Trump heeft niet alleen het WK, maar ook het voetbal, zichzelf en de reputatie van de VS zwaar beschadigd

Eerlijk spel is ook al een sprookje

Tot nog toe waren de Wereldkampioenschappen Voetbal een groot succes voor de Verenigde Staten. Donald Trump heeft dat door zijn interventie tegen de schorsing van de Amerikaanse speler Folarin Balogun in één klap ongedaan gemaakt. Dat is het zoveelste bewijs van zijn ongeschiktheid voor de functie van president.

Ga maar na. Het feit dat de gerenommeerde en gerespecteerde scheidsrechter Omar Abdulkadir Artan een visum geweigerd werd, was min of meer vergeten, behalve uiteraard op het werelddeel dat daarmee geschoffeerd werd.

Het Wereldkampioenschap had na deze valse start een verrassend verloop. Teams van wie weinig verwacht werd, kwamen sterk naar voren, de gedoodverfde winnaars delfden een voor een het onderspit. De Amerikaanse bevolking ontving de fans uit de hele wereld met grote hartelijkheid. Velen van hen trokken mee in de optochten naar de stadions, zoals bijvoorbeeld Oranje leerde. In Kansas City richtten veteranen zelfs een oranje bar voor hen in. De opbrengst voor het goede doel.

Dit was het fijne Amerika. Dit was het Amerika zoals de wereld het wil zien.

Met een telefoontje of wat maakte Donald Trump dat ongedaan. Hij beroofde het WK van elke geloofwaardigheid door te laten zien dat de machtigen de gang van zaken kunnen beïnvloeden.

Al in 1982 schreef de grote Braziliaanse socioloog Roberto da Matta in zijn Universo do Futebol dat voor veel supporters het spel een metafoor is voor de maatschappij zoals die zou moeten zijn. De regels gelden te allen tijde voor iedereen, de bovenliggende partij kan ze niet ook nog eens in eigen voordeel veranderen. Daarvoor zorgt de scheidsrechter.

Om die reden is voetbal zo populair, aldus Da Matta. Buiten de stadions weten de rijken en de machtigen de regels juist wel in hun voordeel te buigen terwijl de gewone mensen het nakijken hebben. In het stadion geven zij zich over aan de betovering.

Nu heeft Trump heeft laten zien dat hij zijn machtige hand ook tot in de stadions kan uitstrekken. Het blijkt een wensdroom dat op het veld voor iedereen dezelfde regels gelden. De president heeft het voetbal onttoverd. Vandaar ook de wereldwijde ophef.

Daarmee heeft hij niet alleen de sport, de Fifa en het kampioenschap beschadigd, maar ook zichzelf. Opnieuw bewees Trump een valsspeler te zijn.

Dat komt na de volstrekt mislukte viering van tweehonderdvijftig jaar onafhankelijkheid. Het had een groots nationaal gebeuren had moeten zijn, waarin het Amerikaanse volk tussen de feesten door zich vergewisten wat het gedachtengoed van de Founding Fathers betekende voor onze tijd. Het kreeg een platte Trumpshow waaraan een groot deel van de bevolking zich aan onttrok. De centrale viering in Washington werd door een combinatie van weersomstandigheden en tal van onhandigheden bedorven. De president zelf hield een campagnespeech vol clichés, die niet verenigde maar verdeelde en wereldwijd weinig aandacht trok, want geen nieuws. Op één ding na: de president wil het lastiger maken om te stemmen.

Het weer dwong hem ook nog eens twee uur te laat te beginnen.

Wat de Founding Fathers betreft, die waren als de dood voor de macht van het volk. Daarom voerden zij het systeem van kiesmannen in. De (mannelijke) burgers kozen niet de president maar tussenpersonen - lokale leiders was de bedoeling - die met elkaar in Washington de uiteindelijke keuze betaalden. Ons kent ons met wat inspraak van de basis

Deze benadering kenmerkt inderdaad de regering Trump. Net als de konkelmentaliteit zoals blijkt uit de poging het Wereldkampioenschap te beïnvloeden. Eerlijk spel is ook al een sprookje.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen net zo min als de affaire rond het Groninger aardgas zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de tien wethouders van Rotterdam