Schaamteloos links

De verzorgingsstaat is een schaamteloos links meesterwerk. Compromisloos idealistisch. Het is een geniaal economisch systeem dat niet begon bij cijfers maar met hongerige magen en koude handen na de oorlog. Gebouwd uit liefde en solidariteit. Woorden die altijd in spreadsheets ontbreken omdat ze zich niet laten vangen in cellen of formules. Het zijn woorden die zich alleen laten voelen in een klaslokaal waar een kind leert lezen zonder dat er een factuur achteraan komt. Of in een ziekenhuisgang waar de geur van desinfectie vermengd is met opluchting omdat niemand vraagt of je het kunt betalen om verder te leven.

Onze verzorgingsstaat werd geboren uit puin. Letterlijk. Uit ingestorte steden, overstroomde polders en morele ravages. Hij werd bedacht door mensen die de ellende van dichtbij hadden gezien en besloten dat het zo niet verder kon. Visionairs met natte jassen, idealisten met hongerige buiken, mannen en vrouwen die in rokerige zaaltjes bij elkaar kwamen en hardop durfden te dromen van goedkope huizen en gratis onderwijs voor alle kinderen. Ze balde hun vuisten voor het stemrecht voor vrouwen. Ze kwamen in actie voor pauzes, vrije dagen en voor de bescherming tegen willekeur van bazen en machines.

Ze demonstreerden op pleinen. Ze zaten tegenover ministers en hielden vol. Ze werden uitgelachen, weggezet als naïef, als gevaarlijk zelfs. Families schudden soms het hoofd. Krantenkoppen schreeuwden dat dit nooit kon werken. En toch gebeurde het. Dankzij hen werd in Nederland een verzorgingsstaat geboren.

Tachtig jaar lang  hebben linkse idealisten vastgehouden aan simpele maar radicale overtuigingen dat mensen niet sterker worden door elkaar los te laten, maar juist bikkelhard en onverslaanbaar worden door elkaar goed vast te houden.

Omdat vooruitgang niet ontstaat door de gefortuneerden te prijzen, maar door de arbeiders en de afvallers niet af te schrijven. De rode rakkers, het cement tussen de losse stenen die de hoek van de samenleving bijeen zou houden. Ze duwden en trokken, ze zeurden en blokkeerden, ze stonden in de weg en ze gingen helemaal nergens heen. Pas toen ontstond iets bijzonders. Geen staat met parades, vaandels of trompetgeschal. Maar een verzorgingsstaat met vangnetten bij geboorte met kraamzorg met vaccinaties en kinderbijslag. Ze brulden en demonstreerden net zolang totdat het vrouwenkiesrecht er was.  

Links.
Lief links.
Zorgzaam links.

Woorden die worden gebruikt om te schelden en te beledigen. Alsof zorgzaamheid iets smerigs is en liefdevol omkijken naar elkaar gevaarlijk zou zijn. Maar het is niet meer dan een economisch systeem. Een systeem dat het ondenkbare durfde te normaliseren en ervoor kon zorgen dat een ambulance wegrijdt zonder eerst naar je polisnummer te vragen of te kijken of je wel genoeg hebt bijgedragen. Solidariteit is een links meesterwerk. Geboren uit socialisme, uit Samaritaanse zorg, uit woke en uit iets wat veel mensen liever niet hardop willen noemen: Uit liefde.

Vandaag is onze verzorgingsstaat tachtig jaar oud! We zouden moeten kruipen van dankbaarheid. Iedere vlag in Nederland zou moeten wapperen van trots of nederigheid. Ik doe het op deze manier. Een column voor iedereen die het lezen wil, maar vooral gericht aan de PdaA. Liefde en politiek verpakt in een politieke partij die er de afgelopen 80 jaar altijd voor iedereen is geweest. Voor de arbeiders, voor de hard- of niet werkenden. Voor de zieken of noodlottigen.

Lieve PvdA, dankjewel!

Voor de scholen en de gratis boeken, dankzij solidariteit.  Voor de gratis tandarts, de kosteloze huisarts en de immer toegankelijke ziekenhuisbezoekjes. Dankjewel voor alle vrije dagen, de ziektewet, mijn stemrecht en voor het blijven geloven. Voor de WMO, de uitkeringen, de schuldhulp, het sociale vangnet. Dankjewel voor het vasthouden en het overeind blijven.

Van harte gefeliciteerd met je tachtigste verjaardag en hopelijk nog vele jaren schaamteloos links!