Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Verliezen woorden hun kracht?

  •  
17-07-2012
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Wat is een woord als ‘samen’ nog waard als het te pas en te onpas door politici gehanteerd wordt
In september is het weer zover. Dan zijn er verkiezingen en mogen we weer gaan stemmen. In de weken ervoor zullen we weer om de oren geslagen worden met de nodige retoriek. Woorden als ‘samen’, ‘Europa’, ‘crisis’, ‘samenleving’, ‘zorgen’, ‘angst’, ‘vertrouwen’, ‘duurzaam’, ‘groen’ en ‘investeren’ zullen veelvuldig opduiken. Het zal gaan over ‘wie de rekening moet betalen’ en over ‘resultaten boeken’.
Uiteindelijk zal het gros van de Nederlanders stemmen op de politicus waar ze de meest persoonlijke klik mee voelen en die ze het meest betrouwbaar vinden. Niet de stof, maar de vorm waarin die gegoten wordt zal de doorslag geven. En niet zozeer de partij, maar de persoon die de partij vertegenwoordigt. De meeste Nederlanders zijn niet nauwkeurig op de hoogte van de partijprogramma’s of de onderlinge verschillen daarin.
Misschien is het logisch. Woorden verliezen hun kracht. Wat is een woord als ‘samen’ nog waard als het te pas en te onpas door politici gehanteerd wordt met de intentie om ‘ons’ als burger aan te spreken en daar een band mee te krijgen? Het doorzien van de intenties achter de woorden, maken die woorden al snel minder krachtig. Ik wil helemaal niet aangesproken worden als ‘burger’. Voor een ‘samengevoel’ ga ik wel naar een festival of een middagje kleien met kleuters. Politici zien zichzelf niet als burger. Er is dus geen sprake van ‘samen’ en dat hoeft voor mij ook niet.
Wat mij betreft mag ook het woord ‘burger’ worden afgeschaft. Ik wil dat woord alleen maar uit mijn mond horen komen in relatie tot frietjes. Met mayonaise erbij. En niet opnieuw herinnerd worden aan het feit dat ik de macht niet heb om politieke beslissingen te beïnvloeden. Of eraan herinnerd worden dat zij die dat wel hebben, te veel met de vorm bezig zijn en te weinig met de stof. Woorden verliezen hun kracht, en daarom wordt de context belangrijker.
Als de context de lezer of toehoorder een goed gevoel geeft, kan een woord altijd worden gebruikt. Maar als we straks na de verkiezingen weer in dezelfde spagaat terechtkomen als voorheen en politici gaan praten over dat ze ‘niemand willen uitsluiten’ omdat ‘Nederland gesproken heeft’ hang ik boven de wc. Dan kots ik mijn vega-burger en frietjes met mayonaise er keihard weer uit. Laten we hopen dat het niet zover hoeft te komen.
Alexandra Smith debuteerde in 2011 met de roman Schemervlucht. Dit artikel verscheen ook op  haar weblog

Meer over:

politiek, opinie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (21)

Emery
Emery17 jul. 2012 - 11:39

Dit is niet alleen iets wat zich alleen in de politiek voordoet. Schuttingtaal, krachttermen, demoniserende verwensingen.... Als je het maar vaak genoeg gebruikt verliest het vanzelf zijn waarde.

Sternenstaub
Sternenstaub17 jul. 2012 - 11:39

Alexandra, je bent de koningin van de dag, wat mij betreft, op de troon van de rede, daar je de waan van de dag even eloquent als effectief hebt ontkroond, en onttroond. Bravo, bis, en diepe buiging.

hannogroen
hannogroen17 jul. 2012 - 11:39

Wat mij betreft mogen 'eerlijk', 'recht door zee' en 'transparant' niet ontbreken. Zeker als politici dat over zichzelf zeggen, kan je er bijna vanuit gaan dat ze iets verbergen.

Sternenstaub
Sternenstaub17 jul. 2012 - 11:39

Drie ezelsbruggetjes zijn nog niet genoeg voor sommigen om langs de steile afgrond van valse retoriek en misconceptie veilig bij het juist begrijpen van een woord aan te komen, maar het begrip sociaal-darwinisme is voor het begrip neoliberalisme als een brug waar al die ezels naast elkaar overheen kunnen om tot begrip te komen. Het zit helaas in de aard van het beestje, dat ze dat niet willen, hoe makkelijk ook de weg, en hoe mooi ook de bestemming. Vandaar het geduw en getrek eraan. Een ezelsmenner is nog geen volksmenner. Retoriek is pas vals, als zij oproept tot misconceptie, wanbegrip, en de weg naar sociale progressie en economische emancipatie afsnijdt als een lawine van modder en stenen. Dat zijn gelijk weer een paar ezelsbruggetjes: van sociale regressie en economische discriminatie naar rechts-populistisch, asociaal beleid. Nóg meer ezels langs de afgrond. Nóg meer geduw en getrek, over bergen, langs diepe dalen, in muntplat Nederland.

Backtobasics
Backtobasics17 jul. 2012 - 11:39

Het meest "enge" woord binnen de huidige politiek wordt zelden door politici uitgesproken, maar is een volgens mij een van de belangrijkste oorzaken van de teloorgang van de geloofwaardigheid van de politiek. SPINDOCTOR.......................................

rbakels
rbakels17 jul. 2012 - 11:39

Dat is de hedendaagse politicus: bepaalde woorden kiezen (soms verzinnen) en die tot in het absurde herhalen. Vooral leuk als "De TV Draait Door" ze aan elkaar plakt, en je GW duizend keer hoort praten over "Brusselse dictaten". Kracht van woorden? Dan heb ik een teiltje nodig, op z'n Haags gezegd.

SonnyBoliv
SonnyBoliv17 jul. 2012 - 11:39

'Sorry' en 'excuses' zijn ook van die woorden die hun kracht hebben verloren, op internationaal niveau.

RonaldMokens
RonaldMokens17 jul. 2012 - 11:39

"Air-quotes" gebruikt mijn buurman bij het "leven".

Mitosis
Mitosis17 jul. 2012 - 11:39

racisme, ook zo'n woord dat zijn kracht is verloren. wordt tegenwoordig te pas en onpas gebruikt om iets aan te duiden dat volgens de fatsoensregels van de betreffende persoon niet kan. of fascisme. poe. of nog zo eentje, neo-liberaal. man man, behoorlijk aan inflatie onder hevig. als is dat inherent aan het woord misschien, aangezien er nog nooit een eenduidige betekenis is geweest van neo-liberaal.

1 Reactie
Jansen & Jansen
Jansen & Jansen17 jul. 2012 - 11:39

Of sociaal, dat woord wordt door de SP gebruikt om uit te leggen hoe ze de staatsschuld en vergrijzingsproblematiek naar de minderjarigen en ongeborenen doorschuiven.

JoopSchouten
JoopSchouten17 jul. 2012 - 11:39

Politici hanteren lege kreten in de veronderstelling dat zwevende Henk & Ingrid's erin trappen.

1 Reactie
Mitosis
Mitosis17 jul. 2012 - 11:39

je bedoelt een lege kreet zoals "doe mee, met de SP" ? of bedoelde je bijvoorbeel een lege kreet zoals "nieuw vertrouwen" ?

alexsmith
alexsmith17 jul. 2012 - 11:39

@Hendrik: racisme en fascisme worden inderdaad misbruikt maar het zijn nog steeds beladen termen. Neo-liberaal is nooit krachtig geweest, klopt. @Archie, eens, de politiek is slechts een voorbeeld. Als tekstschrijver verbaas ik me continu over woorden die al snel niet meer gebruikt kunnen worden. Het negatieve effect van onjuist EN onbewust gebruik van framing! @Evert: woorden verliezen hun kracht als ze in de verkeerde context worden gebruikt of in de verkeerde vorm worden gegoten. Ik vind jouw 'saampjesbeleving' best een krachtig woord ;)

2 Reacties
Mitosis
Mitosis17 jul. 2012 - 11:39

beladen termen, ja puur om de emotionele bagage die mensen er aan hangen.

Mitosis
Mitosis17 jul. 2012 - 11:39

wat ik trouwens nog wou zeggen, tof dat je reageert onder je artikel. dat zouden meer auteurs moeten doen op joop.nl

rgeurtsen
rgeurtsen17 jul. 2012 - 11:39

De veronderstelling dat iets meer of minder waarde of kracht krijgt door gebruik of wat dan ook, indiceert een heilig geloof in een vastgeroest wereldbeeld van meer en minder en een oortdurende verandering in de richting van meer en minder. Daarom is het 'stukkie' Alexandra niet verrassend, en slechts exhibitioneren van simpele ervaringen.

3 Reacties
alexsmith
alexsmith17 jul. 2012 - 11:39

@Rob was niet als 'verrassend' bedoeld en puur als het delen van ervaringen (het is afkomstig van mijn eigen schrijfblog waar ik - niet verrassend - spreek over mijn eigen ervaringen). Ik hou van simpel! Overigens moest ik jouw 'stukkie' een paar keer overlezen om te snappen waar je over spreekt. "een heilig geloof in een vastgeroest wereldbeeld van meer en minder en een (v?)oortdurende verandering in de richting van meer en minder." Kan ik me niet zo in vinden. Misschien kun je het iets meer uitleggen, voor mijn part in grasmaaierstaal ;)

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen17 jul. 2012 - 11:39

Amen!

keck66
keck6617 jul. 2012 - 11:39

''De veronderstelling dat iets meer of minder waarde of kracht krijgt door gebruik of wat dan ook, indiceert een heilig geloof in een vastgeroest wereldbeeld van meer en minder en een voortdurende verandering in de richting van meer en minder.'' Onzin. Of: ik begrijp geen snars van wat je zegt. Veel moeilijke woorden ook. Misschien doe je dat om serieus genomen te worden? Of geleerd? Woorden hebben dus wel degelijk een functie en kunnen die verliezen als je ze overmatig bezigt. Zo is er al vier jaar een 'crisis', de ergste en diepste sinds de Grote Depressie van de jaren dertig. Vier jaar geleden dacht ik nog: OMG... nu geloof ik het woord niet meer. De woordjes 'het' en 'en' worden ook veel gebruikt en betekenen dus niets...:)

jonh16144
jonh1614417 jul. 2012 - 11:39

Het komt door de toenemende hypocrisie die een gewoonte wordt onder vrijwel alle lagen van de bevolking. Om slechts een klein voorbeeld te noemen; 'eigen verantwoordelijkheid' en 'liberalisme' zijn verkracht door de goedlachse voorman van de rijkeluispartij. Immers, als je spreekt over 'eigen verantwoordelijkheid' maar daarbij stelselmatig je eigen verantwoordelijkheid verloochent en pertinent leugens verkondigt, dan ben je zwaar hypocriet als je je wil voor laten komen als een eerlijke en gedegen MP. Ja, als de Minister-President al een vuile leugenaar is die slechts eigen gewin voor ogen heeft, de landsbelangen verkwanselt, wat verwacht je dan van het gewone volk?

1 Reactie
Sternenstaub
Sternenstaub17 jul. 2012 - 11:39

Zo is dat.