Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte tracht stikstofbom van Hoekstra onschadelijk te maken

Sigrid Kaag wil draaiend CDA aan afspraken houden
Joop

Topambtenaren hielden waarheid achter over toeslagen

  •  
11-06-2021
  •  
leestijd 1 minuten
  •  
jaapuijlenbroek
De twee hoogste ambtenaren bij de Belastingdienst en het ministerie van Financiën hielden zich vorig jaar van de domme bij de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. Ze hadden kennis van een memo uit 2017 waarin werd aangedrongen op compensatie voor de gedupeerde ouders, maar verzwegen dat onder ede. Dat melden Trouw en RTL Nieuws.
" De voormalige baas van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek beweerde in zijn verhoor voor de ondervragingscommissie dat hij het memo ‘op geen enkele manier’ kende, en dat hij pas kennis nam van de inhoud door publiciteit in najaar 2020. De toenmalige hoogste ambtenaar van het ministerie van financiën Manon Leijten zei tegen de ondervragingscommissie dat zij zich niet kon herinneren het memo te hebben gelezen."
In het memo, dat werd opgesteld door de hoogste juriste bij de afdeling toeslagen, staat dat het stopzetten van de toeslagen onrechtmatig was en dat 300 ouders gecompenseerd zouden moeten worden.
Uijlenbroek en Leijten wisten dit: zij waren in 2019 aanwezig bij een crisisoverleg waar het memo op tafel kwam. Van Leijten is bekend dat zij het memo ook heeft gelezen.
SP-Kamerlid Renske Leijten vraagt zich af of de twee topambtenaren meineed hebben gepleegd tijdens hun verhoor bij de parlementaire ondervragingscommissie. Omdat meineed strafbaar is, wil de SP’er dat de parlementair advocaat daarnaar kijkt.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (35)

west012
west01211 jun. 2021 - 12:55

Daar komen ze makkelijk mee weg door te verklaren dat ze er geen herinnering aan hebben.

Break on through
Break on through11 jun. 2021 - 12:49

Je verwacht het niet natuurlijk na 10 jaar Rutte en een dikke twintig rechtse politiek...

Libertain
Libertain11 jun. 2021 - 11:19

Wat is het nut van het Parlement indien haast iedereen een ommetje mee kan nemen?

WeesGeenKees
WeesGeenKees11 jun. 2021 - 9:08

Ach weet je na tweemaal klokkenluider geweest te zijn ben ik expert op het gebied van verziekte werkculturen. Ik wil niet negatief zijn maar 99,9% van de werknemers en leidinggevenden gaat er in mee. Ze zijn alleen maar bang voor het eigen hachje stelletje waardeloze-achterbakse-rubberen-ruggengraat-figuren. Ben er zelf nooit in mee gegaan en zal dat ook nooit en te nimmer doen. Ik ga nog liever dood dan meedoen aan dit soort in mijn ogen duivelse praktijken.

vdbemt
vdbemt11 jun. 2021 - 8:56

Het wordt misschien tijd voor een fraude-onderzoek onder bazen van overheidsdiensten waar in de zoekregels vantevoren al wordt vastgesteld: blank-man-frauduleus. Dat zoekscript is te kopiëren van de Belastingdienst. Het verschil met de toeslagslachtoffers is dat het dan nu nog waar is ook.

Phil2
Phil211 jun. 2021 - 8:32

Liegen onder (relatieve?) ede. Kunnen we daar dan eindelijk eens een sanctie op verwachten. In de VS ga je er het gevang voor in. Hier zou op z'n minst demotie op z'n plaats zijn.

1 Reactie
Zandb
Zandb11 jun. 2021 - 9:02

Phil Wat is er relatief aan "Onder ede verhoord worden"?

Steven C. Gal
Steven C. Gal11 jun. 2021 - 8:31

Dat is hen niet te verwijten. Het is ambtenaren al sinds 1989 verboden via rechtstreeks contact politici die hen om informatie vragen daarvan te voorzien. Dat lijkt u sterk? "Kamerleden, en in sommige gemeenten ook raadsleden, mogen geen rechtstreeks contact met ambtenaren hebben." Dit was gevolg van beleid waarmee "werd vastgelegd dat contacten tussen individuele Kamerleden en ambtenaren aan banden werden gelegd.‘ Eerder was er vrij contact en daarmee uitwisseling van infomatie mogelijk. "In 1972 is een richtlijn gemaakt die de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren toestond. Onder het kabinet-Van Agt in 1980 werd bevestigd dat individuele contacten tussen Kamercommissies en ambtenaren konden blijven bestaan, dat was een kwestie van fatsoen." Maar dat eindigde dus resoluut in 1989 onder Kok. https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/nieuws/perverse-effecten-van-de-oekaze-van-kok.660176.lynkx

12 Reacties
vdbemt
vdbemt11 jun. 2021 - 9:02

Ik ga ervanuit dat, wat je schrijft over het contact tussen kamerleden en politici waar is. Maar je vergeet een heel belangrijk moment: de ondervraging door de parlementaire ondervragingscommissie. Daar geldt die regel (als die al bestaat) NIET. En daar word je geacht de waarheid te vertellen. Hoe die ook is. Dat hebben deze 'heren' niet gedaan. Gelogen tegen het parlement tijdens het hoogste onderzoeksinstituut dat er is. Meineed. Opsluiten die jongens. En fikse, goed voelbare geldboete.

Mokker
Mokker11 jun. 2021 - 9:43

Mooie onderbouwing, maar de overheid houdt zich wel vaker niet aan haar eigen regels, en het blijkt toch vaak moeilijk de ambtenaren op het rechte pad te houden.

Karingin
Karingin11 jun. 2021 - 9:45

Het is ook niet relevant in deze casus, bewindslieden dienen de Kamer te informeren, ambtenaren de bewindslieden. Die ambtenaren hebben zeker 2 jaar onder de pet gehouden dat de BD gigantisch fout zat. Toen dat aan 't licht kwam heeft het ministerie dat op haar beurt achtergehouden voor de Kamer

Steven C. Gal
Steven C. Gal11 jun. 2021 - 9:52

@vdbemt Daarin heb je volkomen gelijk. Ze waren dus in de situatie waarin het hen verboden was informatie te verstrekken op aanvraag, en ook als ze daar zelf aanleiding in zagen door gevolgen van beleid die zij ervoeren. Na de onthulling van de Toeslagenaffaire ontstond er duidelijk een teneur dat het de schuld van diezelfde monddood gemaakte ambtenaren was dat de zittende verantwoordelijke politiek nooit op de hoogte was gesteld door hen terwijl dat zwijgen hen nu juist opgelegd was door beleid van het kabinet onder van Agt en later helemaal door dat van Kok. Veel ambtenaren hadden niet zonder reden het gevoel dat Barbertje moest hangen en dat het daarbij over hen ging. Dus deden ze alsof ze van niets wisten en ontkenden ze tegen beter weten in de kwalijke gevolgen van het beleid rondom de toeslagen zoals ze dat ook met betrekking tot de gevolgen van ander beleid deden. Het is de verantwoordelijkheid van de zittende politiek om een einde aan de spagaat waarin de ambtenaren zich bevinden te maken. Dat weet de zittende politiek ook en er is inmiddels een aanvang mee gemaakt: https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/nieuws/nieuwe-omgangsregeling-ambtenaren-en-politiek.15463798.lynkx

Jozias2
Jozias211 jun. 2021 - 9:58

De oekaze van Kok was er voor bedoeld om te voorkomen dat er parallellen informatie stromen zouden ontstaan waardoor de politieke verantwoordelijkheid van de bewindspersoon ondermijn zou worden, en ambtenaren via tal van wegen persoonlijke overtuigingen konden proberen te realiseren. Het was gewoon toegestaan dat ambtenaren contact hebben met parlementsleden. Alleen dat kan niet zomaar maar gecoördineerd door bureau SG zodat duidelijk is welke informatie is gedeeld en met wie en wat de status daarvan is. Een SG (en DG) die ondervraagd worden door ene parlementaire onderzoekscommissie valt daar buiten. Alleen al omdat de SG er zelf over gaat.

Steven C. Gal
Steven C. Gal11 jun. 2021 - 10:54

@Karingin Je ontkent dus een duidelijk en toegegeven verbod voor ambtenaren om kamerleden, maar ook provinciale of gemeentelijke politici, desgevraagd of uit eigen beweging te informeren over gevolgen van beleid. Dan misken je de informatie die op de site van Binnenlands Bestuur wordt gegeven en die uit vele andere onafhankelijke bronnen. @Jozias Het motief van de zittende regering, ministers, of op ander niveau bijvoorbeeld B&W dat ambtenaren verbiedt kamerleden of raadsleden te informeren zonder daar de regering, ministerie, of bijvoorbeeld B&W eerst over ingelicht te hebben is dus zoals je zelf toegeeft bedoeld uit eigenbescherming, dan wel angst voor ondermijning, Dat is dus pervers. Het belemmert in ernstige mate de taak van politici om de politieke macht oftewel beleid te controleren zoals primair bedoeld is. Dat dat zeer belemmerend werkt wordt bewezen door het feit dat de Toeslagenaffaire slechts één van de vele voorbeelden is zoals waar niet alleen politici als Omtzigt en Leijten zwaar gefrustreerd werden in het boven water krijgen van gevolgen van beleid. En dat lag niet aan de ambtenaren die het uit eigen beweging onder de pet hielden. Deze zaten met de dreiging aangepakt te worden als ze zonder witte rook van zittende politieke macht communiceerden met kamerleden of raadsleden. Lees gewoon eens de links van Binnenlands Bestuur en hun inhoud. Het is objectieve info.

vdbemt
vdbemt11 jun. 2021 - 15:48

@Steven C. Gal. Voor mij is het duidelijk dat dit een gevolg is van jarenlang rechts beleid, met een niet zo frisse moraal die van boven naar beneden druppelt. Maar je vindt het toch niet erg dat ik de geschiedenis, en de barbertjes, die jij er aan hangt, niet zomaar aanneem. Met van Agt en Kok ga je wel erg ver terug. En sla je de verantwoordelijkheid van bestuurders in de decennia daarna over. "Het is de verantwoordelijkheid van de zittende politiek om een einde aan de spagaat waarin de ambtenaren zich bevinden te maken. Dat weet de zittende politiek ook en er is inmiddels een aanvang mee gemaakt:" Dat moet ik eerst nog maar zien. Helemaal als Rutte zittend blijft.

LaBou
LaBou 11 jun. 2021 - 16:11

Er worden hier fraaie verhalen verteld over het al dan niet mogen informeren van de kamer door ambtenaren maar daar gaat het helemaal niet over. Het gaat hier over twee topambtenaren die onder ede verklaren geen weet te hebben van een memo terwijl uit de feiten blijkt dat ze dat wel hadden. Linksom of rechtsom, dat heet gewoon liegen onder ede oftewel meineed. Je moet het niet moeilijker maken dan het is.

Steven C. Gal
Steven C. Gal11 jun. 2021 - 17:57

@vdbemt Het smaakt natuurlijk goed het "rechts" te kunnen verwijten maar klopt dus feitelijk niet. Stap met betrekking tot dus over je idee fixe heen in de vorm van rechts als the enemy you love to hate. Dit probleem is al lang geleden ontstaan met een begin onder van Agt en een definitieve instelling ervan onder Kok. Lees de beide links van Binnenlands Bestuur zonder vooringenomenheid en je ziet het zelf. Rutte, die dit aanvankelijk niet eens kende en bezwaar voelde tegen deze knevelarij, nam het zelf ook over. Inmiddels heeft Rutte's regering door voortschrijdend inzicht ook de eerste stappen genomen het in ieder geval deels terug te draaien.

Jozias2
Jozias211 jun. 2021 - 19:34

@steven, Nee dat is niet pervers. Dat vind ik heel logisch. De kamer (of gemeenteraad) controleert de regering niet de ambtenaar. Als kamerleden voortdurend informatie geven aan kemerleden zonder dat duidelijk is wat de status is van die informatie zonder dat leidinggevenden daar kennis van hebben en zonder dat een minister die informatie kent hoe wil je de minister dan daar voor verantwoordelijk houden? Dat wordt totaal onbeheersbaar. Daarnaast krijg je ambtenaren die handelen uit persoonlijke overtuigingen. Op zich is dat in enige mate prima maar wat als die ambtenaar zijn plannetje presenteert bij zijn leidinggevende en die zegt: goed plan maar we gaan het niet doen want andere zaken hebben prio, past niet in de afgesproken richting, conflicteert met andere zaken, kost teveel etc. Die ambtenaar gaat naar een kamerlid met dat plan en het kamerlid stelt daar vervolgens vragen over. Dan moet er een hele bureaucratie opgetuigd worden om de minister te laten antwoorden. En dit dan 1000 keer want we zijn zo’n 125.000 rijksambtenaren en 130.000 politie en militairen.

vdbemt
vdbemt12 jun. 2021 - 7:52

@Steven C Gal. " Het smaakt natuurlijk goed het “rechts” te kunnen verwijten maar klopt dus feitelijk niet." Nou ja. Voor links moeten we wel erg ver terug. En dat vind jij logisch. Tientallen jaren terug hadden we een links kabinet. En die moeten we deze moraal aanwrijven, want al die rechtse kabinetten daarna konden er niets aan doen. "Inmiddels heeft Rutte’s regering door voortschrijdend inzicht ook de eerste stappen genomen het in ieder geval deels terug te draaien." Ook weer: nou ja. Rutte had het over radicale ideeën. Die moeten we NOG horen. Kun jij zo'n 'eerste stap' noemen? In de praktijk is er nog niets van te zien.

DaanOuwens
DaanOuwens12 jun. 2021 - 8:19

@ Steven C. Gal Jij schrijft: Dat is hen niet te verwijten. Wat ik vaak verrassend vind is dat mensen met alle informatie op tafel toch volstrekt belachelijke conclusies kunnen trekken. En hardnekkig kunnen blijven geloven in hun eigen onzin. Jij doet dat hier. Niet alleen in je eerste tekst maar ook in de reacties daaronder. Uijlenbroek en Van Leijten werden niet door een individueel kamerlid bevraagd maar door een parlementaire commissie onder ede. Er was dus geen sprake van de oekaze van Kok. Zij hebben gelogen. Daarvoor kunnen zij strafrechtelijk vervolgd worden. De enige ontsnappingsroute is dat ze het vergeten zijn. Maar dan kwalificeren zijn zichzelf als totaal incompetent. Gezien de inhoud van het memo hadden ze wakker moeten worden toen het ter tafel kwam en is vergeten geen serieuze optie. Ik begrijp dat inmiddels ook formeel aangifte is gedaan. Dus deze twee ambtenaren zullen door justitie aangesproken worden. Jouw reacties laten zien dat je niet begrijpt wat er aan de hand is of wellicht wil je het ook helemaal niet begrijpen.

Ch0k3r
Ch0k3r11 jun. 2021 - 8:31

Ik heb sterk het idee dat niet de regering de baas is over de belastingdienst, maar die elitaire topambtenaren daar de baas zijn overde regering. Staatssecretarissen mogen constant vervroegd opstappen, maar dit liegende gajes zit daar nog steeds. Nooit meer een topbaan voor hun. Voor straf de rest van hun leven tegen minimumloon in de kassen aan het werk. Juist tegen minimumloon, want dan hebben ze toeslagen nodig om te overleven. En die toeslag mogen ze nog een jaartje of wat op wachten, want de systemen zijn voor hun nog niet gereed. Veel beter dan een korte celstraf of een boete.

3 Reacties
Wappie Kappie
Wappie Kappie11 jun. 2021 - 8:46

Nou, in dit geval gaat het hier absoluut niet goed. Maar in veel gevallen mogen we blij zijn met een stabiel departement met een goed functionerende club van topambtenaren die niet elke 4 jaar vervangen worden. Als we overgaan naar een vorm zoals ik die in het oostblok of in de VS zie, dan krijgen we veel meer brokken. Daar nemen de gekozen volksvertegenwoordigers hun eigen ambtenaren mee voor de topbanen. Daarmee krijg je dus om de X jaar een volledige vervanging en daarmee ook een enorm verlies van opgebouwde ervaring en kunde (als die er is ;) ). En met een beetje pech zit je 4 jaar lang met een corrupte nietsnut die toevallig ook op de zelfde golfclub zat als de huidige minister.

Karingin
Karingin11 jun. 2021 - 9:41

Het is lood om oud ijzer, het ministerie is net zo goed een rattennest waar, laten we zeggen, niet in het algemeen belang gehandeld wordt

Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland11 jun. 2021 - 10:26

[Nooit meer een topbaan voor hun. Voor straf de rest van hun leven tegen minimumloon in de kassen aan het werk. Juist tegen minimumloon, want dan hebben ze toeslagen nodig om te overleven. En die toeslag mogen ze nog een jaartje of wat op wachten, want de systemen zijn voor hun nog niet gereed. Veel beter dan een korte celstraf of een boete.] mee eens , celstraf krijgen dat soort lui trouwens nooit en de boetes lachen ze om

Wappie Kappie
Wappie Kappie11 jun. 2021 - 8:14

Rutte heeft een nieuwe juridische terminologie bedacht: "Ontoerekeningsvatbaar vanwege (collectief) partieel geheugenverlies." Dat zal hier ook wel toegepast worden.

Buitenstaander
Buitenstaander11 jun. 2021 - 8:02

Soms vraag ik me wel eens af hoeveel memo's zijn hierover geweest, en hoeveel moet je je er kunnen herinneren, en...... hoeveel briejes moeten er naar de kamer? Alle mails? Alle bonnetjes? Zijn we op dat nivo?

6 Reacties
Buitenstaander
Buitenstaander11 jun. 2021 - 8:03

Briefjes

The Apple
The Apple11 jun. 2021 - 8:28

Stel voor dat je je elk crisisberaad met 20 ambtenaren zou moeten kunnen herinneren. Daarvoor maken ze toch juist een verslag? Volgens mij houden ze daar elke dag wel crisisberaad.

Zandb
Zandb11 jun. 2021 - 8:33

Buitenstaander Zoals met alles zijn er belangrijke memo's en minder belangrijke. Een memo met een inhoud, die betrekking heeft op miljoenen euro's en met een enorme impact betreffende 300 mensen kunt u niet afdoen als een briefje of een bonnetje. Over niveau gesproken.

vdbemt
vdbemt11 jun. 2021 - 9:05

Zo lang, op welk niveau je ook zit, blijkt dat je OPNIEUW bent voorgelogen, blijkt ook dat het onderzoeks/berechtingsniveau nog niet hoog genoeg is.

Karingin
Karingin11 jun. 2021 - 9:35

Buitenvelder heeft de reportage dus niet gelezen. Het was gigantische crisis toen in 2019 bleek dat in 2017 al bekend was dat de BD helemaal fout zat en daar niet op geacteerd had. Er was dagelijks overleg op 't hoogste niveau. Het ministerie greep in en zette Uijlenbroek op een zijspoor - en die zou zich dat niet herinneren??

Karingin
Karingin11 jun. 2021 - 9:36

Overigens heeft het ministerie zelf ook bewust die informatie achtergehouden voor de Kamer, niet dat je denkt dat er toen wel correct gehandeld is...

Doomsdayshaman
Doomsdayshaman11 jun. 2021 - 7:36

Zouden er nu dan eindelijk verantwoordelijken veroordeeld worden, is er nog gerechtigheid?

2 Reacties
Libertain
Libertain11 jun. 2021 - 8:30

Het lieve neoliberalisme van Mark Rutte is gewoon een afglijdende schaal naar het afbraak van de Rechtstaat.

vdbemt
vdbemt11 jun. 2021 - 9:08

@Libertain. Precies. En daarom is ander leiderschap zo belangrijk. En is het nu volstrekt onbegrijpelijk dat de partijen het in de formatie laten gebeuren (daar ziet het toch naar uit), dat diezelfde gladjakker opnieuw premier wordt.