
Chantagepolitiek werkt. Dat is de conclusie na vier dagen conclaaf op de Zwaluwenberg en in het Catshuis. Nadat de politieke top van Nederland de cocon had opengeknipt, mocht premier Jetten op een persconferentie zijn fouten toegeven. Hij was te lief geweest en had de zaken te veel laten gaan. Hij had het over het toelaten van te veel “Haags gedoe”. Maar nu beloofde hij beterschap. Sybrand Buma, vicevoorzitter van de Raad van State, kwam een maand helpen met het leggen van een begrotingsfundament wat dit ook moge betekenen.
Een leider die stevig op zijn benen staat, geeft zo’n persconferentie alléén. Juist na een crisis. Nu stonden zijn vicepremiers erbij. Net als onder de betreurenswaardige Schoof gebeurde.
Dilan Yesilgöz kreeg vragen uit de journalistiek. Zij gaf grif toe dat er dingen fout waren gegaan maar zij betrok niets op zichzelf. Wel noemde zij de hoofddoelen van het kabinet en dat waren toevallig allemaal programmapunten van de VVD. De andere vicepremier Bart van den Brink stond er voor spek en bonen bij. Dat zal hem niet mishaagd hebben. Deze politicus oefent macht en invloed uit achter de coulissen. Het is heel voorstelbaar dat hij de afgelopen dagen ineens Buma uit zijn hoge hoed gehaald heeft.
Sybrand van Haersma Buma stamt uit de Friese aristocratie. Zijn voorouders waren groot in de Christelijk Historische Unie. Zelf staat hij rechts in het CDA, dat hij – als politiek leider voor Bontenbal aardig het moeras in heeft gevaren. Hij wordt nu geroemd om zijn onafhankelijkheid en zijn ontwapenende “Bumor”. Een vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken. Zijn hulp zal ertoe leiden dat het kabinet op een rechtsere koers uitkomt.
En waarom allemaal? Omdat de Tweede Kamer rond de vermogensbelasting een buitengewoon verwaterde versie had aangenomen van wat Pro en Jesse Klaver eigenlijk wilden. Ze hadden zoveel water in hun rode wijn gedaan dat de kleur nog nauwelijks zichtbaar was.
Deze bagatel leidde tot een cholerische reactie van de VVD, nadat die “over rechts” de ene buit na de andere had binnengehaald. Voor straf moesten D66 en CDA bijna vijf dagen soebatten om het kabinet overeind te houden. Zo leerde de VVD haar “partners” een les die ze niet gauw zullen vergeten. Dilan is Diana, godin van de jacht. Ze heeft haar honden om zich heen geroepen terwijl ze haar pijlen blijft richten op links.
We zullen zien hoe lang zij haar honden onder apport weten te houden. Wat nu is besloten, geeft waarschijnlijk respijt tot de Statenverkiezingen.
Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen net zo min als dat rond het UWV en de affaire van het Groninger aardgas.
Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: het noodlot van Jetten.