Vrouwen nog altijd niet serieus genomen door artsen, ernstige kwaal 'zal wel tussen de oren zitten'

Vrouwen met een auto-immuunziekte krijgen aanzienlijk vaker te horen dat hun klachten psychisch van aard zijn. Ook moeten ze veel langer wachten op een diagnose en behandeling dan mannen. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteiten van Cambridge en East Anglia, gepubliceerd in het medisch tijdschrift eClinicalMedicine van The Lancet. Na correctie voor onder meer leeftijd, ziektebeeld, geografische locatie en financiële situatie lopen vrouwen 46 procent meer risico dan mannen op een onterechte psychiatrische diagnose en 74 procent meer kans op de conclusie dat hun klachten psychosomatisch zijn. Dat blijkt uit berichtgeving van The Guardian.

In absolute cijfers is het verschil groot: 43 procent van de vrouwen kreeg te horen dat de oorzaak van hun ziekte 'tussen de oren zit', tegenover 33 procent van de mannen. Bij 34 procent van de vrouwen werden de symptomen onterecht als psychosomatisch afgedaan, wat inhoudt dat er geen medische oorzaak voor de klachten zou zijn maar die wel verergeren als gevolg van bijvoorbeeld stress. Bij mannen was dat 22 procent. Ook de tijd tot een diagnose verschilt fors: mannen kregen die meestal binnen drie maanden, bij vrouwen duurt het in vergelijking één tot twee jaar, waarbij ook meerdere zorgverleners moeten worden bezocht. Het onderzoek omvatte ruim 6.600 patiënten, van wie de meesten vrouw waren en uit het Verenigd Koninkrijk kwamen. Wereldwijd heeft ongeveer een op de tien mensen een auto-immuunziekte, zoals Hashimoto, de ziekte van Graves of lupus.

Hoofdonderzoeker Melanie Sloan waarschuwt in The Guardian dat de gevolgen lang kunnen doorwerken: het vertrouwen in artsen en het zelfbeeld van vrouwen kunnen blijvend beschadigd raken. De onderzoekers wijzen op historische vooroordelen in de geneeskunde, waarin vrouwen als 'minder geloofwaardig en emotioneler' werden gezien.

Hoewel het onderzoek van Cambridge en East Anglia zich vooral toespitst op de situatie in het Verenigd Koninkrijk blijkt uit tal van onderzoeken dat ook elders in de wereld, bijvoorbeeld in Nederland, vrouwen nog altijd minder serieus worden genomen. Zo berichtte BNNVARA-journalist Charissa Dechène al in 2023 dat tachtig procent van alle Nederlandse patiënten met zogenaamd onverklaarbare klachten vrouw is. Mirjam Kaijer, oprichter van de stichting Voices for Women, merkte daarover op dat ‘onderzoek vooral [heeft] plaatsgevonden op het mannenlichaam en dat is zorgelijk, want het vrouwenlichaam wordt anders ziek’.