Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Apenpokken nu ook in Nederland opgedoken

RIVM verwacht snel meer gevallen van mysterieuze ziekte
Joop

Sprookjesgod

  •  
15-12-2011
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image

Hoeveel verschilt de markt in onze samenleving van God?

Een van de meer interessante reacties op het afstemmen van het verbod op onverdoofd ritueel slachten door de Eerste Kamer verscheen dinsdag op Geenstijl. “Het onverdoofd slachten van dieren in het kader van een sprookjesgod gaat gewoon door”, schreef Johnny Quid. Een perfecte samenvatting van het motief van de voorstanders van het verbod, maar ook van de blinde vlek waaraan zij lijden.
Wie een stapje terug neemt en het voorgestelde verbod van een afstandje en binnen een groter plaatje bekijkt, ziet de fundamentele paradox waar het op rust. Want het is niet zo dat Marianne Thieme voorstelt de Nederlandse staat andere, striktere, grenzen te laten stellen aan dierenleed. Slechts tegen een bepaald soort dierenleed moet zij zich uitspreken: het dierenleed toegebracht uit naam van een “sprookjesgod”.
Ander dierenleed, dat evenveel of meer pijn en stress veroorzaakt bij  dieren (bijvoorbeeld in de bioindustrie), mag wel blijven bestaan. Natuurlijk, Thieme zal het pragmatische argument aanvoeren dat zij voor het hoogst haalbare gegaan is, maar daardoor zou ze de Nederlandse staat een hoogst ingewikkelde en bedenkelijke boodschap aan haar burgers laten geven: dieren mogen niet mishandeld worden op basis van sprookjes, maar wel op basis van de werkelijkheid, de werkelijke werkelijkheid.
Maar wie bepaalt dan wat de werkelijkheid is?
Als de wet van Thieme doorgang vindt, dan zal in elk geval wat dit onderwerp betreft het onderscheid tussen sprookjes en werkelijkheid door de staat worden bepaald. Laten we ons eens afvragen wat dan de redenen zouden zijn waarom dieren wél mishandeld mogen worden. Het is niet moeilijk om die in een woord samen te vatten: winstmaximalisatie. Kleinere hokken, slechter voer, slechtere sanitaire voorzieningen, magere verdoving, hormonale behandelingen, oncomfortabel vervoer over lange afstanden, onverdoofde (!) castratie… de lijst is eindeloos. Het mag allemaal onder het mom van ondernemerschap en concurrentie.
We moeten de ondernemer niet in de weg zitten om het maximale uit zijn bedrijf te halen zodat hij de concurrentie met zijn branchegenoten aankan, en wij de concurrentie met andere landen. En waarom is die winstmaximalisatie zo ontzettend belangrijk? Omdat het neoliberale marktsysteem waarop wij onze samenleving tegenwoordig baseren iets cruciaals vereist: eeuwigdurende groei. Daarom is er geen limiet op het uitknijpen van dieren én mensen. Omdat er ook geen limiet mag zitten op de resultaten daarvan.
Dat is dus de “werkelijkheid” op basis waarvan we na Thiemes wet wél dieren mogen mishandelen. Maar is dat wel echt de werkelijkheid? Naar aanleiding van die post van Johnny Quid op Geenstijl , moest ik denken aan een artikel van wijlen Karel Glastra van Loon (dat overigens nog steeds online te lezen is op de site van de SP), waarin hij schreef: “Eeuwigdurende groei is een leuke fantasie voor jongetjes van zeven.”
Hoeveel verschilt de markt in onze samenleving van God?
Jezus zei, in Mattheüs 7: “Schijnheilige, haal eerst de balk uit je eigen oog, en pas dan zie je scherp genoeg om de splinter uit het oog van de ander te halen.” Ik ben niet gelovig. Maar of Jezus nu een sprookjesgod is of niet, of deze uitspraak nu wel of niet in werkelijkheid uit zijn mond is gekomen, het is in de situatie rondom het voorgenomen verbod op ritueel slachten een onontkoombare waarheid.
Dat is het met waarheid. Die doet zich voor in de dagelijkse realiteit, én in sprookjes. De vraag is: met welke realiteit willen we leven? En welk sprookje hoort daarbij?

Meer over:

opinie, leven

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (19)

karinaj
karinaj15 dec. 2011 - 9:23

Wat is erger ? Varkens op transport, ritueel slachten of varkenspaniek door bedwelmen met co2 http://www.wakkerdier.nl/wakker-dier-persberichten/co2-bedwelming-van-varkens-kan-daglicht-niet-verdragen #eetsmakelijk

Kwantus
Kwantus15 dec. 2011 - 9:23

Men zou er van uitgaan dat dierenleed stapsgewijs zal aangepakt worden. Dat hoop ik in ieder geval. Dus ben het dan volledig eens met Geenstijl, maar ook met dit artikel. Er zijn meerdere wegen naar Rome, als we er maar komen. En religie heeft z'n beste tijd gehad. Laat men dat thuis praktiseren. Het is welletjes geweest met het concept God. Hou je spiritualiteit voor jezelf. Ethiek en moraal moeten we snel los gaan koppelen van religieuze voorkeuren. Het is welletjes geweest.

KingBenzai
KingBenzai15 dec. 2011 - 9:23

Onzin gebleers. De bio-industrie is verschrikkelijk en ook daar wordt naar gekeken. Maximale aantal KM´s die dierentransporten mogen rijden, temperatuursregeling etc. etc. Al dat leed is al verschrikkelijk genoeg. Het laatste wat we daarnaast nodig hebben zijn een stel amateuristische barbaren met wrede, walgelijke, prehistorische tradities die thuis hun dieren liggen te begaaien met messen op het balkon of in de badkuip.

CliffClavin1993
CliffClavin199315 dec. 2011 - 9:23

Een interessant en uitdagend stuk. Zeker omdat het geloof in God erbij gehaald wordt; alsmede het geloof in eeuwige groei, en de afgod van de Vrije Markt. Ik kende de uitspraak van Glastra van Loon niet, maar ben het er volmondig mee eens. Zie ik het bijgeloof in het Gouden Kalf, zoals beleden door VVD, PVV, en CDA, dan zie ik toch vooral figuren als Hans van Baalen, Henk Kamp, Stef Blok, Geert Wilders, Martin Bosma, Fleur Agema, en hun trawanten. Inderdaad: mentaal kan ik ze niet ouder inschatten dan 7 jaar. Voor hen is alles spel. Inclusief lijden, ziekte, en dood - maar dan exclusief van andere mensen, die niet bij hun 'club' horen. Ze spelen Monopoly, in hun eigen volstrekt onvolwassen kinderdomein. Je vraagt je af: wat is er misgegaan in de opvoeding van deze kleine magiërs? Ik kan er best wat 'educated guesses' naar doen, maar dat valt een beetje buiten dit bestek. CDA'ers, die belijden datgene wat er in het Nieuwe Testament staat, maar handelen helaas zéér vaak haaks op hun geloof. Dus helemaal contrair aan de woorden van Christus. En dus zijn zij, in de optiek van Jezus en zijn volgelingen, niets anders dan Farizeeërs. Macht, geld, en aanzien wegen nu eenmaal zwaarder, en dat deze obsessies gefundeerd zijn op de diepste levensangsten, dat zou je zo één, twee, drie niet denken. Maar het is wel waar. (Trefwoorden: kameel, oog, naald, rijke, hemel, balk, en splinter.)

DitBenIk2
DitBenIk215 dec. 2011 - 9:23

Wat moet ik nou uit dit artikel begrijpen? Omdat de bio industrie slecht is, moeten we onverdoofd slachten toestaan? De logica ontgaat mij. Nu kunnen we wellicht de bio industrie ook niet aanpakken, want je mag ook onverdoofd slachten.

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen15 dec. 2011 - 9:23

Sprookjesgod, dat is een pleonasme.

Reprehensionem
Reprehensionem15 dec. 2011 - 9:23

Beste Piet, Ik zie wel wat in je punt. Ik denk dat het een wisselwerking is van winstmaximalisatie - en de gepaarde druk die daarvoor gevoerd wordt vanuit de markt en de overheid - en de onverschillige consument aan de andere kant. De vraag is welk van deze twee factoren de grootste effecten sorteert. Daar ben ik namelijk echt nog niet uit.

FransAkkermans1947
FransAkkermans194715 dec. 2011 - 9:23

Degenen die niet willen dat het vee leed wordt aangedaan heeft maar een keus. Vegetariër worden. Al het vee wordt (gevangen)gehouden om ons als voedsel te dienen of op een nadere manier tot nut te zijn. En dat houdt automatisch in dat het op gewelddadige wijze wordt omgebracht. Dat noem je slachten. Ook al doe je je best dat zo netjes mogelijk te doen door onnodig leed te voorkomen en te beperken, het kan niet zonder veehouders en slagers.

Winston2
Winston215 dec. 2011 - 9:23

"Bewijs maar dat God niet bestaat" hoor je nogal eens wanneer aan een Christen naar bewijsmateriaal wordt gevraagd. En dat bewijs is er niet. Net zoals je niet kunt bewijzen dat Saddam geen massavernietigingswapens had. Het niet bestaan van iets is niet te bewijzen. Dit geldt ook voor de zogenaamde "Onzichtbare Hand Boven de Markt"; er is geen enkele aanwijzing dat het ding bestaat, toch blijven we braaf doen alsof "de markt" door dat onzichtbare ding "zelfregulerend" is en op wonderlijke wijze zou uitmonden in een evenwichtige verdeling van goederen en inkomen. "Gods wegen zijn ondoorgrondelijk" hoor je nogal eens wanneer er iets gebeurt dat heel erg is en wat daarom eigenlijk niet te rijmen valt met het bestaan van een alom aanwezige, almachtige en alwetende God. Althans niet als deze God ook nog eens goedaardig moet zijn... Dit zeggen de hogepriesters van De Economie ook, en een paar deelnemers aan Joop.nl die deze mythe graag in leven houden; u snapt er niets van, het is veel te ingewikkeld, laat het aan ons over die ervoor hebben doorgeleerd, en tekent u hier maar, dan is die tweede auto morgen van u! Het is zelfs zo'n ingewikkelde en ondoorgrondelijke materie dat de vergelijkingen met klimaatverschijnselen en andere, ingewikkelde, ondoorgrondelijke maar wel *natuurlijke* veelvuldig uit de kast worden gehaald. We zitten in een "depressie", een "tsunami" van gastarbeiders verstoort "de sfeer" op de arbeidsmarkt, we zitten in economisch "zwaar weer"... Gelukkig hebben de Hogepriesters doorgeleerd en kennen ze de pasjes van het regendansje dat het weer zal doen bedaren... "Godverdomme" hoor je nogal eens wanneer de resultaten van de regendansjes uitblijven... "Ieder voor zich en God voor ons allen" roepen nu degenen die eerst beweerden: "ieder voor zich, want de markt zorgt voor ons allen." En zo houden de Hogepriesters de massa dom, verward en arm. God of Markt maakt niet uit; ze dienen hetzelfde doel. En voor beiden is maar één oplossing: niet meer naar de priesters luisteren. Zelf nadenken. Zelf kijken. En tegen de priesters zeggen: God en Hand zijn onzichtbaar omdat ze er niet zijn.

pietdevries2
pietdevries215 dec. 2011 - 9:23

God verschilt duidelijk van de markt omdat die markt er altijd en overal was, en nog nooit is aangetoond dat er een god bestaat. Mensen, net als dieren overigens, kennen waardes toe aan goederen en diensten, dat is de markt. Op grond van die waardes gaan ze transacties aan. De ellendende met de markt nu is het malle idee dat ongereguleerde markten zaligmakend zijn. De beste markten zijn de effectenmarkten, ze staan bol van de regels. In de 17e eeuw hadden Britten al door dat je op onze markten zulke goede boter kon kopen vanwege de vele voorschriften, en die werden gehandhaafd. De voortdurende economische groei is inderdaad een illusie. Dit planeetje kan onmogelijk alle bewoners onze levenststandaard verschaffen. En of I phones en alle andere speeltjes nu inderdaad iets toevoegen, ik vraag het me af. Zo verhoogt ook de verhoging van de maximum snelheid vermoedelijk het nationale inkomen, bevordert dus groei. Ziekenhuiskosten worden tot de productie gerekend, worden niet afgetrokken.

[verwijderd]
[verwijderd]15 dec. 2011 - 9:23

Beetje eenzijdig om dierenleed te wijten aan winstmaximalisatie en het neoliberale marktsysteem. Je zult de neoliberale agrarische ondernemers de kost moeten geven die de afgelopen tijd hebben verklaard: geef me een kwartje de kilo meer en ik kan mijn varkens een veel beter leven geven. Want er is helemaal geen sprake van winstmaximalisatie maar juist van het tegendeel: de marges worden kleiner en kleiner. En dan komen we onvermijdelijk terecht bij degene die de markt bepaalt: de consument. En wat wil die consument? Iedere dag vlees tegen een zo laag mogelijke prijs en hoe dat vlees wordt geproduceerd dondert niet. De politiek richt zich op dit terrein helemaal niet op het faciliteren van de ondernemer. De politiek is doodsbenauwd voor het type consument dat geen stuiver meer wil betalen voor het vlees dat iedere dag op zijn bordje moet verschijnen. Vandaar dat een extra belasting op vlees uit de bio-industrie kansloos is. En vandaar dat er geen fatsoenlijke eisen aan dierenwelzijn worden gesteld. En vandaar dat Thieme (zelf religieus, wat het nog een graadje erger maakt) zich beperkt tot het exclusief treiteren van een doelgroep die toch al onder vuur ligt bij de populistische kiezer. Politici zijn gewoon te bang om de kiezer de juiste boodschap te vertellen: als jij niet elke dag fatsoenlijk geproduceerd vlees kunt eten, dan eet je maar wat anders. Door die angst (en natuurlijk door de gewetenloosheid van veel consumenten) zijn de dieren het kind van de rekening.

1 Reactie
JoopSchouten
JoopSchouten15 dec. 2011 - 9:23

Winstmaximalisatie en het neoliberale marktsysteem IS eenzijdig en vormt de basis van het huidige economische bestel. Dat jij het probeert te verdedigen is je goed recht en geeft een aardig inkijkje in je denken en de enorme blinde vlek die je hebt. Een kind van 7 zou je direct geloven.

[verwijderd]
[verwijderd]15 dec. 2011 - 9:23

'Het is niet moeilijk om die in een woord samen te vatten: winstmaximalisatie. Kleinere hokken, slechter voer, slechtere sanitaire voorzieningen, magere verdoving, hormonale behandelingen, oncomfortabel vervoer over lange afstanden, onverdoofde (!) castratie...' Ook daartegen wordt geageerd en opgetreden. U herinnert zich wellicht de discussie over megastallen, en het onderzoek waaruit blijkt dat veruit de meeste Nederlanders die stallen niet zien zitten. http://www.nu.nl/binnenland/2448710/meerderheid-nederlanders-wil-geen-megastallen.html De trend van kleinschaliger, biologisch, duurzaam en eerlijk is u eveneens ontgaan? De consument heeft nog nooit zo bewust gewinkeld en bedrijven gaan in die stroom mee. Natuurlijk bestaan nog veel te veel initiatieven uit greenwashing, maar zelfs dat is beter dan 'vuil' produceren en consumeren. Er is dus wel degelijk een verandering op gang gekomen en winstmaximalisatie is absoluut niet onaantastbaar. Dit in tegenstelling tot de diverse godjes. Jezus is trouwens geen god, nooit geweest, dat zou u toch moeten weten.

1 Reactie
Waterbeer
Waterbeer15 dec. 2011 - 9:23

Volgens de leer is Jezus wel degelijk God. Dat hebben ze indertijd besloten op de concilie van Nicea. http://nl.wikipedia.org/wiki/Eerste_Concilie_van_Nicea

Nikos2
Nikos215 dec. 2011 - 9:23

"Sprookjesgod", is dat geen pleonasme?

1 Reactie
CliffClavin1993
CliffClavin199315 dec. 2011 - 9:23

Nee Niek - hoe snedig je het ook wil hebben: God is niet van de sprookjes. Je kan uiteraard het Nieuwe Testament kritiseren, of het als een sprookjesboek terzijde schuiven. Maar als spiegel voor de mens draagt het waarheid in zich. Of we dat nou leuk vinden of niet. Ik kan er pagina's over schrijven, maar doe dat niet. Vraag aan elke vader en echtgenoot, die enthousiast vreemdging, maar eens waarom zijn huwelijk en gezin daarna versplinterde, en waarom hij aan de drank en pillen geraakt is. Dan krijg je waarschijnlijk een ontluisterend antwoord. In lijn met datgene wat men in de Bijbel kan lezen. Levenswaarheden zijn niet 'leuk', en bieden doorgaans geen 'recht op totaal individualisme en complete vrijheid'. In weerwil van wat allerlei zielige mediacolporteurs ons zo vaak willen doen geloven. Dat is wat meestal door ervaring, en anders door geduldig luisteren, observeren en nadenken geleerd wordt. Samengevat mag men dit best 'God' noemen, van mij. Die God, dat is geen oude man met een lange baard.

KingBenzai
KingBenzai15 dec. 2011 - 9:23

Ik vraag me echt af... Een god die het universum heeft gemaakt... Met sterrenstelsels, zwartegaten, dwergsterren, reuzesterren, planeten met dieren en mensen erop, bergen en oceanen... DIE god zit dus te wachten op een stelletje gelovigen die een lammetje met messen bewerken om ´m al spartelend te laten stikken in z´n eigen bloed... Sorry maar ieder weldenkend mens die 1+1 kan optellen weet dat dat gewoonweg onzinnig is. Totale bullshit. Die god kan een complete planeet maken met aan bomen groeiende shoarma, velden vol pitah broodjes en oceanen van knoflooksaus... En toch geloven die mennekes dat die god zit te wachten op een lammetje met doorgesneden keel... Ga iemand anders voor de gek houden, fantasten!!!!!!!

2 Reacties
Emery
Emery15 dec. 2011 - 9:23

Mooi gezegd!

meanrat
meanrat15 dec. 2011 - 9:23

@King Benzai, uit je reactie wordt pijnlijk duidelijk hoe hypocriet deze wet is. Of heel toepasselijk: schijnheilig. Met de wet die de regering uitgeeft (als het was aangenomen) zou er gezegd worden dat onverdoofd slachten te wreed is voor een dier. Tegelijkertijd staat men toe dat andere dieren (in de bioindustrie) misschien wel verdoofd worden geslacht, maar hun hele leven is verpest. Hun hele leven in te kleine hokken en slecht vreten. De schrijver (een welbekende van mij) zegt alleen maar dat het 'slecht' is, maar als je de beelden ziet van kippen die volgestopt zijn met groeihormonen zie je hoe wreed de bioindustrie is om maar zo groot mogelijke kippen te kweken ten koste van het leven van die kip. Ze kunnen niet meer lopen van hun opgezwollen ledematen. Dus wat is nu wreder. 2 minuten pijn lijden nadat je een leventje op de groene wei hebt gehad? Of jaren lang kwelling en stress van de bioindustrie, om dan vervolgens (niet eens zonder stress) snel afgemaakt te worden? De wet van Tiemen kan derhalve niet bestaan naast het toestaan van de bioindustrie, wat gewoonweg veel wreder is. Leuk voor Tiemen persoonlijk om te beweren dat ze het hoogst haalbare doet, maar als regering kom je dan ongeloofwaardig over.