Verhullend taalgebruik heeft dodelijke gevolgen

De Volkskrant schrijft in een artikel over alcohol dat het ‘verband houdt met het plegen van partnergeweld en seksueel geweld tussen mannen en vrouwen’. Die zin verhult totaal hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Alsof het 50/50 is: Vrouwen agressief, beetje moorden, mannen agressief, beetje verkrachten, same-same. En dat is het NIET.

De Nederlandse insteek om alles ‘genderneutraal’ te benaderen, van ‘neutrale’ taal, waarin vrouwen de facto onzichtbaar zijn, tot overheidsrapporten over ‘partnergeweld’ waarin niet benoemd wordt wie het geweld pleegt, heeft dodelijke gevolgen.

In de jaren zeventig en tachtig is door feministes gevochten voor aandacht voor geweld tegen vrouwen. Die aandacht groeide, er was een VN-vrouwenconferentie in Beijing en Europese resoluties in de jaren negentig. En toen was daar plots die nieuwe Nederlandse insteek: Genderneutraal. Want: Onderscheid maken tussen vrouwen en mannen was ineens discriminerend en zo verdween wie wat en hoe uit beeld. Wie verkracht. Wie aanrandt. Wie femicide pleegt. Allemaal uit beeld. De duiding. En de dader. Het slachtoffer.

Hoewel alle cijfers uitwijzen dat bij aanranding, verkrachting en geweld achter de voordeur mannen in grote meerderheid de daders zijn en vrouwen veelal het slachtoffer, zie je dat niet meer terug in beleidsstukken - of krantenartikelen - tenzij het specifiek gaat over cijfers.

Een op de drie vrouwen wordt verkracht. Elke tien dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord – waarschijnlijk ligt dat aantal veel hoger want er blijken allemaal verdachte suïcides die waarschijnlijk moord zijn – maar ondertussen staat femicide níet apart benoemd in het wetboek van strafrecht. Femicide noch verkrachting worden (officieel) beschouwd als politiek of terrorisme - terwijl ze dat overduidelijk wel zijn.

In de nota ‘aanpak huiselijk geweld’ uit 2002 worden zowel dader als slachtoffer genderneutraal benoemd, maar wel speciale aandacht voor potentieel slachtofferschap van jongens en mannen. What? De term huiselijk geweld, alsof het nog gezellig is ook, verhult wie het geweld pleegt en wie er slachtoffer van is. Zie ook partnergeweld. Gezinsdrama. Gezinsmoord. Familiedrama.

Dat mannen de dader zijn bij femicide en verkrachting en aanranding en dat vrouwen (en soms mannen) daarvan het slachtoffer, blijft continu uit beeld. In beleidsstukken. In media. Handig voor mannen overal. Het gaat niet over hen. Not all men.

Problematisch echter voor vrouwen. Als je een probleem niet adequaat benoemt, kun je het niet oplossen. En het probleem is: gendergerelateerd geweld en een samenleving die tot op de dag van vandaag weigert om te benoemen en aan te pakken.