Samenlevingsenergie onder Palestijnen

Op +972 was een interessante analyse te lezen waarom Palestijnen in Israël, zo’n 20% van het electoraat, massaal stemden. Het was niet zozeer hoop in de zin van optimisme over wat het alternatief voor Netanyahu zou brengen. Wat Palestijnen aangaat, heeft oppositieleider Eisenkot niet veel meer te bieden dan het “managen” van het “Palestijnse probleem.”

Het massaal stemmen was meer een vastberaden respons op de dreigementen vanuit Netanyahu’s kamp, Smotrich en Ben Gvir voorop, om Palestijnen het gevoel te ontnemen dat ze rechtens in hun eigen land wonen. Tijdens de verkiezingscampagne omlijstte Smotrich zijn plan van verjoodsing van Galilea (noorden van Israel) met de publieke slogan: “Ahmed heeft reden om bang te zijn.” Ben Gvir, die de afgelopen jaren als minister van “nationale veiligheid” bewust de misdaad en mafia in veel Palestijnse dorpen en steden heeft laten woekeren, is net zo openlijk over de noodzaak van een “vrijwillige transfer” van Palestijnen uit Israel als uit de West Bank en Gaza. En de Likoed met zijn vele influencers voedt het algehele anti-Arabische klimaat.

De mentaliteit van vastberadenheid met de rug tegen de muur en zonder hoge verwachtingen herken ik ook in de West Bank, waar de mensen natuurlijk niets te kiezen hadden, al was de uitkomst van de verkiezingen van belang voor de toekomst van de Palestijnen onder bezetting. De West Bank is een lappendeken, een totaal gefragmenteerd landschap, met checkpoints, nederzettingen, outposts, gesloten militaire zones en hoge muren of prikkeldraad. Hier heb je niet het idee dat je in een eigen land woont, en al helemaal niet gegeven de wetenschap dat een meerderheid in Israel je eenvoudig weg wilt hebben. “Het is onmogelijk om een Palestijn te vinden die niet praat over ontheemd te worden,” zei laatst een bewoner in het noorden van de West Bank.

Toch, tegelijk zie je de vastbeslotenheid in de ogen van de mensen die in hun huizen tegenover de settlers en hun outposts staan. Ze verschansen zich in hun huis, bouwen het om tot een burcht afgeschermd met metaal en prikkeldraad en gebruiken hun Amerikaans staatsburgerschap of media-banden met het buitenland om aandacht te vragen, bijna tegen beter weten in. In tientallen dorpen in de West Bank zijn er noodcomitees gevormd om elkaar te waarschuwen en gemeenschappen te verdedigen tegen fysieke aanvallen en provocaties van settlers beschermd door het leger. Met apps waarschuwt men elkaar van uur tot uur over wat er gaande is op de wegen en op het land.

Er is dus nog steeds onderlinge solidariteit en een besef wat normaal en abnormaal is, dat laatste is cruciaal. In twee wijken in Hebron zijn de afgelopen week volgens onderzoek van Al Jazeera bijna 5000 mensen uit hun huizen gezet als collectieve strafmaatregel na een aanslag tegen Israëlische militairen bij een checkpoint. Onder de loop van geweren verliet men van het ene op het andere moment het huis, in pyjama en indien men een paar minuten kreeg om cash en waardevolle spullen en papieren te vergaren. De inwoners wisten en weten niet wanneer en of ze naar hun huis terug kunnen. Een deel van een wijk is inmiddels met bulldozers neergehaald. Wat geen aandacht krijgt (omdat het als zo normaal wordt gevoeld) is hoe familieleden en buurtbewoners zich de benen uit hun lijf lopen om de ontheemden op te vangen en tijdelijk onderkomen en gastvrijheid te bieden. Ook daar zie je die vastbeslotenheid en solidariteit.

De olijvenoogst, die deze weken nog steeds doorgaat, is een traditioneel voorbeeld van hoe de samenleving op micro-niveau functioneert, met de dagenlange onderlinge samenwerking in een familie, maar ook breder, van buren en omgeving. Activisten en binnenkomende groepen en delegaties bieden hulp met het risico in elkaar geslagen te worden of uit het land te worden gezet.

Mary deed een paar dagen geleden mee in een demonstratie in Bethlehem van christenen en moslims tegen de aanslag op een kerk in Jordanie. Ze zag er een docent die ik wel ken, een Palestijn met een moslimse vader en, opvallend genoeg, joodse moeder, die solidariteit betuigde met de christenen in Palestina en Jordanie.

Er bestaat zoiets als samenlevingsenergie.