Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Slachtoffers aanval Mavi Marmara: onwillige aanklager Strafhof móet onderzoeken

  •  
06-05-2019
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
800px-Mavi_Marmara_side

© cc-foto: Free Gaza Movement

Negen jaar na de dood van de actievoerders van Gaza Freedom Flotilla is er nog altijd geen gerechtigheid. Nabestaanden en slachtoffers verzochten deze week de rechtbank om sancties
Bij het horen van de woorden ‘Gaza’, ‘Palestijnen’, ‘blokkade’ en ‘IDF’, kreeg ik plots een brok in mijn keel. Mijn ogen begonnen te prikken. Dat had ik niet verwacht. Het deed me veel om die woorden uitgesproken te horen worden in het Internationaal Strafhof. Samen met de slachtoffers en nabestaanden luisterde ik met toenemende verbazing naar wat de aanklagers te zeggen hadden. Ze wrongen zich in de meest onmogelijke bochten om maar niet over te hoeven gaan tot een strafrechtelijk onderzoek.
Terug naar mei 2010. Commando’s van de Israëlische marine enteren de Gaza Freedom Flotilla , een internationale groep mensenrechtenverdedigers die met zes schepen onderweg zijn naar Gaza. Doel: aanmeren in de haven en zo de wurgende blokkade van de Gazastrook te breken.
Dodelijk geweld
 Op het moment van de aanval zijn de schepen nog in international wateren. Voor en tijdens en enteren van het grootste schip, de Mavi Marmara – varend onder de vlag van de Comoren – wordt gericht en dodelijk geweld tegen de opvarenden gebruikt. Verschillende mensen worden in hun hoofd en van achteren neergeschoten. Tien Turkse burgers worden gedood. Zo’n vijftig mensen raken gewond. Vele honderden opvarenden worden tijdens hun arrestatie en detentie onderworpen aan een onmenselijke en mensonterende behandeling. Sindsdien strijden de slachtoffers en nabestaanden voor gerechtigheid en erkenning.
Tevergeefs. De Turkse autoriteiten hebben een politieke overeenkomst gesloten met Israël, wat het voeren van een rechtszaak daar kansloos maakt. De Comoren heeft niet de middelen om een grootschalige vervolging in te stellen. Ook rechters en aanklagers in landen van andere slachtoffers, waaronder Duitsland, Zweden, België en de VS, lijken hun vingers er niet aan te willen branden.
Niet ernstig genoeg In mei 2013 verwijst de Comoren de zaak naar het Internationaal Strafhof in Den Haag. Een half jaar later besluit de openbaar aanklager dat ze geen strafrechtelijk onderzoek zal starten; de zaak zou niet ernstig genoeg zijn. Maar de Comoren, de advocaat van de slachtoffers en de toegewezen vertegenwoordiging van de slachtoffers laten het er niet bij zitten. Ze blijven het besluit van de aanklager aanvechten. In juli 2015 oordeelt het Internationaal Strafhof dat de aanklager vijf cruciale fouten heeft gemaakt in haar analyse van de zaak, dat ze de fouten moet herstellen en haar besluit moet heroverwegen. De aanklager blijft echter bij haar zaak. Hierover ging op 1 mei de hogerberoepzitting bij het Internationaal Strafhof.
Maar de feiten spreken voor zich:
– De aanklager heeft niet gekeken naar het bewijs voor een onderliggend plan van de marine om de Mavi Marmara aan te vallen, ‘Operation Sea Breeze’.
– Ook is forensisch bewijs genegeerd dat erop wijst dat de soldaten al vanuit de helikopters en omliggende schepen kogels afvuurden op de Mavi Marmara.
– Terwijl hooggeplaatsten uit het Israëlische leger en politiek uitgebreid hebben gesproken over hun aandeel in de besluitvorming rondom de aanval op de Flotilla, beweert de aanklager dat het te moeilijk zou zijn om de hoogst verantwoordelijken te onderzoeken.
– Er is geen onderzoek gedaan naar de impact van de aanval, noch op directe slachtoffers als op indirecte slachtoffers. In andere zaken deed de aanklager dit wel.
– De aanklager heeft een kunstmatig onderscheid gecreëerd tussen de arrestaties aan boord van de Flotilla en de mishandeling van de arrestanten en detentie. Ook iets wat ze in andere zaken niet deden.
– De illegaliteit van de blokkade van de Gazastrook is niet beoordeeld, laat staan meegewogen.
En dit zijn zijn nog maar een paar van de omissies en fouten, waarover de rechtbank de aanklager stevig aan de tand voelde. Ook de advocaat van de Comoren trok van leer: “U lijkt de rol van de verdediging [Israël] te vervullen, niet die van de aanklager”, zei hij. Dit is een zwaar en hoogst ongebruikelijk verwijt. De Comoren, de advocaat van de slachtoffers en de toegewezen vertegenwoordiging van de slachtoffers stellen dat de aanklager wellicht in ‘ contempt of court ’ is door het besluit van de rechtbank om te vervolgen weigeren uit te voeren. Ze verzoeken de rechtbank om sancties tegen de aanklager te overwegen.
In plaats van haar taak te vervullen, namelijk oordelen of er een ‘gerede grond’ bestaat voor strafrechtelijk onderzoek, richtte de aanklager zich op het afzwakken van de zaak en verontschuldigen van Israël. Soms was het alsof ik een vertegenwoordiger van het Israëlische leger hoorde praten: de aanklager spreekt over ‘ serious confrontations ’ aan boord van de Mavi Marmara; de slachtoffers zijn ‘ unfortunate victims ’.
De slachtoffers willen weten waarom dit zo onnodig lang, moet duren. Zij willen dat dit zeulen met de zaak nu afgelopen is en dat er gerechtigheid komt. De ouders van Furkan Dogan, met zijn 19 jaar het jongste slachtoffer van de aanval, zijn ook aanwezig bij de zitting. Ze lijken positief over de kansen van de zaak.
Op 2 september zal de Internationaal Strafhof haar oordeel vellen; moet de aanklager haar besluit herzien of niet? En, handelt de aanklager in ‘ contempt of court ’ door geen gehoord te geven aan het oordeel van 2015? Het kan alle kanten op.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (11)

JaapBo
JaapBo7 mei 2019 - 12:50

Wat een waardeloze aanklager. De aanklager moet zorgen dat het recht gebruikt wordt om de zwakke te beschermen, niet om de sterke te beschermen tegen het recht.

2 Reacties
johannn2
johannn27 mei 2019 - 15:32

Jaap, Geen waardeloze aanklager, maar een zwaar partijdige, gecorrumpeerde aanklager. Ze heeft zich voor goed ongeloofwaardig gemaakt. Het zou m.i. dan ook een wonder - of erger - zijn als ze haar positie mag behouden. Dat zal in hoge mate afhangen van de ernst van de veroordeling, die we van de rechters mogen verwachten. .

JaapBo
JaapBo7 mei 2019 - 16:53

@johann, Ik denk niet dat de aanklager uit zichzelf partijdig is. Ze staat onder druk van de VS, dat vorige maand haar visum introk, en van Israël. Maar juist in zo'n situatie moet ze de rug recht houden en opkomen voor zwakke partijen die op het Strafhof aangewezen zijn voor hun rechten.

Anoniempje5
Anoniempje57 mei 2019 - 5:42

Het zou Italië maar op ideeën brengen om hetzelfde te gaan handelen bij alle bootjes die hun kant opkomen. Gewoon alleen maar 'zelfverdediging' en/of 'noodweer'. Ook iets recents voor het strafhof lijkt me is: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/vn-rapport-leger-israel-schoot-onnodig-met-scherp-op-betogers-in-gaza~ba2e3961/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F We staan erbij en we kijken ernaar en herdenken zodat; Nooit meer! (in Nederland)

Jabuka
Jabuka6 mei 2019 - 20:02

Men zegt dat de boten in internationale wateren waren, maar dat zegt niets ze waren op weg de territoriale wateren binnen te varen. Niets wees er op dat ze daar buiten zouden blijven. Deze hele reis was een provocatie en uitlokking tot geweld. Dat men uit helikopters schoot is in militair opzicht niet zo vreemd. De Israelische soldaten van de IDF konden er op rekenen dat er geschoten zou worden vanaf de boten. Het zijn niet de IDF soldaten die ter verantwoording geroepen moeten worden, maar de provocateurs. Ook provocaties in oorlogsgebied en schijninvasies zijn volgens het internationaal recht verboden.

4 Reacties
De Vries3
De Vries36 mei 2019 - 20:56

Lees het artikel. Het gaat om de procedure voorafgaand aan een strafrechtelijk onderzoek. Dat hoort zuiver te gebeuren. Het lijkt erop dat het niet is gebeurd. - U praat voor de troepen uit. De blokkade van Gaza is volgens internationaal recht alles behalve legaal. Of vindt u het wel een lekker beleid daar? 1,8 miljoen mensen op 360km2 met een hek erom heen, blokkade op zee en een niet legale grens bewaken door direct dood te gaan executeren? Met dergelijke Israël goedpraat reacties speelt u de echte anti-semieten gewoon mee in de kaart en kunt u net zo goed bij het Hamas propaganda bureau gaat solliciteren.

OlavM
OlavM7 mei 2019 - 1:05

@ Jabuka: De Israëli's hadden volkenrechtelijk geen enkele legitieme basis om buiten te territoriale wateren aan te vallen. Bovendien is met scherp geschoten op vreedzame, onbewapende actievoerders, die militair niets konden uitrichten. Je kletst maar wat.

Tamer Aslantas
Tamer Aslantas7 mei 2019 - 8:52

@Jabuka Wat een lage commentaar is dit nou weer. Dus alleen maar omdat ze de intentie hadden om territorial wateren in te gaan geeft Israel het recht te schieten op mensen die onschuldig zijn en onbewapend? Niets wees erop dat ze wapens hadden. Het bereiken van land vanaf het binnengaan van de territorial water is niet iets van een paar minuten. De marine had tijd genoeg om ze te waarschuwen. Dit is internationaal wet. Misschien moet u zich eerst meer gaan verdiepen in dingen voordat u zulke achterlijke dingen post.

Paul250371
Paul2503717 mei 2019 - 11:32

Jabuka Zeker fijn dat je bloeddorst tijdelijk is gelest? Hopend op een "volgende provocatie" zodat er weer lekker verder gemoord kan worden en als bonus dat het allemaal onbestraft mag plaatsvinden.

OlavM
OlavM6 mei 2019 - 18:03

Inderdaad schandalig dat op de in het artikel geschetste manier, kennelijk op politiek-opportunistische gronden, geen recht wordt gedaan aan de slachtofefrs van deze volkenrechtelijk volkomen illegale moordaanslag op vreedzame actievoerders. Hopelijk zal het Internationaal Strafhof alsnog vervolging van de Israëlische autoriteiten afdwingen.

Klaas Punt
Klaas Punt6 mei 2019 - 17:52

Wat er ook gedaan wordt, mijn indruk dat dit Strafhof geen vuist kan maken zal niet verminderen vrees ik. Partijdig? Ik weet het niet. Ik laat mij graag overtuigen van het tegendeel.