Tante Theodora: Giro555 voor bommenverkopers, burgers als bijzaak

Gelukkig nieuwjaar, lieden! Trek die gore champagne maar open — warm, zuur en alleen geschikt om sociale verwachtingen mee weg te spoelen. Chic genoeg om geen ordinaire alcoholist te zijn, maar effectief genoeg om het jaar met een kater te beginnen.

We knallen meteen af met goed nieuws! Dankzij een collectieve drang om onszelf letterlijk op te blazen, zijn de boodschappen goedkoper geworden, de huren bevroren, de sociale lasten gedaald en is armoede plotseling een achterhaald concept. Ja echt. 129 miljoen euro aan vuurwerk, en poef — economische rechtvaardigheid.

Oh nee wacht. Dat was sarcasme. Alles is gewoon duurder geworden, de rijken zijn nóg rijker en de armoede is wél gestegen. Laat Tante meteen helder zijn: vuurwerk veroorzaakt ellende. Veel ellende. Voor dieren., hulpverleners, longen, ogen, nachtrust en de planeet. 129 miljoen is ook gewoon belachelijk veel geld om in de fik te steken. Staken ze het maar in de fik als briefgeld, aangezien er dan minder ongelukken zouden gebeuren.

Vuurwerkondernemers mogen hun bakkes houden over compensatie. Net als mensen die met een zelfgenoegzaam grijnsje roepen dat “armen beter met geld moeten omgaan.” “Je doet alsof de boodschappen duur zijn, maar kijk eens hoeveel vuurwerk er is verkocht.” Je kunt prima zeggen dat die vuurwerkcultuur absurd is — zonder te doen alsof mensen die arm zijn verplicht zijn naar een witte muur te staren op oudejaarsavond.

Je weet trouwens niet of iemand die zelf zijn haar knipt uit noodzaak en naar de kringloop gaat dezelfde persoon is als degene die 1000 euro uitgeeft aan vuurwerk. Vuurwerk gebruiken om tegen armen aan te trappen verwacht ik van VVD'ers, die denken dat elk mens door financiële keuzes in de armoede belandt.

Persoonlijk vind ik onze vuurwerkcultuur vergelijkbaar met de Amerikaanse wapenwedloop. We behandelen bommen als speelgoed. Dit krijg je wanneer partijen winst belangrijker vinden dan de burgers. Anders lopen die 'arme ondernemers' handel mis. Mijnwerkers werden vroeger helemaal niet gecompenseerd. Schrijvers en beeldkunstenaars ook niet vanwege AI, maar heb medelijden met bommenverkopers. Die mogen uithuilen in de krant en op het Binnenhof. Dan zijn BBB en VVD net Giro555. Geef om deze arme bommenverkoper!

Die partijen zouden we ook veel aansprakelijker moeten houden. Zij doen namelijk alsof het normaal is om een dag in het jaar met bommen te gooien. En wie gaan we door het slijk halen? De mensen onderaan die zogenaamd “andere keuzes” hadden moeten maken, terwijl ze al jaren geen echte keuze meer hebben.

Cultuur verander je door de macht aan te spreken in plaats van de armen te jennen. Dit gaat over wie elk jaar opnieuw de rekening betaalt — en wie nooit. Over een systeem dat explosies verkoopt als folklore en armoede als karakterfout. Over een politiek die liever mensen tegen elkaar uitspeelt dan tegen winstmodellen.

Kijk een keer naar boven in plaats van naar beneden. Kijk naar waar de echte schade wordt georganiseerd, genormaliseerd en verdedigd met praatjes over ondernemersgeest. Mensen die met vuurwerk op de politie kunnen schieten gaan vrijuit, terwijl dezelfde macht het demonstratierecht inperkt. Dat is waar het over moet gaan!

Dus nee, kijk niet naar het boodschappentasje van iemand die al jaren te weinig heeft. Kijk naar de handen die dit circus mogelijk maken, beschermen en verkopen. Kijk naar de politiek die winst laat knetteren en mensen laat bloeden. Dáár hoort de woede. Dáár hoort de rekening.

En als we dan toch iets willen afschieten dit jaar, laten we dan eindelijk die mythe raken dat armoede een keuze is — en explosies cultuur. Misschien kunnen we dan ook fatsoenlijke drankjes serveren tijdens Oud en Nieuw, maar zover zijn we nog niet. Proost! Knijp de neus maar goed dicht om die gifbeker vol bocht weg te krijgen.