Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA
Wij zijn voor eerlijke huurprijzen en helpen je in de strijd.

VVD vervreemdt van achterban

  •  
31-08-2010
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
De VVD ziet over het hoofd dat het merendeel van de kiezers grootgebruiker is van de culturele voorzieningen in Nederland
In de NRC van 27 augustus schrijft hoogleraar culturele economie Arjo Klamer over de kwetsbaarheid van het subsidiebestel voor cultuur. De kern van zijn betoog komt er op neer dat de zinnige argumenten van de pleitbezorgers voor subsidies voor kunst en cultuur niet meer bestand lijken te zijn tegen de ‘opstand van de gewone man’. Tijdens het debat afgelopen zondag in Paradiso over hetzelfde onderwerp bleek dat de gewone man vooral werd vertegenwoordigd door de VVD.
Zo toonde Bastiaan Vinkenburg van Bureau Berenschot aan dat de gesubsidieerde kunst en cultuursector goed is voor 5 miljard omzet (voor alle cijfers kijk hier ) en dat er 7 miljoen actieve kunstbeoefenaars zijn in ons land. SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan bepleitte om juist in tijden van crisis te investeren in kennis en creativiteit.  Planoloog Zef Hemel citeerde onderzoek waaruit blijkt dat cultuur de belangrijkste factor is waarmee metropolen zich onderscheiden voor bedrijven, bewoners en toeristen en dat met name de Randstad dat móet doen om te kunnen concurreren met Londen, Parijs en het Ruhrgebied. De directeur van het Nederlands Bureau van Toerisme gaf harde cijfers over het belang en rendement van cultuur voor een kapitaalkrachtig en groeiend segment toeristen (31% van de toeristen bezoekt een museum).
De enige die niet leek te luisteren naar de harde vooral economische feiten was VVD-cultuurwoordvoerder Mark Harbers die volhield dat een bezuiniging van 200 miljoen op de kunsten noodzakelijk was, ook al stond dit bedrag en percentage (20% van het rijksbudget) niet in verhouding tot de bezuinigingsopgave van 18 miljard (8% van de rijksuitgaven) die de VVD in het verkiezingsprogramma stelde.
Waarom zou dat toch zijn? Arjo Klamer gaf het al aan: de opstand van de kleine man. Plotseling blijkt de VVD, van oudsher een partij die de waarde en het effect van overheidsinvesteringen in kunst inzag en verdedigde, pleitbezorger voor een buitenproportionele korting op kunstsubsidies omdat de ooit zo eigenzinnige liberalen de gunst van de verongelijkte, ontevreden kiezer niet wil verliezen. Wat de VVD echter over het hoofd ziet is dat het merendeel van de kiezers grootgebruiker is van de culturele voorzieningen in Nederland. ‘Ik betaal me blauw. Daar wil ik op straat iets van terugzien’ was een VVD slogan tijdens de laatste verkiezingen. Een bezoeker van de Rotterdamse Schouwburg, een trouw VVD lid en dito cultuurconsument en –ondersteuner, parafraseerde deze slogan onlangs als volgt: ‘Ik betaal me scheel. Daar wil ik iets van terugzien in het theater en het museum.’ En zo is het.
Er zijn heel erg veel Nederlanders (er gaan jaarlijks 15 miljoen mensen naar een voorstelling, dat is meer dan naar voetbalwedstrijden) die juist in of bij een stad zijn gaan wonen omdat er cultuur is, die vooral belasting betalen en er, afgezien van files, weinig van terug zien. Juist die mensen voelen zich erkend en herkend als burger van dit land als er popconcerten, voorstellingen, tentoonstellingen zijn van wereldniveau die voor hen en minder draagkrachtigen toegankelijk zijn. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de waarde van kunst voor identiteit en integratie, voor de creatieve- en kenniseconomie, en vooral over het vermogen van kunst om te troosten en ons te raken daar waar woorden tekort schieten.  

Meer over:

politiek, opinie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (32)

maclofty
maclofty31 aug. 2010 - 9:11

Met interesse het stuk gelezen en het is de waarheid. Als wij (nu wat minder door omstandigheden) naar een ballet voorstelling gingen of zo af en toe naar een concert zag je en sprak je veel VVD sympathisanten en minder mijn partijgenoten (PvdA). Als het inderdaad onbetaalbaar wordt om nog zulke of andere voorstellingen of evenementen bij te wonen zal onze cultuur verschralen. Maar ja de VVD wil zeker een "cultuurbarbaar" worden. Hoe diep kan je niet zakken ?????

Amarinde
Amarinde31 aug. 2010 - 9:11

Met moeite gelezen dit stuk, hier en daar te abstract en warrig. De strekking kan ik volgen en klopt ook wel. Zo ik het zie zit het struikelblok meer bij de bezuinigingsdrift nu er een VVD regering aan zit te komen. Meer een kwestie van ongehoord en zonder naar de lange termijn effecten te kijken maatregelen nemen die het totaal bedrag van de bezuinigingen laat halen. De VVD heeft een prestige job aangenomen en moet slagen. Wat het gaat kosten is een item voor morgen, alles is te herstellen. Er zijn al een aantal VVD bezuinigingen die het CDA blokkeert en ergens zal dan dat bedrag vandaan moeten komen. Dan is kunst en cultuur van ondergeschikt belang omdat men ervan uitgaat dat deze branche onvoldoende draagvlak en inbreng in de economische groei heeft. Niets is minder waar maar dat zal de toekomst ons leren.

JoopSchouten
JoopSchouten31 aug. 2010 - 9:11

'VVD-Boekhouders', zoals Mark Harbers, kijken waarschijnlijk slechts naar de eindcijfers, hebben dus blijkbaar angst voor 'de gewone man' (lees: stemmen), missen het overzicht van onze culturele economie als geheel en zien het belang van kunst niet in. Dit bij elkaar lijkt me een groot gebrek aan inleving- en (dus) beoordelingsvermogen. En hij is hoogleraar? Ik ben benieuwd wat jij aan de wand heeft hangen. Waarschijnlijk alleen maar statistieken en een VVD-vlag. En op z'n muisgrijze bureau een cactus.

UitDeDroom
UitDeDroom31 aug. 2010 - 9:11

Misschien willen die VVD-ers ook wel maatregelen nemen die indruisen tegen het dircte eigenbelang (hypotheekrenteaftrek discussie bevestigt dat niet). En met dik 100 euro subsidie per operabezoeker per operavoorstelling valt daar wat voor te zeggen. Volgens mij is niemand tegen redelijk doelmatige subsidies voor kunst, maar wel tegen het middels subsidies in stand houden van allerlei schouwburgen en musea in middelgrote of zelfs kleine gemeentes. Ik zou wel eens staatjes van bezoekers per dag en bezoekers per medewerker van alle musea en schouwburgen en toneelgezelschappen willen zien en dat afgezet tegen subisidies die er ontvangen worden. Grappig, Plasterk kwam ooit in Zomergasten met een fragment van Yes Minister om te argumenteren dat juist opera en wellicht toneel minder subsidie zouden moeten krijgen omdat vooral de beter opgeleide en beter verdienende garen spinnen bij dergelijke subsidies. Nu het links incl Plasterk even niet uitkomt, is dat geluid verstomd.

karuna2
karuna231 aug. 2010 - 9:11

Zeventig procent van de communicatie is non verbaal. Het is daarmee veel belangrijker dan je denkt. Kunst in al zijn varianten speelt in op die non verbale communicatie. Oók als het om cabaret (verbaal) gaat. Het geeft via een andere weg toegang tot de manier van denken. Nogal dom dus dat te verkwanselen. Maar goed, ik begrijp de VVD überhaupt niet meer. Ik kan het nergens anders kwijt want de VVD is nergens onderwerp, dus zet ik het maar even hier. De VVD is mijn respect helemaal kwijt. De VVD gedraagt zich als een belegger in clusterbommen. 'Ik verdien er ?100 aan en geef dan ?1 aan de slachtoffers. Dan geef ik nog meer dan wat er uitgegeven wordt aan ontwikkelingsgeld, dus kijk mij eens even goed zijn'. Ik weet het, het klinkt nogal grof en ik heb er moeite mee, maar waar haal ik een andere mening vandaan? Niet uit het gedrag van de VVD en zijn aanhangers. Op zijn allervriendelijkst gezegd gedragen ze zich als pragmatici die vinden dat er geld moet komen, wat zij dan moeten verdienen en daar geven ze dan nog iets van weg, als het consequenties heeft wat toch wel een beetje 'lullig' is. Zie het klimaat. Ik leg wegen aan om auto te rijden wat mij dan ?100 oplevert en dan geef ik ?1 voor de gevolgen van de klimaatsverandering. Dan ben ik hartstikke goed bezig, is dan ook hier het idee. Iets anders dan geld lijkt helemaal niet meer mee te spelen. Ik had eerder nog wel het gevoel dat iets anders ook nog meespeelde, liberalisme als ideologie, maar ik kan niet anders dan daarop terug te komen. Zó muisstil als het is in de VVD over de samenwerking met de PVV. Het is gewoon beangstigend. Iets is wel nog steeds héél herkenbaar. De ongelofelijke overschatting van eigen controle. Ach, die klimaatverandering, daar vinden we wel wat op. Ach, die Wilders, die gebruiken wij gewoon even voor onze doeleinden. Beleggers in clusterbommen zijn het, als het maar geld oplevert. Morele ideeën? Een linkse hobby! Het gaat om de knikkers en IK WIL er CONTROLE over. Zo presenteer de VVD zich. Dus ja, ach, kunst en cultuur, daar gaat heus nog wel een euro naartoe. Is dit een moralistische mening? Absoluut!! Maar ik ga er dan ook vanuit dat het nastreven en proberen na te leven van morele waarden in het eigen belang is van IEDEREEN.

Stein2
Stein231 aug. 2010 - 9:11

het merendeel van de VVD achterban kan best zelf voor een dosis cultuur betalen. neem nou de nederlandse opera, zwaar gesubsidieerd en je ziet er alleen maar rijke stinkerds. een deel van de VVD aanhang zal vanwege zijn gedachtengoed ook graag zelf betalen, lijkt me.

Westmalle
Westmalle31 aug. 2010 - 9:11

'En dan hebben we het nog niet eens gehad over de waarde van kunst voor identiteit en integratie?' Zoals dat schilderij gemaakt door een kunstenares waarop een biggetje stond afgebeeld en moest worden verwijderd vanwege het aanstootgevende karakter? Inderdaad, woorden schieten te kort?

Milieunet
Milieunet31 aug. 2010 - 9:11

Mooi hoor. Na gedonder binnen het CDA, nu ook binnen de VVD. De oude politiek stort in elkaar. Weg met die PVC pogingen. Tijd voor nieuwe verkiezingen lijkt mij.

objectivist
objectivist31 aug. 2010 - 9:11

Hmm wishful writing. Ik geloof dat de gemiddelde VVD'er het wel eens is met het bezuinigen op cultuur. Een incidenteel geval maakt nog geen vervreemding. EN 7 mioljoen actieve kunstbeoefenaars moeten we ook niet te zwaar wegen. We kunnen niet zeggen dat alle Nederlanders sporten omdat ze traplopen.

omaoeverloos
omaoeverloos31 aug. 2010 - 9:11

"dat er 7 miljoen actieve kunstbeoefenaars zijn in ons land." Dat is inclusief de kleuterschoolkleurboekvullers, Bob Rossers en de iedereenkanschilderenvanravensburgerkliederaars, mag ik aannemen?

3 Reacties
rgeurtsen
rgeurtsen31 aug. 2010 - 9:11

Inderdaad mevrouw Oeverloos, die mensen kopen dus allemaal kunstgerelateerde materialen en boeken, etc.wat dus de economische waarde van de kunstensector aangeeft. Kunst en Kunst zijn niet altijd dezelfde dingen. uw arrogantie om Kunst en Kunst niet onder één noemer te kunnen zien, is bedroeend en leidt tot het soort domheid van bezuinigen op één van de belangrijkste middelen om jong en oud met emoties in alle vormen te laten kennismaken.

rgeurtsen
rgeurtsen31 aug. 2010 - 9:11

Het sterke aan het betoog van Zoete is dat hij glashard opportunistisch economische argumenten aandraagt en daarbij voorbijgaat aan de kernwaarde van kunst in beschaving: namelijk de educatie en het entertainen van mensen.

Pjotrs
Pjotrs31 aug. 2010 - 9:11

Het schijnt dat zelfs Janneke Brinkman is meegerekend en ieder 'wie wil er in mijn kijkdoos kijken'-kind. En laten we ook al die typjes niet vergeten die lekker bezig zijn met klei of creatief met kurk.

Yggdrasil
Yggdrasil31 aug. 2010 - 9:11

Het kan niet echt lang meer duren voordat de PVV-simplisten zich hier gaan melden om te verkondigen dat cultuur van huis uit een linkse hobby is en die moeten dus afgeschaft worden. Want een PVV-stemmer-volger houdt niet van mooie dingen.

2 Reacties
contra
contra31 aug. 2010 - 9:11

gaap

contra
contra31 aug. 2010 - 9:11

Als ik het artikel goed lees wordt er op een rijksbudget van 1.000.000.000 euro's zo'n 20% bezuinigd. Dan blijft er dus 800.000.000 euro's over. Vanwaar dat men hier roept dat de VVD e.e.a. wil afschaffen? ik vind 800.000.000 euro's nogal wat. Verder ben ik het eens - als sporadisch concertgebouwbezoeker zondagmatinee - dat het liberale en D66 publiek aldaar oervertegenwoordigt is. Al verhoogt men de abonnements- of toegansprijzen met nog 50%, dan nog zit het vol en staan ze met de voeten buiten.

Nog1web
Nog1web31 aug. 2010 - 9:11

Ik vind het bovenstaande artikel een forse versimpeling. Om te beginnen worden veel (zo niet de meeste) cultuursubsidies door lagere overheden gegeven. Bezuinigen op het nationale budget, is dus nooit de doodsteek voor cultuur. Ten tweede is het voor mij geen uitgemaakte zaak dat subsidies de beste manier zijn voor het beoogde doel. Er zijn andere middelen (mn fiscale) die effectiever én minder arbitrair zijn dan subsidies. Ten derde is voor een groot deel van de Nederlanders de gesubsidieerde cultuur financieel onbereikbaar. Een koppeling tussen subsidie en toegangsprijs, wat in andere landen gewoon is (bv musea in GB) kennen we niet. De minder vermogende Nederlanders betalen dus wel voor cultuur, maar hebben toch geen toegang.

1 Reactie
Gelijkhebber
Gelijkhebber31 aug. 2010 - 9:11

Zeer goed betoog. Hoeveel mensen zullen er op de VVD hebben gestemd om behoud van de cultuursubsidies.

[verwijderd]
[verwijderd]31 aug. 2010 - 9:11

Wat een flauwekul verhaal. Als ik kunst wil dan betaal ik ervoor zeg ik als liberaal! Al die linkse subsidie terreur daar moet een eind aan komen. Hoe botter de hakbijl in alle kunst en cultuur subsidie des te beter!

2 Reacties
Pjotrs
Pjotrs31 aug. 2010 - 9:11

"Als ik kunst wil dan betaal ik ervoor" Vraag me niet wat het is, maar iets zegt me dat jij helemaal geen kunst wilt.

Yggdrasil
Yggdrasil31 aug. 2010 - 9:11

U heeft vast een poster van het Zigeunermeisje aan de muur hangen. Of het jongetje met een traan in een onvervalste Oisterwijk-lijst.

grolschje2
grolschje231 aug. 2010 - 9:11

Waarom moeten we 50 euro neerknallen voor een concert van U2, Green Day, Muse? Maar mag dat voor een avondje schouwburg max. 15 eur zijn?

1 Reactie
cabaray
cabaray31 aug. 2010 - 9:11

Voor de mensen die hier roepen dat ze de volle mep betalen voor een U2 concert, is niet waar. Een gedeelte van het organiseren van zo een evenement wordt betaald door bedrijven die reclame willen maken. gesubsidieerde kunstprojecten leven ook niet alleen van de staat, maar is steeds vaker een combi van sponsoring, subsidie en kaartverkoop. De doelen van een popconcert en kunstproject zijn niet hetzelfde. Steeds meer is de inzet van een kunstproject om maatschappelijk bij te dragen. Het zij integratie, bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid, educatie, mensen elkaar laten leren kennen zodat ze zich veiliger voelen op straat, Stad of dorp cultureel pimpen voor een beter aanzien, etc. Waarbij een popconcert meestal enkel amusement is. Het klinkt misschien voor de anti-theedrinkers wat vreemd, maar het werkt. Ga eens cultuur initiatieven bekijken en wat het doet.

HenkJansen2
HenkJansen231 aug. 2010 - 9:11

Het bekende "Adje-theater" in Tilburg is anders een goed voorbeeld hoe menig stad met het budget voor "cultuur" omgaat. Het is landelijk in het nieuws geweest en iedereen weet dat er miljoenen in een lege put zijn "geïnvesteerd". Het zal mij niet verbazen dat dit in meer gemeentes zo aan toe gaat. Daarnaast zie ik maar al te vaak dat deze cultuur-subsidie vooral besteed wordt aan projecten voor de allochtone Nederlander om ze beter te laten integreren. Er kan dus flink bezuinigd worden op dit potje.

1 Reactie
Joeri2
Joeri231 aug. 2010 - 9:11

Ja bouwbedrijven weten altijd heel goed met geld om te gaan. De gemeentes blijven dan met een bouwput. Niet alleen in Tilburg en niet alleen bij cultuur objecten. Een beetje zo van: Wat gaat dat kosten? 10 euro. En dan als er voor 10 euro een gat is gegraven: Het wordt iets duurder... Hoezo? Nou, gewoon... Verkeerde offertes afgeven zou gewoon strafbaar moeten worden. Eerst zo laag mogelijk inschatten om de opdracht binnen te krijgen, en dan toch gewoon de hoofdprijs vragen. Als Wilders kogels in die knieeen zou willen schieten dan maakte hij bij mij nog een kans.

[verwijderd]
[verwijderd]31 aug. 2010 - 9:11

Ik heb er, als VVD-er, geen moeite mee om 100% van de kostprijs van een theaterkaartje zelf op te hoesten. "De gebruiker betaalt" is ook een belangrijk motto van de VVD.

3 Reacties
ErwinB2
ErwinB231 aug. 2010 - 9:11

Tja, behalve als het de VVD over de HRA gaat...

Alexanderr2
Alexanderr231 aug. 2010 - 9:11

Klopt. Alhoewel het ook wel overdreven gesteld is, de partij die in sport wil investeren bijvoorbeeld is de VVD, sport hoort ook bij de cultuur. Ook pakt de schrijver van dit artikel doodleuk even een getal van aantal Nederlanders dat concerten/voorstellingen en dergelijke bezoekt per jaar. Daarbij vergeet hij even dat veel van die voorstellingen ook géén subsidie ontvangen.

Klaas2
Klaas231 aug. 2010 - 9:11

---[100% van de kostprijs van een theaterkaartje]--- en 100% van een kaartje voor het Concertgebouworkest? Dat is inclusief onderhoud aan het gebouw, lonen aan medewerkers, inhuren gast-dirigenten, gast-muzikanten.... Als er geen cent subsidie zou gaan naar het Concertgebouworkest zou een kaartje misschien wel 500 Euro kosten, dat zou niemand betalen, dan zou de keuze worden - reduceren tot niveau fanfare - opheffen. Is dit het Nederland dat jij voorstaat Aert? En geldt dat ook voor musea? De verbouwing van het Rijksmuseum, de subsidie ervoor afschaffen, 366 miljoen terughalen uit kaartverkoop? Philips heeft 45 miljoen gesponsord. Of alleen de rente uit kaartverkoop terughalen? Ik denk dat toeristen in een wijde boog rondom het Rijksmuseum gaan lopen. Toch is dat wat de PVV voorstaat. Jij ook, Aert, of geldt je opmerking alleen theater, en waarom alleen theater, welk idee zit erachter. Volgens mij, Aert, heb je in je poging om rechts te brallen niet zo goed nagedacht.

hansdetorenkraai
hansdetorenkraai31 aug. 2010 - 9:11

De VVDer als die al bestaat heeft over geld genoeg voor zijn cultuur. Denk dat het warme bed waar de z.g. kunstenaars door links in liggen wat kouder gaat worden en er minder kunst gemaakt zal worden waar geen hond naar komt kijken.

2 Reacties
Pjotrs
Pjotrs31 aug. 2010 - 9:11

"er minder kunst gemaakt zal worden waar geen hond naar komt kijken" Je denkt al net zo primitief als Stalin indertijd. Die constateerde dat er in de USSR jaarlijks honderden films gemaakt werden waarvan er slechts enkele tientallen succesvol waren. In zijn onmetelijke wijsheid besloot hij dat voortaan alleen nog die succesvolle films gemaakt moesten worden. Je lijkt wel een piramidebouwer die besluit net zolang te bezuinigen tot alleen nog de top van de piramide wordt gebouwd. En achteraf natuurlijk stomverbaasd dat er alleen een half fundament ligt.

RobbertvanHeuven
RobbertvanHeuven31 aug. 2010 - 9:11

En als Hans nu even de kleine moeite zou willen nemen om op het linkje naar de cijfers van Berenschot te klikken, zou hij er snel achterkomen dat hij onzin debiteert. Eerst goed (!) lezen, dan pas reageren.