Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Coronavirus is begonnen aan najaarsoffensief, aantal besmettingen neemt razendsnel toe

Duitsland scherpt maatregelen aan
Joop

Stel een algemene maximumprijs per kWh en kuub in

  •  
12-09-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
5975 keer bekeken
  •  
energiemeter

Met de huidige inflatie komen steeds meer mensen in de knel te zitten. Gemiddeld gaat het nu al om een inflatie van ruim 9,3% ten opzichte van 2021 en dat is als er de rest van dit jaar geen prijzen meer omhooggaan. Daar komt dan nog 2,7% bij die de kosten van het levensonderhoud nu al hoger zijn dan het gemiddelde van 2022. In dat licht gezien is het voorlopige akkoord tussen de bonden en de NS nog niet eens een dekking van de inflatie. De medewerkers van de spoorwegen krijgen in twee stappen (5% en 3,45%) 8,6% meer dan nu per 1 januari 2023. Op datzelfde moment kost hun leven ze in elk geval 12,3% meer dan in 2021 conform de CPI-index van het CBS. Je zou dat ook een structurele achteruitgang van 3,3% in hun levensonderhoud kunnen noemen. Volgens de uitleg in het AD van de inflatiereparatie is die in elk geval niet bedoeld om bovenstaande achteruitgang op te vangen, ze worden alleen gecompenseerd als er nog meer dan de huidige en de nog door het CPB verwachte inflatie komt. De twee eenmalige uitkeringen van 1000 euro lijken me ook niet genoeg om de inflatie op te vangen die de werknemer tot nu toe heeft gedragen. Ik ben dus benieuwd wat de leden gaan stemmen.

De NS lost het probleem van de werknemers gemiddeld genomen dus niet op. Wellicht doet het kabinet met Prinsjesdag nog een duit in het zakje. Maar zolang we alleen naar dit soort gemiddeldes blijven kijken zien we grote problemen over het hoofd. Het gemiddelde gaat niet op voor mensen die een energiecontract hebben moeten afsluiten tegen de huidige tarieven. Die moeten het doen met energieleveranciers die ze er eigenlijk niet bij willen hebben en dus de huidige dagtarieven laten betalen. Dat is zo’n 4 keer meer dan het tarief in 2021 dat de mensen met vastgezette tarieven nog steeds hebben. Dit terwijl bestaande klanten met een variabel tarief zo’n tweederde van de prijs voor nieuwe klanten voorgeschoteld krijgen, nog altijd ruim 2,5 keer hun oude prijs. Die bestaande klant mag blijkbaar nog gedeeltelijk meegenieten van de door de energieleverancier vastgezette prijzen met hun gas- en elektraleveranciers.

Als er een functionerende energiemarkt zou zijn geweest zou er geen onderscheid gemaakt worden tussen variabele contracten voor nieuwe klanten en variabele contracten voor bestaande klanten. Dan zouden beide groepen kunnen profiteren van de langlopende contracten. Door dit dubieuze onderscheid is er geen concurrentie meer tussen leveranciers en is de concurrent altijd duurder dan het bestaande variabele contract. Er zit voor iedereen niets anders op dan te blijven zitten en de tarieven te slikken.

Dit is helaas niet het enige onderscheid dat maakt dat de ene beter af is dan de ander. De een woont in een nieuwbouwhuis waar met zonnepanelen het hele jaarverbruik inclusief de warmtepomp wordt opgewekt. De ander woont in een huis met enkel glas en slechte isolatie waar de gasgestookte CV-ketel overuren draait. Dat was in 2021 al het verschil tussen 0 euro en zo’n 200 euro per maand.

Een huishouden in een slecht geïsoleerde woning met gedwongen een nieuwe leverancier zal dus van 200 euro per maand in 2021 stijgen naar 800 euro per maand eind 2022. Vergelijk dat met huishoudens in een goed geïsoleerde woning die zijn overgegaan op een variabel contract. Die zien hun energiekosten van 50 naar 125 euro per maand gaan. Bedenk je dan dat die stijging van 600 euro per maand juist zal voorkomen bij huishoudens met een laag of modaal inkomen, die geen recht hebben op de 1300 euro per jaar van het kabinet en die ook geen ruimte hebben om ergens 600 euro op te besparen. Een modaal inkomen betekent 38.000 euro bruto per jaar. Als we hen compenseren voor de gehele inflatie van 12,3% dan krijgen ze 389,50 bruto/ 200 netto extra per maand. Dus ze moeten nog altijd ergens 400 euro op bezuinigen om de bestaande rekeningen te betalen. De modale huishoudens in een goed geïsoleerde woning komen met deze netto 200 euro waarschijnlijk extra goed weg. Iedereen compenseren voor een probleem dat niet iedereen heeft is dus geen goed idee. De problemen komen onevenredig neer bij mensen met een laag inkomen en een huurhuis.

Het lijkt mij verstandiger om een algemene maximumprijs per kWh en m3 in te stellen. Dit hoeft niet de prijs van 2021 te zijn, zolang de lage inkomens ook anders gecompenseerd worden voor deze achteruitgang. Dekking kan gevonden worden in een toevalsbelasting bij energieproducenten en een algemene verhoging van de winstbelastingen. Een iets hogere energieprijs kan mensen stimuleren te isoleren en een warmtepomp en zonnepanelen te nemen. Maar kijk dan ook naar een regel om die stimulans te laten komen bij de mensen die daadwerkelijk invloed hebben op isolatie en andere investeringen. Werk ook aan een korting op de huur voor woning zonder energie A-label. Zo wordt iedereen op gelijke manier gecompenseerd voor hun huidige probleem met de energieprijzen en gestimuleerd naar een energiezuinige woning. Vasthouden aan iedereen “gemiddeld” net niet compenseren zal vele huishoudens in Nederland de schulden injagen.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (19)

Gaz Typari
Gaz Typari13 sep. 2022 - 11:42

Goed idee! Subsidie op slecht geisoleerde woningen. Dat gaat voor een hoop plezier zorgen de komende decennia :D

agnar123
agnar12313 sep. 2022 - 11:39

Ik wil graag een overheid, die gas, elektra en water levert aan burgers en kleine bedrijven. Geen commercie, geen speciale contracten, geen 'aanbiedingen', geen criminele telefoontjes van call centers om je een contract aan te smeren. (Gingen jarenlang gewoon door, terwijl ik in het bel-me-niet register stond en telkens een klacht indiende. Die gewoon nooit tot bestraffing heeft geleid. Rotte Rutte wilde gewoon niet optreden tegen call centers. Die zijn in handen van de harde kern van de VVD-hooligans.) Als de EU marktwerking wil, kan dat heel eenvoudig. 1. De overheid levert de essentiele dingen aan de burgers en klein bedrijven tegen een door de overheid gereguleerde prijs. 2. De overheid koopt de energie in bij producenten. Deze kunnen met elkaar concurreren. Onderhandelen over de prijs doen ze met de overheid. Rotte Rutte en consorten hebben beweerd, dat marktwerking voor het paradijs op aarde zou zorgen. Maar zodra er een klein beetje crisis is, vallen we in handen van speculanten, die de prijzen opdrijven en de burgers helemaal uitknijpen. Verder ook graag terug naar de minimumprijzen voor agrarische producten. Bescherm de boer tegen de supermarkten. De overheid hoeft geen geluksmachine te zijn, zoals Rutte soms ratelt. De overheid heeft wel de plicht om voor een behoorlijke rechtsstaat te zorgen, die de zwakken beschermt tegen criminelen.

2 Reacties
Frans Akkermans3
Frans Akkermans313 sep. 2022 - 12:53

Er waren reele bezwaren tegen het oude stelsel van agrarische minimumprijzen. Ze hebben geleid tot overschotten, tot dumpingpraktijken en beperking van de wereldhandel. Wat de consument er mee won was hij via belastingen weer kwijt. Bovendien is de verscheidenheid in de agrarische sector zo groot dat het onmogelijk is tot een one-size-fits-all price te komen. Voor kleine boeren is het te weinig, voor grote boeren teveel.

agnar123
agnar12313 sep. 2022 - 14:48

Dat is onzin, Frans. Het oude stelsel was gebaseerd op afname van alle productie tegen een minimumprijs. Dat gaf overschotten. Er is een minimum wat een boer nodig heeft om milieu vriendelijk te produceren. Als boeren gedwongen worden om onder die prijs te gaan zitten, levert dat grote schade op. Aan het milieu en aan de boer. Sinds ca. 1980 is er een race naar beneden. De mensen aan de onderkant steeds verder afknijpen, zodat de rijken nog rijker worden. Het moet toch ergens vandaan komen. Net zoals er een minimum loon is, zo moeten er minimum prijzen komen. Om economische slavernij te bestrijden. Dat geldt ook voor kleding en schoenen. Als wij prijzen betalen die te laag zijn om behoorlijk voor te produceren, dan werken we mee aan slavernij.

weereenmening
weereenmening13 sep. 2022 - 10:59

Ook graag een maximum prijs op groente, fruit en als het even kan ook op koffie, bier en eventueel snoep. En ik zou graag een maximum prijs willen hebben op elektrische fietsen en openbaar vervoer. Eigenlijk zou ik het liefst willen dat de overheid alle prijzen gaat vaststellen. Dat systeem werkte immers uitstekend in de USSR. Alles was daar erg goedkoop, probleem was wel dat de producten niet verkrijgbaar waren. Als we nu ervoor zorgen dat ondanks dat er een maximum prijs is, de producten toch beschikbaar zijn, dan hebben we een perfect economisch systeem bedacht.

Tsjerk Zes
Tsjerk Zes13 sep. 2022 - 10:36

Mee eens. De enorme hoge gasprijzen zijn een akkoord van twee partijen. De verkoper kijkt hoe ver hij kan gaan. De koper is alleen akkoord gegaan omdat hij denkt die prijs wel te kunnen doorberekenen aan ons. En wij hebben geen vertegenwoordiger. Wij kunnen ons er niet tegen verzetten. - Het gaat er dat iedereen veel meer gaat betalen dan hij of zij ooit had gedacht. - De vraagprijs is veel meer dan de productiekosten en het is onduidelijk bij wie ze terechtkomen - De winst van de energiebedrijven is vele malen hoger dan ze ooit hadden verwacht - De belastinginkomsten van de overheid zijn vele hoger dan ooit was verwacht Het lijkt wel te worden geaccepteerd als gaat het om een natuurverschijnsel. En dat alleen de mensen met een laag inkomen het slachtoffer zijn. Maar eigenlijk gaat het om een soort beroving. En of een rijk of arm persoon wordt beroofd, het blijft crimineel.

Markzelluf
Markzelluf13 sep. 2022 - 9:47

Klück is iemand die waarschijnlijk bierviltjes spaart en op de achterkant wat creatief rekent met als doel leken ervan te overtuigen dat zijn wereldbeelden minder wereldvreemd lijken. Neem dat voorbeeld van die NS-ers die er volgens hem ondanks 8,6% loonstijging flink op achteruitgaan, namelijk 3,3%. Okay, geeft hij toe, die mensen krijgen ook 2 x € 1.000, maar 'ijken me ook niet genoeg om de inflatie op te vangen die de werknemer tot nu toe heeft gedragen'. Laten we even rekenen: stel je verdient € 40 duizend per jaar, dan is een uitkering van € 2.000 dus 5% extra! Zo is er veel meer aan te merken op zijn berekeningen - hij lijkt bijvoorbeeld ook nog te suggereren dat de extra energiekosten nog bij de inflatie moeten worden geteld, terwijl die juist een zeer prominent onderdeel ervan zijn. Zijn idee om de huurverhuurder mee te laten betalen aan de gestegen energiekosten vind ik daarentegen wel prima, maar dan getrapt. Bijvoorbeeld label c: 5% van het huurbedrag per maand, label d: 7,5% etc. Dat stimuleert de verhuurder tot het nemen va maatregelen die leiden tot een beter energielabel en het stimuleert de huurder nog steeds om zuinig om te gaan met energie omdat dit schreeuwend duur is geworden.

5 Reacties
Ewout Klück
Ewout Klück13 sep. 2022 - 11:57

Beste Mark, De loonsverhoging in het voorlopige akkoord met de NS gaat in op 1 juli 2022 en 1 januari 2023. Op 1 juli heeft de werknemer al een half jaar lang gemiddeld 7% hogere kosten dan in 2021. Bij jouw voorbeeld van 40k salaris is dat 1400 euro. Of met de echte CBS cijfers 1691,27 euro. Dat geld is dus voorgeschoten en kan alleen met de 1000 euro gecompenseerd worden die in december 2022 wordt uitgekeerd. Dat is dus een uitkering lager dan de werkelijke inflatie. De volgende 1000 euro komt een jaar later en dekt o.a. de inflatie tussen 1 juli 2022 en 1 januari 2023 wanneer het salaris weer omhoog gaat. Aangezien bij de huidige inflatie dat half jaar al 5% niet gedekt is is dat precies die uitgekeerde 1000 euro. In totaal dus minder dan de gelden inflatie. Uit de CBS cijfers kunt u simpel halen dat de inflatie nu 12,3% is tov 2021. 2021 stond de CPI op 110,39 en nu op 123,95. 8,6% is minder. Ik weet niet waar u denkt dat ik suggereer dat de energiekosten nog bovenop de inflatie komen. Wat ik wel aangeef is dat voor sommigen de werkelijke inflatie door de energiekosten ruim hoger zijn dan het gemiddelde en voor anderen ruim lager. Het gemiddelde is dus een hele slechte graadmeter voor dit probleem. Fijn dan u het eens bent over het korten van de huren vanwege het energielabel. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat de verhuurder de kosten draagt die met de slechte isolatie verband houden. Op welk percentage of korting per m2 je dan uitkomt kan ik zo niet inschatten.

Markzelluf
Markzelluf13 sep. 2022 - 13:42

Ewout, hoe denk je dat inflatie werkt? Als je op 1 januari 2022 een prijs hebt van 100 en de inflatie in 2022 is 12,5%, hoe verloopt dan in jouw beleving de prijsstijging? Zijn de prijzen op 2 januari '22 dan 112,5 geworden, zijn ze tot 30/12/'22 100 en de laatste dag van het jaar ineens gestegen naar 112,50 of zou het een min of meer gelijkmatige stijging zijn geweest? Echt, ik weet ook wel dat er van een grote reële loonstijging geen sprake is, maar vergeet niet dat een groot deel van de loonstijging structureel is. En blijven de energieprijzen, toch de motor achter deze inflatie, op dit enorm hoge niveau? Dit gebeurde er vandaag: https://www.ad.nl/buitenland/gasprijzen-dalen-snel-mogelijk-deze-winter-op-niveau-van-voor-de-oorlog-europa-heeft-de-puzzel-opgelost~a3fd7b36/ Nogmaals, met je voorstel kan ik prima leven, maar je analyse is zeker cijfermatig te kort door de bocht.

Ewout Klück
Ewout Klück13 sep. 2022 - 15:21

Mark, als je de moeite neemt om het uit te rekenen zie je dat er geen reden is om aan te nemen dat ik iets geks bereken rond de inflatie. De website van het CBS toont het verloop per maand als CPI: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83131ned/table?fromstatweb 2021 is 110,39, januari 2022 is 114,53 dus de inflatie daartussen is 3,75% ((114,53/110,39)-1). Dat is dus 125 euro bruto koopkracht verlies over het 40k salaris van januari t.o.v. 2021. Het getal loopt langzaam op tot 121,57 in juli 2022 of terwijl 10,13% tov 2021. Dus die maand is het koopkracht verlies 337 euro. Tel de maanden op en je krijgt een gemiddeld koopkracht verlies van 1691 voor iemand met 40k salaris gemeten voor dat eerste half jaar. Zouden ze dus de inflatie tijdelijk willen compenseren moeten ze met meer dan die 1000 euro per jaar komen. Er is met het wereldwijd overschakelen van kolen naar gas geen enkele reden om aan te nemen dat de gasprijs gaat teruglopen naar prijs 2021, hij liep al op voor de inval in Oekraïne. De gasprijs was in augustus op het niveau x7 en is nu weer terug op x4, dus een echt herstel is het niet te noemen. Sterker nog de x4 prijsverhoging zit nog niet volledig in de inflatie door nog aanwezige langlopende gascontracten bij producenten. Het lijkt er dus op dat de lonen nog wel even langzamer stijgen dan de inflatie. Mocht er wel deflatie komen door lagere gasprijzen dan duurt het heel lang voor de lonen op de normale koopkracht van 2021 komen.

Markzelluf
Markzelluf13 sep. 2022 - 17:47

Ewout, als je naar het cbs kijkt, zie je hoe het werkt: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/31/inflatie-stijgt-naar-10-3-procent-in-juli De geldontwaarding tussen 1 juli 2021 en een jaar later is ruim 10%. Je koopkracht neemt dus ongeveer 10% af dat jaar. Je ziet nu dat er bij de ns een substantiële compensatie is: 8,6% structurele loonstijging en 2 duizend euro incidenteel, wat bij een inkomen van €40k 5% is ( en meer naarmate mensen minder verdienen en vv). Okay, dat geld wordt later gecompenseerd dan het moment waarop de stijging plaatsvond, maar per saldo is het verlies uiterst beperkt en sommigen gaan er zelfs op vooruit. Jouw aanpak om het per maand te berekenen op jouw manier is weinig zinvol. Want wat is jouw interpretatie van jouw uitkomst in oktober en januari aanstaande?

Ewout Klück
Ewout Klück14 sep. 2022 - 8:58

Mark, de inflatie is opgelopen van 10% in juli naar 12% in augustus. Ik ging er voor het gemak vanuit dat er geen inflatie meer komt tot 1 januari en dat dus alle prijzen stabiel blijven. Dan heeft de 2000 euro dus gecompenseerd voor een ontwaarding van 2691 euro bij berekening per maand. Iets globaler zou je uitkomen op 12% delen door 2 voor een lineaire stijging. Dus 2400 die gecompenseerd wordt met 2000 euro. In beide gevallen een achteruitgang van een paar honderd euro. Als de inflatie echter nog oploopt tot de verwachting van het CPB van 4,3% voor 2023 dan wordt die 860 euro van 2023 niet gecompenseerd. (Daar is eigenlijk die laatste 1000 euro voor in december 2023, maar die hebben we al toegekend aan de inflatie van 2022). Daar boven hebben ze afgesproken dat er weer compensatie gaat ontstaan. Los daarvan loopt vanaf 1 januari 2023 door de achteruitgang van 3,3% de medewerker nog 1320 in het jaar 2023 mis. Dat geeft tot eind 2023 gezien dus een achteruitgang van maximaal 4871 opgeteld, minus 2000 compensatie. Dat is zo’n 120 euro per maand achteruitgang. Maar je moet dit soort compensatie dus eigenlijk niet gemiddeld uitrekenen. Je kan beter zorgen dat er geen mensen zijn die er 600 euro per maand op achteruitgaan terwijl er anderen met dezelfde baan en hetzelfde salaris gelijke kosten houden. Iedereen dezelfde compensatie geven laat dan een vreemde tweedeling ontstaan tussen mensen die vooruitgaan met een zuinig huis en mensen die achteruitgaan met een doortochwoning.

spelregeltoerist2
spelregeltoerist213 sep. 2022 - 6:20

Prima idee, het overgrote deel van onze gasopbrengsten gaat naar de staat. En de Opslag Duurzame Energie kan er per omgaande af want voornamelijk zijn het de buitenlandse techbedrijven die hiervan profiteren en de meesten betalen in ons land nulkommanul belasting. Gaaf land…

Pater
Pater13 sep. 2022 - 2:48

Waarom wil Klück zo graag de rijken subsidiëren?

1 Reactie
Ewout Klück
Ewout Klück13 sep. 2022 - 12:18

Het gaat mij vooral om de middeninkomens en lage inkomens, want die komen met de huidige oplossingen er slecht van af. Het plafond mag gerust ingesteld worden op een hoger bedrag dan 2021, maar 4x die prijs is absurd. Dat rijken ook voordeel hebben bij een plafond klopt, dat is geen reden om het niet te doen. De rijken hebben meestal een eigen huis en kunnen ook met de hogere plafond tarieven een warmtepomp en zonnepanelen in een paar jaar terugverdienen. Die zullen dus massaal hun energieverbruik beperken en hebben daarna geen voordeel meer van het prijsplafond. Degene die hun verbruik zelf niet kunnen beperken blijven van het plafond gebruik maken en hebben waarschijnlijk weinig middelen of een huurhuis. Tarieven tegen een plafond zijn nog altijd te hoog voor echte lage inkomens, dus die zal je ook nog een ander voordeel moeten geven, dat kan met algemene belastingverlaging voor die groep. En zoals voorgesteld een korting op de huur zodat het energieverbruik weer (fictief) op een normaal niveau komt.

Ewout Klück
Ewout Klück12 sep. 2022 - 21:52

Update n.a.v. de uitgelekte kabinetsplannen: Alleen de schulden kwijtschelden van diegene die het niet meer kunnen betalen is goed voor de mensen die door het ijs zijn gezakt. Maar zovelen raken daardoor hun spaargeld kwijt in afwachting van het verder wegzakken. Voor de hoogste inkomens zijn de energiekosten een kleiner deel van hun uitgaven, hun spaargeld blijft dus beter bewaard. Laten we proberen een oplossing door te voeren die evenwichtig is en waar alle mensen met extreme lasten iets aan hebben. Niet weer net de middeninkomens verder naar beneden drukken dan de rest. Een plafond in de energietarieven doorvoeren is snel uitvoerbaar door de energieleveranciers, die laten dat bij elke verhoging van de tarieven weer zien. En hun schadeloosstellen met een fonds wordt volgens de lekken van de kabinetsplannen al voorzien. Het is dus snel uitvoerbaar zodat de mensen nog voor het stookseizoen weten voor welk tarief ze de hele winter kunnen verwarmen.

Frans Akkermans3
Frans Akkermans312 sep. 2022 - 20:34

Dit pleidooi voor het instellen van een maximumprijs kan toch alleen als dat internationaal wordt afgesproken? Dus niet zolang er een open markt functioneert. Stel er is een maximumbroodprijs in Nederland van een euro. Maar als de bakker in Duitsland twee euro kan krijgen gaat het brood toch daar naartoe. Tel uit je winst.

2 Reacties
Ewout Klück
Ewout Klück13 sep. 2022 - 12:02

De maximumprijs is voor de Nederlandse consumenten, de leverancier betaalt de werkelijke prijs op de internationale markt. Die moet voor het verlies daarop gecompenseerd worden. Dat geld komt dan weer van toevalsbelasting (belasting op winst op elektriciteit die goedkoop wordt geproduceerd en tegen de huidige tarieven duur wordt verkocht) en eventueel verhoging van winstbelasting voor bedrijven. Verschillende landen in Europa zijn ons al voorgegaan, zoals Frankrijk. Dus het kan zeker, maar Nederland heeft koudwatervrees.

Frans Akkermans3
Frans Akkermans313 sep. 2022 - 12:55

Dan wacht ik de evaluatie van de Franse maatregel af. Controle van wat u voorstelt lijkt me so wie so een ding.

Doomsdayshaman
Doomsdayshaman12 sep. 2022 - 19:45

Als het zo door gaat wordt emigreren naar een warmer klimaat een serieuze overweging.