Voorgenomen verhoging eigen risico naar €460 in 2027 is een levenslange straf voor wie zorg nodig heeft

Het nieuwe coalitieakkoord bevat het plan om het eigen risico in 2027 te verhogen naar €460 per jaar. Voor veel politici en gezonde Nederlanders met een goede baan of pensioen blijft dat een kleine verhoging, maar voor mensen zoals mijn dochter Mayim, ze is ernstig meervoudig beperkt en afhankelijk van een Wajong-uitkering van 70 procent van het minimumloon, betekent het elk jaar opnieuw een extra afschrijving op een toch al krappe bestaanszekerheid. Levenslang en levensbreed. Dit is geen prikkel tot kostenbewustzijn, zoals dat eigen risico ooit bedoeld is, dit is een boete op haar leven met een chronische aandoening.

In Nederland hebben meer dan 10 miljoen mensen een chronische aandoening of beperking (RIVM/Nivel). Onder hen maakt een groot deel, vaak meer dan 80 procent bij intensieve zorggebruiker,  jaarlijks het volledige eigen risico op. Mijn dochter al in januari. Ruim 246.000 Wajongers (UWV) leven op of rond het sociaal minimum. Voor hen is €460 de een akelige garantie op een structurele armoedeval die levenslang terugkomt. Jaar in jaar uit. Je komt nu eenmaal niet rond van duizend euro per maand. 75 euro meer is vaak je eetgeld voor een maand. Waarom? Vooral omdat de kosten van levensonderhoud, energie en medicijnen vele malen duurder zijn dan als je niet zwaar gehandicapt bent. 

Het coalitieakkoord belooft compensatie via gemeenten voor chronisch zieken en een maximum van €150 eigen risico per behandeling vanaf een later moment. Maar gemeentelijke tegemoetkomingen zijn vaak ontoereikend, versnipperd en inkomensafhankelijk, en bieden geen structurele oplossing. En het is nog maar de vraag of dat gebeurd. Zorgtoeslag compenseert dit ook niet. Het fundament blijft hetzelfde: dit bedrag wordt jaar na jaar afgetrokken van de schaarse middelen van de meest kwetsbaren.

Dit beleid is ronduit validisme naar deze groep: een samenleving die is ingericht alsof iedereen gezond en zelfredzaam is, en degenen die dat niet zijn financieel straft. Stop met het verhogen van het eigen risico voor mensen die niet anders kunnen dan zorg gebruiken. €460 zal kwetsbare mensen structureel armer te maken.