Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Waarom hulporganisaties niet meewerken aan detentie

  •  
04-04-2016
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Syrian_refugee_center_with_group_in_center
Door afstand te nemen van de Europese politiek, laten de hulporganisaties zien dat zij de humanitaire principes respecteren.
Het verdrag tussen Europa en Turkije heeft onmiddellijke en verstrekkende gevolgen gehad voor de opvang van vluchtelingen in Griekenland. Van de ene op de andere dag zijn vluchtelingenkampen omgezet in detentiecentra waar vluchtelingen voorbereid worden op uitzetting naar Turkije. Het hoge commissariaat van de vluchtelingen UNHCR nam meteen afstand van deze centra en in de dagen erna kondigden steeds meer hulporganisaties aan dat zij niet mee zouden werken aan detentie. Artsen zonder Grenzen, Stichting Vluchtelingen en anderen kregen afgelopen week bittere verwijten over zich heen: zij zouden de vluchtelingen in de steek laten en het Europese humanitaire programma ondermijnen.
De hulporganisaties hebben echter gelijk. Gevangenissen vormen niet het werkterrein van hulporganisaties, de verzorging van gevangen valt onder de verantwoording van de Griekse overheid. Hulporganisaties ontlenen hun mandaat aan humanitaire principes en humanitaire en vluchtelingenverdragen. Het Europees-Turkse verdrag staat daar op veel manieren haaks op. Humanitaire hulp maakt geen onderscheid naar nationaliteit, terwijl het verdrag dat wel doet. Europa heeft verklaard alleen nog vluchtelingen uit Syrië op te willen nemen, terwijl voor iedere vluchteling individueel beoordeeld moet worden of er gegronde angst voor vervolging is. Het uitzetten van vluchtelingen naar Turkije is een ongewis avontuur omdat de opvang in Turkije niet goed is gegarandeerd. Een groot probleem is dat Turkije nog minder geneigd zal zijn nieuwe vluchtelingen uit Syrië toe te laten. Al maandenlang houdt Turkije de grens met Syrië met harde hand gesloten en kamperen er duizenden mensen in het niemandsland tussen de twee landen. Het terugduwen van vluchtelingen uit Europa naar Turkije leidt dan uiteindelijk tot het verder terugduwen van vluchtelingen naar het onleefbare Syrië.
Het is maar de vraag of de hulporganisaties de vluchtelingen in de steek laten. Door hardop afstand te nemen van de gevolgen van het Turks-Europese verdrag komen de organisaties op voor de principes van vluchtelingenopvang. Niet de hulporganisaties, maar het verdrag zet vluchtelingen in de kou. 
Het Europees-Turkse verdrag is een politiek compromis, waarbij de rechten van vluchtelingen ondergeschikt worden gemaakt aan de toenemende onwil van Europese landen om vluchtelingen op te vangen. In plaats van dit toe te geven, wordt het verdrag ons door politici verkocht als humaan en in het belang van vluchtelingen zelf. Het zou onder het verdrag namelijk niet meer de moeite lonen om de gevaarlijke oversteek met boten te maken (voorbijgaand aan het feit dat niemand de boot hoefde te nemen als de landsgrenzen openstonden). Het verdrag zou ook de toewijzing van vluchtelingen naar Europa eerlijker maken: niet de mensen die er in slagen Europa te bereiken maar degenen die op basis van noden door de vluchtelingenadministratie worden geselecteerd. Zolang dit niet samengaat met een verruimd toelatingsbeleid is dit een wassen neus en worden in feite zoveel mogelijk vluchtelingen geweerd.
Het is dan ook de vraag of de hulporganisaties het Europese humanitaire programma ondermijnen. De vluchtelingencrisis lijkt een lakmoesproef geworden voor Europa als humanitaire actor. Europa staat aan de wieg van het humanitaire systeem en is van oudsher een voortrekker waar het gaat om  de humanitaire principes. Op dit moment kijkt de wereld toe hoe Europa zich in politieke bochten wringt rond de vluchtelingencrisis. Iedereen ziet hoe de waarden die Europa internationaal uitdraagt op eigen grondgebied met voeten worden getreden. Deze crisis tast de internationale geloofwaardigheid van Europa als humanitaire actor volledig aan. Hoe kan Europa in het kader van zijn humanitair programma straks nog onderhandelen met overheden in crisisregio’s over de opvang van vluchtelingen als het zelf zo’n erbarmelijk figuur slaat?
Door afstand te nemen van de Europese politiek, laten de hulporganisaties zien dat zij de humanitaire principes respecteren. Terwijl de regeringsleiders hun onderlinge onenigheid over de hoofden van vluchtelingen oplossen, laten de hulporganisatie een ander gezicht van Europa zien en herinneren ze de wereld aan de grondslag van de noodopvang: het principe van medemenselijkheid dat stelt dat iedereen recht heeft op solidariteit en bijstand in levensbedreigende situaties.
Beeld: Wikimedia

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

Verlichte Liesbeth
Verlichte Liesbeth5 apr. 2016 - 8:37

Hulporganisaties pfff... ik ga ze in ieder geval niet meer helpen. Van mij mogen ze in hun eigen sop gaarkoken...

DaanOuwens
DaanOuwens5 apr. 2016 - 0:43

Het is realistisch om vast te stellen dat Thea Hilhorst strijdt voor waarden die niet meer bestaan. Natuurlijk is het waar dat mensen pas terug gezonden mogen worden als duidelijk is dat zij geen recht op asiel hebben. Nu gaan groepen Afghanen en Pakistanen na korte toetsing retour. Het moet echter Hilhorst toch ook duidelijk zijn dat de politici die verantwoordelijk zijn voor deze deal weinig andere opties hadden. Deze oplossing is op dit moment de meest menswaardige oplossing die politiek haalbaar is. En dat moet inderdaad hardop gezegd worden. Daar heeft zij gelijk in. De Europese samenleving is zodanig verrechtst dat we het acceptabel vinden als mensen sterven en verhongeren aan de Europese grenzen er mag zelfs op vluchtelingen geschoten worden. En natuurlijk heeft Europa geen poot om op staan als het gaat om mensenrechten elders. Maar als iets ook duidelijk wordt uit de reacties hier dan is dat het een ruime meerderheid ook niets interesseert.

Flipje Tiel
Flipje Tiel4 apr. 2016 - 17:01

Ooit werd het bezoeken van gevangenen gezien als een werk van barmhartigheid, ongeacht hun schuld of status. Politiek engagement is voor mij een reden om niets aan een organisatie te doneren.

Nailles
Nailles4 apr. 2016 - 15:42

Hulporganisaties dienen geen politiek te bedrijven. Als zij de migranten, waaronder zich zowel economische migranten als serieuze vluchtelingen bevinden, waarbij alleen de laatste groep met recht een beroep mag doen op om een al dan niet tijdelijk asiel in de EU, als politieke actie weigeren te met nodige hulp te ondersteunen in de daarvoor logischerwijs benodigde gecontroleerde beoordelingsfase waartoe de zeker niet gesloten opvangcentra toe dienen (er is maar èèn gesloten deur naast andere geopende) dan is het wijsheid dat de EU zelf een nieuwe hulporganisatie opricht en het daartoe benodigde geld inhoudt op de organisaties die hulp weigeren te geven.

Jantje68
Jantje684 apr. 2016 - 15:19

Deze mensen overschrijden illegaal de grens. Dat mag als ze op de vlucht zijn en dat kenbaar maken door een asielaanvraag te doen. Dat willen ze niet. Ze willen naar Duitsland of een ander West Europees land. Dan houden voor mij gewoon alle rechten van deze mensen op en rest detentie of terug sturen of asiel aanvragen. De keuze is aan hun.

Paddy3
Paddy34 apr. 2016 - 15:12

"(voorbijgaand aan het feit dat niemand de boot hoefde te nemen als de landsgrenzen openstonden)" Voor een hoogleraar is dit best een domme opmerking. In de trant van als 'een winkel al zijn spullen gratis zou maken, zou er geen diefstal zijn.'

voxpopuli2
voxpopuli24 apr. 2016 - 14:56

Zoals al fijntjes gecommuniceerd door frontex EU samsom en alle andere landen , er is een legale manier om Europa binnen te komen, asiel aanvragen in Turkije,registratie controle op afkomst en herkomst. En dan de molen in om ergens in Europa als statushouders in de gemeenschap opgenomen te worden. Dat is nu de regeling en daar is niets verkeerds aan. Uiteraard is het volgens Vluchtelingenwerk Nederland volstrekt onvoldoende, van die 500 toegelatenen kan je niet leven als mevr Manson met een riant salaris van meer dan een ton per jaar maar soit.. Zo gaat het nu en vooralsnog de komende tijd

3 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe4 apr. 2016 - 20:47

Vluchtelingenwerk is een banenmotor toch? Mevrouw Manson is niet de enige vaste medewerker van deze onderneming.

voxpopuli2
voxpopuli25 apr. 2016 - 7:00

Als je je een beetje verdiept in de materie dan zijn er in Nederland alleen ca 300 professionele organisaties actief in het "Vluchtelingenwerk" Wat nog interessanter is als je onderzoek doet naar de bezoldiging en salaris van de schrijfster van deze column. Plus de bestuursactiviteiten die zij ontplooit in die sector. Gewoon Google , er is een hoop verwijderd maar er komen interessante jaarverslagen bovendrijven die belangen aangeven , overigens ook de namen van Jan Pronk , mevr Manson en nog meer van die coryfeeën zitten verrassend dichtbij elkaar in een netwerk van gesubsidieerde clubjes..

DanielleDefoe
DanielleDefoe6 apr. 2016 - 17:07

Alles bijelkaar een groot aantal uit belastinggeld betaalde werknemers die belang hebben bij een gestage stroom asielzoekers. Dan hebben we het nog niet eens over de oneerlijke concurrentie die NT2 docenten wordt aangedaan.

roelbuch
roelbuch4 apr. 2016 - 14:55

Ik snap heel goed dat hulporganisaties hier niet blij mee zijn, want men verdient hun brood met het bieden van hulp. En hoe minder hulp men kan bieden hoe minder hoog de subsidies van overheden zijn. Ik ben eigenlijk ook wel benieuwd hoe deze hulporganisaties naar het woord duurzaam kijken mbt deze massale migratie stroom vanuit arme werelddelen naar enkel noord-west Europa (ja, want men wil niet naar zuid of oost Europa). Zien deze hulporganisaties dan niet in dat als dit zo doorgaat noord-west Europa met tal van problemen te maken krijgt op het gebied van sociale spanningen, discriminatie, werkloosheid, hogere belastingen, woningnood en nog veel meer. Andere mensen helpen is goed, is lief, maar men moet begrijpen dat niet de hele wereld kan worden geholpen en/of worden opgenomen in enkel noord-west Europa. Ik vind het ook vervelend dat men wereldwijd zo weinig aandacht schenkt aan het ontbreken van hulp vanuit de rijke golfstaten, overbevolking wereldwijd en het succesvol opbouwen van eigen maatschappijen (dit laatste is noord west Europa ook gelukt na WW2).

Albert Einstein
Albert Einstein4 apr. 2016 - 14:55

Als je bang bent dat je vieze handen krijgt, moet je vrijwilligerswerk in een bejaardenvilla in Blaricum gaan doen, en niet buiten in de modder.

JoostHelder
JoostHelder4 apr. 2016 - 14:27

Artsen zonder Grenzen, Stichting Vluchteling en anderen laten de vluchtelingen in de steek en ondermijnen het Europese humanitaire programma.

Floepert
Floepert4 apr. 2016 - 14:17

Waarschijnlijk onbedoeld is dit hele artikel een pleidooi om de huidige vluchtelingenverdragen eens stevig tegen het licht te houden, open te breken en hier nieuwe afspraken over maken. Deze verdragen zijn gesloten in een compleet andere tijd en niemand heeft destijds de enorme immigratiestromen kunnen voorzien, daar is bij deze verdragen geen rekening mee gehouden. De wal keert het schip en dat geldt ook voor deze verdragen. Landen willen en kunnen de stroom niet aan, en dus worden verdragen geschonden. Mevrouw Hilhorst heeft het ook telkens over vluchtelingen terwijl nu wel duidelijk is dat een aanzienlijk deel economisch migrant is. Die vallen toch helemaal niet onder vluchtelingenverdragen? Dat zijn gewoon illegale inreizigers die zo snel mogelijk weer huiswaarts gestuurd moeten worden. Hoe sneller hoe beter. Dat de rechten van vluchtelingen ondergeschikt worden gemaakt aan de toenemende onwil van de Europese landen (en hun bevolkingen) lijkt me niet meer dan logisch. Wie betaalt bepaalt. Een land betaalt en bepaalt dus zelf of en hoeveel vluchtelingen er opgenomen worden en onder welke criteria. De tijd van het domme volk van bovenaf alles door de strot duwen en het volk ook nog eens even met opgeheven vinger een moraalpreek geven is voorbij.

2 Reacties
Gino66
Gino664 apr. 2016 - 15:27

Je haalt zaken door elkaar. Tussen de vluchtelingen die in Griekenland zijn gestrand zitten nauwelijks economische vluchtelingen. De meeste komen uit Syrië en in mindere mate uit landen als Afghanistan, Pakistan en Libië. De meeste economische migranten komen uit landen als Albanië en die komen niet in Griekenland terecht.

Dubbelgedopte snijboon
Dubbelgedopte snijboon4 apr. 2016 - 16:43

Helemaal mee eens. Het vluchtelingenverdrag moet grondig op de schop. Oorlogsvluchtelingen alleen nog naar opvangen in de regio op het eigen continent. Reizen vluchtelingen toch door naar bv West-Europa dan alleen maar recht op tijdelijke opvang zonder zicht op het verkrijgen van de nationaliteit van het land waar men wordt opgevangen. Dit is namelijk naast de betere kwaliteit van de opvang de primaire reden voor het aanvragen van asiel in West-Europa. Vraagt men op andere gronden asiel aan dan in beginsel asiel aanvragen in een land op het eigen continent. Dit zal de influx van vluchtelingen drastisch verminderen en voorkomt dat er schimmige deals zoals met Turkije moeten worden gesloten.