rechts en laat uiteraard weinig ruimte voor progressief gedachtengoed.

1 Reactie
Wilhelm Carton
Wilhelm Carton10 nov. 2021 - 16:08

Dit citaat uit Romeinen 13 over de staatsmacht is te absoluut: het veronachtzaamt het voorafgaande Romeinen 12, met name vs 17 t/m 21. Dat verbiedt wraak en eigenrichting. Dan begint hoofdstuk 13 en dit legt de rechtspraakbevoegdheid bij de wereldlijke overheid als justitiéle autoriteit namens God. Als theologische uitwerking daarvan in het denken over gehoorzaamheid aan de overheid heeft Nederland de gehoorzaamheid aan de Spaanse koning opgezegd in de "Acte van Verlatinghe" omdat die overheid tiranniek was (niet "in dienst van God, u ten goede" [Rom 13:4]). De 80-jarige oorlog tegen Spanje ging dus om recht tegenover onrecht inzake godsdienstvrijheid. Dat heeft niets te maken met hedendaags progressief en conservatief.

Gerygrr
Gerygrr10 nov. 2021 - 10:45

Dat mag zo zijn, maar het lijkt in een SGP dorp voor de niet gelovige, alsof er een sekte tegenover je staat. Een gesloten linie van haat naar ongelovigen….. Je werd als kind al alsof je besmet was buiten de deur gehouden en het pesten was volslagen normaal.

6 Reacties
LHTJ
LHTJ10 nov. 2021 - 14:08

een beetje zoals veel reageerders hier doen tegen katholieken en protestanten bedoel je?

Jaco38
Jaco3810 nov. 2021 - 14:55

Grijsje, heb zelf een aantal jaar in een redelijk SGP bolwerk gewoond met SGP buren en straatgenoten. Nooit iets gemerkt van “haat”, vriendelijke correcte mensen. Wel gesloten, hebben vooral contact met gelijkgestemden (maar ja dat geldt wel voor meer mensen).

Gerygrr
Gerygrr10 nov. 2021 - 15:57

Jaco was je volwassen? Het opgroeien in de jaren vijftig in mijn dorp was geen pretje. Kinderen zijn hard. De ouders moeten erachter gestaan hebben, ik werd zoals gezegd nooit binnen geduld, geen verjaardagsfeestjes ook. De kinderen verwezen mij naar de hel…. Katholieken gedroegen zich nooit onverdraagzaam tegen mij.

EenMening
EenMening10 nov. 2021 - 17:03

@Grijsje63 Een onwaarschijnlijk verhaal maar mogelijk klopt het in jouw geval.

Jaco38
Jaco3810 nov. 2021 - 17:35

Grijsje, in de jaren 50 waren de verhoudingen in een sterk verzuilde samenleving sowieso totaal anders. Dat moet je natuurlijk meenemen in je oordeel vanuit het heden. Zeker als je dit kwalificeer als “haat”. Altijd glas ijs om met de blik van nu over het gedrag van onze voorouders te oordelen. Ongetwijfeld zullen er ook haatdragende types tussen hebben gezeten, maar het typische gedrag dat onze verzuilde samenleving kenmerkte kwalificeren met termen als “haat” is m.i niet juist. Zou het SGP kind in die tijd wel van harte welkom zijn geheten in bijv de communistische bolwerken die ons land toen nog kenden?

Gerygrr
Gerygrr11 nov. 2021 - 10:09

Jaco, De beelden een tijd geleden van de agressie in Urk van de brave kerkgangers zien er niet vriendelijk uit. Geloof me, er zit veel liefde in het woordgebruik, compleet gereserveerd voor de eigen kerkgemeente. Het “naar de hel” wensen van een kind is vol haat.

Zandb
Zandb10 nov. 2021 - 10:38

Maar het blijft oppassen met dat democratisch afschaffen van de democratie.

Jaco38
Jaco3810 nov. 2021 - 10:04

Fons, maar misschien even onderzoeken wat mensen precies bedoelen als ze het hebben over het “staatsrechtelijk geweten”. Dat ziet onder andere op zaken als tegenaan van verruwing in de omgangsvormen in de kamer, gedegen kennis van interne procedures en vooral zijn politieke integriteit, dat hij het politieke ambt zeer serieus nam. Geen moties voor de bühne, populisme etc. Dit heeft met al die zaken die u noemt niets te maken.

Bastet2
Bastet210 nov. 2021 - 9:39

Ik blijf het bijzonder vinden, dat frame van staatsrechtelijk geweten bij deze partij. Een partij waarvan de aanhang toch wel heel erg veel overlap heeft met de aanhang van FvD. Bovendien een partij die na de oorlog misschien net niet is verboden, maar waarvan de partijleider wel werd uitgesloten van het uitoefenen van een openbare functie. En het is bepaald niet zo alsof de SGP ooit afstand heeft genomen van het discutabele verleden van de oprichter.

1 Reactie
lmgikke
lmgikke10 nov. 2021 - 11:07

Zo bijzonder is het niet. Als je een theocratie nastreeft is het goed je in de grondwet te verdiepen. Die zul je namelijk ooit aan de kant moeten gaan zetten voor de creatie van de theocratie. Een wolf in schaapskleren.

Libertain
Libertain10 nov. 2021 - 9:30

("Waarom vooral regeringspartijen weglopen met de SGP") Even een vraagje aan het auteur - valt u het toevallig op dat u onder 'regeringspartijen' vooral rechtse tot ultrarechts-conservatieve politieke formaties rekent, wat sommige politici thans "kartelpartijen" noemen, oftewel "Haagse kartel"?