Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Apenpokken nu ook in Nederland opgedoken

RIVM verwacht snel meer gevallen van mysterieuze ziekte
Joop

Ritalin is geen wonderpil voor alle kwalen van het onderwijs

  •  
22-03-2016
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
8574916468_1d715bff60_b

© cc-foto: Ian Barbour

Ik begrijp wel dat je als school liever een leerling medicatie wilt laten slikken dan dat je een kostbare leerkracht maanden kwijt bent aan een burn-out, maar deze simpele koppeling deugt niet
Met stijgende verbazing keek ik afgelopen zondag naar de uitzending van het tv-programma De Monitor over ADHD. Even naar npo.nl is beslist aan te raden als je het gemist hebt. Op een niet-hijgerige manier werd geschetst hoe scholen het gebruik van Ritalin en aanverwante middelen (psychostimulantia) pushen bij de ouders van kinderen die als lastig worden ervaren. Waarbij lastig iets heel anders is dan ‘psychisch gestoord’…
Bemoeizorg Zonder professionele diagnostiek vooraf en met overduidelijk beperkt verstand van zaken over de lange termijneffecten van geneesmiddelen die serieuze bijwerkingen hebben en niet zelden meer kwaad dan goed doen werden ouders onder druk gezet. Ik kan er uit eigen ervaring over meepraten. Het is goed bedoelde bemoeizorg vanuit scholen waar men echt wel het beste met de leerlingen voorheeft, maar waar men niet meer weet hoe om te gaan met de steeds verder toegenomen prestatiedruk in onze samenleving. Ik begrijp wel dat je als school liever een leerling medicatie wilt laten slikken dan dat je een kostbare leerkracht maanden kwijt bent aan een burn-out, maar deze simpele koppeling deugt niet. Medicatie geven aan een leerling voorkomt geen burn-out bij een leerkracht, en een systeemprobleem (iedereen staat onder te grote druk) toeschrijven aan een veronderstelde stoornis van een individu is veel te kort door de bocht.
De klassen zijn te vol, de eisen die aan zowel scholen als leerlingen worden gesteld te hoog, en het ontbreekt aan een autoriteit die deze ontwikkelingen een halt weet toe te roepen. We overschatten onze rationele vermogens enorm en zijn gaan geloven dat CITO-scores iets zeggen over het maatschappelijke succes van onze kinderen op volwassen leeftijd. Zonder dat daar enig bewijs voor is. Sterker nog: de emotionele ontwikkeling tot evenwichtige volwassenen lijkt in de huidige samenleving bijzaak, in plaats van hoofddoel. We hebben allemaal een politiek correcte mening als het gaat over pesten, maar waar blijft de conclusie dat er andere vakken dan rekenen en taal vereist zijn als je kinderen wilt leren om goed met elkaar om te gaan?
Grillig Het ‘lastige’ gedrag dat sommige kinderen vertonen zou ook kunnen worden opgevat als een signaal dat er te veel van ze gevraagd wordt. Niet ieder druk jongetje is een patiënt met ADHD die aan de pillen moet. Zo zijn er kinderen die ‘moeilijk’ doen, omdat ze forse dyslexie hebben. Een ‘kwaal’ waar geen pil tegen helpt. De onderverdeling in ‘gezond’ en ‘ziek’ doet vaak geen recht aan een ontwikkelingsproces dat heel grillig kan verlopen, en sterk verschilt van kind tot kind.
We helpen leerlingen heel vaak niet door ze op medicatie in te stellen, en we helpen ook de scholen niet als ze langs deze weg communiceren dat ze overvraagd worden. De gezondheid van zowel leerlingen als leerkrachten moet niet in het geding komen door niet-realistische eisen die vanuit de samenleving aan beide groepen worden gesteld. De oplossing dient eerder vanuit de politiek te komen dan vanuit de farmaceutische industrie.

Meer over:

opinie, leven, onderwijs

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (25)

[verwijderd]
[verwijderd]23 mrt. 2016 - 8:15

--- Dit bericht is verwijderd —

2 Reacties
hminkema
hminkema23 mrt. 2016 - 13:05

Beste Dirk Jan, A. Het leerrecht houdt niet in dat een leerling recht heeft op inschrijving (of ingeschreven blijven) op elke willekeurige school van zijn keuze. Scholen mogen leerlingen weigeren in te schrijven, en ingeschreven leerlnigen van school sturen, als zij daartoe goede gronden kunnen aangeven. B. Uit de uitzending is mij niet gebleken dat scholen of leraren 'medicijnen voorschrijven', zoals jij beweert. Ik ben met je eens dat het scholen niet vrijstaat gebruik van een bepaald medicijn als voorwaarde te stellen voor deelname aan het onderwijs. Wel mag de school het tonen (of nalaten) van bepaald gedrag als voorwaarde stellen; en daarbij mag de school niet over een nacht ijs gaan. Het misverstand zit 'm er volgens mij in dat hier middel en doel worden verward. Het doel is dat de leerlingen zich binnen de grenzen van het toelaatbare gedragen. De school (lees: de leraar) kan & zal daartoe de nodige inspanningen plegen, binnen grenzen van wat redelijk is. Ook van ouders worden daartoe de nodige bijdragen (aansturing thuis) verlangd. Leveren deze middelen na verloop van tijd niet de vereiste bijstelling van het gedrag op, dan kunnen de wegen scheiden. In die situatie beland, blijken sommige scholen nog een laatste red'middel' te adviseren: medicijngebruik dat het gedrag moet reguleren. De hamvraag is dus: mogen scholen dat advies aan ouders geven? Let wel: in de situatie waarin er dus geen andere middelen meer voorhanden zijn, en waarin de leerling anders van school moet. Dat *lijkt* inderdaad op een chantage-situatie, maar ik vind het woord toch niet passend. Bij echte chantage wordt iemand gedwongen iets te doen wat hij/zij niet wil, omdat er anders 'straf' volgt. In deze situatie echter is sowieso de situatie al bereikt dat iemand tegen zijn zin van school af moet (omdat de reguliere middelen uitgeput zijn), en wordt een laatste redmiddel geadviseerd. C. Of een medicijn aangewezen is, en welk medicijn dan, dient te allen tijde door een medicus besloten of geadviseerd te worden. Ik kan me niet voorstellen dat de school daar anders over denkt. Blijkbaar heeft de uitzending sommige kijkers op dit punt een rare, en ik denk feitelijk onjuiste, indruk gewekt. Ik ben met je eens dat de school geen concrete medicijnen moet noemen of adviseren. Tot slot ben ik het pertinent met je oneens dat ernstige gevallen van onrust in de klas tot 'het probleem van de leerkracht' moet worden gereduceerd, en per definitie voortkomen uit een verondersteld 'gebrek aan professionaliteit'. Net zomin als misdragende voetballers in het veld te wijten zijn aan de scheidsrechter, of asociale, roekeloze automobilisten de schuld van tekortschietende politiesurveillance. Zoals scheidsrechters en agenten te zorgen hebben voor veiligheid door misdragers van de weg c.q. het veld af te halen, zo hebben leraren en scholen te zorgen voor een ordelijk en veilig klassenklimaat, ook al moeten ze daartoe zich ernstig misdragende of onhandelbare leerlingen uit de klas c.q. van de school halen. Ze hebben immers óók een grote verantwoordelijkheid naar de andere leerlingen, weggebruikers en voetballers toe. Ook met je absolutistische uitspraak dat een leraar met een of meer onhandelbare leerlingen 'dus niet met verschillende kinderen kan omgaan' ben ik het oneens. Aan ieders vermogen zijn grenzen, ook redelijke grenzen. Leraren dwingen over die grenzen heen te gaan, is vragen om moeilijkheden. Juist daarom is het huidige beleid van 'Passend Onderwijs', waarbij leerlingen met gedragsproblemen hup in reguliere klassen worden geplaatst en leraren domweg met de risico's worden opgezadeld, uitermate riskant. Je ogen sluiten voor de feitelijke gevolgen is dan niet de verstandigste weg.

hminkema
hminkema28 mrt. 2016 - 10:38

Beste Dirk Jan, ik betreur het dat je over de kern van mijn vorige bericht hebt heengelezen. Jij reageert met: "Je kunt medicijngebruik (ic Ritalin) niet als onderwijsvoorwaarde stellen bij kinderen die NIET met ADHD zijn gediagnosticeerd zijn". Had je mijn bericht goed gelezen, dan wist je dat ik op hetzelfde standpunt sta. En dat ik zei dat hanteerbaar gedrag in de klas WEL als onderwijsvoorwaarde te stellen is. Je schrijft: "Het ding was hier: als u uw kind geen Ritalin, of Domperidon (helemaal koekkoek) geeft, moet u maar een andere school zoeken. En zo’n eis is onrechtmatig, want defacto chantage en ongeoorloofde uitvoering van medische professie, om het even dik aan te zetten." Had je mijn vorige bericht goed gelezen, dan wist je dat ik deze mening deel, maar ook dat ik je hier een incorrecte voorstelling van zaken ten beste geeft. Dat ik daartegen mijn bezwaren uitte als zou het om een vorm van 'chantage' gaan, dan wel een inhoudelijke 'eis'. Ook had je dan mijn bezwaren opgemerkt tegen het noemen van medicijnnamen door scholen. Ik schreef dat naar mijn mening het de school niet om de Ritalin op zich gaat, maar om gedragsverbetering. Daar ga je in je reactie volledig aan voorbij. Je herhaalt slechts die eerdere mening van jou, waarop ik kritisch reageerde. Zo schiet het niet op. "Het ding is dat je als ouder klem wordt gezet door de basisschool op oneigenlijke gronden." Verwijdering van school op grond van ongewenst, niet-controleerbaar gedrag is niet oneigenlijk. Ook daar ga je weer aan voorbij. "Er wordt van een onderwijsprobleem (wellicht te volle klassen, te weinig individuele aandacht) een probleem voor de ouders gemaakt." Een kind moet met zijn gedrag niet het onderwijs voor de andere kinderen verpesten. Als school en ouders er samen niet in slagen wangedrag bij te sturen, moet een afscheid van het kind volgen. Jammer, maar helaas - zo liggen de feiten. Grote klassen zijn geen probleem voor de ouders, maar ons aller probleem - als we maar willen. Ook als jij verkiest de oorzaak van individueel wangedrag niet te zoeken bij kind of ouders, maar bij het onderwijs zelf met zijn grote klassen (waarin verreweg de meeste leerlingen geen wangedrag vertonen), dan nog gaat je vlieger niet op. Immers, we hebben een vrije schoolkeuze, en in ons 100% geprivatiseerde schoolbestel ben je zelf verantwoordelijk voor de keuze van de jouw favoriete school, met alle mitsen & maren die daarbij horen. Zo wilde Nederland dat kennelijk, en daarom heeft Nederland nu geen recht om te klagen bij 'de autoriteiten'. Het is een zaak tussen jou en de school. De PvdA wilde dat jij daar op nationaal niveau niets aan kunt doen - behalve praten met de schoolleider.

msj_meijerink
msj_meijerink23 mrt. 2016 - 7:02

Ik krijg steeds meer respect voor mijn juffen van de lagere school uit de jaren 60, die elk redelijk succesvol jaarlijks zo'n 42 kinderen wisten te leren rekenen en schrijven en ook nog enigszins op te voeden. Want in die klassen van de dorpsschool waren het echt niet allemaal bollebozen en 'qua manieren fraai gepolijste kindjes'.

2 Reacties
hminkema
hminkema28 mrt. 2016 - 10:50

O ja? Denk je dat die juffen uit de jaren zestig een vergelijkbare taak hadden als de juffen en meesters vandaag de dag, met hun 'mondige' leerlingen, vaak met een 'rugzakje', met hun zeer diverse multi-cultiklassen, waarin taalachterstanden en cultuurverschillen aan de orde van de dag zijn, waarin CITO-toetsen elk schooljaar de maat slaan, waarin ouders meer te wensen (en te zeuren) hebben dan ooit, en waarin naast taal & rekenen & wereldoriëntatie ook 'burgerschap', 'duurzaamheid', 'antidiscriminatie', 'gezond leven' en 'reflectieve vaardigheden' onderwezen moeten worden? Just mentioning.

hminkema
hminkema28 mrt. 2016 - 10:55

Ik vergat nog de van inspectiewege verplichte leerlingvolgsystemen, en de op individuele leerlingmaat gesneden persoonlijke ontwikkelingsplannen plus de groepsplannen, ter inzage voor de 'remedial teacher' dan wel de 'intern begeleider'.. Daar had de 'juf' uit de zestiger jaren nou nog nóóit van gehoord. Dus die zomaar zalig verklaren zou niet snel in mijn opkomen.

Minoes2
Minoes223 mrt. 2016 - 0:28

Een leerkracht kan natuurlijk nooit verordonneren dat een ouder ritalin moet geven aan een kind, op straffe van verwijdering van school, dat is van de gekke.

ronin37
ronin3722 mrt. 2016 - 19:06

Dag allemaal, dames en heren, bedankt voor de info m.b.t. het container-begrip ADHD. ADHD bestaat niet terwijl veel mensen er een mening over hebben. In 1998 verscheen het boek "Zit Stil ! Handleiding voor het opvoeden van overbeweeglijke kinderen " geschreven door Prof. Dr. Theo Compernolle. Hij was tevens gelieerd aan de belgische Vereniging ZitStil van ouders met kinderen die verondersteld ADHD hadden. Hij beschrijft de oorzaken en kenmerken van overbeweeglijkheid en geeft basisprincipes en tips voor het opvoeden. Het boek geeft antwoorden op vragen zoals: Wat zijn de oorzaken van overbweeglijkheid ? Hoe leer je zo'n kind iets aan of af ? Hoe belonen en straffen ? Hoe moet dat met school ? Hoe kan je broers en zussen erbij betrekken ? Hoe loopt dat later af met die kinderen ? Kunnen medicijnen helpen ? Als oorzaken ziet Prof. Compernolle het volgende. - Psychosociale oorzaken (60%): a, emoties ngststress, moeilijkheden thuis of op school, te hoog of te laag schoolniveau, verkeerde opvoedingsmethoden, verwend-zijn, mishandeling, ernstige gebeurtenissen zoals een overlijden, werkloosheid of ziekte in een gezin, en dergelijke. Kortom oorzaken die buiten het kind zelf liggen ! (mijn mening is dat deze kinderen geen onnodige medicatie moeten krijgen). - Erfelijke factoren, waardoor een kind een heel rustig of heel onrustig temperament heeft. - Hersenbeschadiging vroeger Minimal Brain Damage): als iets stuk is of ontbreekt in de hersenen. - Hersendysfunctie: als niets stuk is maar een onderdeel van de hersenen toch niet helemaal goed werkt. - Voedselallergie: het overgevoelig reageren op bepaalde produkten in het voedsel. - Combinatie van oorzaken. Waarom noemen de vele deskundigen de dingen niet gewoon bij hun naam en zien op basis van diagnostiek vakmanschap en farmaceutische expertise (indien aanwezig) dat medicatie in veel gevallen niets geneest ! Lijkt de ADHD-hype niet te veel op marketing ten koste van kwetsbare kinderen en onwetende ouders ? Volgens de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst dient de arts/voorschrijver van medicatie de patient of zijn ouders volledig te informeren over de werking van de medicatie maar de indruk bestaat dat dit niet gebeurt ! Zou de beroepsgroep misschien vanuit het ethisch bewustzijn tot een zelfreinigende actie moeten komen ?

Jan de Kort
Jan de Kort22 mrt. 2016 - 17:52

Ik ben het volledig met de analyse van dr. Bakker eens. De druk vanuit de maatschappij, welke in essentie het gevolg is van niets meer en niets minder dan politieke keuzes, is de veroorzaker van veel chronische stress van waaruit het hier besproken gedrag ontstaat, zowel van de leraren als van de leerlingen. Dus ook hier geldt, zoals we tegenwoordig veelvuldig zien, dat we ons alweer richten op de symptomen van een maatschappij die de weg kwijt is, in plaats van dat we de politieke keuzes op basis waarvan onze ziekmakende, hijgerige, alles moet beter en voor minder is geen plaats, maatschappij wordt ingericht.

hminkema
hminkema22 mrt. 2016 - 17:32

Eerlijk gezegd zie ik nergens een reactie die op de kern van het probleem ingaat. Wat als de leerling in de klas onduldbaar gedrag vertoont? En als correcties vanuit de school niet helpen? We hebben hier te maken met een situatie waarin het onderwijs van 29 andere leerlingen (en het werk van de leerkracht die verantwoordelijk is voor dat onderwijs) wordt verpest door het structureel ongecontroleerde gedrag van een, twee of drie leerlingen-met-een-uitdaging. Elke dag een of meer stoorzenders in de klas - kinderen die roepen, lopen, anderen afleiden, anderen intimideren, herrie maken, en daarbij oncorrigeerbaar zijn - dat is na verloop van tijd echt niet meer 'leuk' of 'een uitdaging' of 'een variatie'. Het gedrag is bovendien 'besmettelijk': in de verstoringen vinden ook andere leerlingen een uitlaatklep, wat de situatie verergert en op termijn onhoudbaar maakt - met alle gevolgen voor de verantwoordelijk docent. In welke situatie bevindt de school zich dan? Mag die deze leerling(en) een halt toeroepen? Of is de school te allen tijde verplicht de leerling(en) in de klas te houden, ongeacht de schade die ze het onderwijs toebrengt/toebrengen? Ook úw kind heeft belang bij een ordelijk verloop van de lessen en een gezond pedagogisch klimaat waarin niet constant over de aanwijzingen van de docent wordt heengewalst, en deze niet dagelijks op de proef wordt gesteld. Het staat voor mij buiten kijf dat zowel ouders als school elke ingeschreven leerling graag in de klas willen houden. Maar school mag daar een voorwaarde aan stellen: dat het gedrag te managen is voor de leerkracht. Als dat structureel niet zo blijkt te zijn, dan hoort een school de optie te hebben de leerling te verwijderen. Of dat betekent: naar een andere school, of: naar een vso-school, dat is vers twee. Uiteraard mag een school ouders nooit chanteren. Het is echter de vraag of hier wel van chantage sprake is, of van een advies. De optie blijkt te zijn 'uw kind blijft welkom indien zijn gedrag verandert, ook al is dat met behulp van effectieve medicatie'. Het spreekt voor zich dat de school daarbij de expertise van een deskundige (medisch specialist) noodzakelijk vindt; zelf kan de school niks voorschrijven, en de ouders ook niet. Het advies is een verzoek - geen bevel - aan de ouders dit bij de deskundige aanhangig te maken. De hamvragen zijn: 1. mag een school zo'n advies uitbrengen? 2. mag een school bij het niet opvolgen van het advies (in concreto: blijvend storend gedrag van het kind) het kind van school verwijderen? Bedenk dat het antwoord 'nee' op deze vragen gevolgen heeft voor het onderwijs aan de klasgenoten. Die gevolgen neemt u dan ook voor uw rekening.

2 Reacties
ronin37
ronin3722 mrt. 2016 - 21:22

Als de Wet het kind verplicht naar school te gaan noemen wij dat leerplicht en daar staat tegenover dat er ook een onderwijsplicht is anders zou de school geen onderwijs geven maar gewoon een bewaarplek zijn. Wie voor het beroep Leerkracht/Onderwijzer/Docent kiest moet niet alleen kennis en vaardigheden kunnen onderwijzen volgens de gangbare leerprincipes maar ook het houding en gedrag van de leerlingen kunnen beïnvloeden c.q. te managen. Kan de eehij/zij dit niet dan hebben zij kennelijk een verkeerd beroep gekozen en maken de kinderen niet beter in hun groei/ontwikkeling/functioneren. Het drogeren van kinderen omwwille van een pedagogisch comfort lijkt mij niet de aangewezen weg !

hminkema
hminkema22 mrt. 2016 - 23:17

@ronin37: U heeft het over een leerplicht (de plicht van ouders om hun kind deel te laten nemen aan erkend onderwijs). Prima. U leidt daar een 'onderwijsplicht' uit af, maar zegt niet waar die uit bestaat. Mijns inziens bestaat die uit de plicht van de overheid om onderwijs te verschaffen aan de leerling. Op geen enkele manier wordt de 'onderwijsplicht' ingevuld door een of andere plicht van een of andere school om leerling X les te geven. Zo'n invulling zou uit uw duim komen. Uw verwijzing naar 'de' school is daarom zinledig. Verder heeft u het over de taak of plicht van leraren om het gedrag van leerlingen te managen. Dat is juist. Maar die taak of plicht impliceert niet dat aan het gedrag van leerlingen geen eisen mogen worden gesteld, noch dat aan het niet-voldoen aan die eisen geen consequenties mogen worden gekoppeld. Simpel voorbeeld: een leerling die zijn klasgenoten stelselmatig terroriseert, mag van school worden verwijderd. Gelukkig maar. U mag dat niet op het conto van de leraar schrijven. Gelukkig maar. Kortom, op beide kritiekpunten die u uit, schiet uw argumentatie tekort. Daarom gaarne aanvulling.

Martin108
Martin10822 mrt. 2016 - 16:30

"We hebben allemaal een politiek correcte mening als het gaat over pesten, maar waar blijft de conclusie dat er andere vakken dan rekenen en taal vereist zijn als je kinderen wilt leren om goed met elkaar om te gaan?" Kern van het hele probleem. Als het geen geld oplevert is het niet meer de moeite waard. It takes a village to raise a kid.

JeSuisMark
JeSuisMark22 mrt. 2016 - 14:09

@Frank Lensen: “het neoliberalisme is in hoge mate ziekmakend” Dat immateriële zaken belangrijker zijn dan materiële zaken zou vanzelfsprekend moeten zijn. De menselijke vooruitgang die u zo mooi beschrijft (over uw type fouten heb ik heen gelezen en lengte ervan viel mij pas op toen ik klaar was),kan je mijns inziens slechts beperkt bewerkstelligen door empathie, solidariteit en liefde te prediken, informatie te verstrekken of zelfs gedragstraining te geven. Hoop prediken helpt bovendien slechts tijdelijk, indien deze onterecht was. Dit staat nog los van praktische situaties van mensen. Bijvoorbeeld mensen die hun huis gedwongen met een restschuld hebben moeten verkopen. (deze mensen benijd ik evenmin als onderwijzers vanwege de grote druk) Voor een duurzame samenleving is, als het gaat om medicatie voor geestelijke gezondheid (in het onderwijs), een onafhankelijke toezichthouder die sneller reageert op het voortschrijdend inzicht dat indicaties onterecht worden aangevraagd en/of vastgesteld en medicatie wordt voorgeschreven met ernstige risico’s en bijwerkingen. Evenals de logica van het liberale gedachtegoed onvoldoende is, is ook de empathie en solidariteit uit het gedachtegoed van het socialisme en christendom onvoldoende. Wilt u iedereen of alle mensen die anderen schade berokkenen uit eigen belang gedragstherapie gaan geven?

komputerhulp
komputerhulp22 mrt. 2016 - 13:09

Wat dacht u van het feit dat de feminisering in het onderwijs totaal is doorgeslagen? 87% van de leerkrachten in het primaire onderwijs is vrouw. Veel te veel vrouwen die totaal niet met het van nature drukke gedrag van jongens om kunnen gaan. Als het even te heftig wordt, dan lopen ze van de zenuwen al met de rode vlekken in hun nek. En daarom dwingen ze de ouders om de kinderen Ritalin te geven. De kinderen zitten als zombies in de klas, maar het is wel lekker rustig. Het is op het misdadige af. Misschien toch maar eens een Ritalin tribunaal oprichten.

3 Reacties
adriek
adriek22 mrt. 2016 - 13:55

Het merendeel van de docenten met burn-out zijn mannen.

Hell You
Hell You22 mrt. 2016 - 14:39

ja, het is de schuld van mama..die voor de klas staat als juf..zeker...natuurlijk...

komputerhulp
komputerhulp22 mrt. 2016 - 15:27

@AdrieK Hoezo merendeel van de mannen een burn out ? Met 13% mannen heb je het over 7% tegen 20% van de vrouwen.

Frank Lenssen2
Frank Lenssen222 mrt. 2016 - 12:26

Dat wat Bram Bakker schrijft, zou niet geschreven behoeven te worden, omdat het vanzelfsprekend zou moeten zijn. Dat is het helaas niet meer. Worden er onredelijke eisen gesteld aan leraren en leerlingen? En door wie? Ik weet niet of de samenleving onrealistische eisen stelt aan deze groepen. Tenminste: ze worden volgens mij niet overvraagd als het op opname, synthese en presentatie van kennis gaat. De tendens naar meer opzoeken en minder paraat hebben vind ik bedenkelijk; maar deze leidt niet tot een te hoge belasting. Wel zijn er sociale 'eisen', vaak zelf opgelegd, door 'peer group pressure'. Hoe je eruitziet, hoeveel je electronisch communiceert, hoe je op sociale netwerken overkomt, of je de nieuwste smartphone hebt, al die factoren eisen energie, en leveren spanning, en vooral: nerveuze prikkels op. Onzekerheid, en jezelf steeds in gedachten examineren over al deze dingen, die zaken zijn heel belastend. En die dingen waren er nog niet zo lang geleden niet, en uiterlijk was toen minder belangrijk. Kinderen lijden aan overprikkeling, kijken te veel door de ogen van anderen naar zichzelf (een denkbeeldig publiek, zo een als bij The Voice Of Holland), zijn daardoor nerveus, hebben misschien een chronisch gebrek aan zelfwaardering, gaan als compensatie aan grootspraak doen, en raken ook verslaafd aan hebbedingetjes, misschien is er al koopzucht. Onderwijzers hebben minder natuurlijke autoriteit dan vroeger, geloof ik. Dat is voor hen dan weer belastend. Een vermaning alleen is niet genoeg, ze wordt in twijfel getrokken, er wordt over gediscussiëerd. Dat is niet goed en vreet tijd en energie, op de duur. Achter veel kinderen staan al te oplettende ouders, die wat té nadrukkelijk het allerbeste voor hun kinderen willen; ze zijn snel geïrriteerd of boos op leerkrachten, omdat die de hoogbegaafdheid van hun kroost niet lijken op te merken. (Doet me denken aan dit: lang geleden, op de studentenflat, had ik een buurman wiens moeder lerares was. Die jongen merkte op dat het een nieuwe trend aan het worden was: zijn moeder werd wekelijks wel enkele keren door heel verontwaardigde ouders opgebeld, omdat zij de zeer uitzonderlijke talenten van hun kind niet op waarde schatte - dat kind was toch hoogbegaafd, iedereen moest dat toch zien?) Al die korte lontjes, al die gevoelde noodzaak om uit te blinken in alles, om zelf de ster van het veld te zijn, al die overprikkeling, ja al dat... ...al dat álles, dat veels te veel van álles, dat is op meerdere manieren symptomatisch voor een overspannen en heel hebzuchtige maatschappij. (Onlangs las ik een boek over therapieën bij autisme. De auteur verklaarde de toename van het aantal diagnoses van Autism Spectrum Conditions onder andere doordat jonge mensen niet meer zo goed konden voldoen aan al de eisen die de moderne, steeds snellere maatschappij aan hen stelt. Ik dacht: ik zou dit zo niet opgeschreven hebben. Gáát onze maatschappij (dit woord alleen al spreekt boekdelen) eigenlijk wel zo snel? En indien ja, waarheen gaat ze dan? Er is technische vooruitgang. Persoonlijk bewijfel ik of dat ook geld voor de menselijke vooruitgang. Ja, er wordt erg veel geleuterd over onze individuele vrijheden, en over de vermeende tegenstanders daarvan in de hele wereld. Alsof wij hier in het Westen de ideale samenleving al waargemaakt hebben. Dat is niet zo. Er is armoede, bijzonder veel stress, er zijn voedselbanken, er is werkloosheid, en we zijn het op veel gebieden van het leven erg oneens met elkaar over wat onze normen en waarden eigenlijk zijn. Daar helpen smartphone en internet en de 3D-printer niets bij, soms denk ik dat die alleen de begrips- en spraakverwarring groter maken. Onze vooruitgang is louter materialistisch en beperkt zich tot een relatief klein deel van de bevolking. De prijs die we daarvoor betalen is heel hoog. Want de razende, overprikkelende, en van chronische stress doortrokken Westerse maatschappij is in hoge mate ziekmakend. Gevolgen: depressie, toename van diagnoses van ADHD, Autism Spectrum Conditions, depressie, angststoornissen, fobieën, obesitas, verslavingsziekten, Body Dysmorphic Disorder (je haat je eigen lichaam omdat het niet perfect is), anorexia, en andere 'Westerse ziekten' (de term is niet van mij; hij is inmiddels standaard geworden in menige wetenschappelijke kring. Ik persoonlijk aanvaard die 'steeds snellere en steeds hogere eisen stellende maatschappij' trouwens niet als ware ze een natuurverschijnsel, waaraan we ons moeten aanpassen. We maken die maatschappij zelf. Net als het type economie waarin we leven. Mijn stelling: het late kapitalisme, ofwel neoliberalisme, is in hoge mate ziekmakend. En het kan anders, zonder dat we dan tot een totalitaire maatschappij veroordeeld zijn. Vanochtend las ik in de VK dat er veel mensen zijn die 5 jaar of langer flexwerker zijn. Ja, dat dat niet zo heel gezond is voor het bouwen aan een stabiel bestaan, dat weet een kind nog wel.) Het gebruik van Ritalin en Concerta (ordinaire speed) voor wat drukke leerlingen, dat is nu juist dat aanpassen aan een ziekmakende maatschappij, die ik hier aan de kaak stel voor wat ze is. Een lapmiddel. Gezonde mensen worden hypernerveus van Ritalin (dan weet je wat voor rotzooi je in huis haalt); Amerikaanse studenten gebruiken het clandestien om nachtenlang door te kunnen leren. Lapmiddelen voor vermijdbare problemen. Het verhaal van Bram Bakker is een adequate weergave van een probleem van de moderniteit überhaupt: de Verlichte mens die zichzelf als een machine is gaan beschouwen; eentje die je desgewenst op kan voeren, net als een bromfietsmotor, om harder te gaan lopen. Of zo men wil: een computer. Woorden als 'gemoedsrust, contemplatie, reflectie, en ook: 'ziel', die zijn zo ongeveer in onbruik geraakt, tenzij men op een dure cursus gaat om op een of andere wijze te 'onthaasten', 'naar binnen te kijken', te 'gronden', in CDA-terminologie: te 'herbronnen'. (O jee, weer veels te veel geschreven; als ik eenmaal een stokpaardje berijd, dan krijg ik dat.)

5 Reacties
Frank Lenssen2
Frank Lenssen222 mrt. 2016 - 12:28

(...en door dat snelle intikken maakte ik wat tikfoutjes en vergat hier en daar een woordje; het wachten is op de editor-functie... meneer de redacteur?...)

adriek
adriek22 mrt. 2016 - 14:03

@Frank die redacteur ben je voorlopig nog zelf: het kan helemaal geen kwaad om je eigen tekst nog even rustig door te lezen vóór je op de [OK] knop duwt. Dat je dat blijkbaar niet (altijd) doet geeft aan dat ook jij onder invloed van de klik-klak-klaar-en-doorgaan maatschappij staat. :)

Hell You
Hell You22 mrt. 2016 - 14:47

lieverd , beste Frank, ik voel helemaal met je mee en was ooit juf maar zal NOOIT meer voor de klas staan met de eisen en de waanzin van nu. Het is een asylum in de oude zin van dat woord. Daarnaast is er uiteraard chronische belasting door gifstoffen in milieu en medicatie en spuiten en voedsel en kleding en matrassen en gmo en monsanto. We zijn elk op zich een wingewestje. Winst zullen we produceren! Meerwaarde maken! NU! Acuut! Dat dus.

Pasop
Pasop22 mrt. 2016 - 16:04

@frank Een probleem is dat wij zijn gaan denken dat enkel perfectie telt.....perfectie altijd mogelijk is. Wij verzekeren ons tegen allerlei tegenslagen maar zijn niet meer ingesteld om tegenslagen en teleurstellingen als onderdeel van ons leven te accepteren. Succes is goed en falen fout....wij leren derhalve dus niet meer van fouten wij vermijden ze onder ogen te zien. En omdat communiceren steeds meer op afstand van elkaar plaatsvind kan iedereen aan ieder ander enkel zijn successen showen........en zo spiegelt men elkaar de ene na de andere illusie voor...... etc...

Acid Prune
Acid Prune23 mrt. 2016 - 5:41

Ik ben het wel eens met die ouders die een respectvolle behandeling voor hun kinderen eisen. Die kinderen hebben niets misdaan en worden verplicht de vernedering van een hopeloos ouderwets en onderdrukkend instituut , die niets anders is dan een half open inrichting waar dwangarbeid verricht dien te worden zonder dat enige rechten die de gewone burger heeft in acht genomen worden. Logisch dat je dan opstandige kinderen krijgt . Dat weet ik omdat ik er zelf een was alleen was er toen geen ritalin maar nog meer agressie van de leerkrachten en ouders . Dat ben ik zeker niet vergeten en ben daar nog immer woedend over . Daar ligt de kern van het probleem ; straffen zonder misdaad aan kinderen notabene zonder zelfs recht om je verhaal tegen derden te mogen doen . Logisch dat niet iedereen dat nog accepteert . Al dat gebrul over gebrek aan respect voor de leraar ; typisch voor rechts die liefde voor autoriteitsmisbruik .

JeSuisMark
JeSuisMark22 mrt. 2016 - 12:20

Na een vechtscheiding en een indicatie van ADHD bij één van mijn kinderen, die bij hun moeder woont, heb ik aan het medische rapport toegevoegd dat ik vanwege de twijfels over de werking en de risico’s van de negatieve effecten (op basis van betrouwbare en wetenschappelijke bronnen) geen goedkeuring aan medicatie als oplossing voor aandacht en concentratie problemen. Zonder deze toestemming zouden mijn kinderen geen Ritalin mogen krijgen en vanwege de vechtscheiding kan ik slechts hopen dat dit niet gebeurd. Los van mijn persoonlijke betrokkenheid bij dit onderwerp als vader van een kind met deze indicatie heeft de rol van de Nederlandse Zorgautoriteit bij mij voor de grootste ongerustheid gezorgd. Onderzoek naar de achtergronden laat namelijk zien dat vanaf 1990 het aantal psychologische onderzoeken en indicaties is toegenomen en daarmee tevens het voorschrijven van medicatie. Op zichzelf staand zou dit de voortschrijden van de stand van de wetenschap kunnen zijn. Net als Arjen Lubach ben ik een fan van de waarheid, de wetenschap en de vooruitgang ;). Indien ik het mij goed herinner, heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) ergens in 2013 een artikel gepubliceerd waarin zij haar zorgen uit over de toename van het gebruik van Ritalin. Daar de resultaten en de risico’s van Ritalin al veel eerder dan 2013 ter discussie stonden vond ik deze reactie toen al laat en bovendien uiterst zwak. Juist een onafhankelijke toezichthouder moet ons beschermen tegen de macht van de belangengroepen, zoals de psychologen die niet alleen een onderzoek doen, maar zelfs een advies opnemen voor medicatie, psychiaters die medicatie mogen voorschrijven en de farmaceutische industrie die deze medicatie ontwikkelt en verkoopt. Indien gezondheid (en veiligheid) het belangrijkste is in ons leven, wat gebeurd er dan indien dit niet meer voldoende wordt gereguleerd. Nee, ik geloof niet in complot-theorieën, ben niet overgevoelig en niet in paniek. Ik vrees eerlijk gezegd wel dat ik de wereld de afgelopen jaren beter heb leren kennen en dat dit beeld er niet fraai uitziet. Maakt u zich geen zorgen. Ik ben ook niet suïcidaal.