Vanochtend was de luidste boem tot nu toe

Vanochtend was er de luidste boem tot nu toe. Aanvankelijk was het onduidelijk of de raket net ten noorden van Bethlehem was neergeslagen, bij de nederzettingen Gilo of Har Homa, of verder weg. Op sociale media leek het alsof er een inslag was tegenover de Jaffapoort in Jeruzalem. Mary nam contact op met een kennis die daar woont om te vragen hoe het met hem ging. God zij dank, alles was in orde, antwoordde hij. Het deed denken aan de tijd van de tweede Intifada, meer dan twintig jaar geleden, toen het bellen om te informeren naar het welzijn van vrienden en bekenden ook een vertrouwd ritueel was.

Mary liet me gisteren een foto zien van fragmenten van interceptors, onderdelen van de verdedigingssystemen die raketten uit de lucht moeten halen. De Palestijnse Burger Bescherming – je hoort er de laatste jaren steeds meer over – heeft sinds het begin van de oorlog 96 meldingen afgehandeld van neergekomen interceptorfragmenten, zo meldde Haaretz. Op zaterdag vielen er dertien van zulke fragmenten op verschillende plaatsen op de Westelijke Jordaanoever. Een lid van Mary’s uitgebreide familie zag fragmenten liggen op enkele honderden meters van haar huis in Birzeit, niet ver van Ramallah.

Je houdt jezelf voor dat er in steden op de Westelijke Jordaanoever, zoals Beit Jala (naast Bethlehem), waar wij wonen, weinig gevaar is. Dat ligt anders voor Palestijnse dorpen die dicht bij Israëlische nederzettingen liggen. De Palestijnse Burger Bescherming waarschuwt burgers om tijdens sirenes niet het dak op te gaan (de sirenes zijn hoorbaar vanuit nabijgelegen nederzettingen), zich niet in open ruimtes te verzamelen en geen raketfragmenten aan te raken.

Op de Westelijke Jordaanoever zijn, net als in veel Palestijnse dorpen in Israël, geen schuilkelders. Via een Israëlische app klinkt er regelmatig een alarm in huis, maar het gebeurt ook dat we alleen een afgelegen boem horen zonder waarschuwing. De vraag is hoe lang het Israëlische verdedigingssysteem dit volhoudt, en in hoeverre er voldoende munitie op voorraad is.

Iran lijkt uit te zijn op een slijtageslag, met aanvallen op Golfstaten en de wereldeconomie. De VS en Israël zitten in een val: de wereldeconomie dwingt hen om de oorlog te beëindigen, maar er is geen helder scenario hoe dit te doen zonder gezichtsverlies tegenover het Iraanse regime. Waar mensen hier vooral bang voor zijn, is dat Israël de zogeheten escalatieladder verder gaat beklimmen en in toenemende mate burgerdoelen in Iran en Libanon zal bombarderen om een einde aan de oorlog af te dwingen.

Mensen gaan lokaal nog gewoon naar hun werk. Binnen de stad is het verkeer vooralsnog normaal. Van enkele groenten zijn de prijzen fors gestegen, maar de voorraden lijken voorlopig nog op peil. Het lukt ook nog om geld te wisselen. Dit alles staat in schril contrast met Gaza, waar grote problemen zijn met transport, beschikbaarheid van medicijnen, geld, water en voedsel.

Scholen en universiteiten functioneren grotendeels online. Op scholen komt alleen de hoogste eindexamenklas nog fysiek bijeen. De mobiliteit tussen steden op de West Bank is flink afgenomen, al lijken de intercity-taxi’s voorlopig nog te rijden. Wanneer er ergens een alarm klinkt, legt het Israëlische leger het verkeer in dat gebied tijdelijk stil. Veel checkpoints zijn gesloten of slechts een paar uur per dag open, met alle frustraties van dien. Uiteraard stijgt ook de benzineprijs.

Tegelijkertijd nemen de provocaties van settlers toe. Is de oorlog voor de zogeheten hilltop youth opnieuw een “window of opportunity”, nu de aandacht van de wereld elders ligt? In veel gevallen is het niet veilig om langs nederzettingen te rijden. Volgens hetzelfde Haaretz-bericht werden in de eerste acht dagen van de oorlog 64 gevallen van intimidatie en geweld door settlers geregistreerd. In feite zijn leger en settlers hier gevaarlijker dan raketten. Op zaterdag werden drie Palestijnen doodgeschoten door settlers; zij voegen zich bij de twee broers uit het dorp Qaryut, nabij Nablus – Mohammad en Fahim Taha – die afgelopen maandag door een settler-reservist werden gedood.

Palestijnse bronnen, aangehaald in het Haaretz-artikel, melden dat in de eerste zes dagen van maart 331 mensen zijn gearresteerd, tegenover 866 arrestaties in de 28 dagen van februari. Een ander opvallend feit: op basis van een voorlopige telling door de mensenrechtenorganisatie B’Tselem en Palestijnse media zijn tot zaterdag minstens 57 Palestijnse appartementsgebouwen omgevormd tot militaire bases.