Waarom het niets wordt met Jettens stikstofbeleid

Het wordt natuurlijk niets met het stikstofbeleid van Jetten I. Dat is zeker. Laten we de belangrijkste reden voor het laatst bewaren. 

We beginnen met de minst belangrijke, het boerentheater dat nu zijn rondreis is begonnen. Brandstichting tijdens code geel in bermen als middel van demonstreren, ach, wind je niet op. De politie houdt zich dan ook gedeisd, het gaat immers niet om Extinction Rebellion, waarop je zo lekker los kan gaan. Want als een dode wolf wordt gevonden met een kogel in zijn lijf, houdt oom agent dat onder de pet. Geen slapende honden wakker maken.

Een onterecht begrip voor de boeren kenmerkt ook de media. Telkens wanneer een boer wordt geïnterviewd over maatregelen waarmee zijn bedrijf te maken krijgt, valt de grenzeloze naïviteit van de journalist van dienst op. Kritiekloos tekent hij uit de mond van - laten we hem Krelis Cnudde noemen – het rijtje bekende steekwoorden op. ‘Onzekerheid!’ ‘Overvallen!’ ‘Onaanvaardbaar!’ ‘Familiebedrijf!’ ‘Onrust!’ ‘Gedwongen!’ ‘Faillissement!’ ‘Voedseltekort!’ ‘Den Haag?’ 

Zelden werpt een journalist tegen dat boer Cnudde een en ander al jaren had kunnen zien aankomen. Vraag het je bank, Krelis. Vraag het de EU. Vraag het aan je LTO dat kind aan huis is op het ministerie. Besef dat driekwart van je producten wordt geëxporteerd. Besef hoeveel soja jij importeert en hoeveel kunstmest en gif je gebruikt. Herinner je al die uitspraken van rechtbanken en de Raad van State?

Een ondernemer, Krelis, weegt de risico’s af en handelt daarnaar. Die blijft niet bidden en hopen op een BBB-wonder.

In grote lijnen hoort de journalist dezelfde litanie als hij met Krelis’ vertegenwoordigers praat. Als gezegd, is de LTO letterlijk kind aan huis in Den Haag, maar voor de pers wordt het toneelkostuum aangetrokken. Theatraal misbaar, overdrijving en bagatellisering, halve waarheden, hele leugens en intimidatie. Deze dagen stelde een Gelderse LTO-bestuurder en varkensboer dat ‘iedere ondernemer last krijgt van de stikstofplannen en van de reductie’. 

Last? Reductie? Door de circulaire boeren die de mest op hun eigen land mogen uitrijden omdat ze gemakkelijk al minder koeien per hectare houden dan de norm wordt? Door andere boeren die niet bleven hopen op een wonder, maar het roer drastisch omgooiden?

Maar die vraag wordt niet gesteld.

De meest cruciale journalistieke vraag is uiteraard: Krelis en boerenbestuurders, bekommeren jullie je nu echt helemaal niet om de stand van de natuur en de gezondheid van jullie medeburgers? Zal dat nu werkelijk jullie boerenreet roesten?

Het antwoord staat zwart op wit. ‘Inkomen, daar draait ’t om!’ is de officiële leus van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. ‘Krek!’, zegt Krelis (afgestudeerd als Wagenings ingenieur).

Natuurlijk gaat D66-minister Jamie van Essen zijn stikstofplannen versoepelen. Niet omdat hij bang is voor het boerengeweld. Op zijn departement weten ze immers heel goed wat theater is. Neen, hij laat de teugels vieren omdat zijn coalitiegenoten VVD en CDA bang zijn voor het effect op de kiezers. De ChristenUnie, ooit door Wouter Bos een ‘groene’ partij genoemd, loopt zich al warm voor een ‘soepel’ beleid.

Waarschijnlijk hanteert Van Essen een indirecte tactiek, waarmee we eindelijk belanden bij de belangrijkste blokkade van zijn plannen. Namelijk de ‘autonome’ rol van de dikwijls door de BBB gedomineerde provincies bij de ‘invulling’ van zijn plannen. 

In Gelderland betekent dat volgens de BBB-gedeputeerde vooral - gesubsidieerd - investeren in technologie. Die als bekend in het verleden niet of onvoldoende heeft gewerkt. Maar dat mag de pret niet drukken, want er komt ook- gesubsidieerd - ‘maatwerk’. Dat laatste betekent in de praktijk een weldadige regen van uitzonderingen en ontheffingen. Plus een leger van boerenmiljonairs. Maar in elke provincie weer anders ingewikkeld, volgens het scenario van de keurige sabotage. Onderschat ook de rol van de waterschappen niet, die in het voorjaar de boeren een lage grondwaterstand plegen te schenken en voor hen uitzonderingen maken tijdens de huidige droogte.

Volgend jaar zijn er verkiezingen voor zowel de provincies als de waterschappen. 

Dan is het stikstofbeleid alweer voor een paar jaar kundig gesaboteerd, heeft het droomkabinet-Jetten eindelijk Schiphol zijn Lelystad International Airport geschonken en onze eerste miljarden gestort in een bodemloze Indiase put. 

Voor het overige blijf ik van mening dat Tata moet sluiten en vervolgens zijn rotzooi op eigen kosten moet opruimen, inclusief de 216 plekken waar het staalslakken heeft gedumpt. PRO?!