Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Nooit eerder waren er zoveel bosbranden in Europa

Branden breiden zich uit naar steeds meer landen
Joop

Verkiezingen met een bittere nasmaak

  •  
18-03-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
1286 keer bekeken
  •  
16649244357_fc424f403e_k

cc-foto: Sebastiaan ter Burg / Flickr https://flic.kr/p/rneJic

© Sebastiaan ter Burg

Het lage vertrouwen, het gevoel dat het er toch niet toedoet, gaf voor velen ongetwijfeld de doorslag om niet te stemmen. In het bijzonder in Rotterdam.

De verkiezingen zijn geweest. En de grote verliezer is de opkomst. Er is sprake van een extreem lage opkomst. Niet geheel onverwacht overigens. Het vertrouwen in de politiek én in de overheid is laag. Coronamaatregelen, de groeiende kloof tussen arm en rijk en het desastreuze toeslagenschandaal droegen daaraan bij. Een kabinet dat aftreedt en over enkele maanden in een identieke samenstelling weer het podium betreedt, verzwakte dat vertrouwen nóg meer. 

Meest opvallend is misschien wel de historisch lage opkomst (38,9 procent) in Rotterdam. In diverse wijken in Rotterdam-Zuid ging zelfs maar één op de vijf bewoners naar de stembus. Een enorme daling ten opzichte van vier jaar geleden, toen de opkomst in de stad bijna vijftig procent was. Een ongekend dieptepunt dus. Nog zo’n daling bij de volgende verkiezingen, en de opkomst komt onder de dertig procent. Dat is het minimum opkomstpercentage voor een referendum. En anders is een referendum ongeldig. Een dergelijke drempel is bij verkiezingen weliswaar niet van toepassing, maar dan nog is zo’n lage opkomst alarmerend. We mogen gerust spreken van een ernstige aantasting van de legitimiteit van het hoogste bestuursorgaan van de stad.

Wantrouwen? Rotterdam made it happen.

Niet stemmen is van alle tijden. Het lage vertrouwen, het gevoel dat het er toch niet toedoet, gaf voor velen ongetwijfeld de doorslag om niet te stemmen. In het bijzonder in Rotterdam. Deze stad kent het hoogste aantal gedupeerden van het toeslagenschandaal. Dat terwijl de armoede nog altijd het grootst is in Rotterdam. Deze stad met een obsessie voor gentrificatie onder de branding ‘Rotterdam. Make it happen.’ wist in tijden van wooncrisis een betaalbare buurt met de grond gelijk te maken; een buurt met bewoners van kleur en klein kapitaal die in cohesie leefden met elkaar. En deze stad wist agenten, die openlijk racistische appjes stuurden naar elkaar, te bedekken met de mantel der liefde. Ondanks de vele BLM-demonstraties tegen racisme. Omstandigheden die funest zijn voor het vertrouwen. 

Weinig reden voor een feestje dus. Behoud van zetelaantal of groei van enkele procentpunten zijn nietszeggende succesjes tegen de achtergrond van het falen van de democratie. Laten we eerlijk zijn. De winnende doelpunt die je maakt, nog net voor het fluitsignaal, zoals Robert Simons, de lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam het verwoordt, is toch eigenlijk geen feestje waard? Als je de wedstrijd niet met de gebruikelijke elf spelers speelt, maar nog maar met vier spelers (net als de tegenpartij). Wat feitelijk niet kan, maar stel. De wedstrijd gaat door. Ondanks dat een overgroot deel van de spelers is afgehaakt. Ze hebben er geen zin meer in. Enkele spelers liggen eruit vanwege een ernstige blessure. Sommige spelers is ongekend onrecht aangedaan door een onterechte rode kaart. Verschillende andere spelers verlaten de wedstrijd omdat ze de arbiter niet meer vertrouwen. En weer andere spelers stoppen vanwege racistische spreekkoren. De juichende beweging richting de tribunes na de winnende doelpunt zou toch leeg aan moeten voelen? En al helemaal als ook nog eens blijkt dat bijna twee derde van de toeschouwers het stadion heeft verlaten. Vreugde wellicht, maar met een zeer bittere nasmaak. 

Macht van de minderheid

Ongetwijfeld wordt weer ingezet op een college met een nipte meerderheid in de raad. Echter, bij een opkomstpercentage van rond veertig procent, representeert een college met een nipte meerderheid maar twintig procent van de stad. Het is schadelijk voor de legitimiteit van het bestuur als een minderheidsregime (het twintig procent) vier jaar lang het beleid over wonen, samenleven, armoede, werken, verkeer, cultuur en veiligheid zal dicteren. En waardoor de overgrote meerderheid van de stad (het tachtig procent) nagenoeg ongehoord blijft.

Onlangs besloot Rotterdam een park te zullen vernoemen naar Nelson Mandela. Een plek vernoemen naar Mandela is belangrijk. Nóg belangrijker is zijn principe een plek bieden. Mandela en zijn medestrijders offerden hun leven op voor gelijkwaardigheid en voor het principe van ‘one man, one vote’. De lage opkomst, in met name wijken van kleur en klein kapitaal, laat zien dat er een wereld van verschil is tussen principe en praktijk. Als maar één op de vijf stemt, dan is er de facto geen sprake van ‘one man, one vote’.

Vertrouwen herwinnen

En niemand is gebaat bij zo’n dramatisch lage opkomst. Er ligt dan ook een collectieve uitdaging. Eenieder zou de handen ineen moeten slaan om een offensief van vertrouwen te ontketenen. Daarnaast zou per direct een ‘taskforce one person, one vote’ ingesteld moeten worden, bestaande uit sociologen, politiek-deskundigen en maatschappelijke organisaties met toegang tot diverse gemeenschappen. Een taskforce met voldoende mandaat die maatregelen doorvoert om het vertrouwen van mensen in de politiek en de overheid te herwinnen. 

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (5)

Kuifje3
Kuifje321 mrt. 2022 - 10:09

Dat de opkomst in Rotterdam zo tegenvalt bij de politiek is op zich merkwaardig. Net als in veel andere steden is ook in Rotterdam de grootste partij buiten het bestuur gehouden wat als effect heeft dat de burger met de rug naar het bestuur gaat staan net als dat het bestuur doet bij de burgers. Jammer eigenlijk dat Rotterdam niet hetzelfde heeft gedaan als Barendregt. Gewoon massaal stemmen op de partij die buiten werd gesloten zodat deze de absolute meerderheid heeft. Maar goed, er zijn nog genoeg makke schapen die niet gezien hebben hoe anti-democratisch het Rotterdamse bestuur is.

FredD2
FredD218 mrt. 2022 - 14:44

Wat mij verbaast is dat dit de politici verbaast. Kom op, na descennia burgertje pesten, zou je toch een keer kunnen verwachten dat dit zou gaan gebeuren. De hoogte van de opkomst verbaast mij ook wel, want ik verbaas mij elke keer weer hoeveel mensen er in trappen. Mensen doe de moeite niet, gooi die rommel in de papierbak en doe iets nuttigers met je tijd... bv. kijken hoe het gras groeit. Maar alles beter dan politici het idee geven dat ze bestaansrecht hebben.

Ewout Pool
Ewout Pool18 mrt. 2022 - 14:39

Een politicus die klaagt over gebrek aan vertrouwen is als een automonteur die klaagt dat zijn auto kapot is: hij is er zelf (mede) debet aan. Misschien zouden deze politici in plaats van te lamenteren er goed aan doen eens te bedenken hoe ze dit vertrouwen kunnen terugwinnen. En dat begint met luisteren naar de achterban, en vervolgens eerlijk communiceren. Elke burger snapt dat je in de politiek niet alles kunt krijgen, maar strijdt er wel voor en wees open als het niet lukt. (En kom vooral niet met van dat politieke gebazel waar je nooit iets concreets uit kunt halen, of met politieke matennaaierij) Heb vertrouwen in je achterban, werk hard voor ze en wees eerlijk, en je zal denk ik langzaam maar zeker dat vertrouwen terugwinnen.

Gerygrr
Gerygrr18 mrt. 2022 - 10:59

Onzin! De stemmen voor Nida zijn keurig verhuisd naar Bij1 zo te zien! https://www.rijnmond.nl/nieuws/1477992/voorlopige-uitslag-rotterdam-bijna-98-procent-van-stemmen-geteld-leefbaar-nu-op-tien-zetels Kijk naar de versnippering! Het rijk bezuinigt op essentiële zaken dermate veel, dat in de armste wijken de mensen dusdanig tegen elkaar worden opgezet dat er eenvoudigweg geen hoop meer over is….

tovapas
tovapas18 mrt. 2022 - 10:17

Feitelijk heeft men (de gemeentes) met minder dan 50% opkomst geen mandaat die in een democratie nodig is om legitiem te (mogen/kunnen) regeren. Regeren via een mandaat van de minderheid is voorbehouden aan dictatuur.