Joop

Verbindend staatsmanschap in tijden van oorlog

  •  
07-03-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
51 keer bekeken
  •  
51913973827_e4f80cdbf5_k

© cc-foto: UN Women

Aan de vooravond van Vrouwendag willen we onze leiders een handreiking doen voor een empathische boodschap direct gericht aan het Nederlandse volk
We leven in een oorlogstijd waarin burgers behoefte hebben aan visie en richting. Maar waar blijft het verbindend leiderschap in onze polder? Terwijl in Duitsland bondskanselier Scholtz het parlement drie dagen na de inval toesprak, en Macron zich in Frankrijk tot de natie wendt, zelfs neutrale Zwitserse en Finse leiders zich uitspreken, blijft het stil in het Torentje.
Onze premier twittert over zijn telefonades met de heldhaftige president Zelensky en zelfs met de Turkse president Erdogan, met Trudeau, met Johnson. Hij sprak het Oekraïense volk toe, gelukkig. In de afgelopen twee jaar gaf de premier bijna elke twee weken een persconferentie, maar nu de oorlog de Europese grenzen heeft bereikt, vindt hij dat kennelijk niet nodig.
We leven in een tijd waarin meer gebeurt in een week dan anders in een decennium. Er zijn meer dan genoeg redenen: nucleaire dreiging, een energiecrisis en explosief stijgende graanprijzen. Zijn het de naderende verkiezingen waardoor hij liever geen kleur bekent en onzichtbaar wil zijn? Is het moeilijk als liberaal een boodschap te hebben aan alle individuele burgers? Met duidelijke doelen waarachter iedereen zich kan scharen?
En dan hebben we ook nog ons koninklijke staatshoofd, dat een tweet op koninklijk blauw uitdeed na de Russische inval en vervolgens in het vliegtuig stapte voor wederom een welverdiende vakantie, ditmaal in skiparadijs Lech. Waarvoor hij toestemming kreeg van de premier. Beiden zakten als een baksteen voor de stresstest leidinggeven in oorlogstijd. Ook daar bleef het stil.
Gelukkig niet in onze samenleving. Zelden is er zoveel eensgezindheid geweest. Het voelt verfrissend en helend in tijden van polarisatie. Alle burgers weten wat ze moeten doen op hun terrein. Maandag een grote inzamelingsactie op tv. De gezamenlijke hulpdiensten maken overuren. Het hoofd van Gazprom in Nederland dient zijn ontslag in. Hackers op zolderkamers halen Russische websites neer. Kinderen zamelen statiegeldflessen in voor giro 555. Russische katten worden van internationale schoonheidswedstrijden geweerd. Mensen bieden nu al hun huis aan voor de vluchtelingen en ruimen hun kamers uit. Inzamelpunten worden bedolven onder de blikjes tonijn, hoeveelheden luiers, dekens, schoenen en kleren. In de hoofdstad hielden 15.000 mensen 2 minuten doodse stilte in solidariteit en huilden samen op de Dam. ‘Vrede is een werkwoord’, klonk het.
Toch is er juist nu behoefte aan verbindend leiderschap. De oorlogsretoriek maakt al nieuwe slachtoffers, door de schokkende verschillen in omgang tussen ‘soorten vluchtelingen’. En de misplaatste haat tegen en uitsluiting van gewone burgers afkomstig uit Rusland en Belarus in ons land. Onze staatslieden hebben niet geïnvesteerd in gemeenschapszin, verbinding, solidariteit, zelfopoffering en moed. Het verwondert niet dat Nederland onderaan bungelt op de lijst met Europese landen die bereid zijn om de wapens op te pakken en het eigen land te verdedigen, slechts 15% van de Nederlanders brengt dat op.
In een crisis moet een land het beste van zichzelf tonen, waar de vijand het slechtste laat zien. Zonder empathie en eensgezindheid red je het niet. Leiders hebben de taak de angsten en hoop te kanaliseren en richting te geven. In plaats daarvan hebben de koning en de premier zichzelf overbodig gemaakt in een oorlog die Europa bedreigt. Ze misten het punt wat hun belangrijkste functie had moeten zijn: staatsmanschap tonen met een verhaal dat verenigt op een cruciaal moment.
Aan de vooravond van Vrouwendag willen we onze leiders een handreiking doen voor een empathische boodschap direct gericht aan het Nederlandse volk: de wereld is veranderd. Juist nu is het van belang om schouder aan schouder te staan. Wij zijn trots op de burgerinitiatieven van jong en oud. Door alle lagen van de bevolking. Eensgezindheid is hartverwarmend in tijden van polarisatie. We kunnen deze crisis overwinnen omdat we in staat zijn ons eigen belang aan een hoger gezamenlijk doel ondergeschikt te maken. Om vrijheid, gerechtigheid en internationaal recht te verdedigen.
We zijn solidair met het volk van Oekraïne, dat als David vecht tegen Goliath. Moedig, in de zekerheid dat het recht aan zijn zijde heeft en dat zal overwinnen. De waardige toekomst van het Oekraiense volk is de onze. Er zullen wellicht nog offers worden verwacht. Soms zijn we bang en laten we ons ten onrechte verleiden tot haat of uitsluiting. Alleen samen dragen we onze vrijheid en democratie waarin ieder een plek heeft. De regering zal, alsnog, het goede voorbeeld geven door de pijn eerlijk te verdelen. Wij danken jullie.
Ter inspiratie een voorbeeld van sterk, aanwezig vrouwelijk leiderschap met pathos waar je u tegen zegt van Koningin Elisabeth I, 1588: ‘Ik ben nu onder u, niet voor mijn plezier of verstrooiing, maar vastbesloten om in het heetst van de strijd onder u allen te leven of te sterven; om voor mijn God, voor mijn koninkrijk en voor mijn volk, mijn eer en mijn bloed neer te leggen.’

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (7)

Pater
Pater8 mrt. 2022 - 2:49

Sympathiek betoog. Maar ik moet er niet aan denken dat Rutte de rol gaat vertolken die Bennema vraagt, Rutte is de man van het 'oprotten". En merkwaardig dat Bennema de bereidheid het eigen land te verdedigen gelijk schakelt, of in elk geval verbindt, aan empathie. We moeten iets voor elkaar overhebben, absoluut, of dat nou vechten betekent?

Miss Piggy
Miss Piggy7 mrt. 2022 - 20:08

Sterk betoog. Dat is ook wel wat ik mis bij onze regering: een duidelijk verhaal richting de bevolking. Bij het begin van corona kwam Rutte met een speech op tv. En wat je ook kan zeggen over de rest van de aanpak van de pandemie, dit was exact wat er even nodig was. Maar nu? In een tijd dat we versneld onze defensie op peil moeten brengen, vele vluchtelingen kunnen verwachten en ook versneld onze energie toevoer moet worden aangepakt? Obligate tweets en oneliners richting pers.

WillemdeGroot
WillemdeGroot7 mrt. 2022 - 19:37

Mooie bijdrage, Tineke en Esseline! Hadden jullie trouwens iets anders verwacht van deze heren? Rutte blijft al jaren, zonder visie, steken in in de slogan 'gaaf land'. Willem Alexander gaat, met instemming van Rutte uiteraard, heerlijk op vakantie, nee, niet naar Griekenland, maar naar Lech deze keer. En, gek, het verbaast me allemaal niet. Laten we ons er maar bij neerleggen, want Nederland kiest immers voor deze heren, met hun entourage. Anders gezegd: niet Rutte en W.A. zijn per definitie aansprakelijk voor dit gedrag, maar indirect het kiezersvolk.

2 Reacties
OlavM
OlavM8 mrt. 2022 - 0:25

@ WillemdeGroot: [Anders gezegd: niet Rutte en W.A. zijn per definitie aansprakelijk voor dit gedrag, maar indirect het kiezersvolk.] "Het kiezersvolk" kiest W.A. zeker niet. De bevolking kan helemaal geen staatshoofd kiezen! En ook voor Rutte geldt het maar voor een beetje. Hij is wel leider van de grootste partij, maar vertegenwoordigt geen meerderheid. Deze laatste ontstaat slechts door een coalitie die buiten de kiezers om tot stand komt, en deze laatste keer was dat een heel moeizame zaak, zoals bekend.

WillemdeGroot
WillemdeGroot8 mrt. 2022 - 6:49

Goedemorgen Olav. Dat Rutte daar zit, is natuurlijk wel dankzij dat kiezersvolk! Dat stemt in Nederland per definitie 'rechts' en legt op die wijze de loper uit voor het rechtse beleid (wat we daar ook van vinden), waarbij de VVD de grootste is en, gesteund door afwisselend andere midden- dan wel rechtse (soms zelfs extreem rechtse) partijen en aldus de premier levert. En dat is al zo'n tien jaar Mark Rutte. Je stelt: ' Deze laatste ontstaat slechts door een coalitie die buiten de kiezers om tot stand komt,..'. Niks daarvan, Olav, die coalitie ontstaat niet 'buiten de kiezers om', maar dankzij die kiezers, die kunnen weten door op een dergelijke partij te stemmen, rechts mogelijk maken, inclusief Rutte. Dat de bevolking 'helemaal geen staatshoofd kan kiezen', dat is een open deur, Olav. Maar indirect kunne ze wel bepalen of Nederland een koningschap wil. Er zijn immers partijen die bereid zijn de Grondwet zodanig te wijzigen dat daaruit dat erfelijk koningschap verdwijnt. Ergo, een kiezersmeerderheid bepaalt!

EenMening
EenMening7 mrt. 2022 - 19:27

"Ter inspiratie een voorbeeld van sterk, aanwezig vrouwelijk leiderschap met pathos waar je u tegen zegt van Koningin Elisabeth I, 1588: ‘Ik ben nu onder u, niet voor mijn plezier of verstrooiing, maar vastbesloten om in het heetst van de strijd onder u allen te leven of te sterven; om voor mijn God, voor mijn koninkrijk en voor mijn volk, mijn eer en mijn bloed neer te leggen.’" The Virgin Queen was inderdaad niet bang uitgevallen toen de Armada voor de deur lag met als doel Engeland te veroveren en te re-katholiseren.

1 Reactie
Cam Millo
Cam Millo8 mrt. 2022 - 13:00

@EenMening 7 maart 2022 at 20:27 The Virgin Queen was inderdaad niet bang uitgevallen toen de Armada voor de deur lag met als doel Engeland te veroveren en te re-katholiseren. Voor links en rechts waat tegenstanders onthoofden was ze ook niet bang uitgevallen. Lekker ding hoor die Virgin Queen