Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Vacature: vervanging voor de Verenigde Staten gezocht (v/m/x)

  •  
17-11-2017
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Ban_Ki-moon,_Xi_Jinping_and_Barack_Obama_in_Hangzhou_(2016-09-03)

© cc-foto: Pete Souza / White House

Kan de Europese Unie de rol van de VS overnemen? Het lijkt van wel. De EU wil zelf, al jaren, en dat steken ze niet onder stoelen of banken
Het feit dat we het Parijsakkoord hebben, is te danken aan de bilaterale relaties tussen China en de Verenigde Staten onder Obama. Nu deze motor achter de klimaatonderhandelingen is weggevallen, is het stukken moeilijker geworden om tot concrete afspraken te komen. De EU staat te popelen om de positie van de VS over te nemen. De Chinezen kijken echter de kat uit de boom. Het is als met elke andere relatie: het gaat om vertrouwen.
Weggevallen stuwkracht In aanloop naar de COP21 in Parijs hadden de VS en China al een onderlinge overeenkomst liggen. Die overeenkomst is tijdens internationale klimaatonderhandelingen verder uitgewerkt tot het Parijsakkoord. Ook bij de verdere uitwerking tijdens de klimaattoppen daarna, was het altijd cruciaal dat de VS en China samen met een bepaald voorstel konden leven.
Was dat het geval, dan zorgden ze er daarna voor dat voldoende andere landen aan boord kwamen: de ontwikkelingslanden volgden China, de westerse landen volgden de VS. Deze schets is uiteraard een simplificatie, zo heeft de EU bijvoorbeeld enorm veel diplomatiek voetwerk verricht, maar in essentie is dit hoe er de laatste jaren vooruitgang werd geboekt.
Rulebook De COP23 in Bonn laat zien dat het stuwmechanisme van de klimaatonderhandelingen nu is weggevallen. Het kabbelt voort, zonder dat er echte knopen doorgehakt worden. Het zogeheten rulebook waarin de details van het Parijsakkoord verder moeten worden uitgewerkt, en wat volgend jaar tijdens de COP24 in Polen moet worden aangenomen, is een ellenlang knip en plakwerk geworden.
Alles wat de landen er ooit over gezegd of ingeleverd hebben, staat erin. Er zal waarschijnlijk besloten worden om extra ontmoetingen in te plannen het komende jaar, om een extreem ingewikkelde situatie tijdens COP24 te voorkomen waarin teveel besluiten in te korte tijd genomen moeten worden. Werk dat tijdens deze COP had moeten gebeuren.
De EU staat klaar, China hapt niet toe Kan de Europese Unie de rol van de VS overnemen? Het lijkt van wel. De EU wil zelf, al jaren, en dat steken ze niet onder stoelen of banken. Op de gemiddelde EU-persconferentie valt minimaal tien keer het woord leiderschap. Ook de andere rijkere landen vinden het prima, ze konden zich op deze klimaattop lekker makkelijk achter de EU verschuilen. Op zich is dat geen wonder, leiderschap komt immers met een extra kritische behandeling.
Het was de EU die alle wind van voren kreeg voor het feit dat ze de verlenging van het Kyotoprotocol (Kyoto-2) nog niet geratificeerd hebben , terwijl die kritiek veel toepasselijker is voor landen als Japan en Canada. Ook komt leiderschap met extra verplichtingen. Het zijn de EU-landen (en tot voorkort de VS) die het leeuwendeel van alle internationale klimaatfinanciering voor hun rekening nemen.
Waarom maakt China geen bilaterale afspraken met de EU die vervolgens uitgewerkt kunnen worden tot internationale afspraken? En dat terwijl President Xi Jinping ongekend duidelijk was tijdens zijn partijconges eerder dit jaar: “Het voortouw nemen in internationale samenwerking als antwoord op klimaatverandering.” Een duidelijk mandaat voor de Chinese klimaatonderhandelaars, zou je denken. Toch houden ze zich volledig op de achtergrond in Bonn.
Vertrouwen bouwen Het probleem is dat China de EU niet volledig vertrouwt. Met de VS was het eenvoudiger, je had te maken met een afgevaardigde van één president die voor de volledige Verenigde Staten sprak. Neem dan de EU. Je onderhandelt met de eurocommissaris voor Klimaatactie, die terug moet koppelen naar 28 klimaatministers (straks 27, wat ook niet bijdraagt aan het Chinese gevoel van zekerheid), die vervolgens weer verantwoording afleggen tegenover 28 nationale parlementen. Hoe kan je daar op bouwen? Het verhaal rondom Kyoto-2 van deze week, toonde weer eens hoe één EU-land dwars kan liggen.
China en de EU zullen het komende jaar ongetwijfeld intensief gaan investeren in hun diplomatieke banden. De EU zal daarnaast moeten laten zien dat het, hoewel soms met horten en stoten, de rijen gesloten kan houden. De ratificatie van Kyoto-2 bijvoorbeeld, zulke kwesties horen niet op het internationale toneel te komen, dat moet soepeler wil de EU geloofwaardig zijn.
De EU zal daarnaast een wijze moeten vinden waarop het ook in minder formele setting met China kan onderhandelen, en concrete toezeggingen kan doen. Een enorme stap in dit opzicht zou het creëren van betrouwbare EU-fondsen voor internationale klimaatfinanciering zijn.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (14)

ton14024
ton1402418 nov. 2017 - 8:26

Pompen(=teamwork) of verzuipen.

Piet de Geus
Piet de Geus18 nov. 2017 - 2:31

"Waarom maakt China geen bilaterale afspraken met de EU die vervolgens uitgewerkt kunnen worden tot internationale afspraken?" Omdat de EU (net als Bas Eickhout) in Chinese ogen te hoog van de toren blaast. China is alleen groen in zoverre daar economisch voordeel mee valt te behalen: bijvoorbeeld door met gestolen techniek de Europese productie van zonnepanelen weg te concurreren tegen lagere lonen. Die louter economische motieven (om de partij te spekken en ook een beetje om de bevolking tevreden te houden) sluiten veel beter aan bij de politiek van de VS dan bij die van de EU, die ook om andere dan economische redenen vooruit wil denken. Je kunt China (net als de dominante politiek in de VS) het beste zien als een multinational: als die diep in de fossiele brandstoffen zit zal die ook in alternatieve energiebronnen investeren om voor de toekomst alle honken bezet te houden. Maar die zal in eerste instantie toch proberen om al het laaghangende fruit te plukken en te gelde te maken. Met als verschil dat China meer grondstoffen uit het buitenland moet betrekken dan de VS, waar ze zich dan ook enorme concessies hebben eigen gemaakt. Zie bijvoorbeeld Afrika. Het is verleidelijk om je te laten verblinden door de enorme schaal waarop alles in China plaatsvindt. Zo worden er miljoenensteden uit de grond gestampt die al redelijk klimaatneutraal zijn. Daarbij lopen ze inmiddels behoorlijk voorop. Mede omdat de wal in hun sterk vervuilde bestaande steden het schip eerder keert dan in landen die er minder belabberd aan toe zijn. Maar als je kijkt naar de natuurlijke hulpbronnen waarover China wel beschikt (doorgaans van het type schaars en onmisbaar voor de high tech) dan maken ze die toch echt zo snel mogelijk te gelde. Omdat hun mindset hetzelfde is als de Amerikaanse: groen is leuk als het geld oplevert maar kom vooral niet met regeltjes die ons beperken. China lijkt meer op het Amerika van Trump (dat zijn winstjes uit groene energie echt ook wel mee wil pikken) dan op het meer liberale deel van de VS in Californië en verder langs de kusten. China zal de VS dan ook niet willen vervangen door de EU. En de EU kan zich als ze internationaal de rol van de VS over wil nemen beter richten op New York en Sillicon Valley dan op China.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin19 nov. 2017 - 3:49

Piet ik ben het weer met je eens!

Pater
Pater18 nov. 2017 - 1:41

Of je nou wilt of niet, de EU lijkt nu de enige mogelijkheid om er wat aan te kunnen trekken. En dat is wel beslist noodzakelijk.

korheiden2
korheiden217 nov. 2017 - 18:53

De EU is een papieren tijger. Ook op klimaatgebied staan lang niet alle neuzen dezelfde kant op. En China beweert wel veel te doen, maar bouwt nog vele kolencentrales bij. Ook kerncentrales staan in de planning, maar dat is dan weer goed voor het klimaat. De EU heeft de handen meer dan vol aan het immigratievraagstuk en de onwillige MOE-landen. Over drie jaar is er een andere president in de VS en kunnen we weer verder zien. Tot dan zal er niet zo gek veel gebeuren denk ik.

RaymondenJoop
RaymondenJoop17 nov. 2017 - 17:43

De EU is een bonte verzamelbak, waarvan het aanspreekpersoon continue veranderd. Sterker nog, ze vertegenwoordigen iets waarbij het democratisch mandaat discutabel is en daarbij ook niet in staat is zichzelf te houden aan haarzelf opgelegde regels. Om vervolgens de leiding te willen nemen is een schromelijke zelfoverschatting.

1 Reactie
theoswg
theoswg17 nov. 2017 - 22:03

Warrige reactie. Ik neem aan dat u weet dat de EU in de huidige vorm een confederatie is van losse staten. "Ze" vertegenwoordigen dus zichzelf met een democratisch mandaat van de kiezers van hun eigen parlementen . Of kunt u dat anders uitleggen ?

Rene3
Rene317 nov. 2017 - 16:52

Voordat de EU eindelijk een gezamenlijke strategie heeft ontwikkeld hoe om te gaan met China, is er in Amerika allang weer een democratische president gekozen en kan de VS zijn rol weer oppakken

6 Reacties
hugo bergveen
hugo bergveen17 nov. 2017 - 19:00

De VS hebben er sinds WO II over gedaan om hun dominante positie te vestigen, in een wereld die voor een belangrijk deel in scherven lag. trump heeft in minder dan een jaar meer vernietigd dan in 70 jaar is opgebouwd, en er staat minstens één supermacht klaar om het gat op te vullen. Ik ben bang dat zelfs de meest briljante Democraat de schade niet meer zal kunnen herstellen.

Davy ????
Davy ????17 nov. 2017 - 20:21

@hugo Wat heeft trump vernietigd dan?

Eric Minnens
Eric Minnens18 nov. 2017 - 5:42

@Rene Tja, tot de volgende verkiezingen. Hoe betrouwbaar is de VS eigenlijk op de lange termijn, als de dems en de reps elkaar om de 4 of 8 jaar afwisselen? Om over de veelkoppige EU op zowel de korte als de lange termijn maar te zwijgen. Kun je alleen een dictatuur als China op de langere termijn vertrouwen? Of die van Poetin? In het internationale verkeer blijkbaar wel. Sombere gedachte.

DeRedeMist
DeRedeMist18 nov. 2017 - 10:02

[Wat heeft trump vernietigd dan?] De autoriteit van de VS op het gebied van internationale politiek.

Cheng2
Cheng218 nov. 2017 - 19:48

De autoriteit van de VS heeft nooit veel te maken gehad met de president. Wel met : Total Armed Services 1,341,665 Army 475,400 Navy 324,524 Marine Corps 183,501 Air Force 317,883 Bron : DOD. Dit, gekoppeld met het meest geavanceerde , grootste, etc ..wapentuig geeft de VS haar autoriteit.

DeRedeMist
DeRedeMist19 nov. 2017 - 9:36

@Cheng, Dat is macht, als ik het over macht had willen hebben dan had ik het woord macht gebruikt in plaats van het woord autoriteit,