Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Schaliegasadvies: wetenschappelijk ondeugdelijk

  •  
27-08-2013
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
De conclusie is dat de gebruikte literatuur geen adequate afspiegeling vormt van de beschikbare literatuur
Het schaliegasadvies van ingenieursbureaus Witteveen & Bos, Aracadis en Fugro is wetenschappelijk invalide. Het is dan ook niet geschikt als betrouwbare onderlegger voor een marsroute naar schaliegaswinning in Nederland.
Het rapport omvat een overzicht van de (vooral internationale) schaliegasliteratuur, een vertaalslag naar de Nederlandse situatie en een interpretatie van de risico’s die schaliegaswinning met zich meebrengt. Op alle drie aspecten van het rapport valt wetenschappelijk gezien het nodige af te dingen.
De gebruikte literatuur is onvolledig en zeer selectief. Eén van de belangrijkste en eerste Europese studies naar de milieu-effecten van schaliegas, van het Wuppertal Instituut, uit 2011 en in 2013 nader uitgewerkt, wordt in het geheel niet vermeld, laat staan gebruikt. Een recent onderzoek in het toonaangevende tijdschrift Science naar de schadelijke effecten van schaliegas op de regionale waterkwaliteit wordt helemaal niet genoemd. De wetenschappelijke literatuur over mogelijke milieu-effecten en die op de volksgezondheid wordt stelselmatig genegeerd. Daarentegen wordt bovenmatig vaak verwezen naar literatuur uit de gas- en olie-industrie zelf, zoals Shell en de NAM, naar Cuadrilla (n.b. tientallen keren!), naar TNO, etc. De geschatte verhouding tussen pro- en contra-schaliegas bronnen is ca.75% versus 25%, waarbij de pro-schaliegasbronnen geen wetenschappelijke bronnen zijn, maar vooral industriële bronnen. De conclusie is dan ook dat de gebruikte literatuur geen adequate afspiegeling vormt van de beschikbare literatuur.
Dan de vertaalslag naar de Nederlandse situatie: die is zeer gebrekkig. Als er schadelijke effecten zijn aangetoond in het buitenland, dan wordt steevast aangegeven dat dit niet voor Nederland hoeft te gelden. Illustratief is het voorbeeld van het vrijkomen van radioactief materiaal via het terugstromend afvalwater, wat in Duitsland en de Verenigde Staten is gemeten bij proefboringen. Hiervan wordt gezegd dat dit onderzoek niet representatief is voor Nederland. Bovendien kan de veiligheid ‘tot op zekere hoogte’ worden gewaarborgd, door het nemen van voorzorgsmaatregelen, passend bij de behandeling van mogelijk radioactief materiaal. Merkwaardig is echter dat als er geen internationale bronnen bekend zijn over mogelijke schadelijke effecten, dat dan wel wordt aangenomen dat dit voor Nederland in elk geval geen probleem vormt. Mooi voorbeeld is de bodemdaling door schaliegaswinning, waarover wordt gesteld dat dit niet waarschijnlijk is. Die kan wel optreden, afhankelijk van de drukval door schaliegaswinning en de specifieke geologische omstandigheden. Maar er zijn geen literatuurbronnen gevonden over bodemdaling door schaliegaswinning. Dus wordt er gesteld dat schaliegaswinning niet leidt tot bodemdaling, terwijl de kans bestaat dat dit wel het geval is, maar nog niet is opgetreden.
Een zwak punt is dat in het rapport nergens locatie-specifiek onderzoek wordt gebruikt, terwijl bij voortduring wordt gesteld dat dit wel noodzakelijk is. Zo wordt over de relatie tussen ‘fracking’ en aardbevingen gesteld dat dit elders op de wereld is aangetoond, maar dat meer gedetailleerd lokaal onderzoek nodig is om hier iets specifieks over te kunnen zeggen. Wel wordt met stelligheid beweerd dat de maximale kracht van een aardbeving in Nederland door schaliegaswinning 3.0 op de schaal van Richter is. In de bijlage wordt echter gesteld dat dit slechts een indicatie is, die sterk afhangt van de locatie-specifieke omstandigheden. Dit terwijl de grootst geregistreerde aardbeving ten gevolge van schaliegaswinning in Canada 3.8 was. Als klap op de vuurpijl wordt gesteld dat aardbevingen kunnen worden voorkomen door het vermijden van actieve breuken. Tsja, als het zo eenvoudig was….
En ten slot de achilleshiel van het rapport, de interpretatie van de onzekerheden en risico’s van schaliegaswinning. Opvallend is, dat aan het begrip ‘onzekerheid’ vrijwel geen aandacht wordt geschonken: het komt slechts 1 keer voor in het rapport (in relatie tot door schaliegaswinning geïnduceerde aardbevingen) en slechts enkele keren in de honderden pagina’s dikke bijlagen. Dit is methodologisch niet te verdedigen, omdat het hele schaliegasdebat draait om een inschatting van onzekerheden, in data, bronnen, effecten, etc. Op zijn minst zou onderscheid gemaakt moeten worden tussen reduceerbare en niet-reduceerbare onzekerheden. Wat betreft de risico-inschattingen, dat is het zwakste deel van de studie.
Wie accuraat leest ziet een duidelijk patroon. De risico’s worden stelselmatig gebagatelliseerd. Enerzijds door adjectieven te gebruiken als ‘onwaarschijnlijk, miniem, minimaal, nihil, zeer klein’. Waar in de achtergrondbijlages aanzienlijk meer nuances worden aangebracht, verdwijnen die consequent in het hoofdrapport. Ook worden telkens weer risico’s afgedekt door het voorstellen van mitigerende maatregelen. Het mooiste voorbeeld van hoe onwetenschappelijk met risico’s wordt omgegaan is de inschatting van risico’s van grondwatervervuiling. Dit risico is significant hoger dan bij conventionele aardgaswinning (door het ‘fracken’ en door het groot aantal benodigde putten). Essentieel is welke chemicaliën worden gebruikt bij het ‘fracken’, wat bij elke locatie en proefboring weer anders is. Dit kunnen toxische, corrosieve, carcinogene en radioactieve stoffen zijn, zoals benzeen, kwik, arseen en radon, die in het grond- en oppervlaktewater terecht kunnen komen. In het rapport wordt hier heel mistig over gedaan, met nogal versluierend taalgebruik, zo spreekt men consequent van ‘hulpstoffen’, zonder ook maar één keer de schadelijke chemicaliën zelf te benoemen. De risico’s op grondwatervervuiling zelf worden niet expliciet geclassificeerd laat staan gekwantificeerd. Illustratief is ook de formulering over het vermengen van chemicaliën met het drink-grondwater: “Er kan met een goede boorafsluiting geen vermenging plaatsvinden met het drink/grondwater, tenzij het technische proces niet onder controle is en de fracture doorloopt in de drinkwaterlagen.”
Vervolgens benoemt men twee oorzaken van mogelijke grondwatervervuiling: menselijke fouten en technische fouten. Menselijke fouten kunnen worden beperkt door goede training en adequaat toezicht, terwijl technische (operationele) fouten kunnen geminimaliseerd door goede monitoring en het volgen van de richtlijnen. En nu komt het: door het minimaliseren van menselijke fouten en technische fouten worden de risico’s op grondwaterverontreiniging ‘beheersbaar’. Op deze wijze, door menselijk en technisch falen weg te rationaliseren, is elk risico van welke activiteit dan ook, beheersbaar. Elke wetenschappelijke grondslag ontbreekt hier echter voor en daarmee wordt de bodem weggeslagen onder het rapport en onder de hoofdconclusie dat de ‘risico’s van schaliegaswinning beheersbaar zijn’. Dit is wetenschappelijk onjuist en invalide.

Meer over:

opinie, groen

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (19)

eeweew
eeweew27 aug. 2013 - 12:40

Waarom noemt men dat onderzoek?

LDAlblas
LDAlblas27 aug. 2013 - 12:40

Schaliegasadvies: wetenschappelijk ondeugdelijk CCS Barendrecht: technisch niet haalbaar "Road" project(CCS offshore): economisch niet haalbaar Wat is het volgende project, dat mislukt?

Thom Holterman
Thom Holterman27 aug. 2013 - 12:40

Een van de stellingen ten behoeve van het voorbereiden van een congres waaraan ik wellicht zou deelnemen, luidde: ‘Als er een eerste klas vernietiger bestaat, dan is het wel het kapitalisme met ondersteuning van de staat. Deze hebben kans gezien de aarde zonder enige twijfel al voor een deel onomkeerbaar te hebben vernietigd in hun drift naar macht en ten behoeve van financieel gewin’. Daarbij hoeft men alleen maar te denken aan oliewinning in deze wereld. Iedereen kan begrijpen dat dit een politiek statement is te noemen en niet een wetenschappelijk. Algemeen wordt er vanuit gegaan dat het winnen van olie zo rond 2050 op zijn eind loopt. Ik kan niet bewijzen dat het waar is, maar er wordt weldegelijk rekening meegehouden, zo leest men wel eens. Is die periode op te rekken? In het perspectief van die vraag moet de drift tot winnen van schaliegas worden gezien. Wie er voor is, zal naast politieke middelen ook gebruiken van wat dan wetenschappelijke advisering heet. Het schaliegasadvies dat dhr. Rotmans in zijn opinie analyseert, is kennelijk zo’n advies. In tegenstelling tot enkele andere mensen hieronder, vind ik het een leerzame analyse van wege zijn ontledende methode. Hier doet het er niet toe of dhr. Rotmans een linkse of rechtse ‘rakker’ genoemd kan worden. Waar het omdraait is dat men er uit kan leren hoe je naar, in dit geval, een advies kijkt (of een wetenschappelijke studie). Zo is het bijvoorbeeld nuttig om het verschil te beseffen tussen ‘gebruikte literatuur’ en ‘beschikbare literatuur’ en of er veel, wellicht bijna uitsluitend, verwezen wordt naar onderzoek en advies verricht door belanghebbenden zelf (oliemaatschappijen bijvoorbeeld), onder negatie van andere studies. Dat maakt de opinie interessant. Voor het overige, hoe vaak is niet opgemerkt dat er sprake is van ‘verwaarloosbare’ risico’s, juist waar het ging om het realiseren van zaken die grote risico’s met zich brengen: kerncentrales zijn met heel veel veiligheidsmaatregelen omgeven; gebeurt niets mee, tot die in Tsjernobyl ontploft, tot die in Fukushima ‘defect’ raakt; olieboringen, een kwestie van goede afsluiters, ja en dan gebeurt er wat in de Golf van Mexico met een afsluiter van de oliemaatschappij BP; wel eens van de vernietiging van een groot deel van het regenwoud van Ecuador door de oliemaatschappij Texaco gehoord? Gaswinning in Groningen; ben je mal dat er bodemverzakking zal plaats vinden. Enzovoort. Het gaat hier om ‘bewezen’ technieken die in gebruik zijn…en de vernietigende kracht van het kapitalisme!

JoopSchouten
JoopSchouten27 aug. 2013 - 12:40

Vissen VS dood door winning schaliegas.: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2664/Nieuws/article/detail/3500718/2013/08/29/Vissen-VS-dood-door-winning-schaliegas.dhtml

Jensbos
Jensbos27 aug. 2013 - 12:40

En via "Halliburton" zit "Big Oil" weer achter die proefboringen, neo-cons in actie, die willen echt fossiel koste wat kost uitverkopen! Moeten we niet willen.

[verwijderd]
[verwijderd]27 aug. 2013 - 12:40

zijn er voorbeelden van oppervlakte vervuiling en daarmee drinkwater vervuiling die specifiek terugtevoerenzijn op schaliegas boeringen ? Volgens mij heeft The Times pas geleden aangegeven dat tegenstanders met overdrijvingen cq leugens werken

2 Reacties
opgeheven
opgeheven27 aug. 2013 - 12:40

Ik weet niet of je de documentaire gasland weleens hebt gezien..... Zo niet, direct doen: http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2011-2012/gasland.html

SjoukeBoonstra
SjoukeBoonstra27 aug. 2013 - 12:40

== zijn er voorbeelden van oppervlakte vervuiling en daarmee drinkwater vervuiling die specifiek terugtevoerenzijn op schaliegas boeringen ? == " Pennsylvania In 2010, Pro Publica reported that states were largely unprepared for dealing with the sudden surge of fracking wastewater. It pointed to Pennsylvania, which was dumping hundreds of millions of gallons of fracking wastewater into streams across the state, according to state records. Pro Publica reported that "while the [Pennsylvania] state Department of Environmental Protection called for the fluids to be sent through municipal treatment plants, those facilities are largely unable to remove the salts and minerals, also known as Total Dissolved Solids (TDS), from the waste." In 2011, the New York Times reported that 116 of 179 Marcellus wells in Pennsylvania had high levels of radiation in wastewater samples, and that wastewater discharges into rivers and streams were untested for radiation. The Times concluded that "More than 1.3 billion gallons of wastewater was produced by Pennsylvania wells [from 2008 to 2011], far more than has been previously disclosed. Most of this water — enough to cover Manhattan in three inches — was sent to treatment plants not equipped to remove many of the toxic materials in drilling waste." Under federal law, testing for radioactivity in drinking water is required only at drinking-water plants, but federal and state regulators have given nearly all drinking-water intake facilities in Pennsylvania permission to test only once every six or nine years. In 2011, the EPA began testing drinking water in 61 locations in Dimock, Pennsylvania, for possible fracking-related contamination of the water supply, in response to 2009 reports of methane leakage into the water supply. On March 15, 2012, EPA released a statement saying that results from the first 11 homes sampled "did not show levels of contamination that could present a health concern," but that it will perform additional sampling at three homes currently receiving replacement water and two homes where arsenic was detected. In response, Water Defense and Gasland director Josh Fox went to Dimock for the test summaries and had them looked at by experts. The outside analysis found high levels of methane or chemicals in the water of all the families, Water Defense said. The water of four of the six families had methane levels in excess of Pennsylvania’s threshold for mitigation efforts. One of the reports “showed methane levels seven times” the state limit and nearly twice “the EPA’s less stringent standard,” according to ProPublica. The tests also showed that the methane was accompanied by the gas ethane, which the experts said indicated that the methane may have come from a deep underground reservoir that was drilled and not from surface sources. Among the other substances detected at low levels in Dimock’s water were a suite of chemicals known to come from some sort of hydrocarbon substance, such as diesel fuel or roofing tar. They include anthracene, fluoranthene, pyrene and benzo(a)pyrene – all substances described by a branch of the Centers for Disease Control and Prevention as cancer-causing even in very small amounts. Another host of chemicals detected by the water testing has not been evaluated by the federal government for the risks they might pose to human health. Texas In December 2010, the EPA determined that natural gas drilling by Range Resources near homes in Parker County, Texas caused or contributed to the contamination of at least two residential drinking water wells with "extremely high levels of methane," as well as benzene. The EPA ordered the company to step in immediately to stop the contamination, provide drinking water to the affected residents, and provide methane gas monitors to the homeowners. EPA also issued an imminent and substantial endangerment order under Section 1431 of the Safe Drinking Water Act. The EPA said it has data showing the presence of natural gas at the two wells, and ordered Range to investigate other nearby properties to determine if their drinking water is at risk. In a hearing called shortly thereafter, the Railroad Commission, which regulates oil and gas drilling in Texas, exonerated Range. One member of the commission called EPA's action "a frontal assault on domestic natural gas production." EPA pressed ahead in federal court, but before the trial court ruled, an element of the case went to the 5th U.S. Circuit Court of Appeals, based in New Orleans. In March 2012, the EPA withdrew its order requiring Range Resources to provide water for the two North Texas families. The agency joined with Range seeking dismissal of the case in the Court of Appeals, stating that its decision allowed the agency to shift the focus “away from litigation and toward a joint effort on the science and safety of energy extraction.” In a letter sent as part of the dismissal agreement, Range committed to testing 20 wells in Parker County four times in the next year. West Virginia Although Wyoming is often reported to be the first case of water pollution linked to fracking documented by the EPA, the Times reported in 2011 that "a 1987 report to Congress by the Environmental Protection Agency that deals with waste from the exploration, development and production of oil, natural gas and geothermal energy ... states that hydraulic fracturing, also called fracking, can cause groundwater contamination. It cites as an example a case in which hydraulic fracturing fluids contaminated a water well in West Virginia. The report also describes the difficulties that sealed court settlements created for investigators." The report concluded that hydraulic fracturing fluids or gel used by Kaiser Exploration and Mining Company contaminated a well roughly 600 feet away on the property of James Parsons in Jackson County, West Virginia. The report contradicts prior statements by the oil and gas industry that there had never been a documented case of contamination, helping the industry avoid federal regulations. Wyoming Reuters reported that "the U.S. Environmental Protection Agency found 14 "contaminants of concern" in 11 private wells in the central Wyoming farming community of Pavillion, an area with about 250 gas wells. In its 2011 report of the same study, the EPA said it identified numerous fracking chemicals in Pavillion's water: benzene was found at 50 times safe levels, along with other hazardous chemicals, methane, diesel fuel, and heavy metals - in both groundwater and deep wells. In June 2013, the EPA dropped plans to have outside experts review its draft report suggesting fracking played a role in groundwater pollution in Pavillion, and the agency no longer plans to write a final report on its research. Instead, the EPA said state officials would lead further investigation into pollution in the Pavillion area, including ways to make sure people there have clean drinking water. The state will issue a final report in late 2014." (wikipedia)

[verwijderd]
[verwijderd]27 aug. 2013 - 12:40

http://www.thegwpf.org/matt-ridley-shatter-myths-fracking/

2 Reacties
neeroeter
neeroeter27 aug. 2013 - 12:40

Ik zie geen argumenten in dat stukje, alleen beweringen van een website opgericht door een paar engelse klimaat-sceptici, waaronder Lord Lawson. Volledig onbetrouwbaar figuur, een conservatief van het zuiverste water . https://en.wikipedia.org/wiki/Nigel_Lawson Dat je dat hier aan durft te halen , wat een lachertje.

Quadruppel
Quadruppel27 aug. 2013 - 12:40

Oeps. http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2664/Nieuws/article/detail/3500718/2013/08/29/Vissen-VS-dood-door-winning-schaliegas.dhtml

neutralist
neutralist27 aug. 2013 - 12:40

Fout stukje voor een hoogleraar. De wetenschap heeft een mening gekregen. Het 'Stapel'syndroom. Je eigen waarheid zoeken. Wie kunnen we nog geloven?

3 Reacties
SjoukeBoonstra
SjoukeBoonstra27 aug. 2013 - 12:40

== De wetenschap heeft een mening gekregen. == Een mening hebben over de deugdelijkheid van een onderzoek is onder wetenschappers niet ongewoon. Daarom wordt een onderzoek vaak "peer reviewed" voordat het gepubliceerd wordt.

eeweew
eeweew27 aug. 2013 - 12:40

Ik zie anders geen enkele mening terug in dit stuk.

RvDugt
RvDugt27 aug. 2013 - 12:40

Dat is nu net waar dit stukje over gaat je eigen waarheid zoeken, dat is wat de onderzoekers van het rapport hebben gedaan. Hij laat zien waar het selectief/onvolledig gebruik van literatuur toe kan leiden.

[verwijderd]
[verwijderd]27 aug. 2013 - 12:40

het enige logische lijkt onafhankelijk onderzoek echter uit uw woorden (en om eerlijk te zijn ook uw functie) kan ik niet anders dan (onwetenschappelijk dat wel) concluderen dat uw agenda nogal bevooroordeeld is in plaats van een wetenschappelijk onderbouwd tegenargument valt u het onderzoek aan, waarbij ik niet anders kan dan dit soort opmerkingen "Merkwaardig is echter dat als er geen internationale bronnen bekend zijn over mogelijke schadelijke effecten, dat dan wel wordt aangenomen dat dit voor Nederland in elk geval geen probleem vormt"niet serieus te nemen, immers u gebruikt het ontbreken als argument terwijl het ontbreken juist betekend dat u ook geen argument heeft het enige wat kan helpen is onderzoek, onderzoek dat logischerwijs ook proefboringen moet omvatten

1 Reactie
Jansen & Jansen
Jansen & Jansen27 aug. 2013 - 12:40

[...valt u het onderzoek aan...] Dat nu, is een zeer belangrijk onderdeel van wetenschap.

omaoeverloos
omaoeverloos27 aug. 2013 - 12:40

Wat een prachtig gesteggel is dit weer, de vooringenomen rapporten vliegen door de lucht en een ieder haalt er zijn eigen waarheid uit. Feit blijft dat het de meesten geen barst kan schelen of de energie van onze verwarming of auto ten koste van veel vervuiling en leed gewonnen wordt in Nigeria of Rusland, maar dat men op de achterste benen staat wanneer we in ons eigen landje ook wat ongemak ondervinden. 'Ga maar in Wassenaar of Den Haag boren' lees ik zelfs. Mogen die nutteloze zwaaipalen in de voorheen prachtige Wieringermeer dan ook meteen even weggehaald worden?

1 Reactie
lembeck
lembeck27 aug. 2013 - 12:40

U kent de heer Rotmans dus?? U weet dat wat hij zegt wellicht onzin zou kunnen zijn? Wat goed van u dat u ons deelgenoot maakt. Want het klopt natuurlijk voor geen meter, wat u zegt. De heer Rotmans zegt geen dingen die hij niet kan waarmaken. Zover ken ik hem inmiddels wel en ik lees graag wat hij schrijft. Over het algemeen heeft hij gelijk. Soms is er twijfel. Die uit hij dan ook netjes. Dat u het oneens bent met hem, prima. Maar probeer eerst even uit te vinden wie deze man is? http://janrotmans.com.beneva.fr/?about=cv