Vrees voor stagflatie nu energieprijzen blijven stijgen

Keren we door de oorlog in Iran terug naar de jaren zeventig? Nu de olie- en gasprijzen weer fors oplopen, gaat het voor het eerst in jaren weer over stagflatie – een combinatie van een stagnerende economie en stijgende prijzen. De Standaard meldt dat de donkere wolken zich samenpakken boven de wereldeconomie.

“BNP Paribas Fortis voorspelt zelfs een recessie in Europa vanaf het derde kwartaal als de olieprijs zich maandenlang boven 120 dollar nestelt. (…) Hoe dan ook is de huidige onzekerheid negatief. Consumenten zullen geneigd zijn meer te sparen en minder te consumeren, bedrijven zullen eveneens terughoudend zijn met bijkomende investeringen.”

Wereldwijd lopen de energieprijzen op. Omdat tankers als gevolg van de oorlog niet veilig door de Straat van Hormuz kunnen varen, ligt de levering van olie en gas uit de Golfregio grotendeels stil. Door de oorlog is de wereldwijde aanvoer van olie van de ene op de andere dag met 20 procent afgenomen. Ter vergelijking: tijdens de Suez-crisis in de jaren vijftig was er sprake van een afname van ‘slechts’ 10 procent. Dat is goed te zien op de energiemarkten, schrijft de NOS.

“De wereldwijde energieprijzen gaan door het dak. Een vat olie kost inmiddels meer dan 104 dollar. Ook de Europese gasprijs steeg weer verder. Met het openen van de Amsterdamse gasbeurs steeg de prijs met ongeveer 30 procent naar 69 euro per megawattuur.”

De gevolgen zijn behalve op de energierekening en aan de pomp ook te zien op de beurzen. Aandelen kelderen omdat beleggers zich zorgen maken over de economie.

De econoom en Nobelprijswinnaar Paul Krugman wees er vorige week in zijn nieuwsbrief op dat de grote economieën vandaag de dag een stuk minder kwetsbaar zijn voor hoge olieprijzen dan in de jaren zeventig – met dank aan hernieuwbare energie en zuiniger apparaten. “De huidige economie gebruikt veel minder olie om een ​​bepaalde hoeveelheid output te produceren dan de economie van de jaren zeventig.” Ook is de inflatie nu lager dan ten tijde van de twee oliecrises in de jaren zeventig.

Tot zover het goede nieuws. Want er zijn volgens Krugman veel redenen om ons juist meer zorgen te maken dan in de jaren zeventig. Zo is het financiële stelsel volgens de econoom veel fragieler dan destijds – onder meer omdat financiële instellingen en markten destijds veel meer gereguleerd waren.

Ook wijst Krugman erop dat het Midden-Oosten sinds de jaren zeventig een economische factor van betekenis is geworden. Denk maar aan alle rijken die samenklonteren in Dubai. Oorlog in de regio heeft vergaande consequenties voor de economieën van de golfstaten.

Ten slotte zijn de waarderingen van aandelen op dit moment torenhoog. Met name AI-bedrijven zijn de afgelopen jaren heel veel waard geworden zonder dat daar in alle gevallen grote winsten tegenover staan. De AI-sector slurpt bovendien energie – best een probleem nu de stroom duurder wordt.