Joop

Verlos de burgemeester uit zijn spagaat!

  •  
07-01-2011
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Joop-debat: Laat voorzitterschap van raadsvergaderingen over aan een raadslid
De burgemeester zit in een spagaat. Hij is zowel voorzitter van het college van B&W (het stadsbestuur) als van de gemeenteraad (het stadsparlement). Vooral in grote gemeenten leidt dat soms tot problemen. Want ligt in een raadsvergadering de loyaliteit van de burgemeester nou bij de gemeenteraad die hij voorzit of bij de wethouder die een voorstel van het college door de raad probeert te loodsen?
Als je het een burgemeester zelf vraagt, dan luidt het politiek correcte antwoord ongetwijfeld dat hij als raadsvoorzitter uiteraard volledig onafhankelijk het raadsdebat faciliteert. Dat zal ook zonder twijfel de intentie van de meeste burgemeesters zijn. Maar wat doe je als burgemeester als een wethouder tijdens een debat over een moeilijk collegevoorstel in het nauw wordt gedreven? De verleiding is groot om een kritisch raadslid net iets minder ruimte te geven voor een scherpe interruptie.
In Rotterdam was oud-burgemeester Opstelten een meester in het subtiel sturen van het raadsdebat in de voor het college gewenste richting. Ook zijn opvolger Aboutaleb volgt soms – al dan niet subtiel – dat voorbeeld. Toen midden in de nacht bij een belangrijke stemming er net te weinig raadsleden van coalitiepartijen aanwezig waren, schorste hij de vergadering voor een half uur, zodat de dienstauto van één van de wethouders een raadslid thuis kon ophalen. Het voorstel kreeg met één stem verschil een meerderheid.
Tot 2002 was de verwevenheid tussen raad en college in het systeem ingebakken. Wethouders waren toen zowel raadslid als lid van het college. De Wet Dualisering Gemeentebestuur maakte daar een eind aan: college (uitvoerder) en raad (wetgever en controleur) kwamen onafhankelijk van elkaar te staan. Alleen de burgemeester bleef een dubbelfunctie houden: als voorzitter van het college én als voorzitter van de raad. Dat brengt hem in een lastige positie. Het is zoiets als de minister-president die de vergaderingen van de Tweede Kamer moet voorzitten.
Om de onafhankelijke positie van de gemeenteraad te versterken zou het daarom goed zijn om de laatste weeffout in de dualisering van het gemeentebestuur te ontrafelen. Verlos de burgemeester uit zijn spagaat en laat het voorzitterschap van de raadsvergaderingen over aan een raadslid. De praktijk in de Tweede Kamer leert dat dat de zuiverheid en onafhankelijkheid van het debat ten goede komt. Zowel voor de gemeenteraad als de burgemeester zou dat op lokaal niveau ook beter zijn.
JOOP-DEBAT: Arno Bonte gaat donderdag 13 januari in discussie met J. Wienen, burgemeester van Katwijk en secretaris van het Genootschap van Burgemeesters. Om circa 11:45 uur live bij De Gids FM op Radio 1.

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (4)

teceer
teceer7 jan. 2011 - 13:21

je kunt beter meteen een stap verder zetten en de gemeentepolitiek verlossen van de benoemde burgemeester met beperkte politieke verantwoordelijkheid voor zijn beleid tegenover de raad. daar staat natuurlijk tegenover dat een voorzitter uit de raad per definitie uit een van de fracties komt en daaraan meer politieke loyaliteit kan betuigen dan wenselijk is.

Harmen2
Harmen27 jan. 2011 - 13:21

Dat zou waar zijn als het gehalte van het gemiddelde raadslid van hetzelfde niveau zou zijn als in de Kamer. Ik vrees echter dat dit niet het geval is. Ook niet in de grote gemeenten overigens. Je zou er over na kunnen denken om de gemeentesecretaris technisch voorzitter van de raadsvergadering te maken, maar ja of dat weer problemen veroorzaakt kan ik ook niet overzien. In ons huidige bestel zie ik dat wethouders bij de raadsvergadering aanwezig moeten zijn terwijl er geen punten van hun portefeuille aan de orde zijn. Ze zitten daar een hele avond lang dus voor Piet Snot. In de Kamer is dat ook anders. Het is zeker waar dat de burgemeester voorzitter van het college is, maar dat wil nog niet zeggen dat hij ook de politieke kopman is zoals het kabinet. Een beetje burgemeester is in staat om over een langere periode met verschillende coalities te werken, dat wijst de praktijk ook wel uit. Jammer genoeg is het thema van de gekozen burgemeester niet meer actueel want ik heb nooit begrepen waarom de lijsttrekker van de grootste coalitiepartij geen burgemeester kon worden. Dan hoef je ook geen aparte verkiezingen meer uit te schrijven.

TheoJ2
TheoJ27 jan. 2011 - 13:21

Laat ik even aannemen dat Arno de zaak correct heeft weergegeven. Ik had Aboutaleb behoorlijk hoog. Maar ik had reëel moeten zijn. Het is gewoon een politicus die alles wat wettelijk toegestaan is toepast om zijn voorstellen uitgevoerd te krijgen. Een constructie waarbij niet hij maar een minder betrokken politicus de vergadering had voorgezeten, had tot een zuiverder stemming geleid. Maar waar vind je die? Wie staat er boven de partijen?

Joeri2
Joeri27 jan. 2011 - 13:21

" Toen midden in de nacht bij een belangrijke stemming er net te weinig raadsleden van coalitiepartijen aanwezig waren, schorste hij de vergadering voor een half uur " Dat zou een raadslid van een partij ook doen. Als die slim is tenminste.