Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Wat ons in een wurggreep houdt

Francisco van Jole over het verband tussen de energiecrisis en de debatcultuur in de Tweede Kamer
Joop

'Slechts' 41 culturele instellingen verdwenen door bezuinigingen

  •  
03-01-2014
  •  
leestijd 1 minuten
  •  
Flickr_JetBussemaker_HaagsUitburo_300
Verreweg de meeste culturele bedrijven overleven, maar wat maken ze nog?
De meeste kunstinstellingen houden het hoofd boven water, ook al krijgen ze tonnen minder subsidie. Dat blijkt uit een inventarisatie die minister Jet Bussemaker (Cultuur) donderdag naar de Eerste Kamer stuurde.
Trouw schrijft op basis van de inventarisatie dat de bezuiniging van 325 miljoen op de culturele sector heeft geleid tot het verdwijnen van 41 kunstinstellingen. Een veelvoud daarvan bleef bestaan.
De subsidie-kortingen van de vier grootste gemeenten en die van het Rijk leidden ertoe dat vorig jaar 275 culturele instellingen minder dan het jaar ervoor subsidie kregen. De gevreesde kaalslag lijkt te zijn uitgebleven. De meeste organisaties vonden hun weg naar andere subsidiepotjes. Een minderheid lukte het om op eigen kracht voort te gaan.
Toch zegt het enkele feit dat de instellingen nog bestaan niet zo veel, stelt Trouw; er zijn bijvoorbeeld theatergroepen die eerst vier nieuwe voorstellingen per jaar maakten, maar nu slechts hier en daar optreden met een reprise van een eerder succes. De meeste culturele organisaties steken veel tijd in zoeken naar subsidies. Wie onderzoekt hoeveel er gemaakt wordt, zou weleens meer kaalslag kunnen zien dan wie alleen het bestaan van instellingen onderzoekt. Hoeveel minder kunst er wordt gemaakt, vertelt Bussemaker niet.
Het einde van de bezuinigingen op lokaal en provinciaal niveau lijkt nog niet in zicht. Bussemaker belooft daarom dat ze de gevolgen van de bezuinigingen in de gaten blijft houden.
Foto-cc: Haags Uitburo

Meer over:

politiek, nieuws,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (15)

Barloef
Barloef3 jan. 2014 - 9:04

Prima. Inderdaad, velen zijn opgegaan in andere samenwerkingsverbanden, en gelukkig zijn eindelijk veel 'tussen-instellingen' verdwenen. Deze instellingen handelden eigenlijk enkel in kunstenaars, de verbindingen die ze brachten waren echter niet waardevol. (en hielden enkel geld weg bij de uiteindelijke kunstgroepen/instellingen). Daarnaast: Natuurlijk merk ik er zelf ook dingen van in de sector, maar nu komt er eerder een soort trots omhoog dat ze zichzelf kunnen redden, in plaats dat men subsidie ziet als een basisrecht. Ik vind grappig dat Joop hier de vraag overneemt van Trouw: 'Hoeveel' kunst er is gemaakt? Zelfs al zou er minder gemaakt zijn: Misschien kwaliteit over kwantiteit? Een graadmeter over de 'hoeveelheid' van kunst zegt niks over de invloed van de gesubsidieerde performances/tentoonstellingen/genootschappen. Dit maakt kunst ook zo lastig te verkopen aan het publiek. Behalve als het natuurlijk gaat om ons 'fantastische' Rijksmuseum en Stedelijk... Het artikel meld dat in ieder geval in de grote steden geld naar meer verschillende instellingen gaat. Dat is een mooie verbetering want de grote 'vier' waren behoorlijk vastgeroest. En inderdaad de voorbeelden voor minder kunst in het artikel: Die theatergroepen die eerder vier tentoonstellingen maakten. Misschien waren die vier ook niet zo goed. (En was het aantal eerder een gevolg van de subsidieaanvraag: Het opmaken van geld of voldoen aan de subsidie eis, niet omdat ze zo graag wilden of het vernieuwend was). En het opnieuw uitvoeren van een eerder succes: Er staat nergens bij hoe lang geleden het originele succes geboekt is, of hoe oud de toneelgroep is. Natuurlijk kan je met een aantal jaren een succes boeken, maar nu verwacht men direct een nieuwe succesformule binnen twee jaar? Naar sommige dingen is geen vraag, dat moeten de kunstinstellingen nu zelf ook inzien. En ik bedoel niet dat we allemaal moeten vervallen in vreselijke massaproducties (nog altijd knap!) als Soldaat van Oranje die bakken met geld binnenhalen, maar wel eens werk/tentoonstellingen/performances maken voor mensen BUITEN de sector of die proberen te bereiken. Sommige instellingen gaat daar nu erg goed mee om! Want bij bijna elk genootschap is het weer hetzelfde: Er zijn enkel mensen uit de sector zelf, elke keer weer. En moeten subsidies nou echt aan 'circlejerken' besteed worden?

JanB2
JanB23 jan. 2014 - 9:04

Een van de instellingen die het niet hebben gered is het Geldmuseum (een wat ordinair klinkende naam voor wat tot voor een jaar of 10 geleden het Koninklijk Munten en Penningenkabinet heette). Dit museum omvatte de grootste numismatische collectie van Nederland, een collectie die terugging tot de gouden eeuw en de collectie's van de Oranjes en die door koning willem I werd ondergebracht in een publieke instelling. Nergens binnen Nederland vind je een dergelijke collectie die nu echter niet meer toegankelijk voor het publiek. De vraag is wat er in de toekomst mee gaat gebeuren. Je kunt alleen maar hopen dat de neoliberaal geispireerde platvloerse hufters die dit land besturen de zaak niet op een gegeven moment gewoon verpatsen. Voor alle duidelijkheid: numismatische collectie's zijn van groot wetenschappelijk en kunsthistorisch belang. Munten geven vaak de eerste (en soms de enige) dateringsmogelijkheid van een archeologische context. Daarnaast vormen munten een kunstvorm die internationaal steeds meer als zodanig wordt gewaardeerd. Nederland gidsland doet op dit vlak echter ook al niet meer mee. Nederland vergaapt zich liever aan olympische sporters die gesponsord door de overheid op persoonlijke titel een (waarschijnlijk oerlelijke) medaille in de wacht hopen te slepen. Ik hoop dan ook op een stevige afknapper in Sochi met veel russische medailles en weinig tot geen nederlandse. Nederland verdiend niet beter.

hnspjotr
hnspjotr3 jan. 2014 - 9:04

voordat iedereen zijn buik leegt hier, zoals dagelijkse praktijk is hier op JOOP, is het misschien zinvol te bedenken of je cultuur waarde toekent. Doe je dat niet, en ik zie hierboven vele die niets zien in cultuur zonder verdienmodel, dan heb je gelijk, dan kan de gehele subsidie ingetrokken worden, en alle acteurs, makers, technici, kleedsters, producenten, PR medewerkers, horeca, opleidingen, alles opdoeken en een fatsoenlijke baan zoeken. Dan kunnen we de vele theaters die Nederland rijk is sluiten, er voetbalkantines van maken, en als iemand dan een keer een musical wil zien (want meer blijft niet over) dan rij je lekker met z'n allen naar Scheveningen. Nederland kan best zonder cultuur, we hebben zwarte piet toch? Maar als je, zoals sommigen, ervan overtuigd bent dat cultuur het volk dient te verheffen, deel dient te zijn van het publiek debat, nieuwe ideeën injecteert in de hoofden van het publiek, andere visies geeft op het alledaagse, broodnodige ontspanning biedt aan velen

wvdstraat
wvdstraat3 jan. 2014 - 9:04

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3360/musea-en-galerieen/article/detail/3571910/2014/01/04/Bezuiniging-is-doodsteek-Frans-Hals-Museum.dhtml

dino_radja
dino_radja3 jan. 2014 - 9:04

zolang er nog geld naar het leger gaat is het belachelijk om op cultuur te korten.

2 Reacties
hvwrd
hvwrd3 jan. 2014 - 9:04

zolang er nog geld naar cultuur gaat is het belachelijk om op ontwikkelingshulp te korten

Praapje
Praapje3 jan. 2014 - 9:04

In 1940 dacht men daar toch pertinent anders over, hoor.

[verwijderd]
[verwijderd]3 jan. 2014 - 9:04

[De meeste organisaties vonden hun weg naar andere subsidiepotjes. Een minderheid lukte het om op eigen kracht voort te gaan] maw er kunnen dus nog wel wat strenge subsidie eisen worden gesteld & meer bezuinigd worden !

1 Reactie
edgarmat
edgarmat3 jan. 2014 - 9:04

@Moertje, "maw er kunnen dus nog wel wat strenge subsidie eisen worden gesteld & meer bezuinigd worden !" m.a.w. Dus werken of sterven...

toshiba
toshiba3 jan. 2014 - 9:04

Maar liefst 25% van de instellingen is kopje onder of dermate uitgekleed dat er nauwelijks wat over is. Met als triest dieptepunt de uitverkoop van het unieke werk van het Tropeninstituut. Als dat geen kaalslag is, dan weet ik het ook niet meer.

1 Reactie
feitenchecker
feitenchecker3 jan. 2014 - 9:04

Dat zijn instellingen en groepen geweest waar (te) weinig vraag naar is. Misschien omdat ze minder getalenteerd zijn.

[verwijderd]
[verwijderd]3 jan. 2014 - 9:04

Zijn er nu ook 41 culturen verdwenen?

1 Reactie
JanB2
JanB23 jan. 2014 - 9:04

Nee slechts 1. De Nederlandse. Of dat komt door de bezuinigingen is overigens nog maar de vraag. Nederland begint zo'n beetje het meest cultuurloze land van Europa te worden.

hnspjotr
hnspjotr3 jan. 2014 - 9:04

Dan moet je je zorgen maken over de schade die is toegebracht. Natuurlijk, we komen er wel weer bovenop, en interessante samenwerkingen zijn ontstaan, en misschien kon het allemaal nog wel een beetje minder. Maar het is zinvol om dit onderscheid aan te brengen. Wat voor zin heeft het te discussiëren over cultuur als de een het als het grootste goed ziet, en de ander het als een club handjeophouders zonder fatsoenlijke baan. Dat zijn twee zo fundamenteel verschillende manieren om in het leven te staan, daar ga je op JOOP niet uitkomen. Dat kost generaties om recht te trekken. En we doen ons best, geloof me.

1 Reactie
JanB2
JanB23 jan. 2014 - 9:04

Het feit dat sommigen niets zien in cultuur is geen reden om van hogerhand die cultuur de nek om te draaien. Cultuur is vooruitgang. Alle grote ontwikkelingen in de geschiedenis van de mensheid hadden een culturele component. Soms was die cultuur een direct gevolg van de vooruitgang (met vlijt en kunde versierde heiligdommen om de goden gunstig te stemmen zodat de oogst zou slagen) maar niet zelden was de cultuur juist een directe aanjager van de vooruitgang. Cultuur biedt ruimte aan ideeën, reflectie en creativiteit. En dat is precies wat je nodig hebt om bijvoorbeeld tot wetenschappelijke inzichten te komen die ons vooruit helpen. Dat telegraaftokkie's dat niet inzien zij zo. Dat soort lieden brengt het in het overzicht van mensen die er historisch gezien toe doen immers niet eens tot een voetnoot. Hun mening is volstrekt irrelevant. Dat echter beleidsmakers nu ook de oorlog hebben verklaard aan alles wat buiten de belevingswereld van de gemiddelde telegraaflezer valt zou achteraf best wel eens de grote rem op de ontwikkeling van Nederland aan het begin van de 21e eeuw kunnen blijken. De tekenen zijn in ieder geval niet gunstig. Nederland kachelt internationaal hard achteruit. Onderwijs, economie en de samenleving als geheel zijn in verval. Het hufterdom regeert en het land begint steeds minder te lijken op de successtory die het vanaf 1945 tot 2000 is geweest.