Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Sloop niet, Hervorm

  •  
11-12-2010
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Acht voorstellen voor de hervorming van de kunsten
Laat ik er maar niet omheen draaien: het is goed dat er eens grondig naar de kunst- en cultuursector wordt gekeken. Ik ken de ‘kunsten’ van binnenuit, en weet maar al te goed dat het beter kan, en moet. Maar hervormen doe je niet met een bommenwerper. En helaas is dat het voertuig waarvan het kabinet zich bedient.
Maandag kwam staatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) met zijn cultuurvisie. Een bedroevend verhaal. Niet alleen vanwege de historisch grote bezuinigingen, maar vooral vanwege de graatmagere visie. Zijlstra stelt dat er vooral subsidie moet gaan naar kunstuitingen ‘die publiek trekken’. Dat klinkt flink, maar dat is al jaren het beleid. Hij wil dat jongeren gemakkelijk van kunst kunnen genieten. Maar intussen schaft hij de cultuurkaart voor jongeren af, en komen scholen in de knel. Hij wil dat kunstinstellingen privaat geld aantrekken. Prima, maar vervolgens verhoogt het kabinet de btw, zodat er juist minder eigen geld kan worden verdiend.
Het meest bizarre voorstel is wel dat Zijlstra deze week de gehele sector de wacht aan heeft gezegd. Musea, orkesten en toneelgezelschappen mogen geen verplichtingen aangaan voor na 2013. Zij moeten wachten op de visienota van de staatsecretaris die pas volgend jaar verschijnt. Bizar, want het zijn juist de grote publiekstrekkers die een lange aanloop vergen. Door deze maatregel dreigt die voorbereiding volledig stil te vallen.
Het beeld is duidelijk: Het kabinet vliegt met een bommenwerper over het cultuurlandschap en werpt een duizendponder af. Waarna Zijlstra de bom wil naspringen om ’m alsnog richting te geven. En terwijl op de grond iedereen verstijft, moet Zijlstra in de vrije val, zich vastklampend aan de bom, zijn visie nog bedenken.
Natuurlijk, ook de cultuursector moet een bijdrage leveren aan de bezuinigingen. Maar dat die 1/3 van het budget moet inleveren is buitensporig. Extra wrang is dat de bezuiniging lijkt voort te komen uit allerlei misvattingen. VVD en CDA heulen met de populistische gedachte dat kunst en cultuur elitair en peperduur zijn. Feit is dat er meer mensen naar theater gaan dan naar voetbal. Feit is dat we in verhouding met het buitenland maar weinig geld uitgeven aan cultuur. Feit is ook dat, bijvoorbeeld, een gemiddelde werkende acteur minder verdient dan het minimumloon.
Veel grote kunstinstellingen genereren bovendien al veel eigen inkomsten, maar een steuntje in de rug zal altijd nodig zijn. Dat geldt al helemaal voor de nederlandse filmindustrie. Anders dan Amerika en Engeland, heeft Nederland maar een klein taalgebied. Zelfs de meest succesvolle, publieksgerichte Nederlandstalige film heeft daarom een beetje financiële steun nodig.
Moet dan alles het zelfde blijven? Nee. Het is hoog tijd dat er in de kunsten een hervorming plaatsvindt om bureaucratie, overaanbod en middelmatigheid te slechten. Maar het kan anders en beter.
1 Halveer de bezuiniging!
Om constructief te hervormen moet het bommendeken van 200 miljoen voorkomen worden. Halveer die bezuiniging naar 100 miljoen. Ook moet het kabinet terugkomen op de invoering van de btw-verhoging op cultuur.
2 Hervorm op kwaliteit!
Het lijkt logisch, maar helaas lijkt het kabinet kwaliteit nu niet als maatstaf te nemen. Met name het cda heeft een dogma gemaakt van regionale spreiding, waardoor het bij voorbaat onbespreekbaar wordt om ook matige kwaliteit in de regio aan te pakken. Dat dogma gaat overigens uit van een onterecht minderwaardigheidscomplex. Buiten de randstad zijn er veel hoogwaardige orkesten, prachtige musea en toneelgezelschappen. De regio is krachtig genoeg om de zwakkere broeders niet langer een hand boven het hoofd te hoeven houden.
3 Hervorm de kunstopleidingen!
Vanuit acteurs, dansers, musici en beeldend kunstenaars wordt al jaren aangedrongen op het beperken van de wilgroei aan kunstopleidingen. Er worden te veel mensen opgeleid, waar te weinig werk voor is. Bovendien moeten de vooropleidingen worden verbeterd, zodat nederlandse jongeren op topniveau kunnen wedijveren met buitenlandse studenten, die nu vaak veel beter zijn toegerust. Behoud ook de kunst- en cultuureducatie op scholen.
4 Hervorm de subsidies!
Op dit moment zijn de fondsen veel te bureaucratisch, te geheimzinnig en inflexibel. Voor de podiumkunsten zou het invoeren van een intendantschap zeer nuttig zijn. Deze intendanten kunnen in hun theater ruimte en geld toekennen aan jonge makers, zonder dat de hele papierwinkel doorlopen hoeft te worden. Weg met de vele tussenlagen, steun de makers! En ja, stimuleer ondernemerschap. Instellingen en kunstenaars die zelf geld weten te genereren moeten worden beloond.
5 Hervorm de vergaderorganen!
Nu is er een waaier aan overlegstructuren, sectorinstituten, adviesorganen die veel geld en tijd opslokken. Hef ze op, voeg ze samen, en we besparen geld en irritatie.
6 Hervorm musea en erfgoed!
 Waar de regering hard wil ingrijpen bij de podiumkunsten, hebben ze een hek gezet rond musea en erfgoed. Feit is dat het grootste deel van het kunst- en cultuurbudget ontvangen. Juist in de museumsector is veel geld te besparen door betere samenwerking. Bij het beschermen van erfgoed (zoals kerken) kan ook veel bespaard worden door meer particulier geld aan te trekken.
7 Hervorm het internationaal cultuurbeleid!
Twee weken geleden publiceerde de raad voor cultuur hierover een snoeihard rapport. Bij culturele uitingen in het buitenland werken ministeries, provincies en gemeenten vaak volstrekt langs elkaar heen. Toen Nederland in 2009 de 400-jarige relatie met New York vierde, was dat vooral een duur feestje voor naar Amerika gevlogen Nederlanders. Zonde, want mits goed gedaan, kan goed cultuurbeleid het toerisme aanwakkeren en bedrijven naar Nederland lokken.
8 Investeer in het Nederlands product!
In de landen om ons heen is het volstrekt normaal dat theater– en muziekgezelschappen nieuw repertoire ontwikkelen. Ze geven schrijvers en componisten de kans stukken te schrijven en op te kweken tot volwaardige werken. In Nederland lijkt zo’n opdracht tot repertoireontwikkeling taboe. Waarom eigenlijk? Dit is juist bij uitstek een opdracht aan gesubsidieerde instellingen.
Dit is een historische kans: deze bezuinigingsronde zou kunnen worden gebruikt om de kunst en cultuursector op slimme wijze te hervormen. Het zou zonde zijn als de regering deze kans liet liggen door blinde bezuinigingswoede en heimelijke kwaadaardigheid. Sloop niet, hervorm!

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (13)

DikBrix
DikBrix11 dec. 2010 - 13:39

Jammer dat Boris als eerste stelling die halvering van de bezuiniging aanvoert. Want enige verdere cijfermatige onderbouwing uit de rest van zijn stellingen hoe hij op deze halvering komt geeft hij niet. Dezelfde schaaf die het kabinet hanteert. Dus blijft het een bom, weliswaar een 500ponder, maar toch. Wat mij betreft nog steeds een fragmentatiebom, die ook na jaren nog leed toebrengt door opblazen van benen en voeten, dus voor gehandicapte kunstinstellingen zal zorgen. Doordat instellingen en kunstenaars in de toekomst onverwacht op de restanten van die fragmentatiebom stappen die overal nog verborgen liggen. Het moet andersom: eerst de visie op hervorming, dan berekening wat het cijfermatig oplevert, dan de aangepaste hervorming en dan pas de bezuiniging.

PietPaaltjes
PietPaaltjes11 dec. 2010 - 13:39

U weet het zo goed. Waarom dan niet ingegrepen toen uw partij nog in de regering zat. Dat is slechts 4 jaar geleden.

Tr0ttr
Tr0ttr11 dec. 2010 - 13:39

De overheid is de hoeder van gemeenschappelijke waarden. Kunst en Cultuur zijn daar typische voorbeelden van. Net zoals de Natuur en het Milieu. Dit kabinet en zijn bondgenoten voeren op al die terreinen een afbraakbeleid. Zonder enige terughoudendheid, eerder met een satanisch genoegen. Dat is niet alleen een ramp voor deze sectoren, het ondermijnt ook het gezag van de Overheid. Het is schrijnend dat juist de partijen die tijdens de verkiezingen het hardst schreeuwden dat zij de geloofwaardigheid van de Politiek wilden herstellen, nu zo door de mand vallen. Natuurlijk, nieuwe politici stellen nieuwe prioriteiten en kiezen nieuwe richtingen. En voorwaar, er valt op deze terreinen veel te verbeteren. Maar zolang dat niet in een aansprekend perspectief is vertaald, is het opleggen van bezuinigingsdoelen niet meer dan een slag in de lucht. En in deze omvang welhaast een doodslag. De dichter schreef dat alles van waarde weerloos is. Het is een dure verantwoordelijkheid voor de politici om de weerloze waarden te verdedigen. Kom op, Boris, dat moet toch beter kunnen dan met een nauwelijks onderbouwde halvering van de bezuinigingen? Minder slecht beleid blijft gewoon slecht beleid. Waar is in deze donkere dagen het wenkend perspectief waaruit we weer wat hoop kunnen putten?

RobvanderHilst1
RobvanderHilst111 dec. 2010 - 13:39

Tegenover de -helaas- hollebollegijsvisie op kunst en cultuur van OCWstaatssecretaris Zijlstra (VVD) komt Tweede Kamerlid Boris van der Ham (D66) dus op de proppen met een visie op kunst en cultuur die er wél toe doet. Alleen...slim is het niet in álle opzichten. 1. Van der Hampleit voor een bezuiniging van (toch nog) 100 miljoen op de sector. Vanuit het 'gelijke monniken, gelijk kappen'-beginsel is dit sowieso al onverteerbaar. Zijn bezuinigingen, over de gehele linie van het kabinetsbeleid, in de orde van grootte van 5% aan de orde, dan nóg wordt in Van der Ham's visie de kunst en cultuursector onevenredig zwaar getroffen, met zo'n 10% dus. Kom nou! Hierbij komt nog eens dat de Nederlandse overheid tot nog toe slechts 0,6% van het bruto nationaal product aan kunst en cultuur besteedt terwijl de Unesco - waarbij Nederland is aangesloten - op 1% wijst. Minstens 1% van het bnp. 2. Het hervormen van kwaliteit dat Van der Ham bepleit klinkt eigenlijk best koddig: maar als hij mikt op het hervormen van kwaliteitsEISEN - door die opte waarderen - bij het beoordelen van aanvragen voor financiële overheidssteun vanuit de sector, dan heeft hij een punt. Alleen: Hoe Doe Je Dit (concreet)? Wat voor Randstedelingen, en al helemaal zij die uit het grachtengordelreservaat afkomstig zijn, nauwelijks valt voorte stellen, is dat het opengebroken Nederland nog steeds een culturele 'dialectensamenleving' is. Simpel geredeneerd: wat in het Amsterdamse Muziekgebouw aan het IJ top-of-the-bill is, behoeft dat in de Oosterpoort in Groningen absoluut niet te zijn. Lees Rik Zaal's in sommige opzichten onthutsende reisverslag 'Heel Nederland'. De lezer begrijpt dan meteen dat 'culturele diversiteit' het goedmakende en ook bezwerende motto is voor een samenleving die wel 'leeft' maar dat eigenlijk, in cultureel opzicht, te nauwernood 'samen' doet. Er zijn bijvoorbeeld maar bitter weinig algemene verbindende middelen en symbolen die dit kunnen bewerkstelligen. 'Oranje' is er een van, waarmee echter zowel het regerende vorstenhuis als het nationale voetbalelftal wordt aangeduid. 3. Er ziijn veel - te veel meent Van der Ham - kunstvakopleidingen. Wat betreft Nederlandse-taal-gebonden kunstuitingen (toneel etc.) zal dit zonder meer waar zijn. Veel uitstroom daar maar vervolgens weinig emplooi. Echter, Nederlands-sprekende afgestudeerden die niet aan de bak komen, vinden meestal wel hun weg in andere beroepen waarbij aangeleerde vakmatigheden wonderwel van pas kunnen komen. Iemand kan als acteur zijn opgeleid en desondanks/juist hierdoor buitengewoon geschikt blijken te zijn voor het Theater van de Politiek. Boris van der Ham zelf is hier een sprekend voorbeeld van. Voor conservatoria liggen de kaarten net even anders: leuk of niet-leuk, nuttig of onnuttig, maar meer dan 90% (!) van de studentenpopulatie aldaar is afkomstig uit het buitenland. Zo goed is het Nederlandse muziekvakonderwijs blijkbaar. Het relatieve nadeel hiervan is echter wel dat deze toekomstige beroepskunstenaars hier wel komen binnenvliegen, soms na het afstuderen blijven hangen in een zo blijkt marginaal en dus kwetsbaar beroepsbestaan, maar meestal na het afstuderen naar het geboorteland terugvliegen. Wat Hebben Wij Hieraan dus? kan dan ook als (legitieme?) vraag gelden. 4. Wie betaalt bepaalt, luidt een gezegde. En dit geldt natuurlijk ook voor al die fondsen die, namens de rijksoverheid, subsidiegeld verdelen. Aangezien bij het woord 'overheid' onmiddellijk 'ambtenarij' en al helemaal 'bureaucratie' hoort, behoeft het niet te verbazen dat deze fondsen een sterk bureaucratische inslag hebben. Met alle remmende gevolgen voor het Nieuwe en Vernieuwende in de kunsten aangezien al die brave fondsmensen daarmee niets hebben ook al zouden ze dit, strikt persoonlijk gezien, nog wíllen ook. Want ambtenaren, en alles wat daarop lijkt, háten ten diepste kunst en kunstenaars. Je kunt dat immers nooit echt 'meetbaar' krijgen laat staan maken, nooit in beleidnota's gieten. Vandaar. Oplossing: door deze zogenaamde onafhankelijke (overheids)fondsen -die zich overigens aan de directe controle van de volksvertegenwoordiging onttrekken vanwege hun zelfstandige status (het parlement wilde dit ooit) - op zowel institutioneel als operationeel niveau te doen fuseren met de particuliere sector, particuliere fondsen. Een nieuwe vorm van PPS, van publieke en private samenwerking dus. De kans dat die beruchte bureaucratische flauwekul bij die fondsen zich zou handhaven wordt hierdoor aanmerkelijk verkleind. Evenals door de rol van gezaghebbende intendanten hierin: een sterk pleidooi van Van der Ham. 5. Indien 'vergaderen' in dit soms zo exotische land (aldus schrijver Geert van Istendael) hét sociale pacificatiemiddel is - regulier kletsen tot de muggen (lees: tegenstellingen) dood van het plafond vallen - dan heeft dit in de kunst en cultuursector tot in de perfectie ontwikkeld. Wie de bemensing van al die culturele vergaderorganen in aanschouw neemt, die weet twee dingen zeker: Hier Heerst De Dood. En ook: wéér een behoorlijk aantal hogeropgeleiden zijn van de straat gehouden. De praktische uitwerking daarvan op concrete spelers in kunst en cultuur is echter, en niet-zelden, catastrofaal. Weer een punt voor Van der Ham. 6. Dat 'erfgoed' - inderdaad, met musea, de grootste kostenpost van de kunst en cultuurbudget - zich in feite alleen richt op 'objecten', is een eenzijdigheid die de kwestbaarheid van Nederlandse 'gebeurteniskunsten', ook/juist in internationaal opzicht, in het geheel niet oplost. Ik heb het hier over Nederlandse podiumkunsten, met name van historische origine zoals oud-Nederlands toneel, dans, opera en muziek, waarvan de 'documentaire basis' - libretti, choreografieën en composities - weliswaar beschermd worden door archivering, maar daarmee is dan ook wel alles gezegd. Dit tot onderdeel maken - speerpunt zelfs - van het beleidsterrein 'behoud cultureleerfgoed' is van vrij groot belang. Immers het beantwoorden van de altijd geldende en opduikende Vraag wie-wij-zijn? laat zich onder andere in culturele verschijningsvormen, de podiumkunsten hierin voorop, vanuit de verre tot en met de recente oudheid beantwoorden. Of minstens, erdoor inspireren. 7. Dat 'niemand' in 'Den Haag' eigenlijk (meer) raad weet met 'internationaal cultuurbeleid' - een aparte, officiële ambassadeurspost dienaangaande werd niet eens zo lang geleden opgeheven - is voor een land als het onze, dat vanaf de Romeinse tijd het in economisch opzicht altijd heeft moeten hebben en móet blijven hebben van alle buitenlanden van de wereld, een omissie van de eerste orde. De argumenten die Van der Ham voor een volwassen beleid dienaangaande geeft snijden hout, alleen een concrete oplossing draagt hij niet aan Kan een zelfstandige 'intendant internationaal cultureel betrekkingen' zowel voor het exporteren van Nederlandse cultuur, als voor het importeren van cultuur van elders (met name uit nieuwe lidstaten van de EU, waar wij nog steeds (te) weinig van kennen, en uit met name Afrika) hierin soelaas bieden? Ik denk het wel. 8. De roep van Van der Ham om het versterken van repertoire-ontwikkeling mist een belangrijke component, namelijk research, onderzoek. Wat zowel te maken heeft met de opleiding van toekomstige kunstenaars als bij kunstproducerenden. Dat hierin verbindingslijnen in het zicht komen met de wetenschappelijke wereld en met de wereld van de Nieuwe Media spreekt vanzelf. Wat het laatste betreft: ik denk hierbij specifiek aan de rol van de Games-industrie, die in Nederland een grote vlucht heeft genomen en die het niveau van sta-of-ik-schiet-spelletjes allang is ontstegen. Pleiten vóór versterking van kunst en cultuur, júist in een tijd van economische recessie, is niet alleen pleiten voor versterken van humane waarden en kracht - bitter noodzakelijk voor het opgaan als volk (wennen deze aanduiding?) naar herstel - maar is ook een economische 'must'. Daar waarvan bevordering van het vestigen van buitenlandse bedrijven en van het product-toerisme slechts twee in het oog lopende aspecten uit een waaier van vele zijn.

Sonia2
Sonia211 dec. 2010 - 13:39

Komt er nog eens een eind aan die hervormingen in de kunsten, vraag ik me af. "Natuurlijk, ook de cultuursector moet een bijdrage leveren aan de bezuinigingen." Maar dat doet het al zo lang. Eerst was er de stofkam. Toen kwam de efficiencykorting. Nog weer later de kaasschaaf. En nu is er de botte bijl. Stop er nou eens mee. Ik herinner me dat in Rotterdam 1 miljoen op de beeldende kunsten bezuinigd moest worden. In datzelfde jaar kwam er voor het Havenbedrijf 1 miljoen bij. Dat is de realiteit.

hansdetorenkraai
hansdetorenkraai11 dec. 2010 - 13:39

Wel jammer dat deze voorstellen van diverse kunstliefhebbers komen na dat er ingegrepen is door de overheid. De kunstwereld had beter eerder en duidelijker aan zelfreflectie moeten doen, dan zouden ze nu niet zo veel schade hebben. Denk dat er te veel subsidie's als een automatisme zijn aangenomen, en dat men heeft gedacht dat het subsidie beleid wel zou continueren.

dréoudman
dréoudman11 dec. 2010 - 13:39

Ik vertrouw het woord 'hervormen' niet; meestal betekent dat onbarmhartig bezuinigen!

Braller
Braller11 dec. 2010 - 13:39

Sinds Bolkestein voor het behoud, nee zelfs voor verhoging van de kunstsubsidies heeft gepleit weet ik het zeker: weg met dít subsidiestelsel. Want dat werkt net als de Hypotheek Rente Aftrek Regeling: ten gunste van de rijken. Die zitten op zwaar gesubsidieerde plaatsen van de opera te genieten terwijl de modale Nederlander het volle pond moet schuiven bij Joop's musicals. Dat klopt niet. Van de SP had ik ook meer verwacht dan meehuilen met de wolven in het bos. Een gemiste kans om een sociale visie op kunst en het genieten van kunst te presenteren.

1 Reactie
RobvanderHilst1
RobvanderHilst111 dec. 2010 - 13:39

Wie operaminnend én rijk is - en daar zijn er nogal wat van in deze zompen en venen - die neemt gewoon het vliegtuig voor een avondje Covent Garden in Londen, soupeert en slaapt vervolgens in een plaatselijk vijfsterrenhotel en vliegt de volgende dag welgemoed naar dezelfde zompen en venen terug. Ronkende auto mét chauffeur staat al te wachten bij de uitgang. Wie operaminnende middengroeper is - de enorme groepskurk waarop de economie van dit soms zo exotische land drijft - die kijkt even op de bankrekening of een avondje Stopera in Amsterdam, of een voorstelling van de Reisopera of Opera Zuid, er met zijn tweeën wel in zit. Goedkoop is een operakaartje immers niet. Nooit geweest trouwens. Zo ja, dan wordt de beer losgelaten en kan het Grote Genieten gaan beginnen. Kopje koffie in de pauze, borreltje wellicht na afloop en dan -hups- naar auto of trein en dan welgedaan thuis. Dus zonder auto's met chauffeur, businessclass-vliegreizen, vijfsterren happen en slapen en de Londense operascene als zegmaar culturele normaliteit. Met andere woorden: dankzij het gebenedijde subsidiestelsel van kunsten en cultuur zijn als vanouds en per definitie behoorlijke complexe en dúre maar weergaloos mooie operavoorstellingen bereikbaar voor niet-rijke Nederlanders. Want die vinden hun operagenot wel in Londen of Parij,s om van een avondje Scala in Milaan maar even te zwijgen. En u heeft daar moeite mee? Wordt maar gewoon miljonair en uw Probleem is in een klap opgelost. Joop van den Ende, een gelukkig zakenman en miljardair las ik laatst, kan het beamen.

Reinaert de Vos
Reinaert de Vos11 dec. 2010 - 13:39

Het blijft allemaal een beetje algemeen. Maar op zich een goede bijdrage. Een van de belangrijkste aspecten van de kunsten is huisvesting. De kosten van een atelier, oefenruimte, studio etc. zijn in Nederland relatief duur. In het buitenland bestaat vaak een groot aantal opties om goedkope ruimte te huren in oude fabriekspanden afgezien van het feit dat de onroerend goed prijzen in omringende landen vaak lager liggen. Het wordt tijd om al die leegstaande kantoorpanden te gaan gebruiken. Ze blijven vaak leegstaan omdat de eigenaren hopen dat er ooit weer torenhoge huren geincasseerd kunnen worden terwijl de realiteit is dat veel panden nooit meer verhuurd zullen worden.

1 Reactie
Sonia2
Sonia211 dec. 2010 - 13:39

Die verhuurorganisaties voor kunstenaars zijn er al in Nederland. 300 å 400 euro excl. voor een lokaaltje. Maar het punt is: welke kunstenaar kan dat nog ophoesten? Als er niet gekocht wordt hang je. En dan zijn er nog wat subsidies, maar na 35 jaar neemt die kans alleen maar af. Het grootste probleem is dat Nederlanders gewoon geen kunst kopen, in tegenstelling tot in het buitenland. Er zijn in Nederland ook maar 1 of 2 serieuze verzamelaars, en ik schat in 10 kunstenaars die puur van de verkoop kunnen leven.

RealisticusDutch
RealisticusDutch11 dec. 2010 - 13:39

tussen 2000 en 2010 is de subsidie op kunst vertienvoudigd! Bron: financieel dagblad. Er zijn voorstellingen in theater waar 50 tot 75 euro per kaartje bijgepast wordt door de overheid. Dit kan vast wel een tandje lager, vindt u niet. En inhoudelijk: kunst is een veel te ruim begrip, er vindt "kunst" plaats wat u niet aan uw kinderen durft te laten zien of te laten horen omdat alle fatsoens of omgangsnormen getart worden. Ik zou niet weten waarom dit in hemelsnaam gesubsidieerd moet worden.

1 Reactie
RealisticusDutch
RealisticusDutch11 dec. 2010 - 13:39

tikfout, ik bedoel verdubbeld, niet vertienvoudigd.