Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Sjoemelende politici

  •  
01-08-2012
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
grafiek_Ariely
Wie is daar eigenlijk verantwoordelijk voor?
We beschuldigen onze politici vaak van een dubieuze moraal en halen onze neus er minachtend voor op. Of is dat juist hoe we ze het liefst hebben? Het blijkt dat het antwoord op die vraag afhangt van of we het eens zijn met wat zij willen bereiken.
Om dat uit te zoeken hebben Heather Mann en ik Amerikaanse stemmers een aantal vragen gesteld. We toonden de helft van de deelnemers een foto van Barack Obama met de volgende tekst erbij:
Politici doen soms dingen waar je ethisch gezien vraagtekens bij kan zetten, die in een grijs gebied vallen (bijvoorbeeld gunsten verlenen aan campagne-donoren, niet alle belangrijke informatie aan het publiek openbaren, stemmingen plannen als bepaalde politici er niet zijn etc.) 
Hoe acceptabel vind jij het dat Obama dit soort ethisch ‘grijze’ activiteiten ontplooit om verkozen te worden en om zijn agenda uit te voeren?
Na afloop vroegen we onze deelnemers op wie ze van plan waren te gaan stemmen, Obama of Romney. (mensen die het nog niet wisten of op een derde kandidaat zeiden te gaan stemmen hebben we uit onze resultaten weggelaten)
Wat we zagen is dat deelnemers die van plan waren Democratisch te gaan stemmen vonden dat Romney zich had te houden aan een hoge ethische standaard. Republikeinen vonden precies hetzelfde van Obama. Maar de deelnemers die werden gevraagd naar een uitspraak over de kandidaat van hun eigen politieke kleur –of dat nou Democratisch of Republikeins was- zeiden iets heel anders. Zij gaven aan dat ethisch ‘grijze’ activiteiten ongeveer drie keer zo acceptabel waren. Deze studie brengt in herinnering de eeuwenoude filosofische vraag: heiligt het doel de middelen? Afgaande op de resultaten lijkt het erop dat Amerikanen aan beide zijden van het politieke spectrum vinden van wel, in ieder geval tot op zekere hoogte. Zowel Democraten als Republikeinen zijn bereid schimmige tactieken te accepteren, mits die hun eigen idealen dichterbij brengen.
Politici bevinden zich in een lastig parket. Aan de ene kant wordt van hen verwacht dat ze er een hoge morele standaard op nahouden, terwijl aan de andere kant van hen wordt verwacht dat ze hun kiezers vertegenwoordigen. Als die kiezers er een dubbele moraal op nahouden en het gedrag van hun eigen kandidaat anders beoordelen dan dat van de rest, zal de algehele ethische norm naar alle waarschijnlijkheid verworden tot de laagste gemene deler.
Als politici de allerhoogste moraal loslaten, hebben zij daar dan als enige schuld aan? Aan wie dienen politici verantwoording af te leggen als dat niet aan hun kiezers is? Tot slot, als de ethische lat steeds lager wordt gelegd om partijbelangen te behartigen, wie is er dan verantwoordelijk voor om die lat weer omhoog te krijgen?
Dit stuk is overgenomen van de website van Dan Ariely. Van zijn hand verscheen onlangs het boek ‘The honest truth about dishonesty’.

Meer over:

politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (7)

rbakels
rbakels1 aug. 2012 - 7:29

Onder sjoemelen versta ik eigenlijk wat anders: ongerechtvaardigd *zakelijk* voordeel behalen. De oplossing voor politiek ethisch verwerpelijk gedrag is in de eerste plaats de politiek zelf: politici zagen in de VS graag met misselijkmakende filmpjes aan de stoelpoten van hun opponenten. Ze kunnen beter *feitelijke* misstanden aan de kaak stellen. Maar ja, als ze zo met modder gooien gelooft ook geen mens ze meer als ze terechte kritiek hebben. En verder moet er strenge wetgeving zijn bijv. voor partijgiften. Denk aan de PVV. In Duitsland hebben ze dat: daar zijn politici veroordeeld voor praktijken die elders normaal worden gevonden. Maar beter te streng dan te slap. Het mooiste zou zijn als politici niet meer zouden mogen liegen. Is de "vrijheid van meningsuiting" een vrijbrief om te liegen? Politici die in hun pak geloven menen dat "het debat" de oplossing is tegen onwaarheden, maar ze miskennen dat voor de ware demagoog de eerste klap een daalder waard is. Zodat veel mensen nu in de fantasiewereld leven van de PVV die GW ze als louche autoverkoper heeft aangepraat.

arieroos
arieroos1 aug. 2012 - 7:29

Heej, wel erg leuk om een stukje van Ariely hier te vinden ! Deze resultaten zijn niet zo verbazingwekkend voor iedereen die de politiek een beetje volgt.

Michiel Online
Michiel Online1 aug. 2012 - 7:29

Ik ga blanco stemmen: de megastallen bestaan nog steeds, weigerambtenaren mogen nog steeds, klimaatverandering wordt nog steeds niet geaccepteerd, laat staan serieus genomen, producenten van ongezond voedsel en leven worden nog steeds niet harder aangepakt om het gewenste effect te bereiken (genieten met mate), mensen worden nog steeds als varkens behandeld (varkens ook, maar dat even daar gelaten), en ga zo maar door. Allemaal dingen die we al lang hadden kunnen oplossen. Is geen wetenschap voor nodig, geen geld, het bedreigt ons bestaan niet, en niemand wordt er slechter van. Sterker nog, alleen maar beter. Alleen de wil ontbreekt. De wil om met minder een beter (en veel leuker, dat zal je zien) leven te leiden. En daarom stem ik blanco.

Thom Holterman
Thom Holterman1 aug. 2012 - 7:29

Sociaal milieu De Franse psychoanalyticus Lacan, maar er zijn vele anderen die een zelfde optiek behandelen, sprak over ‘intériorisation’ (verinnerlijking) van elementen uit het milieu waarin men verkeert, wat vervolgens maakt dat handelen daardoor wordt bepaald. Het milieu kent hier een beperkte ‘geometrie’. Vergroot men die ‘geometrie’, zoals in de opinie van Ariely aan de orde is, dan ziet men zelfde effecten. Zijn retorische slotvragen, zijn dan te keren. Politici menen dat ze de allerhoogste moraal kunnen loslaten, omdat degenen aan wie zij verantwoording moeten afleggen in een zelfde milieu van getordeerd normbesef leven als zij. En dat is niet van de laatste dertig, door het neoliberalisme bepaalde, jaren. Zo is het vraagstuk van ‘heiligt het doel de middelen?’ inderdaad, zoals Ariely aangeeft, een eeuwenoude filosofische vraag. In de tijd van de politieke uitwerking van het marxisme door Lenin en Trotsky heiligde het doel de middelen. Uit de libertaire hoek, ik denk ondermeer aan Clara Wichmann, werd daar in die tijd fel tegen geageerd. Wat er dus moet gebeuren is een zodanig milieu scheppen, dat er geappelleerd wordt aan elementen van een moraal die niet accepteert dat het doel de middelen heiligt. Dat kan niet worden opgelegd, daar moet men ingroeien. De oude libertair ingestelde socialisten hebben dat begrepen. Naar aanleiding van een oude studie van twee Franse juristen en economen (Gide en Rist), schreef ik een samenvatting van wat die socialisten daarover te melden hadden; zie: http://libertaireorde.wordpress.com/2012/07/31/politieke-economie-1-associationisme-solidarisme-anarchisme/

[verwijderd]
[verwijderd]1 aug. 2012 - 7:29

--- Dit bericht is verwijderd —

2 Reacties
Ineses
Ineses1 aug. 2012 - 7:29

Dat je vindt dat de PVV geen oplossingen biedt, daar ben ik het helemaal mee eens. Maar wat de SP betreft, kijk eens op hun site naar hun standpunten. Ze hebben wel degelijk oplossingen, alleen heel andere oplossingen dan rechts. Hun programma verschilt niet zoveel van dat van de PvdA, de grootste verschillen zijn op het gebied van Europa.

ThomasWagenaar
ThomasWagenaar1 aug. 2012 - 7:29

Daar gaan we weer. Vertel nou eens *waarom* het volgens jou fout is wat de SP doet, in plaats van maar door te zeveren over populisme en dergelijke. Hoe kun je toch elk topic aangrijpen om te zeggen: "de meeste partijen in Nederland zijn wel okay, behalve pvv en SP"? Het getuigt in elk geval niet van een onderbouwd en/of uitlegbaar standpunt.