Stop met automatisch ‘gelukkig nieuwjaar’ wensen

We noemen het een feest. Een traditie zelfs. Maar wie de balans opmaakt van wat Oud en Nieuw jaarlijks aanricht, kan moeilijk anders dan concluderen dat de schade structureel is. Onder het mom van “zo doen we dat nu eenmaal” accepteren we doden, verminkingen, branden, doodsbange dieren en milieuvervuiling alsof het onvermijdelijke bijwerkingen zijn van gezelligheid.

Ook deze jaarwisseling was het weer raak. Er vielen dodelijke slachtoffers door vuurwerk, onder wie een jongen van 16 in Nijmegen. Een jong leven, in één klap verloren voor enkele seconden knal en licht. Ziekenhuizen zagen opnieuw ernstige oogletsels, opvallend vaak bij minderjarigen. Kinderen die de rest van hun leven beperkt kunnen zijn, omdat volwassenen het normaal zijn gaan vinden om explosieven af te steken in woonwijken. Gezelligheid…

Daar bleef het niet bij. De Vondelkerk in Amsterdam werd grotendeels verwoest door brand, woningen moesten worden ontruimd vanwege een vonkenregen. Hulpdiensten werden bekogeld terwijl zij probeerden levens te redden en schade te beperken. Is dit werkelijk de traditie waaraan we zo hardnekkig vasthouden?

De schade beperkt zich niet tot mensen. Huisdieren raken dagenlang in paniek, lopen weg of verwonden zichzelf. Wilde dieren slaan in blinde stress op de vlucht en komen om in het verkeer of tegen obstakels. Dierenorganisaties waarschuwen hier al jaren voor, maar structurele verandering blijft uit. In enkele uren worden lucht, bodem en water belast met fijnstof, zware metalen en plastic resten, terwijl we de rest van het jaar spreken over duurzaamheid en bescherming van onze leefomgeving. Tradities zouden moeten verbinden, niet systematisch schade veroorzaken.

Laten we daarom stoppen met het automatische ‘gelukkig nieuwjaar’ wensen. En te beginnen met een nieuw jaar waarin we zorgvuldiger omgaan met onze aarde, met dieren en met elkaar. Dat zou pas echt reden tot vieren zijn.