Telefoons van asielzoekers worden illegaal uitgelezen door screeningsdienst

Het treiteren van asielzoekers in dit land kent geen grenzen. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft in een alarmerende brief aan asielminister Bart van den Brink (CDA) gewaarschuwd dat de Dienst Screening en Identificatie Asielzoekers (Disa) stelselmatig telefoons van vluchtelingen uitleest zonder daarvoor ook maar enige wettelijke bevoegdheid te hebben. Dat meldt Trouw op basis van het inspectierapport. De Raad van State oordeelde al eerder in meerdere uitspraken dat er onvoldoende juridische grondslag bestaat voor dergelijk telefoononderzoek, iets wat zowel de Disa als het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft erkend.

Om aan de kritiek tegemoet te komen besloot het ministerie asielzoekers voortaan om toestemming te vragen. Maar ook die oplossing schiet volgens de Inspectie tekort. Vluchtelingen bevinden zich in een afhankelijke positie ten opzichte van de overheid, waardoor weigeren in de praktijk niet als een reële optie voelt. Bovendien blijkt uit inspectiebezoeken dat asielzoekers er vaak helemaal niet van op de hoogte worden gesteld dat zij ook mogen weigeren en dat dit géén gevolgen heeft voor hun asielprocedure. De Disa zette de omstreden werkwijze gewoon voort, ook na een expliciete waarschuwing van de privacyofficer van het eigen ministerie.

Op 12 juni wordt de Disa opgeheven en neemt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) het screeningsproces over. De IND zegt nu geen telefoons meer te zullen onderzoeken bij gebrek aan wettelijke grondslag. Toch blijft de Inspectie bezorgd: minister Bart van den Brink (CDA, Asiel) heeft de Tweede Kamer laten weten met nieuwe wetgeving te komen die het uitlezen van telefoons, tablets en laptops van asielzoekers alsnog mogelijk moet maken.