Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Verjong de vakbonden

  •  
16-03-2018
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Quarto_Stato

© De Vierde Macht, schilderij van Giuseppe Pellizza da Volpedo (1901), Museo del Novecento, Milaan

Vakbonden hebben op dit moment weinig besef van de zorgen en problemen van jongeren. Dat is ook niet zo gek als je kijkt naar wie door de vakbonden vertegenwoordigd worden
Ooit was een lidmaatschap van de vakbond vanzelfsprekend. De vakbond was een echte emancipatiemachine. Ze streden succesvol voor het weekend en de vakantie en waren de sterkste kracht tegen onrecht op de arbeidsmarkt. Kortom: een vooruitstrevende kracht met een blik op een betere en eerlijke toekomst.
Helaas is daar niet veel meer van over. Het huidige imago van vakbonden is er één van oude mannen die lauwe koffie zitten te drinken in een muf vergaderzaaltje. Dat moet anders, want er is nog veel om voor te vechten. Het roer moet radicaal om bij de bonden, want anders bestaan ze over tien jaar niet meer.
Vakbonden hebben op dit moment weinig besef van de zorgen en problemen van jongeren. Dat is ook niet zo gek als je kijkt naar wie door de vakbonden vertegenwoordigd worden. De FNV bijvoorbeeld telt zo’n 200.000 leden boven de 65 en bijna 600.000 tussen de 45 en 65 jaar oud. Slechts 30.000 FNV leden zijn jonger dan 25. Deze scheve verhouding zorgt ervoor dat de twee belangrijkste zorgen van jongeren niet hoog op de agenda staan. Daardoor zijn er amper jongeren die het gevoel hebben dat de vakbond er voor hen is. Als daar niks aan gedaan wordt, zullen de vakbonden langzaam uitsterven.
Het kan zo niet langer. Om goed vooruit te kunnen kijken en de belangen van jongeren serieus te nemen zullen alle bonden terug moeten kijken naar hun sterke en vooruitstrevende kernwaarden. Er zijn hier alvast drie manieren waarop ze dat oude vuur weer kunnen aanwakkeren.
Allereerst moeten de bonden de huidige onzekerheid aanpakken op de arbeidsmarkt. Jongeren ervaren momenteel een te groot gebrek aan zekerheid omdat ze simpelweg uitgebuit worden. De oorspronkelijke vakbond zou geen genoegen nemen met het tekort aan vaste contracten en het fenomeen “werkervaringsplekken.” Dus waarom houden ze het nu slechts bij een campagne over het jeugdloon? Op dit moment kunnen jongeren, een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt, niet rekenen op de volledige steun van de vakbonden. Dus waarom zouden ze zich erbij aansluiten? Pas als de bonden zich inzetten om de werkomstandigheden voor iedereen te verbeteren kunnen we spreken van een échte vakbond.
Een toekomstvisie voor de vakbonden moet ook inhouden dat ze hun aandacht vestigen op de banen die in zowel het heden als in de komende decennia hun relevantie zullen verliezen. Door de energietransitie zullen banen in vervuilende sectoren verdwijnen. Op dit moment zijn bonden vooral een remmende kracht, zeker als je kijkt naar de discussie over kolencentrales. De vakbonden moeten gaan pleiten voor het per direct sluiten van deze grote vervuilers en mensen voorbereiden op de toekomst.
Omdat vakbonden zich weer moeten inzetten voor alle groepen is ook de vertegenwoordiging van jongeren essentieel. Een effectieve manier om de stem van jongeren te verankeren is door een vaste plek aan te stellen in het dagelijks bestuur voor iemand jonger dan 30. De FNV kan die handschoen nu al oppakken aangezien er recent een plekje bij hen vrij is gekomen in het dagelijks bestuur.
Vakbonden kunnen weer veranderen in een kracht voor vooruitgang. Om dat te bereiken moeten ze echter ambitieus naar de toekomst blijven kijken en de toekomst ook met open armen ontvangen. De bonden kunnen alleen op lange termijn blijven bestaan als ze openstaan voor nieuwe, jonge leden, inclusief de zorgen die zij hebben en de problemen die zij ervaren. Als de vakbonden vast willen blijven houden aan hun vooruitstrevende oorspronkelijke idealen, dienen ze ook aandacht te besteden aan thema’s waar haar jonge leden nu mee kampen. Dit zijn immers de problemen van de toekomst.
Op naar de vakbond van de 21e eeuw!

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (19)

Minoes&tuin
Minoes&tuin21 mrt. 2018 - 8:36

Daarom stemmen jongeren in de schaduwverkiezingen zeker ook overwegend VVD.

Cave Canem
Cave Canem17 mrt. 2018 - 5:55

Het anachronisme zit hem alleen al in het woord. “Vakbond”. Door alleen al deze term in stand te houden plaats je je buiten de moderne samenleving. “Vakbeweging” is zo mogelijk nog erger, vooral dat “beweging”. Daar hebben we twijfelachtge ervaringen mee. En dan al die achterhoedegevechten in de laatste decennia. Elke ontwikkeling tegenhouden met een beroep op behoud van werkgelegenheid. Het turfsteken moest behouden blijven, net als de voorraadadministratie met behulp van potlood en papier. Het verdwijnen van de kolenboer uit het straatbeeld was een maatschappelijke ramp. Lonen omhoog, prijzen omlaag. In plaats van werknemers weerbaar te maken door hun ontwikkeling te stimuleren krijgen ze een vuurrood petje met een logo op het hoofd en een één-, hooguit tweelettergrepige strijdkreet mee de straat op. Daar krijg je anno 2018 geen jongeren meer warm voor.

LaBou
LaBou 16 mrt. 2018 - 21:09

Een vakbond is een werknemersvereniging, opgericht om de belangen van haar leden te behartigen. Waar komt het dan toch het idee vandaan dat juist diegenen die, al dan niet bewust, geen lid wensen te worden toch invloed moeten hebben in het beleid van die vereniging. Ze profiteren nu al mee van de door de vakbeweging behaalde resultaten. Als ze het bondsbeleid willen (mede) willen sturen moeten ze daar ook in investeren door lid te worden, net zoals dat het geval is bij iedere andere vereniging.

4 Reacties
DaanOuwens
DaanOuwens17 mrt. 2018 - 7:50

@ LaBou Jij schrijft: Ze profiteren nu al mee van de door de vakbeweging behaalde resultaten En dat is volstrekt onjuist. Dat schrijft Weegberg ook. De vakbond behartigt het belang van de oudere werknemer ten koste van alle andere groepen. En dus sterft de vakbond langzaam uit. Verder heb je gelijk de vakbond moet gewoon doorgaan op deze weg. Want nieuwe generaties hebben ook geen enkele behoefte aan de oude verkalkte overlegstructuren die het kenmerk zijn van FNV, CNV en de Unie. Die gaan daar nooit lid van worden. Er is geen enkele goede reden voor. Er komt vanzelf een moment dat CAO-s niet meer afgesloten gaan worden met 10% van de werknemers. En dan moet er een andere werknemersvertegenwoordiging komen. Over 5 jaar ontstaan er wel nieuwe partijen die het belang van de werknemers vertegenwoordigen en de huidige vakbonden mogen blij zijn als ze er over 5 jaar nog zijn. Dat kunnen een soort commerciële werknemers vertegenwoordigers worden, maar wellicht ook een soort coöperaties die inkomenszekerheid bieden omdat veel jongeren als ZZP-er zullen werken. Er komt vanzelf iets nieuws en de tijd van de vakbonden is voorbij.

LaBou
LaBou 17 mrt. 2018 - 18:22

@DaanOuwens: als jij stelt "En dat is volstrekt onjuist. Dat schrijft Weegberg ook. De vakbond behartigt het belang van de oudere werknemer ten koste van alle andere groepen", dan ben ik dat toch niet met je eens. Ook niet- leden hebben een 40-urige werkweek, vakantie en zo zijn er meer zaken. Dat is niets anders dan meeliften op het werk van vakbonden. Jij stelt dat de vakbeweging eerst moet veranderen en dan komen die leden vanzelf, ik denk dat die nieuwe leden eerst moeten komen waardoor hun invloed op het beleid vanzelf groter wordt. Overigens, die "nieuwe" vakbeweging, gaat die dan wel iedereen vertegenwoordigen of alleen haar leden? En lopen die jongeren zich dan wel de benen onder kont uit? En als die jongeren het beleid maken mogen dan de ouderen toekijken? In beide gevallen is er één partij die zich de ballen uit de broek lacht: de werkgevers.

DaanOuwens
DaanOuwens18 mrt. 2018 - 9:26

@ LaBou Jij schrijft; Ook niet- leden hebben een 40-urige werkweek, vakantie en zo zijn er meer zaken. Onder ieder beleggingsproduct moet verplicht de tekst opgenomen worden: In verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Maar als jij wil blijven denken dat jongeren eerst lid gaan worden van club die niets voor hen doet mag jij misschien wel de laatste zijn die vertrekt en het licht mag uitdoen bij de FNV.

LaBou
LaBou 18 mrt. 2018 - 15:50

@DaanOuwens: "" Overigens, die “nieuwe” vakbeweging, gaat die dan wel iedereen vertegenwoordigen of alleen haar leden? En lopen die jongeren zich dan wel de benen onder kont uit? En als die jongeren het beleid maken mogen dan de ouderen toekijken?" Waar is het natwoord op die vraag of komt het gewoon neer op mooi lullen zonder verdere inhoud? "Maar als jij wil blijven denken dat jongeren eerst lid gaan worden van club die niets voor hen doet mag jij misschien wel de laatste zijn die vertrekt en het licht mag uitdoen bij de FNV" Jij mag blijven dromen dat een club waar je perse geen lid van wilt worden zich gaat inspannen voor jouw belangen.

DenFlexwerker
DenFlexwerker16 mrt. 2018 - 16:22

Kies je rol. Of je bent een belangen behartiger voor alle arbeiders. Dus tegen flexbaantjes, tijdelijke contracten, totale vrije markt maar dan voor alle arbeiders. Dus ben je er alleen voor de arbeider hun belangen. Of je bent een kracht voor 'vooruitgang', dus progressief. Een hoop arbeiders zijn conservatief en die raak je kwijt. Je wordt dan een leuke kleine progressieve club maar geen brede belangengroep.

LijdendeLucas
LijdendeLucas16 mrt. 2018 - 13:10

Voor de vakbonden geldt enerzijds dat ze in enkele opzichten door eigen succes zichzelf irrelevant hebben gemaakt. Er is ontzettend veel bereikt en dat heeft Nederland voor een heel groot deel te danken aan vakbonden. "Maar resultaten uit het verleden bieden geen garantie... enfin" Voor het grootste deel zijn de huidige vakbonden te weinig veranderd met de arbeidsmarkt en de huidige maatschappij, en is het in die zin eerder dat ze op veel vlakken tekortschieten en te weinig in de behoeftes van de moderne werknemer voorzien. Het zijn instituten geworden, en het geloof in de eigen noodzaak is groter dan het geloof in hun noodzaak van werknemers en de samenleving. En daarom lopen ledenaantallen terug, 'gelooft' een nieuwe generatie niet meer in hun nut/noodzaak, en worden vakbonden steeds minder 'relevant'.

[verwijderd]
[verwijderd]16 mrt. 2018 - 13:09

--- Dit bericht is verwijderd —

1 Reactie
bako2
bako216 mrt. 2018 - 22:03

Dat nageslacht zou i.p.v zeuren ook gewoon lid kunnen worden een vakbond en op die manier invloed uitoefenen op wie en wat er in het bestuur komt. Ze hebben het zelf in de hand, maar het komt niet aangewaaid. Enige pro-activiteit is wel vereist

Absconditus
Absconditus16 mrt. 2018 - 13:06

De emancipatoire kracht van de vakbonden is zelf door links uitgehold. Allereerst door het corporatisme van het zgn. ''poldermodel'' van de jaren `90, waarvan de voormalige voorzitten van de FNV, Wim Kok, als het ware de belichaming was. En vervolgens door een eenzijdige focus op zaken die in feite niets te maken hadden met arbeidsverhoudingen en het stellen van verkeerde prioriteiten. Symptomatisch hiervoor is wat de schrijver hier zegt over de strijd tegen kolencentrales. Want wat hebben werknemers hieraan? Wat levert hen zulke ideologische GL-luchtfietserij concreet op? Noppes! Misschien zou het ageren tegen bijv. (ik noem maar een paar dwarsstraten), de flexcontracten-idioterie, de uitzendbureau-caroussel, die je van het ene flutbaantje naar het andere voert, de afpers-terreur van het CJB, etc., etc., de vakbonden een nieuw elan kunnen geven. Net zoals je in gelul niet kunt wonen (wijlen Jan Schaeffer) levert gelul over kolencentrales, racisme, islamofobie, gender bender waanzin, en wat ze tegenwoordig allemaal op links nog meer verzinnen, je ook allerminst een fatsoenlijke CAO op.

4 Reacties
johannn2
johannn216 mrt. 2018 - 14:42

Abs, Jouw tegenstelling tussen vakbondswerk en "links gelul" is kunstmatige. Het is niet óf, óf. Laat vakbonden zich (weer gaan) bezig houden met de actuele vakbondsproblematiek, waar jij een paar voorbeelden van noemt, laat (ook deze en andere) linkse activisten zich met jouw belangrijke "linkse gelul" bezig houden, en laten hun activiteiten overlappen waar mogelijk. Direct, en ook in de politiek. Vakbondswerk is vrijwel vanaf het begin verbonden geweest met politiek, veel breder dan alleen werkomstandigheden, met het maatschappelijke reilen en zijlen. Ook met woon- en leefomstandigheden, en in het - ook door jou gezochte - moderne heden. Maar, dus, ook met milieu en tegen alle vormen van discriminatie. Ook dat dringt door in de werkomstandigheden. . .

Absconditus
Absconditus16 mrt. 2018 - 17:43

@Johann Op de werkvloer of op de bouwsteiger zul je het toch voornamelijk moeten hebben van je eigen houding naar je collega's toe en ook en vooral je handjes laten wapperen. Wanneer dat in orde is zal het deze collega's worst wezen (al dan niet halal) wat voor kleurtje en wat voor geloof je hebt. Want die order moet op tijd en goed klaar en die muur moet af. En die muur moet bovendien muurvast staan en die order netjes gepaletteerd op de goede plaats in de oplegger van de truck worden gezet. De rest is echt bijzaak en misschien gespreksstof voor de kantinetafel of de schaftkeet. Maar ook niet te vaak, want dat gaat vervelen.

DenFlexwerker
DenFlexwerker17 mrt. 2018 - 9:57

@johann: Abs heeft helemaal gelijk. Ik verwacht met een vakvereniging dat ze zich zuiver bezig houden als belangenbehartiger van werknemers als werknemer. Ik verwacht ook dat een carnavalsvereniging zich zuiver bezig houdt met carnaval. Nee, ik wil niet dat een vakbond, of carnavalsvereniging zich bezig gaat houden met kolencentrales (tenzij het om werkomstandigheden gaat of een carnavalsfeestje voor de werknemers). En zeker niet met een progressieve koers waar ik, en vele conservatieve werknemers, niet op zitten te wachten. Ik heb namelijk geen vakbond nodig die namens mij over kolenenergie wil spreken, dat doe ik zelf wel of selecteer ik daar mijn mensen voor. Daarnaast verspillen de vakbonden hun energie aan al die zaken die niet hun kerntaak zijn. Die kerntaak lijdt daaronder. Chose your battles.

Edwin8
Edwin817 mrt. 2018 - 16:27

Linksom of Rechtsom gaan de kolencentrale`s een keer dicht. Dan kan je natuurlijk als vakbond daar al op in spelen en zorgen dat er een fonds opgericht wordt waarmee mensen herschoold kunnen worden. Van de overheid hoef je niet te verwachten dat ze daar bij de sector op aan zullen dringen, maar van een vakbond wel. Dus een vakbond die zich op de toekomst richt is zeker van belang.

korheiden2
korheiden216 mrt. 2018 - 12:38

Het is waar : vakbonden zijn voor iets voor oudere mensen. Jongeren worden domweg geen lid. Alle pogingen om hier wat aan te veranderen zijn het proberen waard. Maar of het lukt?

Edwin8
Edwin816 mrt. 2018 - 11:54

De FNV bijvoorbeeld telt zo’n 200.000 leden boven de 65 en bijna 600.000 tussen de 45 en 65 jaar oud. Slechts 30.000 FNV leden zijn jonger dan 25. Moeten jongeren niet gewoon lid worden van de vakbond. Prima om een plekje in het dagelijks bestuur aan een < 30 te geven, maar als er nog maar weinig jongeren lid zijn van de vakbond zal men toch ook wel een beetje afvragen voor wie men het doet.

7anpau1
7anpau116 mrt. 2018 - 11:51

Dat gaat heus wel gebeuren. De generatie X was te klein om hun tegengestelde belangen met de babyboomers te behartigen. De babyboomers zijn nu vrijwel uit het arbeidsproces en de generatie X is - omdat de vakbonden niets voor hen deden - nauwelijks lid. De vakbonden zullen dus moeten zorgen dat ze de generatie Y, de milennials, aan zich gaan binden willen ze enig bestaansrecht houden.