Tante Theodora en de 50 extreemrechtse tinten van gele journalistiek

De zon slaapt nog en de wereld is bedekt in vijftig tinten grijs. De kranten liggen verspreid over de vloer – NOS, Nederlands Dagblad, NRC, noem maar op. Ze leken wel neergesmeten door een redacteur die zijn eigen framing niet meer kon verdragen. Daartussen ligt een essay van George Orwell: Politics and the English Language. Daarom wil Tante even met de media praten. Ze is niet teleurgesteld, maar boos. George Orwell schreef het al in de intro van zijn essay:

“Now, it is clear that the decline of a language must ultimately have political and economic causes: it is not due simply to the bad influence of this or that individual writer. But an effect can become a cause, reinforcing the original cause and producing the same effect in an intensified form, and so on indefinitely.”

In een eerdere column gooide Tante niet alleen thee over de kranten, maar ook een ferme scheut rum over de kritiekloze journalistiek. Toen noemde de NOS Ulrich Siegmund een "charismatische parfumverkoper", vlak voordat de Duitsers naar de stembus gingen. Ze vroeg zich hardop af wie deze man toch was, die door Der Spiegel werd bestempeld als “de gevaarlijkste man van Duitsland".

Ooh! Prrr! Miauw! Een bad boy met een neus voor geurtjes en een hart voor deportatie. Sla me, papa! Keten me vast aan het keukenblok voordat je me penetreert en deporteert. Dit was nog voor de verkiezingen. Na de verkiezingen kwam de – oh, zo ‘neutrale’ – pers schreeuwend klaar van de mediageilheid.

AD: ‘Praat mee: de winst van de extreemrechtse AfD is vooral een noodkreet van kiezers.’ Telegraaf: ‘Na monsterzege geen absolute meerderheid voor AfD in Saksen-Anhalt.’ NRC: ‘Extreem-rechtse AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund wist met een positief getoonzette campagne een grote overwinning in Saksen-Anhalt te boeken.’ Blijkbaar kan er niet geschreven worden: ‘Extreemrechtse AFD haalt in Sachsen-Anhalt de meeste zetels.’ Nee, het moet een — sop, sop — monsterzege zijn. Een — oh — noodkreet van de kiezer.

Natuurlijk negeren we dat Ulrich Siegmund Elon Musk bedankte: de rijkste extreemrechtse Twitterbaas die de wereld ooit heeft gekend. Natuurlijk vergeten we ook dat in 2025 bekend werd dat Gerhard Dingler, oud-FPÖ'ertje, € 2,35 miljoen doneerde voor de AFD-campagne en hoogstwaarschijnlijk als tussenpersoon functioneerde voor de Duits-Zwitserse vastgoedmiljardair Henning Conle. Stel je voor wat de buren wel niet denken, hè Henning?

Misschien — heel misschien — willen miljonairs liever hun geld houden, en hitsen ze daarvoor burgers tegen elkaar op, zodat zijzelf buiten schot blijven? In Frankrijk kocht zo’n extreemrechtse rijke stinkerd genaamd Vincent Bolloré, samen met andere miljardairs, zelfs een school van journalistiek op. Niets aan de hand, lieverdjes. De school staat nu onder leiding van Vianney d'Alençon, een ondernemer met een extreemrechtse signatuur.

Dan hebben we nog niet eens de ergste krantenkop gehad. De kop van NRC zegt: ‘Ja, het is een nazi, maar die positive vibes, though? Hihi!’ The Gorillaz wil de Nederlandse media een hartig woordje spreken: Feel Good INC. ging over de muziekindustrie en niet de kranten. Maar ach, “Gon' bite the dust, can't fight with us, with yo' sound, you kill the Inc” kan net zo goed slaan op onze mediacultuur. Het moet immers wel gezellig blijven, nietwaar?

De media maakten van een fascist een bad boy gemaakt en een Feel Good INC.-verhaal tegelijk. Hij maakt jouw stoutste dromen werkelijkheid, meisje. Ze vragen zich af: "Hoe kunnen we hem interessant maken?" En het werkt.

Tegen welke prijs komen die clicks binnen? Voor een man die ooit bourgie-interieurparfum verkocht om klanten tot een aankoop te manipuleren. Nu verkoopt hij een ideologie om een heel volk te manipuleren — wat de bourgeoisie, rijke lui die alles doen behalve werken, uitstekend uitkomt.

En natuurlijk worden de media daar helemaal wulps van. Als Fifty Shades of Grey zich had afgespeeld in een woonwagenkamp, had men de schrijfster direct aangeklaagd. Je moet uiteraard met de zweep krijgen van een zwoele, extreemrechtse parfumverkoper, dus gaan de media dit faciliteren.

Terwijl de zon ondertussen langzaam opkomt, blijven de kranten op de vloer liggen. De vijftig tinten gele journalistiek worden zichtbaar. Orwell had gelijk. Het probleem is dat zijn waarschuwing werd gelezen als een handleiding.