Voor de Palestijnen gaan de verkiezingen in Israël tussen de duivel en Beëlzebub

Er bestaat in Nederland extreem veel aandacht voor de verkiezingen in Israel. Dat is volkomen terecht want ook in ons land wordt de sfeer vergiftigd door het conflict tussen dat land en de Palestijnen. Wat dat betreft lijkt het de affaire Dreyfus wel, die in het laatste decennium van de negentiende eeuw Frankrijk tot op het bot verdeelde. (Zie de spotprent onderaan).

De vraag is deze dinsdag: welke partijcoalitie zal als grootste uit de stembus zal komen, die van Netanyahu of die van Eisenkot? Geen van beiden kan tot een meerderheid komen tenzij ze een verbinding aangaan met de Arabische partijen in de Knesset. Dat hebben ze evenwel uitgesloten. Het enige alternatief is dan een zo groot mogelijke coalitie die door allebei wordt gedragen en met genoemde Arabische partijen als enige serieuze oppositie. En dat terwijl ze essentieel zijn voor het ontwarren in plaats van doorhakken van de vele Gordiaanse knopen in het Midden-Oosten. Maar daar wordt later op teruggekomen.

Met andere woorden: geen enkele uitslag is goed nieuws voor de Palestijnen, niet die in Gaza, niet die op de West Bank en niet die in de diaspora. In de New York Times schrijft Micah Goodman onder de kop Israel´s Tragic Choice dat het land in het Westen zijn vriendelijke, democratische gezicht wil laten zien en er tegelijk voor moet zorgen in het Midden-Oosten te worden gevreesd. Die vlieger gaat niet meer op. Daarvoor staan er teveel camera´s aan. Overal ter wereldd heeft Israël nu te maken met een publieke opinie die het land steeds vijandiger gezind is en het verantwoordelijk stelt voor alles wat er in het Midden-Oosten misgaat.

Hoe valt dat bij het electoraat dat zich vandaag naar de stembus begeeft? In het collectieve geheugen van de joodse kiezers zit een geschiedenis van discriminatie en vervolging die uiteindelijk heeft geresulteerd in de Holocaust. Door de eeuwen heen zijn de joden gewantrouwd en op zijn best min of meer vriendelijk geduld. Joden reageerden hierop met aanpassing aan de eisen van de veelal christelijke omgeving. Het dieptepunt daarvan is te vinden in de Joodse raden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Conclusie: wat we ook doen, de wereld heeft toch een hekel aan ons. Dat kom je op het apocriefe aan de Romeinse keizer Caligula toegeschreven gezegde: "Laat ze me maar haten, als ze me maar vrezen."

Dit is een belangrijke reden voor het genadeloze optreden van Israël. Tot nog toe lijkt het redelijk te werken. Er zijn meer dan tien vluchten per dag tussen Tel Aviv en de Emiraten. De verhoudingen met Saoedi-Arabië zijn heel dragelijk, zoals blijkt uit het feit dat Israëlische jachtvliegtuigen via het luchtruim van dit koninkrijk doelen van de Houthi´s mochten bestoken. Met Egypte en Jordanië leeft het land in vrede. Ook onder het nieuwe Soennitische bewind gedraagt Syrië zich heel beleefd ook al ontziet Israël zich niet er doelen te bombarderen die het als vijandig beschouwt. De regering van Libanon staat ondanks de vernietigende invallen van de IDF alleen.

De Palestijnen hebben er nog nooit zo slecht voorgestaan. Gaza is herschapen in een agglomeratie van ruïnensteden. Er zijn meer dan honderdduizend doden gevallen. Het sterven gaat nog door. Op de West Bank wordt de Palestijnen het leven steeds meer onmogelijk gemaakt. Niemand doet hier iets concreets tegen of het moet een boycot van door kolonisten geproduceerde producten zijn. Die omzeilen is kinderlijk eenvoudig.

Uiteindelijk kan dit alleen maar resulteren in een bloedige apotheose, waarin Israël ten onder gaat in bloed en vuur voor of nadat de voorraad atoomwapens is ingezet.

Aan het begin van dit decennium zag de situatie er minder wanhopig uit. In Israël groeide de oppositie tegen  Netanyahu als kool. Zijn pogingen om de democratie te verzwakken, bijvoorbeeld door de onafhankelijkheid van het opperste gerechtshof aan te tasten, riepen bij steeds meer Israëli weerzin op. De kloof tussen de aanhangers van Netanyahu en zijn gezworen vijanden verdiepte en verbreedde zich. Israël werd een verdeeld land, waarin alle waarheden en dogma´s op losse schroeven kwamen te staan.

Daar heeft Hamas op een enkele zaterdag een eind aan gemaakt. Het bloedbad van de zevende oktober heeft de Israëli feller dan ooit verenigd  tégen de Palestijnen. Ze zagen de beelden. Ze hoorden de verhalen. Ze trokken massaal de conclusie dat de eerste prioriteit nu was ervoor te zorgen, dat Israël in het Midden-Oosten gevreesd werd als nooit tevoren. Men stelt nu al drie jaar lang een voorbeeld waarbij de Palestijnen het slachtoffer zijn. Nogmaals: er zijn tien vluchten per dag tussen Tel Aviv en de Verenigde Arabische Emiraten. En de verkiezingen gaan wat hun betekenis voor de Palestijnen betreft tussen de duivel en Beëlzebub.

Is er een oplossing? Er zijn er drie:
1. De Israëli verdrijven alle Palestijnen en scheppen een staat van de rivier tot de zee.
2. De Palestijnen scheppen een staat van de rivier tot de zee als beide volkeren elkaar niet doodvechten tot aan de atoomdood.
3. De wereldgemeenschap dwingt een twee statenoplossing af, waarbij die staten allebei de grondwettelijke opdracht krijgen naar elkaar toe te groeien. Er wonen ongeveeer veertien miljoen mensen tussen de rivier en de zee. Er is ruimte genoeg voor iedereen. Nederland is dichter bevolkt. En dan nog kan het gebied het nationaal tehuis blijven voor joden en Palestijnen op de hele wereld

Dit neemt niet weg dat de Europese Unie nu stevige sancties moet opleggen aan Israël, tenzij het onmiddellijk een vrij verkeer toelaat van goederen en personen tussen  Gaza en derde landen terwijl het tegelijkertijd een beleid inzet om de West Bank als geheel aan de Palestijnen terug te geven. Om te beginnen. Europa hoeft niets te tolereren van welke partij dan ook, dat een tweestatenoplossing als éérste stap naar een verzoening in de weg staat.

Tegelijkertijd zouden de Europese Unie en de nationale regeringen het nadrukkelijk op moeten nemen voor de Arabische partijen in de Knesset. Zij zijn essentieel om de vicieuze cirkel van haat en geweld te doorbreken

Dan nog iets. We zouden hier in Europa ermee moeten ophouden giftige discussies vol wederzijdse beschuldigingen en semantische strijd te voeren waardoor de improductieve vijandigheid uit het Midden-Oosten ook hier wortel schiet. Daar is niemand bij gebaat. Wel bij debat, niet bij haat en confrontatie.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen net zo min als het groeiende schandaal rond het Uwv en de affaire over het Groninger aardgas.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: ik ga naar Frankrijk en ik kom nooit meer terug.