Slijmen bij Trump werkt niet en komt neer op ontkenningsgedrag

Voor zijn doen ging minister Van Weel heel erg te keer bij WNL op Zondag. Hij had het weliswaar niet zelf over chantage maar hij sloot zich wel aan bij premier Ulf Kristersson van Zweden. Die had de strafheffingen van Trump in het kader van Groenland onomwonden zo genoemd.

Tot nog toe hebben de Europese politici van hoog tot laag een strategie van slijmen toegepast om bij Donald Trump in de gunst te blijven. De secretaris-generaal van de NAVO ging hen daarbij voor. Als de president hen weer eens de mantel had uitgeveegd, spraken zij prijzende en verzoenende woorden. De echo´s daarvan vond het publiek terug in een aantal media. Trump was toch een kranige kerel die dingen voor elkaar kreeg.

Zijn nieuwste stunt – die zondagmiddag bekend werd – is het uitbouwen van de door hem zelf voorgezeten  internationale vredesraad voor Gaza tot een alternatieve Verenigde Naties. Zestig staatshoofden hebben al een uitnodiging gehad. Entree: minstens één miljard dollar.

Het lijmen, slijmen en verheerlijken getuigt volgens critici van een al te buigzame ruggengraat bij de meeste Europese politici. Is dit werkelijk zo? Of komt het door iets anders? Mark Rutte´s verkenningstochten in de spelonken van Trumps spijsverteringsstelsel worden wel aangeduid als een briljant antwoord op diens stijl van onderhandelen. Dat is een ongeloofwaardige theorie. Er ligt in ieder geval mede iets heel anders aan ten grondslag: een poging om het eigen wereldbeeld – decennia lang gekoesterd – heel te houden.

Tijdens zijn tv-optreden van zondagochtend keek minister Van Weel gepijnigd. Hij was niet woedend, hij leed. Hij voelde zich misbruikt. Hij had nog zo zijn best gedaan om bij de pestkop van de klas in het gevlei te blijven. Hij kreeg toch een geniepige trap. Dit alles kon je van zijn gezicht aflezen, al deed hij nog zoveel pogingen uitdrukkingsloos naar de camera te kijken.

De Europeanen aan de top van de buitenlandse dienst, de ministeries van Defensie en de strijdkrachten zijn bijna allemaal overtuigde Atlantici. Zij zijn door hun ouders en grootouders opgevoed met de gedachte dat de Amerikanen onze bevrijders waren. Daarna zetten ze met hun Marshall-hulp West-Europa weer op poten. Tenslotte namen ze  het initiatief tot de NAVO om ons te helpen bij ons verweer tegen het totalitaire communisme achter het IJzeren Gordijn. Het Atlantisch bondgenootschap was een levensverzekering. Het was een vaste, onwrikbare waarde in het leven. Atlanticus zijn wordt dan bijkans een onderdeel van je persoonlijkheid, van je identiteit.

En nu is de ontgoocheling gekomen. Het is allemaal niets waard gebleken. Een hoeksteen uit je denken is weggetrokken. Wat Trump flikt, voelt voor Atlantici aan als verraad.

Op een paar uitzonderingen na zoals Dick Berlijn of Mart de Kruif konden ze het  eigenlijk niet geloven. Steeds meer tegen beter weten in. De Atlantici stelden zich steeds maar verzoenend tegenover de narcistische Trump op. Ze probeerden in zijn onredelijke commentaren en voorstellen tóch redelijke elementen te ontdekken. Ze prezen de door de president zelf geroemde successen, ook al was dat allemaal grootspraak. Wat heeft het ingrijpen in Venezuela en Iran nu eigenlijk opgeleverd? Hoeveel dichter zijn de grote conflicten in het Midden-Oosten bij een oplossing gekomen? Wat is er meer tot stand gebracht dan enig mediageniek geweld?

Het antwoord op deze vragen is duidelijk: niets, tot vrijwel niets.

Het slijmen door de Europese prominenten was wellicht vooral bedoeld om de ontgoocheling op een afstand te houden. Het  is een vorm van zelfrechtvaardiging: ons fundament is niet verkruimeld maar ongeschokt. Op den duur luistert hij wel naar ons. Dat kán niet anders. Het valt immers niet mee te erkennen dat je wereldbeeld op een leugen berust.

Het is van belang dat Atlantici hun ontgoocheling snel verwerken. Wat dat betreft is het een verkeerd signaal dat juist de vijftienkoppige delegatie van de Bundeswehr een paar uur na de afkondiging van de Amerikaanse heffingen ijlings van Nuuk naar de Heimat terugvloog. Zaterdagavond had het Duitse ministerie van Defensie nog gezegd dat hun verblijfsduur vooralsnog onbekend was.

De Europese leiders moeten het aandurven Donald Trump net zo lang in de ogen te kijken tot hij degene is die oogleden neerslaat. Dat zijn ze aan de volkeren van Europa verplicht. Dat mogen de burgers van hen eisen.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandalig laag percentage krijgt van de opbrengsten die nieuwe ontginningen beloven.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: Dubai, voorbeeld of distopie?