Waarom kapitaalkrachtige gastjagers niet thuishoren op de Veluwe

Wie tijdens de herfstmaanden over de Veluwe wandelt en het burlen van edelherten hoort, ervaart een diepe verbinding met de Nederlandse natuur. Dit kwetsbare natuurspektakel vraagt om populatiebeheer van het allerhoogste morele en ecologische niveau. De harde realiteit in het veld laat echter een schrijnend faillissement zien van ons huidige jachtsysteem.

Onder druk van de provincie Gelderland om via kille spreadsheet-logica een starre doelstand van 2.000 herten af te dwingen, grijpen lokale wildbeheereenheden nog te vaak naar recreatieve goed betalende gastjagers. Een deel van het leefgebied van de edelherten is daardoor veranderd in een schietterrein voor de hoogste bieder. Het pijnlijke resultaat is een gebrek aan weidelijkheid. Denk daarbij aan nachtelijke schoten die de biologische rust verstoren en weggeschoten moederhinden, waardoor verweesde kalveren moederziel alleen achterblijven, zoals tijdens de afgelopen bronst in het buitengebied van de gemeente Epe weer het geval was. Hoewel professionals van het naastgelegen jachtgebied in de dagen erna deze uitgedroogde kalveren noodgedwongen hebben afgeschoten, gaan de twee daders uit een aangrenzende provincie helaas weer vrijuit.

Dit ethische en maatschappelijke drama legt een fundamentele weeffout bloot. Beslissingen over leven en dood binnen onze ecosystemen mogen nooit een hobby of een commercieel privilege zijn. Het huidige toezicht, waarbij jagers via wildbeheereenheden grotendeels zichzelf controleren, schiet hopeloos tekort en mist elke vorm van transparantie. Het is tijd dat de overheid haar morele kompas herijkt, de regie opeist en resoluut stopt met het faciliteren van recreatieve, goed betaalde jachtpartijen, die meer op stroperij lijken dan op het beheren van wilde dieren. Populatiebeheer is een serieuze, wetenschappelijk onderbouwde taak die uitsluitend thuishoort in professionele en in onafhankelijke handen.

We hoeven het wiel hiervoor niet opnieuw uit te vinden; de blauwdruk ligt al decennia klaar. Kijk naar de waterschappen en hun succesvolle, gecoördineerde aanpak van de muskusrattenbestrijding. Daar werkt men niet met betalende hobbyisten, maar met strak opgeleide, fulltime professionals in loondienst. Zij opereren zonder winstoogmerk of jachtpassie, puur vanuit het algemeen belang en volgens strikte protocollen.

Door het Veluwse wildbeheer op exact dezelfde wijze te professionaliseren, slaan we een driedubbele slag. Ten eerste wordt de weidelijkheid gegarandeerd, omdat professionals selecteren op ecologische noodzaak in plaats van een goedgevulde vrieskist. Ten tweede wordt het toezicht en de handhaving direct sluitend: professionals controleren elkaar en werken volledig transparant. Ten derde ontstaat er eindelijk ruimte voor echte coëxistentie met de teruggekeerde wolf, die als natuurlijke bondgenoot al een groot deel van het ecologische voorwerk verricht. Wildbeheer moet een serieuze publieke taak worden, uitgevoerd door fulltime faunabeheerders in loondienst. Alleen zo beschermen we de integriteit van onze natuur en de intrinsieke waarde van elk levend dier.