Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

China klaar om Oceanië in te lijven

Nieuwe overeenkomst betekent grote machtsuitbreiding in gebied
Joop

Roadtrip Bloedbroeders onderzoekt wond Armeense genocide

  •  
19-03-2015
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Een verbroederende rondreis door een Turks-Nederlandse journalist en Armeens-Nederlandse musical-ster waarbij ze de betrokkenheid van hun eigen families onderzoeken bij de genocide
Zondag 22 maart is de eerste aflevering te zien van de serie Bloedbroeders. In deze reeks afleveringen, gaan de Turks-Nederlandse journalist Sinan Can en de Armeens-Nederlandse musical-acteur Ara Halici op onderzoek uit naar hoe hun families honderd jaar geleden betrokken waren bij de Turkse massamoord op de Armeniërs. De prominente Turkse journalist Ece Temelkuran schrijft over de roadtrip van het duo Can en Halici.
Deep Mountain – Across the Armenian Turkish Divide, mijn boek over deze wond van honderd jaar oud, eindigt met een oproep. Nadat ik als ‘de Turk’ een reis langs de Armeense diaspora had ondernomen en hun verhalen had aangehoord, was het mijn wens dat een Armeniër een soortgelijke reis zou afleggen om de achtergrond van ‘de onderdrukker’ te leren kennen. Het idee was om een nieuwe communicatiemethode te creëren die voorbij ging aan de politiek en de terminologie die de weg naar verzoening lijken te blokkeren in plaats van te vergemakkelijken.
Ik was dan ook buitengewoon verheugd om Ara en Sinan in mijn tuin in Istanboel te ontmoeten, nadat zij besloten hadden om de wens te vervullen van mensen die geloven in een oplossing. Deze mannen probeerden een weg naar de waarheid te bouwen, onderwijl de confrontatie aangaand met hun tegenstrijdige rollen van ‘onderdrukte en onderdrukker’. Zij traden in de voetsporen van hun voorvaderen tijdens hun reis vanuit het moederland Anatolië naar de jonge Armeense staat. De meest uitdagende weg die zij moesten begaan was echter de weg tussen hen zelf. Daarnaast gebruikten zij hun gezonde verstand om de waarheid te ontdoen van alle clichés die er over dit onderwerp bestaan.
Zij ontdekten drie verschillende wegen die met elkaar verbonden waren. Op deze wegen ondervonden zij verschillende obstakels, zoals hun vijandige historische rollen, emoties en actuele politieke en sociale spanningen. Het zou echter geen avontuur zijn als er niet af en toe een hobbel in de weg zat!
De schijnbaar naïeve en vreedzame pogingen tot verzoening en dialoog kunnen verrassend genoeg rekenen op hevige reacties en boosheid uit verschillende hoeken. Deze wond, die stamt uit 1915, is een van die verschrikkelijke historische gebeurtenissen die de ene natie achterliet met een bloedende wond, en de ander met een  ernstige vorm van geheugenverlies. De afgelopen honderd jaar probeerde de onderdrukker op duizend-en-een manieren om te gaan met het schuldgevoel, behalve door een confrontatie aan te gaan met de realiteit en de pijn van de Armeniërs.
De Armeniërs, aan de andere kant, probeerden manieren te vinden om met hun wonden om te gaan die soms meer kwaad dan goed deden. Al met al hebben beide partijen al een lange tijd niet met elkaar gesproken, de politieke dialogen daargelaten. Dit is ook de reden waarom de onderneming van Ara en Sinan zo waardevol is. In mijn ogen hebben beide mannen de moed getoond om buiten de bestaande paden te treden en een nieuwe weg te vinden die niet altijd de makkelijkste is.
Ik heb diep respect voor hun geloof in de mensheid.
Bon voyage! ​
Bloedbroeders zie je vanaf 22 maart elke zondagavond om 20.15 uur op NPO 2.

Meer over:

opinie, wereld

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (18)

JanVrij
JanVrij19 mrt. 2015 - 16:31

Leestip: Taner Akcam, de Armeense Genocide

TruusBeek
TruusBeek19 mrt. 2015 - 16:31

Mr Qizilbash, do 19 maart 2015 23:30 in reactie op Zuoef vanKampen Reageer op Mr " Of de Armeense genocide waar is of niet: De huidige Turken hebben daar sowieso geen schuld aan. Schuld erkennen of vergiffenis vragen zal dus ook niet gebeuren." Tja u geeft nu zonder dat u het waarschijnlijk door heeft net HET punt aan

JoopSchouten2014
JoopSchouten201419 mrt. 2015 - 16:31

Ik heb het eerste deel gezien. Voortreffelijke docu. Veel diepgang. Sympathieke gasten.

BlowingBubbles
BlowingBubbles19 mrt. 2015 - 16:31

Wat een prachtige serie! De eerste twee delen achter elkaar gekeken. Erg benieuwd hoe het verder gaat. Tot nu toe leer ik er maar weer eens hoe risicovol het indelen van mensen in hokjes is. En hoe belangrijk verzoening en vergeving! En het accepteren van de absolute gelijkheid van mensen ongeacht ras, geslacht, levensovertuiging en seksuele geaardheid. Zonder te willen trappen naar moslims meen ik uit deze serie begrepen te hebben dat in het Ottomaanse rijk de Armenen niet gelijk behandeld werden en zelfs niet mochten getuigen voor rechtbanken. Dit leidde tot hun opstandigheid. Als de Ottomaanse bezetters ook zo eeuwen met de oorspronkelijke, Christelijke bewoners van de Balkan omgingen, dan is het fanatisme waarmee die de moslims van de Balkan verjaagden wel verklaard. Je ziet weleens filmpjes op Memri waaruit blijkt dat de gelijkheid van niet moslims nog steeds een issue is bij sommige moslims. Vandaag na de gruwelijke slachting door moslim extremisten waarbij gericht moslims werden vrijgelaten en Christenen afgeslacht beklijft toch ook weer dat gevoel dat enorm veel gewonnen zou kunnen worden als prominente moslims de gelijkheid van alle mensen zouden prediken.

parap
parap19 mrt. 2015 - 16:31

"100 jaar na de massamoord op 1 miljoen Armeniërs... zoekt de Vara naar de waarheid over dit beladen onderwerp." Zo, zo, dus de VARA gaat ons de waarheid vertellen, niet alle genocide wetenschappers die al decennialang onderzoek doen naar dit "beladen onderwerp." En even voor de duidelijkheid, massamoord op één miljoen mensen van dezelfde afkomst = genocide.

1 Reactie
Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

"massamoord op één miljoen mensen van dezelfde afkomst = genocide" Eerst moet je definiëren wat genocide is, daarna kun je pas discussiëren over of de Armeense genocide een genocide was. Volgens jouw definitie is er tijdens WO1 ook een genocide op Turken gepleegd. Ik snap niet hoe mensen zo snel oordelen over iets waar ze vrij weinig over weten. Vraag jezelf eerlijk af: Hoeveel weet ik eigenlijk over de Armeense genocide. De mensen die er veel over hebben gelezen kunnen als eindoordeel nog steeds vinden dat er sprake is van een genocide maar zij begrijpen ook dat het niet zo zwart/wit, goed/fout zit als bij de genocide op de Roma en de joden.

[verwijderd]
[verwijderd]19 mrt. 2015 - 16:31

De schaamte en schuldgevoel voor deze genocide zit bij de Turken erg diep. Het kan nog jaren duren voordat ze hun schuld erkennen en de Armenen om vergiffenis vragen voor de verschrikkingen uit die tijd.

1 Reactie
Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

Wat een onzin. De huidige Turken weten niet beter dan dat dit een valse beschuldiging is. Zij hebben van kinds af aan meegekregen dat de Armeense genocide niet waar is. Er is absoluut geen sprake van schaamte of schuldgevoel. Of de Armeense genocide waar is of niet: De huidige Turken hebben daar sowieso geen schuld aan. Schuld erkennen of vergiffenis vragen zal dus ook niet gebeuren.

Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

Ik zeg niet dat er geen sprake was van een genocide op de Armenen maar de manier waarop mensen in het westen hier hun oordeel over vellen zonder enige kennis, is stuitend. Eerst moet je definiëren wat genocide is: Als genocide een massamoord is op 1 etnische groepering (met een bepaald minimum aantal slachtoffers), dan zijn er in WO1 en de oorlogen daarna nog vele andere genocides gepleegd op verscheidene etnische groeperingen. De betekenis erodeert dan een beetje. Als genocide betekent dat er een intentie moet zijn om een etniciteit uit te roeien dan is de Armeense genocide geen genocide. Buiten een elite van 2000 verdachte Armeense intellectuelen zijn er in het westen van het Ottomaanse rijk (Istanbul) geen Armenen gedeporteerd of vermoord. Verscheidene van deze west-Armenen dienden tijdens WO1 in het Ottomaanse leger, vaak als officier. Deze officieren zijn later stuk voor stuk vermoord als zijnde verraders door Asala. Armenen uit het oosten zijn tijdens WO1 door de Ottomanen inderdaad vermoord, gedeporteerd en velen zijn tijdens de deportatie aan hun einde gekomen. Daar is genoeg bewijs van. Men vergelijkt Turkije vaak met Nazi Duitsland maar de verschillen zijn groot. In tegenstelling tot de Nazi's waren de Jong Turken juist opgericht door Joden, Grieken en Armenen die samen met de rest van de (islamitische) Ottomanen streefden naar een seculiere, moderne, multiculturele staat. Daar tegenover stonden nationalistische, separatistische groeperingen (Armenen en andere minderheden) die onafhankelijkheid nastreefden. De welgestelde Armenen uit Istanbul steunden de Jong Turken en de plattelands Armenen uit het Oosten steunden vooral separatistische groeperingen. De Ottomanen hadden tijdens de oorlog angst voor deze plattelands Armenen omdat zij als potentiële vijfde kolonne veel schade konden aanrichten vanachter de linies. Vandaar dat er werd besloten te deporteren. De Jong Turken hadden dus geen racistische doctrine zoals de Nazi’s die wel hadden. Ik ben van mening dat de moord op Armenen en de deportatie een gevolg is van de chaos en angst van de Ottomanen tijdens hongersnood en oorlog. “Beter zij (Armenen) nu dood, dan straks wij” mentaliteit van een Ottomaanse bevolking die al in aanraking gekomen was met de overlevende Turks-Tartaarse vluchtelingen van de Krim waar de Russen massaslachtingen hadden uitgevoerd. Oorlogsmisdaden is een betere term dan genocide vind ik dus.

2 Reacties
parap
parap19 mrt. 2015 - 16:31

"Als genocide betekent dat er een intentie moet zijn om een etniciteit uit te roeien dan is de Armeense genocide geen genocide. Buiten een elite van 2000 verdachte Armeense intellectuelen zijn er in het westen van het Ottomaanse rijk (Istanbul) geen Armenen gedeporteerd of vermoord. " Jij vs. genocide wetenschappers: 0 - 1 Niet alle Joden werden gedeporteerd uit heel Europa en sommige werden zelfs in leven gehouden. Dus geen Holocaust?

JanVG2
JanVG219 mrt. 2015 - 16:31

Voor de definitie van Genocide zie: Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide Voor een onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenissen in het Laat Ottomaanse rijk in relatie met deze definitie zie het memorandum van de International Center for Transitional Justice ("ICTJ"), on the basis of the Memorandum of Understanding ("MoU") entered into by The Turkish Armenian Reconciliation Commission ("TARC") on July 12, 2002. Het is allemaal op het internet te vinden. En nee, de onderzoeks commissie was niet `Armeens' ... Overigens werden ook andere christelijke minderheden actief vervolgd en verdreven. De schokgolven die gebeurtenissen duurden voort tot in de 20jaren.

Meta Foor
Meta Foor19 mrt. 2015 - 16:31

ik hoop dat de missie nu eens goed de genocide van Turkye en het continue goedpraten van de Turkese overheid internationaal aan de kaak stelt. Een overeenkomst met de 2e WO is evident. Ook op de Nederlandse scholen moet dat duidelijk gedoceerd worden, en voorgeschreven door de schoolraad als integraal leerprogramma. De vermoorde Armeniers mogen niet vergeten worden

1 Reactie
Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

“Een overeenkomst met de 2e WO is evident” Was de NSDAP mede opgericht door Joden? De Jong Turken/CUP was wel mede opgericht door Armeniërs (en Joden en Grieken). Kwam de NSDAP op voor de rechten van Joden? De Jong Turken kwamen met hervormingen (Tanzimat) waardoor Armenen meer rechten kregen. Pas tijdens de oorlog verslechterde de verstandhouding met de Armenen en zelfs dan slechts met die uit het oosten. Had Nazi Duitsland Joodse officieren en soldaten in haar leger? Door de Tanzimat van de JT’en mochten ook Armeniërs in het leger dienen en velen deden dat ook. Lieten de Nazi’s Joden in hun hoofdstad, waar hun leger het sterkst was, ongemoeid? De JT’en lieten wel de honderdduizenden Armenen in hun hoofdstad Istanbul en Izmir ongemoeid. Nazi Duitsland heeft onbetwistbaar orders gegeven om genocide te plegen, er zijn talloze documenten die dat bewijzen en Duitsland zelf ontkent het ook niet. Er zijn geen documenten die bewijzen dat er een vooropgezet plan was door de Ottomaanse overheid om de Armeense bevolking uit te roeien. Er is enkel bewijs dat er bevel is gegeven tot deportatie maar dat wordt dan ook niet ontkend door Turkije. Ik daag iedereen hier uit om links te geven naar documenten die bewijzen dat er vanuit de Ottomaanse overheid of door vertegenwoordigers van de staat opdracht is gegeven tot uitroeiing van de Armenen. Het zou best kunnen dat er wel opdracht tot genocide is gegeven maar het bewijs is dan destijds vernietigd. Zonder dat bewijs kun je echter niet onbetwist stellen dat er sprake is van genocide door de Ottomaanse overheid hoe hard je er ook in gelooft. Je kunt al helemaal niet eisen van Turkije dat er schuld erkend wordt zonder dat je bewijs hebt.

parap
parap19 mrt. 2015 - 16:31

Als de Armeniërs "in whole or in part" zijn uitgeroeid, voor welke reden dan ook (de Joden werden uitgeroeid omdat Hitler overtuigd was dat ze Duitsland over zouden nemen -- tot nu toe heeft er nooit een volkerenmoord plaatsgevonden zonder een "bedreiging" van de minderheid in kwestie), dan was er intentie om ze uit te roeien. Niet alleen dat: het is een belediging om te beweren dat genocide wetenschappers hun feiten en analyse uit de lucht halen, zonder documenten en artefacten (zoals massagraven). Niemand beweerd dat Armeniërs de enige slachtoffers van genocide waren aan de hand van de Jong Turken. Finally, geen enkel kind is vrijwillig door Armeniërs achtergelaten. Dit is een belediging van het diepste soort. Het verhaal op zo'n manier twisten dat je van de slachtoffers daders maakt en de schuld op de slachtoffers legt voor wat er met hen is gebeurd is het toppunt van genocide ontkenning!

2 Reacties
Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

“Tot nu toe heeft er nooit een volkerenmoord plaatsgevonden zonder een "bedreiging" van de minderheid in kwestie” Bedreiging tussen haakjes? Ontken je soms dat er Armeense separatistische groeperingen waren? De separatisten pleegden al aanslagen lang voordat WO1 uitbrak en vormden tijdens WO1 een reëel gevaar doordat zij collaboreerden met de Russen. Nogmaals, op zich begrijp ik de behoefte wel tot een eigen land omdat Armenen tot de Tanzimat hervormingen tweederangsburgers waren en zij van tijd tot tijd soms slachtoffer waren van geweld. Dat neemt echter niet weg dat de “bedreiging” wel degelijk reëel was. In de Balkan oorlogen van 1912-1913 streden Servische, Griekse en Bulgaarse separatisten voor onafhankelijkheid waarna de islamitische bevolking van de Balkan koelbloedig werd vermoord of verdreven uit het Europese continent. De overlevende vluchtelingen werden door de Ottomanen in het grensgebied met Rusland geplaatst als tegenwicht voor de plaatselijke (vaak pro-Russische, christelijke) Armeense bevolking. Joden vormden daarentegen geen enkel gevaar voor Duitsland. Niet in de verste verte. Tenzij je economisch succesvol zijn als gevaarlijk rekent. De Joodse “bedreiging” hoort daarom wel tussen haakjes. Ik zeg daarmee niet dat de Jong Turken gerechtvaardigd waren in het deporteren van de Armenen, maar met het gevaar dat de Armeense separatisten vormden en de angst van de moslimbevolking voor de separatisten en de Russen (versterkt door de verhalen van overlevenden van de Balkan en Crimea), moet wel rekening gehouden worden. Verder bevat jij duidelijk het concept van daderschap niet. Als iemand een persoon bewust doodsteekt, dan heeft de dader de intentie gehad tot moord. Uit het feit dat het slachtoffer meerdere malen is gestoken kun je vaststellen dat er een intentie was tot moord. Het was geen ongeluk. Als iemand echter stelt dat IK de dader opdracht heb gegeven tot de moord, bewijst alleen het feit dat er een intentie was tot moord niet automatisch dat IK die intentie had. Daarvoor moet er eerst bewijs zijn dat ik die opdracht heb gegeven. Als er grote aantallen Armenen zijn gedood (in whole or in part uitgeroeid?) bewijst dat dus niet per definitie dat de Jong Turkse regering daar de opdracht toe heeft gegeven en dus de intentie had tot uitroeiing van (een deel van) de Armenen.

Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

Je ageert tegen dingen die ik niet heb geschreven (ik schreef dat Armenen gedeporteerd of VERMOORD werden en [daarom] kinderen achterlieten, jij maakt daar vrijwillig achterlaten van). Zolang jij de argumenten die ik schrijf niet (goed) leest, is het niet mogelijk om productief te discussiëren. Verder is een legitieme discussie geen belediging, dus waarom heb je het steeds over belediging? Volgens jou zijn diegenen die erkenning van de Armeense genocide steunen wetenschappers, diegenen die vinden dat niet aan de VN definitie van genocide voldaan wordt (intentie) of zelfs maar twijfels uiten zijn echter geen wetenschappers. Met die denkwijze is er natuurlijk geen enkele wetenschapper die de genocide in twijfel trekt, omdat niet erkennen hen dan diskwalificeert als wetenschapper. Lekker makkelijk. Lees eerst het werk van Bernard Lewis, Guenter Lewy en Roderic Davison over de genocide, dan kan je pas een gebalanceerde mening over dit onderwerp vormen. Ik heb zelf namelijk ook het werk van Dadrian en Balakian gelezen. Ik zal Turkse historici niet noemen omdat ik weet dat men in het westen het werk van Turkse historici en onderzoekers niet eens in overweging neemt omdat ze allemaal partijdig zouden zijn (behalve als ze genocide-erkenning steunen) maar begrijp dan ook dat de Turkse bevolking de Armeense en westerse historici net zo goed wantrouwt. Dat wantrouwen is hen niet kwalijk te nemen na de lange geschiedenis van propaganda en leugens van het westen. Elke keer dat het westen militair intervenieerde in het Midden Oosten (of elders) ging dat gepaard met oorlogspropaganda en smoezen om te verbloemen dat het eigenlijk ging om economische of geopolitieke belangen. Dankzij moderne media komen we er gelukkig vaak achter dat we met propaganda te maken hebben, maar wie weet welke leugens en overdrijvingen wij in het verleden wel niet geaccepteerd hebben. De massamoorden op Armenen zijn volgens mij geen leugen, maar dat het gebruikt is als propaganda is zeker. http://en.wikipedia.org/wiki/Atrocity_propaganda http://en.wikipedia.org/wiki/Nayirah_%28testimony%29 http://en.wikipedia.org/wiki/Saddam_Hussein%27s_alleged_shredder http://en.wikipedia.org/wiki/2011_Libyan_rape_allegations

Romios
Romios19 mrt. 2015 - 16:31

Wat mij opvalt aan de reacties hier dat men over de periode tweede wereldoorlog schrijft terwijl dit de periode van de eerste wereldoorlog is. De situatie is anders. Niet te vergelijken. En waarom zou je Joden vervolging willen vergelijken, het is appels en peren Daarnaast kunnen we dit nog breder trekken. Koerden en Grieken zijn in de zelfde periode bejegend door de Turken. Dat ook ontkent wordt. Als je wil reageren reageer dan over deze zaak, deze periode zonder vergelijk.

1 Reactie
Qizilbash
Qizilbash19 mrt. 2015 - 16:31

“De situatie is anders. Niet te vergelijken.” Zou je dan wel hetzelfde woord voor beide gebeurtenissen moeten gebruiken? Er zijn immers ook aparte termen voor dood door schuld, doodslag, moord en moord met voorbedachten rade. De ene gebeurtenis is een massamoord met de vooropgezette intentie vanuit de Nazi overheid om systematisch een gehele bevolking met een bepaalde etniciteit (joden) zonder uitzonderingen uit te roeien. De slachtoffers vormden geen enkel gevaar voor de Duitse bevolking. Het besluit tot massamoord werd duidelijk genomen vanuit racistische overwegingen. De andere gebeurtenis is een massamoord op Armenen waarbij geen bewijs is te vinden van een vooropgezet plan vanuit de overheid. De massamoorden op Armenen zijn gepleegd door lokale meutes en milities en ook islamitische populaties zijn vermoord en verdreven door christelijke populaties in het westelijke deel van het Ottomaanse rijk. De Ottomaanse overheid heeft echter wel opdracht gegeven tot deportatie van de Armenen (en andere groepen) maar voor dat besluit zijn er zogezegd “verzachtende omstandigheden”. Het Ottomaanse rijk werd aangevallen op alle fronten. Zowel christelijke als islamitische Ottomaanse separatisten vochten aan de zijde van de vijand. De Armenen hadden ook separatisten onder hen en vormden een serieus veiligheidsrisico omdat zij zich bevonden achter het front met de Russische troepen (gedeeltelijk bestaand uit Russische Armenen). Eerder was de Ottomaanse bevolking in de Balkan al gruwelijk afgeslacht en verdreven door Servische, Griekse en Bulgaarse separatisten waardoor nu in het oosten (waar de overleven uit de Balkan geplaatst waren) de spanningen hoog opliepen en er een “beter zij dood dan wij” mentaliteit heerste. In het westen van het Ottomaanse rijk (Istanbul, Izmir) waar het rijk militair het sterkst was en de Armenen het kwetsbaarst, zijn er geen massamoorden gepleegd en is er ook niet gedeporteerd. De westelijke Armenen vormden geen gevaar voor de Ottomanen en dienden zelfs in het Ottomaanse leger. Bovenstaande factoren moeten meegewogen worden.