Vrijdagavond, het veldje voor aanmeldcentrum Ter Apel

Op een picknickkleed praat ik met iemand die die nu twee dagen hier is vanuit Sudan, bewonder de tekening van een wachtende zevenjarige, leen mijn powerbank uit. Iemand oefent Nederlands met mij, haalt me terug in het gesprek als ik afgeleid raak: “Luisteren! Ik vind het een leuk gesprek.” Het is droog en er is een waterig zonnetje. We bemensen het provisorische koffiestation nu even met zijn tweeën, straks weer met zijn vijven. Kort aan het slapen is de vrouw die in de nacht vanuit haar auto waakt over mensen die nog aankomen na vertrek van de laatste bus. Zij zorgt dat deze mensen, die het aanmeldcentrum niet in mogen, een tentje hebben. Een slaapzak en een matje voor de nacht. Zonder haar was er alleen het gras, de open partytent van het Rode Kruis en een Dixie.

“Wat doe je? Je monitort de situatie en houdt mensen gezelschap die vastzitten in een onmenselijke situatie. Je deelt limonade, water en hygiëneproducten uit, helpt telefoons opladen, speelt spelletjes en staat gewoon naast mensen die dat hard nodig hebben. Bij avonddiensten wacht je met mensen tot de bussen komen - of langer, als er geen opvang is geregeld.”

Het mooie weer is verraderlijk: het lijkt bijna gezellig, tot je beter kijkt. De ontgoocheling ziet van iemand die net gedesoriënteerd aankomt, twee grote shoppertassen om de schouders geslagen, en die dan direct weer weg moet - in de volgende bus? Is dat zo? Mevrouw, wat moet ik doen?

De spanning in het lichaam, de papieren trillend in de hand.

De frustratie van mensen met niets die wachten op niets, en dat die frustratie af en toe het lichaam uit moet - in een schreeuw, in woede, in een stilstaand wiegen en schommelen van het lichaam, in een verdwijnen naar de grond toe, het hoofd diep tussen de knieën.

Er is iemand die jong was toen hij vertrok, maar nu niet meer want de reis ging door Libië en zijn ogen zijn oud. Er is de man die stralend vertelt over zijn baby, vijf maanden geleden geboren. Dat het zo erg is haar niet vast te houden, maar dat hij haar nu snel naar hier zal halen. De wetenschap dat de timing van zijn aankomst waarschijnlijk betekent dat hij maximaal lang moet wachten snijdt door me heen. Ik zeg: “gefelicteerd! Ze is prachtig…”

“Er zijn mensen van het Rode Kruis. Zij delen flesjes water uit, en maaltijden. Er zijn ook mensen van Vluchtelingenwerk. Zij houden in de gaten of er mensen buiten zijn die kwetsbaar zijn. Wij zijn er om dat beetje extra te bieden. Er zijn spelletjes zoals een schaakbord en kaartspellen. Maar je kunt ook een paar tennisrackets meenemen bvb.”

Iemand heeft ballen meegebracht. We snijden een watermeloen. Ik haal een beeldwoordenboekje tevoorschijn. We proberen de aller- allerscherpste kantjes af te halen van een samenleving die haar problemen steevast in de schoenen schuift van de mensen die het minste in staat zijn om zich daartegen te verweren, ook als die mensen er niks mee te maken hebben.

De gesprekken die ik voer met de mensen die hier zitten op dit veld, lijken soms even op de gesprekken die ik voerde toen ik nog op reis ging en de positieve aandacht van de mensen die ik op mijn plaats van bestemming ontmoette als vanzelfsprekend mocht ervaren.

Ik hoop dat er een dag komt waarop de mensen die wij hier mogen verwelkomen, onze positieve aandacht ook als vanzelfsprekend mogen ervaren. Dat zij erop mogen rekenen dat wij hen verwelkomen als de interessante, veelkantige mensen die zij zijn.

Wij zijn gewoon een paar Groningers die klooien met een koffieapparaat. Voor ons waren er anderen. Na ons komen weer anderen, overal vandaan. Er zijn mensen die ervoor zorgen dat elke dienst bemenst is, dat de generator gehaald en gebracht wordt. Dat er kardemomkoffie gezet wordt en geen slootwater. Maar ook: dat er een trui komt voor de persoon die in enkel een T-shirt arriveerde.

In de afwezigheid van menswaardig beleid, is het aan ons om samen mens te zijn.
Het is niet genoeg. Het is hier schrijnend.
Toen ik er was, was er zon.
Nu ik dit schrijf, regent het hard.
Ik denk aan de mensen op het veld.
Ik hoop op de dag waarop wij in staat zijn hun komst te zien als eer en als teken van vertrouwen. Ik schrijf dit op en deel het omdat het mogelijk is om die dag, ondanks alles, nu al een beetje te laten bestaan.