Trump wordt zenuwachtig, Amerikanen balen van nieuwste oorlog

De oorlog die Trump is gestart tegen Iran begint ook voor hem steeds meer een nachtmerrie te worden. De strijd verloopt minder voorspoedig dan voorzien, het regime zit nog steeds stevig in het zadel en de wereld wordt geconfronteerd met de desastreuze gevolgen. Onder kiezers in de VS is er dit keer opvallend weinig steun voor het militaire geweld en die afkeuring zal alleen maar groeien nu ook de Amerikaanse consumenten de gevolgen beginnen te voelen, te beginnen met stijgende brandstofprijzen.

2026 is een verkiezingsjaar in de VS, in principe wordt er in november gestemd over een groot aantal zetels in het Congres en dat kan Trump zijn meerderheid kosten. De kletsmajoor in het Witte Huis heeft in het verleden al wel een paar keer beweerd dat er geen verkiezingen meer gehouden zullen worden maar er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat hij daadwerkleijk gaat proberen ze tegen te houden.

NRC schrijft dat de oorlog tegen Iran verkeerd uitpakt voor Trump.

Vooral opmerkingen van buitenlandminister Marco Rubio, dat de VS maar meeging in een aanval omdat Israël die toch al gepland had, zijn slecht gevallen. De invloedrijke podcaster Joe Rogan zei dinsdag dat de president, die hij in de campagne van 2024 steunde, zijn land heeft „bedrogen”. Rogan: „Hij voerde campagne met de slogan: geen oorlogen meer. Maak een einde aan deze stomme, zinloze oorlogen. En nu hebben we er eentje waarvan we niet eens meer precies kunnen zeggen waarom we die zijn begonnen.”

Trump zelf, die eerder nog pochte over de militaire campagne, begint nu zoals gebruikelijk anderen de schuld te geven, waaronder zijn schoonzoon en Midden-Oostengezant Jared Kushner. Hij suggereert dat die hem verkeerd heeft voorgelicht. Trump verkeerde ook in de veronderstelling dat hij kan bepalen wanneer de oorlog voorbij is en komt er nu achter dat het niet zo werkt:

Zonder ooit uit te spreken wat de precieze missie van deze oorlog is, zal Trump die binnenkort accomplished verklaren. „Op het moment dat ik het wil beëindigen, eindigt het”, zei hij aan de telefoon tegen nieuwssite Axios. De vraag is echter of Iran daarna het vrachtverkeer weer door de Straat van Hormuz laat varen, of dat het land daar blijft aanvallen. En of de dreiging van terroristische aanslagen rond het WK voetbal of het 250-jarig jubileum van de Verenigde Staten, waar Amerikaanse media over berichten, daarmee verdwijnt.

Iran blijft ondertussen terugslaan en voert de tegenaanvallen op. Het land bracht twee olietankers tot ontploffing om duidelijk te maken dat het geen scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz toestaat. De Amerikaanse krijgsmacht blijkt niet in staat dergeljke aanvallen te voorkomen.

De door Israël en de VS gestartte oorlog veroorzaakt de grootste verstoring van de oliemarkt die de wereld ooit gekend heeft, waarschuwt het Internationaal Energieagentschap (IEA). HLN meldt:

De oorlog zal de wereldwijde olieproductie deze maand met 8 miljoen vaten per dag verminderen, verwacht het IEA. De daaruit voortvloeiende prijsstijging, geannuleerde vluchten en economische onzekerheid hebben volgens het agentschap ook een negatieve invloed op de vraag naar olie. (...) Door de afsluiting van de Straat van Hormuz zijn producenten rond de Golf inmiddels gedwongen om gezamenlijk de dagelijkse productie met ongeveer 10 miljoen vaten te verlagen, zegt het IEA.

De verwachting is dat de olieprijzen de komende tijd blijven stijgen, wat onder meer problemen gaat opleveren bij de voedselproductie. Aardolie is een belangrijke component van kunstmest.

Ook in de haven van Rotterdam worden de gevolgen van Trumps militaire strapatsen al gevoeld, meldt Rijnmond:

Rotterdamse logistieke dienstverlener Neele-Vat heeft problemen door de oorlog in het Midden-Oosten. Schepen kunnen daar niet meer varen over een belangrijke route, waardoor een opstopping van goederen is ontstaan. Het bedrijf zoekt alternatieven maar benadrukt dat de situatie op deze manier niet houdbaar is. (...) "Er zijn op dit moment wat uitdagingen", begint Wijnand Molijn van Neele-Vat voorzichtig. "De schepen moeten door de situatie in de Straat van Hormuz naar andere havens, maar die liggen enorm ver van de oorspronkelijke eindbestemming af." (...) Volgens Molijn is de vervoersketen zelfs zó vastgelopen dat ook in de haven van Rotterdam gevolgen te merken zijn. "Het valt nog mee, maar er moeten wel containers van exportschepen worden gehaald. Die moeten weer leeg worden gehaald of ergens anders tijdelijk worden opgeslagen. Al die kosten zijn voor exporteurs."

Ook Europese bondgenoten van Trump, zoals de Italiaanse ultrarechtse premier Giorgia Meloni, beginnen nerveus te worden. Italië staat aan de vooravond van een referendum over de rechterlijke macht. Net als andere ultrarechtse heersers wil Meloni die aan banden leggen. Het wordt niet uitgesloten dat ze als gevolg van de toenemende onvrede dat referendum gaat verliezen, schrijft de New York Times:

Mevrouw Meloni werd overrompeld toen de Verenigde Staten eind vorige maand Iran begonnen te bombarderen zonder overleg met Europese bondgenoten. Terwijl sommige Europese leiders vlak voor de aanvallen een beleefdheidsbezoek ontvingen, werden de Italianen niet op de hoogte gesteld. Meloni's minister van Defensie, Guido Crosetto, was op vakantie in Dubai met zijn familie en moest per militair vliegtuig worden geëvacueerd. Haar critici vielen haar direct aan. "Maandenlang hebben ze ons via alle media verteld dat Meloni de brug vormde tussen Trump en Europa. Helaas was het allemaal nepnieuws!" schreef Matteo Renzi, een voormalig premier en centrum-oppositieleider, op sociale media. "Wat een blamage." (...) Gezien de publieke opinie in Italië, heeft mevrouw Meloni "geprobeerd zich, laten we zeggen, te distantiëren van de Trump-aanhangers, omdat ze, zoals u weet, steeds meer een bron van onvrede worden", aldus Lorenzo Castellani, politicoloog aan de Luiss Guido Carli Universiteit in Rome. Nu, zegt hij, is het de ambitie van mevrouw Meloni "meer om de stabiliteit in eigen land te bewaren".

Als de Italianen de door Trump veroorzaakte wereldcrisis zelf gaan voelen kan de stemming in het land snel omslaan.

De enige die vooralsnog veel munt slaat uit de oorlog is de Israëlische premier en oorlogsmisdadiger Netanyahu, die militair geweld wel vaker gebruikt om te voorkomen dat hij in de gevangenis belandt wegens corruptie. De Morgen schrijft:

Netanyahu betaalt in dit verkiezingsjaar dus geen politieke prijs voor de aanval. Sterker nog, de oorlog zou hem zelfs kunnen helpen om herkozen te worden, want zijn populariteit stijgt juist in de peilingen. Er is nog geen definitieve datum geprikt voor de verkiezingen, maar ze staan gepland voor oktober, dus het zou in Netanyahu’s voordeel zijn als de oorlog nog een tijdje langer duurt. Een voortdurende crisis kan Netanyahu zelfs nog meer voordeel opleveren. Zo kan het bijvoorbeeld zijn corruptieproces bemoeilijken en de aanstelling vertragen van een commissie die moet onderzoeken welke fouten er op veiligheidsgebied zijn gemaakt rond de aanval van Hamas op 7 oktober 2023.

Israël gaat ondertussen door met zijn specialiteiten. Zo worden in Iran ziekenhuizen gebombardeerd en kwamen vannacht in Libanon bij aanvallen veel vluchtelingen om het leven die naar het strand waren gevlucht en daar in tentjes overnachten.

Ook Nederlanders ontkomen niet aan de gevolgen van de oorlog. Zo moeten veel onschuldige burgers hun welverdiende vakantieplannen herzien. Bestemmingen als Turkije, Egypte en Cyprus zijn plots niet meer zo aantrekkelijk.