Stop met knuffelen, laat relschoppers gewoon betalen

We doen elk jaar alsof het ons overkomt. Alsof Oud & Nieuw spontaan ontspoort. Maar de waarheid is simpel: Nederland laat het ontsporen. Elk jaar opnieuw. Brandende auto’s, vernielde wijken, zwaargewonden en hulpverleners die met vuurwerk worden bekogeld alsof ze de vijand zijn. En daarna doen we collectief alsof niemand schuld heeft. Behalve dan de belastingbetaler, die weer mag afrekenen.

Politie, brandweer en ambulance komen om te helpen. Ze worden uitgescholden, belaagd en aangevallen. Dat is geen “overlast” en geen “incident”. Dat is georganiseerde minachting voor gezag en voor elkaar. In welk normaal land is het inmiddels gebruikelijk geworden om hulpverleners te zien als doelwit?

Na afloop volgt steevast dezelfde farce. Politici spreken van onacceptabel gedrag, bestuurders beloven evaluaties en experts zoeken verklaringen in sfeer, cultuur of omstandigheden. Alles om maar niet te hoeven zeggen wat nodig is: keiharde consequenties. Want handhaven is ongemakkelijk. Doorpakken is impopulair. En dus schuiven we door. Tot volgend jaar. Tot het weer misgaat.

Het is tijd om de rekening eindelijk daar neer te leggen waar die hoort. Niet bij de samenleving, maar bij de daders. Wie vernielt, wie rellend de straat op gaat, wie hulpverleners aanvalt, betaalt alles. Niet een symbolische boete die nooit wordt geïnd, maar elke euro: politie-inzet, brandweer, ambulance, ziekenhuiszorg, kapotte voertuigen, vernielde straten. Alles.

En nee, “geen geld” is geen uitweg meer. Wie vandaag niet kan betalen, betaalt later. Wie bewust de samenleving sloopt, kan niet verwachten dat diezelfde samenleving hem later zonder voorwaarden blijft onderhouden. Dan volgt verrekening met AOW. Korting op pensioenopbouw. Stopzetting van toeslagen en overheids voordelen. Geen privileges meer voor wie structureel laat zien geen respect te hebben voor regels, mensen en eigendommen.

Dat is geen wraak. Dat is logisch. Rechten bestaan niet los van plichten. Vrijheid is geen vrijbrief om te vernielen. En solidariteit is geen bodemloze put waar altijd maar uitgeput kan worden, ongeacht gedrag.

Zachte woorden hebben hun kans gehad. Voorlichtingscampagnes zijn geprobeerd. Dialoogtafels zijn ingericht. En elk jaar liggen dezelfde straten weer in puin. Wie nu nog denkt dat het probleem zichzelf oplost, liegt tegen zichzelf.

Oud & Nieuw wordt pas weer een feest als de boodschap helder is: wie zich misdraagt, betaalt. Volledig. Zonder ontsnappingsroutes. Zonder politieke excuses. De samenleving is geen pinautomaat en hulpverleners zijn geen schietschijven. Wie dat niet begrijpt, leert het maar op de enige manier die blijkbaar nog werkt: via zijn portemonnee, nu of voor de rest van zijn leven.