Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Biden: kans op kernoorlog in 60 jaar niet zo groot geweest

Ernstigste waarschuwing voor Armageddon tot nu toe
Joop

Referendum en vertrouwen

  •  
02-04-2018
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
26155623369_b81c73f52f_z

© cc-foto: Roel Wijnants

Bangmakerij, dedain en achterdocht jegens kiezers
Komende tijd buigt de Eerste Kamer zich over het referendum. De regering wil afschaffing, omdat het verwachtingen over politiek vertrouwen niet zou hebben waargemaakt. Vreemde redenering, zeker gezien gedrag van gezagsdragers bij het referendum in 2005, 2016 en 2018.
“Nepnieuwslawine” kopte De Telegraaf op 14 november. Het ging om een brief van minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) aan de Tweede Kamer. Daarin legde ze een verband tussen onderzoek naar buitenlandse “digitale dreiging” en de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv): voor “dit onderzoek is het wettelijke kader van de Wiv noodzakelijk.”
Ollongrens alarmerende taal leek onderdeel van de campagne voor het referendum over de Wiv. Die maand leek ook CU-leider Gert-Jan Segers al op campagne. Hij reageerde fel op het voornemen van PVV-collega Geert Wilders, die ook voor de Wiv is, om zich bij een eventueel ‘nee’ neer te leggen: “De heer Wilders heeft heel wat uit te leggen als er dan toch een grote aanslag plaatsvindt.”
Auschwitz Bangmakerij in een referendumcampagne. Dat hebben we eerder gezien. Bijvoorbeeld bij het referendum over de goedkeuring van het associatieverdrag met Oekraïne in 2016. Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker sprak de vrees uit dat afwijzing de “deur kan openen naar een grote continentale crisis” en koren op de molen was “van populisten die de EU willen opblazen.”
Bij het referendum over de Europese Grondwet in 2005 lieten ook Nederlandse gezagsdragers zich niet onbetuigd. Drie weken voor het referendum zei toenmalig premier Jan-Peter Balkenende (CDA): als het referendum in ‘nee’ eindigt, “dan moet je maar op de blaren zitten.” Zijn partijgenoot, minister van Justitie Piet-Hein Donner, waarschuwde voor oorlogen en Balkanisering van Europa na een ‘nee.’
Ook Donners collega op Economische Zaken, Laurens-Jan Brinkhorst (D66), voorzag een ramp in geval van afwijzing van de grondwet: “Op den duur gaat in Nederland dan het licht uit en dan zetten we ons land op slot.” De VVD maakte het zo mogelijk nog bonter door het produceren van een spotje met beelden van Auschwitz en Srebrenica ter waarschuwing voor de gevolgen van een nee-stem.
Heerlijk Brinkhorst vond de Europese Grondwet eigenlijk te ingewikkeld om aan de kiezer voor te leggen. Zijn collega bij Buitenlandse Zaken, Ben Bot (CDA), had al even weinig fiducie in de capaciteiten van ordinair kiezersvolk. Hij adviseerde kiezers om bij twijfel vooral thuis te blijven. Partijgenoot en oud-premier Ruud Lubbers was het hier roerend mee eens en herhaalde dat advies aan de kiezers.
Waartoe achten ze kiezers dan wél in staat? Tot wraak op de regering. Of, in Bots woorden, “heerlijk: nee zeggen tegen de regering.” Ex-premier Dries van Agt, ook CDA, vreesde in 2005 dat de Europese Grondwet zou worden “weggestemd uit protest tegen de regering” en PvdA-Kamerlid Diederik Samsom zei: “Al zijn ze voor de Grondwet, dit zien ze als de kans om tegen het kabinet te stemmen.”
Dit terwijl er geen empirisch bewijs is dat kiezers in 2005 of 2016 of 2018 vooral tegen de regering stemden. Dit gebeurt ook nauwelijks in het buitenland. Integendeel, uit wetenschappelijk onderzoek blijkt geen aanwijzingen dat houdingen ten opzichte van de regering een grote rol spelen bij een referendum. Kiezers hebben allerlei overwegingen voor hun stem, maar zulke wraak is zeldzaam.
Schade Wat besloot de regering na de ervaringen met het landelijke referendum? Om het referendum maar helemaal af te schaffen. Over de intrekkingswet buigt de Eerste Kamer zich nog. In dat kader hield die Kamer vorige week een expertmeeting met onder anderen mijn collega’s Frank Hendriks (Tilburg University), Philip van Praag (Universiteit van Amsterdam) en Martin Rosema (Universiteit Twente).
Hendriks vatte “de lijn van de regering” samen: “intrekkingswet aannemen, geen raadgevend referendum toestaan daarover, geen wetsevaluatie afwachten, niet wachten op advies van de Staatscommissie parlementair stelsel.” Volgens Hendriks druist de hele gang van zaken in tegen de ‘code van goed bestuur’ die het ministerie van Binnenlandse Zaken enkele jaren terug zelf opstelde.
Bovendien gaat intrekking in tegen de wens van veel Nederlanders. Van Praag: sinds de jaren ’60 “zie je altijd dat 60 tot 70% van de Nederlandse bevolking voorstander is van een referendum.” Hendriks: de intrekking kan “worden gezien als een wet die politieke spelregels wijzigt in het voordeel van de politiek en in het nadeel van de burgersamenleving.” Dat kan “een hypotheek leggen op de toekomst.”
Zeker als niet over intrekking mag worden meebeslist. Rosema denkt “dat bij het niet-referendabel verklaren van de intrekkingswet het risico bestaat dat het beeld ontstaat bij burgers: de overheid houdt zich niet aan de wet.” Rosema kan zich goed voorstellen dat “daar wel schade uit voort zou kunnen komen,” namelijk “dalend politiek vertrouwen” en “minder gezag toekennen aan de overheid.”
Kloof Daar voegt Van Praag aan toe dat het “zeker niet uitgesloten” is dat de intrekking de kloof in politiek vertrouwen tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden vergroot. Dit omdat het referendum – in tegenstelling tot veel andere democratische instrumenten – door laagopgeleiden veel gebruikt en zeer gewaardeerd wordt. Een brief van 18 collega’s in NRC Next van 19 februari had dezelfde strekking.
Kortom: er is sprake van bangmakerij, dedain en achterdocht jegens kiezers, en van beperking van hun inspraak via deze afschaffing. Waarbij, middels een truc, hen ook nog eens inspraak bij die afschaffing wordt ontnomen. Moeilijk voor te stellen dat dit géén negatief effect zou hebben op steun voor ons democratische stelsel – vooral onder laagopgeleiden, waar die steun al relatief gering is.
Niet het referendum is hier het probleem, maar de regering.

Meer over:

politiek, opinie, referenda,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (81)

Hiltermann
Hiltermann8 apr. 2018 - 7:41

Wat een arrogantie om burgers niet in staat te achten een afgewogen oordeel te vormen over voorgenomen kabinetsbesluiten. Ga dan meteen over tot het vestigen van een dictatuur en schaf de schijnvertoning die nu door moet gaan voor een parlementaire democratie af. Door dicht getimmerde regeer akkoorden en wurgende fractie discipline is er geen sprake meer van vrijelijk stemmen in het parlement. Zonder last of ruggespraak is een inhoudsloze farce geworden. Een referendum kan dat nog enigszins corrigeren.

GabrielMokummer*...And Justice for All!*
GabrielMokummer*...And Justice for All!*5 apr. 2018 - 8:49

Gooiedag. Zolang oproerkraaiers zoals de hele *GeenPeil* team toen met o.a. Thierry Baudet en Jan Roos steeds blijkbaar de regie en leiding in hun handen nemen, qua referenda en nu b.v. weer een initiatief van *GeenStijl* en Bart Nijman, heb ik sowieso geen vertrouwen in deze soort referenda. Er moet in de lange termijn gewoon iets beters komen, hoop ik tenminste, misschien wel met een kiesdrempel van 51% van alle kiezers b.v., namelijk o.l.v. in eerste instantie van wel betrouwbare Nederlanders met goede intenties. In Zwitserland, gaan ze toch nog altijd de straat op om handtekeningen te verzamelen. Het is inderdaad zeer ouderwets maar deze methode is toch wel meer eerlijk, open en transparant, wat mij betreft. Over GeenStijl en Bart Nijman gesproken, ik denk niet dat het gaat lukken deze keer, puur omdat Nederlanders deze soort referenda o.l.v. deze dubieuze types en organisaties juist niet meer willen. Maar dan wie ben ik?. Een fijne dag!.

Eric Minnens
Eric Minnens3 apr. 2018 - 21:56

Het enige bindend referendum waar ik voor zou zijn, is een referendum als sluitstuk van een kabinetsformatie. Een paar dagen na de presentatie van een nieuw kabinet mogen de kiezers stemmen voor of tegen deze nieuwe regering. Dit kan ook toegepast worden op gemeente en provincie. Bij rood licht moet de formatie opnieuw aanvangen. (Ik vraag me af of er dan ooit een kabinet VVD-PvdA zou zijn geweest.) Overigens houd ik mijn bezwaren tegen referenda. Maar in bovenstaand geval is het referendum een soort verlengstuk van de verkiezingen. De (in)formateurs moeten ernstig rekening houden met deze stok achter de deur.

4 Reacties
Haastig
Haastig4 apr. 2018 - 19:03

Dan wordt er nooit meer geregeerd...

Eric Minnens
Eric Minnens5 apr. 2018 - 8:34

"Dan wordt er nooit meer geregeerd..." Zou het? In dat geval slik ik mijn idee in. Maar dan is jouw argument (tegen mijn voorstel) tevens hét ultieme argument tegen referenda, hét bewijs uit het ongerijmde dat referenda hoe dan ook tot onzinnige, tegenstrijdige, voor een deel door populisme gestuurde afwegingen leiden en dus tot mislukken gedoemd zijn. Bij nader inzien denk ik dat jouw inbreng klopt. Het was ook zomaar een gedachtesprong. Ik sta nu wel weer sterker in mijn anti-referendum-standpunt.

Haastig
Haastig5 apr. 2018 - 15:38

Eric Minnens 5 april 2018 at 10:34 "Maar dan is jouw argument (tegen mijn voorstel) tevens hét ultieme argument tegen referenda," Die zie ik niet zo. Misschien heb ik je niet begrepen, maar ik meende dat je bedoelde dat we na de (trage) kabinetsformatie konden zeggen: "leuk dat je nu in 2 verschillende constellaties hebt geprobeerd een kabinet te vormen, maar probeer het nog maar eens... " Waarbij ik niet zie hoe daarmee iets kan oplossen tot een beter voorstel, heb eerder het idee dat het steeds slechter wordt dan.. Wat wel een interessant idee is om de gemaakte afspraken op punt-niveau te "referenderen", met wegingen erbij. Dan krijg je een "eerlijker" plan. Ik vind referenda nuttig, juist omdat ik nu 1 stem moet geven op een bulk aan uiteenlopende onderwerpen (die ik bij verschillende partijen terug vind). Ik vind dat nogal lastig, dat is een stuk lastiger dan één stem geven bij één onderwerp. Los daarvan, na de coalitievorming kan er opeens iets heel anders "gevonden" worden door de partij waar je op stemde.. Neem bijvoorbeeld het standpunt van D66 over referenda.

Eric Minnens
Eric Minnens5 apr. 2018 - 20:28

@Haastig In een referenda-democratie liggen er elke week wel 1 of 2 wetsvoorstellen in je brievenbus ter referendatie. Nu eens van de gemeente, dan weer van de provincie, dan weer van de centrale overheid. In het begin zal uit enthousiasme de opkomst wellicht hoger zijn dan 40%, maar dat zal, lijkt mij, al gauw zakken tot onder de 30 of 20%. Het zou aardig zijn om er eens een jaartje mee te experimenteren, wellicht denken de huidige voor- en/of tegenstanders er dan compleet anders over. Ik voorzie spoedige referenda-moeheid. Overigens volstaat het wat mij betreft dus om via de verkiezingen aan te geven welke richting een nieuw kabinet of gemeentebestuur in moet slaan. Links, rechts of door het midden. Aan al die uiteenlopende onderwerpen die je bij de verschillende partijen terugvindt, wordt toch steeds een eigen politieke draai gegeven. Die je, gezien de aard van de partij, toch bijna altijd min of meer kunt voorspellen. Je weet immers van elke partij wel hoe neoliberaal of sociaal of socialistisch of christelijk of conservatief of nationalistisch of racistisch et cetera ze zijn. Dat is voor mij, en naar ik vermoed voor de meeste mensen, als je het nieuws een beetje volgt, maar zeker ook uit praktische overwegingen, ruim voldoende. Maar ik ben niet tegen experimenteren hoor. Al zie ik dat niet snel gebeuren...

HM van der Meulen
HM van der Meulen3 apr. 2018 - 17:56

Mensen die het over "de kiezer" hebben, wijzen met hun vinger naar derden, terwijl ze gewoon zichzelf bedoelen. Als al die mensen die vinden dat de keuze die ze middels een referendum krijgen voorgelegd te ingewikkeld is gewoon thuis blijven, dan is het probleem daarmee opgelost. Al dat geredeneer is slechts bedoeld om te verhullen dat de spreker/schrijver het niet eens is met de uitslag.

2 Reacties
Zandb
Zandb4 apr. 2018 - 5:55

Als die mensen thuisbleven, ja...... Maar zo dom zijn ze dan ook weer niet. Wordt de uitslag van een referendum trouwens betrouwbaarder (of zelfs anders?), wanneer te domme mensen thuisblijven? Hoe organiseren we het bewijs voor zo'n stelling?

Raymond Bhagwandin
Raymond Bhagwandin4 apr. 2018 - 18:26

“Al dat geredeneer is slechts bedoeld om te verhullen dat de spreker/schrijver het niet eens is met de uitslag.” Van dik hout zaag je planken, zegt weinig.

omaoeverloos
omaoeverloos3 apr. 2018 - 11:01

Dat hele referendum is ontstaan uit het idee dat dit welhaast onmogelijk door burgers georganiseerd kon worden. Helaas waren de bedenkers digibeten, Geenstijl kwam al snel op de proppen met een manier om de benodigde handtekeningen simpel binnen te halen en toen bleek het hek van de dam. Met die software kan elkeen simpelweg een referendum initieren, zoals nu te zien is mbt de donorwet. Op deze manier was er geen andere keus dan het referendum in deze vorm zo snel mogelijk af te schaffen, of er werd er wekelijks wel eentje georganiseerd.

Joop Schouten
Joop Schouten3 apr. 2018 - 10:14

Mee eens.

Raymond Bhagwandin
Raymond Bhagwandin3 apr. 2018 - 2:20

D’66 heeft haar ontstaan en bestaan gekoppeld aan kroonjuwelen als staatsvernieuwing en zelfbeschikking, dat hun bling bling steeds ontaardt in excessen geeft te denken, poedertjes waarmee je probleemloos uit het leven kan stappen, referenda waarmee de burger zich kan bemoeien met zaken waarbij niet de minste moeite wordt genomen te overzien wat de consequenties van een ja dan wel nee zijn, laat staan dat ze goed begrijpen waar het over gaat, kapers op de kust als Baudet en co die het referendum hebben misbruikt door misleiding komen ermee weg, een Rutte die het geiten pad koos moet iets hebben losgemaakt bij referendumgekkies, we laten ze voor ons kruipen, ik heb dan toch liever een regering die regeert en een parlement dat controleert, wat al die gekkies in het stemhokje drijft blijft schimmig en onverantwoord, bij ingrijpende beslissingen zoals de Brexit mogen anderen worstelen met het ressentiment van het volk, met die macht aan zulk volk heb je geen vijanden meer nodig, ondanks het raadgevend karakter (met verregaande gevolgen) voelt het bestuur zich gehouden gehoor te geven aan de nukken van het volk, ik zou voor hun ogen de uitslag door de shredder halen met de mededeling dat het niet uitgevoerd kan worden en dat goede raad duur is. Wat de senaat gaat beslissen is afwachten maar dat uitgerekend een d’66 minister zich hard moet maken voor het neerhalen van hun uithangbord is m.i. symbolisch hoe leeg de d’66 etalage is, inzetten op onderwijs doen ze allemaal min of meer, dat zal het verschil niet maken, de rol van d’66 binnen ons bestel lijkt me uitgespeeld.

4 Reacties
Dubbelgedopte snijboon
Dubbelgedopte snijboon3 apr. 2018 - 14:59

D66 is volstrekt ongeloofwaardig geworden. De enige redding voor een morele en electorale ondergang is een 1e kamerfractie die dwars gaat liggen bij de stemming over de WIV, en niet klakkeloos de orders van de spreekstalmeester opvolgt.

Zandb
Zandb4 apr. 2018 - 6:04

Raymond/Gadfly D66 is dus exit. Nou en? Verandert dat nou feitelijk iets aan het besluit om dat raadgevend referendum af te schaffen en t.a.v. wat er met de Wiv gebeurt?

Raymond Bhagwandin
Raymond Bhagwandin4 apr. 2018 - 18:32

Of d’66 is uitgespeeld is is nog maar de vraag, dat neemt niet weg dat ik een mening heb over nut en noodzaak van die partij.

Raymond Bhagwandin
Raymond Bhagwandin4 apr. 2018 - 18:33

corr 1x is teveel

JanVG2
JanVG22 apr. 2018 - 21:05

In het hele stuk geen woord over de redenen over de problemen van het referendum... Lijkt me nogal eenzijdig.

Eric Minnens
Eric Minnens2 apr. 2018 - 21:00

Eerst het 'gewone' volk verwijten dat het bij reguliere verkiezingen tegen het eigenbelang in vóór de VVD stemt. (Dat lees je toch vaak in politieke analyses, ook hier op Joop...) (Immers Rutte is zo'n jofele peer...) Vervolgens een pleidooi houden vóór referenda, want daar is het 'gewone' volk immers ook zo voor. (En nu valt dit volk plots niets te verwijten..., wordt het juist geprezen in zijn vermogen het kaf van het koren te scheiden.) (Immers Balkenende moest als kwaaie pier maar eens een poepie ruiken...) Kortom: wat bij gewone verkiezingen al een structureel probleem is, moeten we elkaar mijns inziens niet via referenda nog eens extra inpeperen.

5 Reacties
LaBou
LaBou 3 apr. 2018 - 8:09

Lijkt me eerder omgekeerd: de kiezer verwijten te weinig inzicht te hebben om de juiste beslissing (lees: bevestiging van wat de regering heeft bedacht) te nemen en vervolgens diezelfde kiezer prijzen omdat ze de "juiste" partijen hebben gekozen. Om dan ook nog die kiezer achteraf te gaan vertellen wat ze nu precies hebben gekozen.

Eric Minnens
Eric Minnens3 apr. 2018 - 9:34

@LaBou: Dat is niet precies een omkering. Want in mijn reactie wordt de kiezer noch geprezen bij referenda, noch bij verkiezingen. Een deel van de kiezers of stemmers laat zich gemakkelijk misleiden. 14% bij het EU-referendum stemde niet tegen de grondwet, maar tegen Balkenende. Dat kan men weinig noemen, ik noem dat veel. Bij verkiezingen heb je ook dat soort effecten. Dat is al kwalijk genoeg. Laten we het daarbij laten...

LaBou
LaBou 3 apr. 2018 - 14:49

@Eric Minnes: ik lees uit jouw reactie toch een beetje dat de kiezer tegen zijn eigen belang stemt en dat diezelfde kiezer vervolgens bij een referendum tegen de door hem gekozenen stemt. En mijn indruk is toch dat die kiezer achteraf pas te horen krijgt waarop hij heeft gestemd en dat hij daarmee een heel verstandige keus heeft gemaakt terwijl diezelfde kiezer eigenlijk niet slim genoeg is om een verantwoorde keuze te maken bij een referendum. En inderdaad, sommige kiezers laten zich (al dan niet graag) misleiden. Maar dat geldt ook voor de gekozenen (die misleiden zelfs zichzelf als het er op aan komt)

HM van der Meulen
HM van der Meulen3 apr. 2018 - 17:45

Eric Minnens wil gewoon niet dat politici die kiezersbedrog plegen middels een referendum met hun neus op de feiten worden gedrukt.

Eric Minnens
Eric Minnens3 apr. 2018 - 18:23

Ik vrees dat ik nu met jou, LaBou, op het terrein der onopzettelijke misverstanden terechtkom, en met jou, HM van der Meulen, op het terrein van bewust verkeerd lezen.

mordicant
mordicant2 apr. 2018 - 16:35

Het referendum in zijn huidige staat is een gedrocht en een ondermijning van de representatieve parlementaire democratie. Er zal misschien geen empirisch bewijs zijn dat "de kiezer" en grosse als proteststemmer op treed maar er is ook niets dat er op wijst dat Den Kiezer weet waar die het over heeft als er over lastige onderwerpen gestemt moet worden. Ik heb heel vaak zowel voor als tegenstemmers op elke referendum teveel onzin horen uitkramen. En het argument dat politici ook niet altjd van de hoed en de rand weten is een non argument. Politici in de kamer(s) hebben over het algemeen een team van specialisten achter zich staan en overleggen binnen de partij. De kleine fracties hebben het dan wat lastiger maar ook die xullen zich moeten laten informeren. De burger heeft daar meestal geen tijd voor of zin in. Kortom: Lang leve de vertegenwoordigende democratie!

5 Reacties
Purper Floyd
Purper Floyd2 apr. 2018 - 18:30

Mordicant, ik ben het mordicus met je oneens. Ik heb in de context van de gehouden referenda juist heel veel meer mensen zien deelnemen aan de discussie dan aan welke andere politieke discussie dan ook. Zelfs bij TK verkiezingen is er niet zoveel interesse om zich in de zaken te verdiepen. Referenda zorgt m.i. dus voor een verdieping in de onderwerpen waar voorheen er absoluut geen aandacht was voor deze onderwerpen. Winst in het politieke debat dus. Dat de uitvoering/voorwaarden voor referenda beter kunnen staat voor mij vast, maar dat is geen reden het referendum dan maar over boord te gooien.

Zapata
Zapata2 apr. 2018 - 19:25

Bij het laatste referendum over de Wiv is heeft een meerderheid van hoog opgeleide goed geïnformeerde kiezers tegen de Wiv gestemd. Kortom de opkomst was hoog en de mensen goed geïnformeerd. Werkt dus perfect. Overigens als ik uw redenering moet volgen dan moeten we landelijke verkiezingen ook maar afschaffen. Of denkt u dat de gemiddelde kiezer enige honderden pagina's aan verkiezingsprogramma's gaat doorlezen? Landelijke verkiezingen zijn nog veel ingewikkelder dan referenda en gaan over tientallen onderwerpen en miljarden Euro's. De meeste kiezers kiezen dan juist vaak om een partij af te straffen (zie laatste verkiezingen PvdA en niet zo lang geleden CDA). Politiek gaat over lobby en belangen, de specialisten komen in beeld om te kijken of een en ander juridisch dicht te timmeren is en waar het geld vandaan moet komen. Ik hoop toch niet dat ik hier een lijst met faalprojecten neer moet typen van de overheid in de afgelopen twintig jaar. En dat met al die specialisten die het zo goed weten. Zoek alleen maar eens op ICT, maar de HSL mag er ook wezen. De mislukte privatiseringen? Kortom lang leve de modernisering van de democratie die al sinds 1848 vast zit geroest.

mordicant
mordicant3 apr. 2018 - 6:06

@Purper Ik ben bang dat het heel veel uitmaakt in welke kringen je rondloopt hoe er "gediscussieerd " wordt over referendum onderwerpen. Destijds over de EU grondwet heb ik niet 1 (!) voor of tegenstander kunnen vinden die ook maar een deel van de grondwet zelf had gelezen. @Zapata Er is een enorm verschil tussen stemmen over een gespecialiseerd onderwerp (referendum) of stemmen voor een ideologie (2de kamer verkiezingen) bij de Kamer verkiezingen stem je maar voor een klein deel op een programma maar veel meer voor een ideologie Verder lijkt het er idd op dat democratie zoals het nu is een langzame dood aan het sterven is.. de kiezer haalt of zijn schouders op of stemt vanuit valse motieven zonder door te hebben dat ze als vee gemanipuleerd worden door de diverse media (links of rechts)

Zapata
Zapata3 apr. 2018 - 7:18

@Mordicant, de geschiedenis heeft toch wel bewezen dat stemmen op een ideologie levensgevaarlijk is.. Het referendum is bij uitstek het instrument om politiek en samenleving dichter bij elkaar te brengen. Al zou het alleen maar gaan om de verhouding macht contra macht. Alleen maar eens in de vier jaar "landelijk" stemmen op ideologische gronden bereid de weg naar een olichargie.

mordicant
mordicant3 apr. 2018 - 18:48

Zapata, Wat anders dan het volgen van een ideologie is stemmen? Stemmen op een partij is niets meer of minder dan het stemmen op die partij wiens partijkoers/ideologie het meest de kant op gaat die je aanstaat. Als de rattenvangers van een politieke richting (ideologie) op hun demagogische fluit blazen volgen veel kiezers vanzelf, dat kan in sommige massale gevallen inderdaad doodeng zijn. In Nederland heeft het middel referendum alleen maar tot meer en meer polarisatie geleid. Ik zag en zie geen dialoog tussen voor en tegen maar het onstaan van steeds ondoordringbaardere info bubbels. Maar dat democartie in zijn huidige vorm onhoudbaar is dat ben ik met je eens, ik zie alleen de oplossing niet in meer macht naar het hele electoraat die het al geen donder interesseert in the first place, maar meer in een meritocratie of een vorm daarvan.

Zandb
Zandb2 apr. 2018 - 14:46

Deze vraag, die ik uit het artikel citeer, vind ik erg framend: "Waartoe achten ze kiezers dan wél in staat?" Als ik een vergelijking maak, waar natuurlijk van alles op is aan te merken, dan komt mij dat voor als een vraag als "Waartoe acht een chirurg, als om de technische aspecten van zijn vak gaat, de leek dan wél in staat?" Ik geef toe, dat je naar beide kanten toe, zo'n gedachtegang veel te gemakkelijk kunt misbruiken. Maar het gebruik van deze vraag hier in dit stuk in deze setting beoordeel ik als misbruik, in tegenstelling tot de 'ze', waarin in het citaat naar verwezen wordt, dat doen.

13 Reacties
Haastig
Haastig2 apr. 2018 - 16:02

Zandb Los van dat de meeste politici ook nogal beperkte inhoudelijke kennis hebben en dus onvergelijkbaar zijn met “de chirurg”, gaan de meeste referenda ook niet over dergelijke zaken. Het is meer te vergelijken met de chirurg die voor jou beslist dat je geopereerd MOET worden omdat hij beslist dat hij voor jou kan bepalen dat een bepaalde ingreep je kwaliteit van leven geeft, zelfs als je als patiënt er wel klaar mee bent. Met de operaties en met het leven.

Zandb
Zandb3 apr. 2018 - 6:03

Haastig Wanneer u goed gelezen en begrepen had, zou u weten dat wat ik beweer niet impliceert wat u betoogt. Ik vind het prettig dat u daar nog eens de aandacht op vestigt maar waarom op zo'n kritische toon; ik beweer toch hetzelfde.

Minoes&tuin
Minoes&tuin3 apr. 2018 - 6:39

Zandbergen Je begint wel steeds meer rare sprongen te maken.

Zandb
Zandb3 apr. 2018 - 10:07

Minoes Ongetwijfeld zult u dat serieus menen. Maar waarom zou ik dat serieus nemen. Of u zou moeten menen, dat ik het woordje "niet" per ongeluk heb toegevoegd terwijl ik bedoel dat mijn woorden impliceren wat haastig betoogt.

Haastig
Haastig3 apr. 2018 - 10:50

Zandb Het is me na herlezen kennelijk nog steeds niet duidelijk wat je beoogt te zeggen. Je lijkt te zeggen dat de kiezer niet de arrogantie moet hebben te denken dat hij of zij kan (mee)beslissen over wetgeving in NL en of die wetgeving wel of niet goed zou zijn voor het land, dan wel voor de kiezer zelf. ‘De politicus weet beter’? Maar zeg je nu dat je iets anders bedoelt? Wat bedoel je dan wel -concreet.

Zandb
Zandb4 apr. 2018 - 6:17

Ik refereer aan het artikel en de karikaturale manier waarop het standpunt van Brinkhorst cs wordt weergegeven wat mij betreft op stuitende wijze samengevat in die framende vraag. (Ik verwijs naar de "ze" in het citaat.) Ik beweer dus niet dat politici niet van alles en nog wat met burgers kunnen en moeten 'overleggen' maar dat ze ook bepaalde zaken beter maar niet moeten overleggen. In feite precies zoals u beweert in uw reactie in dat voorbeeld duidelijk maakt. (Ik beperk me in mijn voorbeeld immers en nota bene nog tot de "technische aspecten"!) Die nuance mis ik dus in dat artikel en daar heb ik kritiek op, wat mij ten onrechte op kritiek van u komt te staan. Ik zeg dus niets anders dan wat ik bedoel en wat u helaas niet begrijpt. Hetgeen, volgens u dan, natuurlijk mijn schuld is.

Haastig
Haastig4 apr. 2018 - 11:50

@Zandb "Ik beweer dus niet dat politici niet van alles en nog wat met burgers kunnen en moeten ‘overleggen’ maar dat ze ook bepaalde zaken beter maar niet moeten overleggen." Waarom zouden ze sommige dingen maar beter niet overleggen als er om gevraagd wordt door het publiek? Ze zitten er voor het publiek, niet voor hun "eigen belangen".

Zandb
Zandb5 apr. 2018 - 6:58

Haastig Om te beginnen; u geeft zelf al min of meer toe, dat niet ieder onderwerp geschikt is om in referendum voor te leggen. Althans, u beweert: ".....gaan de meeste referenda ook niet over dergelijke zaken". (Je kunt echter wel over elk onderwerp een referendum afdwingen. Ik vind dat er wat op tegen is om mensen een mogelijkheid te geven om over elk onderwerp in referendum voor te leggen en dat hebt u ook donders goed begrepen, gezien uw opmerking; gezeik dus omdat ik weer eens iets beweer?) Ten tweede meen ik dat "overleggen" iets totaal anders is dan luisteren naar, praten met of iets in die geest. Juist omdat je er voor het belang van je kiezers zit. Dat er mensen gekozen worden, die helaas niet veel meer weten dan de gemiddelde kiezer, dat laat onverlet dat iedere politicus de mogelijkheid heeft om te luisteren naar of zelfs te overleggen met mensen die dan werkelijk verstand hebben van ingewikkelde kwesties. Dat is iets anders dan te luisteren naar een meerderheid van stemmen o.i.d. De grondwet regelt niet voor niets dat de volksvertegenwoordiger het recht heeft om "zonder last of ruggespraak" te handelen. (In onze andere kwestie hebt u het nog niet kunnen opbrengen om aan te tonen dan wel terug te nemen?)

Haastig
Haastig5 apr. 2018 - 8:11

Zandb Verkeerde conclusie getrokken uit wat ik schreef. Wat mij betreft is alles geschikt voor een referendum, als er genoeg vraag naar is. Het is dan aan de politici (&amtenaren) om de burgers het uit te leggen waarom ze gekozen hebben iets op een bepaalde wijze te doen. Kunnen ze dat niet, dan ligt het probleem niet bij de kiezer, maar bij de politicus die dus kennelijk niet in staat is zijn eigen beslissingen goed te onderbouwen. “ze”, de kiezers, snappen meer dan politici lijken te denken. “Ze”, de kiezers hebben ook het beste voor met NL.

Zandb
Zandb5 apr. 2018 - 15:15

Haastig Wat u wilt. Als u werkelijk meent dat wanneer u beweert dat ".... de meeste referenda niet over dergelijke zaken gaan" gewoon inhoudt dat alles referendabel is/moet zijn, dan moet dat maar. Dat u er van uit wilt gaan dat kiezers per definitie in staat zijn om alles te begrijpen, dan moet u dat zelf weten. Ik had u verstandiger ingeschat. Wat ik daarbij wel erg vind, is dat u de politicus er voor verantwoordelijk stelt, wanneer iemand niet in staat is tot begrijpen. Ik citeer: "Het is dan aan de politici (&amtenaren) om de burgers het uit te leggen waarom ze gekozen hebben iets op een bepaalde wijze te doen. Kunnen ze dat niet, dan ligt het probleem niet bij de kiezer, maar bij de politicus die dus kennelijk niet in staat is zijn eigen beslissingen goed te onderbouwen." Wat u echter wilt. Verder heb ik de meest wezenlijke punten in mijn vorige reactie al besproken. Daar heb ik weinig aan toe te voegen en daar brengt u niets tegen in.

Haastig
Haastig5 apr. 2018 - 19:03

@Zandb "Ten tweede meen ik dat “overleggen” iets totaal anders is dan luisteren naar, praten met of iets in die geest. Juist omdat je er voor het belang van je kiezers zit. Dat er mensen gekozen worden, die helaas niet veel meer weten dan de gemiddelde kiezer, dat laat onverlet dat iedere politicus de mogelijkheid heeft om te luisteren naar of zelfs te overleggen met mensen die dan werkelijk verstand hebben van ingewikkelde kwesties. Dat is iets anders dan te luisteren naar een meerderheid van stemmen o.i.d. De grondwet regelt niet voor niets dat de volksvertegenwoordiger het recht heeft om “zonder last of ruggespraak” te handelen." Het is inmiddels niet meer “zonder last of ruggespraak”, maar slechts "zonder last". https://www.parlement.com/id/vituefrhhaq8/het_begrip_zonder_last_en_ruggespraak "Bij de Grondwetsherziening van 1983 i werd overwogen dat 'zonder ruggespraak' ten onrechte de indruk wekte dat Kamerleden niet met hun achterban, partij of anderen mochten overleggen. 'Rugge(n)spraak' werd toen geschrapt." Het raadgevend referendum is een dringend advies vanuit de burger. Die mag dus gewoon "ruggespraak" geven. Na het advies tot overwegen is gegeven door de burger (uitslag referendum) mag het advies worden geaccepteerd of genegeerd (dus zonder "last"). Persoonlijk vind ik het daarbij wel van belang dat een politicus zich realiseert dat hij/zij er voor/namens de kiezers zit. Ik vermoed overigens dat het "zonder last en ruggespraak" niet in de grondwet stond omdat de kamerleden meer zouden weten dan de kiezer of iets dergelijks, maar uit oogpunt van voortgang. Heb je wel eens proberen te onderhandelen met iemand binnen een bedrijf of organisatie die niets zelf mocht beslissen en dus eindeloos zaken eerst moest voorleggen aan leidinggevende of achterban? Dat is al lastig; dat 150 keer = onwerkbaar. Ik vond bij de referenda de informatie-voorziening en verstrekte argumentatie vanuit de politiek/overheid abominabel. Veel meer dan argumenten in de trant van "Als je tegen stemt ben je verantwoordelijk voor een volgende aanslag" of "Als je tegen stemt ben je pro-Russisch" heb ik niet gezien. Zo weinig diepgang, zo weinig inhoudelijke uitleg, echt treurig. Het doet mij bv afvragen of ze zelf weten waar het over gaat en het getuigt het van arrogantie. De wijze waarop nu onmiddellijk het referendum wordt afgeschaft, zonder onderzoek, tegen het oorspronkelijk plan in, past bij dat beeld. Ik zou me kunnen voorstellen dat er nog een tussenstap genomen zou kunnen worden: - een groep burgers is het oneens met een nieuwe wet en lobbyt voor een referendum - na het ophalen van de 10.000 handtekeningen moet de staat binnen een bepaalde periode het publiek informeren (bv op een bepaalde website), met grofweg dit soort info: a/ wat was het probleem of doel? b/ waarom volstond de bestaande wet niet? c/ wat zijn de mogelijke oplossingsrichtingen, geschatte kosten, gevolgen ed d/ Wat zijn de essentiële elementen uit gekozen oplossing? e/waarom gekozen voor deze oplossingsrichting en andere oplossingsrichtingen verworpen? Dat in een paar A4-tjes met meer achtergrondinfo in de bijlage voor de die-hards. Op de website een vraag-antwoorddeel waar mensen hun vragen kunnen stellen: "waarom niet X gedaan" of "Wat houdt Y in". En een deel waar de punten die door de verschillende initiatiefnemers zijn ingebracht worden besproken (klopt het, zo nee, waarom niet, zo ja, waarom dan toch doen etc). Eventueel nog een discussie-forum tussen indieners en verdedigers. - Pas daarna de volgende stap: het verzamelen van de overige handtekeningen in een bepaalde tijd. Mensen die dan hun handtekening zetten met het verzoek om een referendum, zullen het dan meer weloverwogen doen: ze zijn geïnformeerd maar het nog steeds niet eens. Een deel van de mensen die anders wel getekend zou hebben, zal afhaken als ze door de argumentatie en informatie van de overheid zijn overtuigd. Nu leunt de politiek steeds achterover, in de hoop, in de verwachting dat het allemaal wel overwaait (als ze het er maar niet over hebben). Met hier en daar wat slechte argumenten strooiend. Dan vervolgens "verrast" als de uitkomst anders blijkt. Ik vind het referendum waardevol, maar vindt het ook belangrijk dat het (voorlopig) raadgevend blijft. Wel ben ik van mening dat de politiek het referendum serieus moet nemen: zowel in het informeren van het publiek voorafgaand aan het referendum, als achteraf nadat de bevolking z'n signaal heeft gegeven.

Minoes&tuin
Minoes&tuin7 apr. 2018 - 8:50

Haastig Zonder last betekent dat TK-leden individueel dus op naam gekozen zijn en zonder last van wie dan ook inclusief het standpunt van een ander binnen hun partij, zelfstandig een keuze moeten mogen en kunnen maken. Ze hebben een individuele verantwoordelijkheid en zijn ook op naam gekozen en ieder lid heeft een eigen stem. Die wordt men geacht naar eer en geweten toe te passen.

Haastig
Haastig9 apr. 2018 - 11:44

@Minoes Zeker. Maar ze zijn ook vertegenwoordiger, en als ze niet luisteren naar de mensen die ze vertegenwoordigen, dan doen ze hun taak niet. Zonder last betekent dat ze vrij, naar eer en geweten mogen stemmen. Ze mogen wel luisteren naar het advies dat ze gegeven wordt. “Zonder last” betekent ook dat ze niet gehouden zijn aan een regeerakkoord of aan de partij. Dus vertegenwoordigers die voor een regeerakkoord tegen de WIV waren en voor het referendum zouden inderdaad (zoals nogal wat D’66-ers) zonder last hetzelfde moeten mogen stemmen als dat hun eigen opvattingen zijn. Dat betekent “zonder last” namelijk ook: tegen partijpolitiek of coalitiepolitiek mogen ingaan. En dan komt na een raadgevend referendum de vraag welke politiek morele binding door de betrokkenen het belangrijkste wordt gevonden: - de politiek-morele binding die men voelt/heeft met de eigen partij, dan wel de coalitie partij, - of de morele binding met de kiezer die men zegt te vertegenwoordigen. - of natuurlijk het eigen eer en geweten... Het raadgevend referendum is slechts raadgevend, maar het is wel een zwaarwegend advies van het volk. Een advies dat serieus genomen moet worden. Het hoeft niet overgenomen worden, wel serieus genomen. Zandb schermt met “zonder last en ruggespraak” om vooral aan te geven dat de kiezer niet gehoord moet worden, dat de kiezer niet uit eigen beweging mag adviseren en dat de politici het “beter” weten. Wat interessant is, is dat Zandb het zonder last niet ziet als “onafhankelijk van wat is afgesproken”. Ik vraag me af wat er gebeurd zou zijn met de WIV als men werkelijk zonder last over de WIV had gestemd. Na een referendum moet een wet opnieuw bekrachtigd. Misschien moeten we een aanpassing doen in ons bestel dat er voor zorgt dat na een referendum anoniem (=vrij, zonder last) in de kamer gestemd wordt over betreffende wet, alvorens een wet -ongewijzigd- bekrachtigd kan worden.

Dubbelgedopte snijboon
Dubbelgedopte snijboon2 apr. 2018 - 14:29

Het vroegtijdig afserveren van het raadgevend referendum, zonder dat het een echte kans heeft gekregen, zal geen positieve bijdrage leveren aan het vertrouwen in de nationale politiek. Voor mij blijft de vraag waarom het raadgevend referendum "hals over kop" moet worden afgeschaft. Waar is men in het Haagse zo bang voor? Staat er de komende 4 jaar soms referendabele wetgeving op stapel waarvan de coalitie vreest dat referenda spaken in de wielen kunnen steken? Je zou bijna gaan denken dat het mogelijk iets te maken heeft met verwachte wetgeving die voortvloeit uit de hervormingen van de EU. Dit verklaart waarom het EU-loyale D66 heeft ingestemd met de intrekking van een van haar kroonjuwelen, de democraten waren sowieso mordicus tegen referenda over EU-aangelegenheden. Er ontstaat bij mij een steeds duidelijker beeld hoe het uitruil-kwartetspel tijdens deze coalitie-onderhandelingen is verlopen.

5 Reacties
Zandb
Zandb3 apr. 2018 - 6:10

Gadfly Het eerste klopt volgens mij niet en het tweede helaas wel: "Het vroegtijdig afserveren van het raadgevend referendum, zonder dat het een echte kans heeft gekregen, zal geen positieve bijdrage leveren aan het vertrouwen in de nationale politiek." Het is werkelijk voor een blinde duidelijk, dat het raadgevend referendum niet werkt. De mensen aan wie het referendum wordt voorgelegd hebben formeel, officieel, wettelijk, concreet, in werkelijkheid geen enkele zeggenschap. Daarbij; als van de helft van de bevolking, een fractie meer dan de helft voor 'iets' is of tegen; naar wie zal je dan waarom luisteren?

Dubbelgedopte snijboon
Dubbelgedopte snijboon3 apr. 2018 - 9:28

@ Zandb Ik zou ook liever zien dat er een correctief bindend referendum komt, maar dit zit er in huidige politieke constellatie helaas niet in. Maar ik heb nog maar weinig overtuigende argumenten gehoord om het raadgevend referendum al zo snel bij het oud vuil te zetten. Dit was overigens ook de mening van de geraadpleegde deskundigen.

Zandb
Zandb3 apr. 2018 - 12:04

Gadfly Dat kan natuurlijk; dat u argumenten niet overtuigend vindt. Maar acht u werkelijk een reële kans aanwezig, dat politici hun meningen, overtuigingen of desnoods hun belangen inruilen tegen een halfslachtige uitslag van een referendum waar ze niets mee hoeven?

Dubbelgedopte snijboon
Dubbelgedopte snijboon3 apr. 2018 - 14:47

@ Zandb De uitslag van een RGreferendum is een belangrijk signaal dat politici niet stelselmatig kunnen blijven negeren. Stel bv dat bij toekomstige referenda over onze positie in de EU de bevolking keer op keer tegen overdracht van soevereiniteit stemt, kan dit niet worden genegeerd. Her RG-referendum kan m.i. wel degelijke een bijsturende functie hebben.

Zandb
Zandb4 apr. 2018 - 9:15

Gadfly Dat kan dus wel heel gemakkelijk, dat ze stelselmatig uitkomsten negeren. Of ze dat ook doen is minder makkelijk aan te tonen, dan u dier doet vermoeden. punt om aan te tonen! Dat zoiets - stel dat de kiezer vindt dat er stelselmatig uitkomsten van referenda negeren - al invloed zal hebben, dat is waar maar dat is op zichzelf slechts een pragmatisch (en beslist geen inhoudelijk) argument voor of tegen een referendum. Zo zal dat al dan niet terecht veronderstelde stelselmatig negeren effect (of het framen daarvan) hebben op de verkiezingen. Kortom; elk referendum zal zeker effect hebben. Het gaat er dus om, om te bepalen of dat effect wel met het onderwerp in kwestie in verband staat, daarmee in verhouding is. Ik meen dat dat duidelijk niet het geval is; met een raadgevend referendum zal je overal en willekeurig invloed op hebben, behalve op waar je dan gerichte invloed op zou dienen te hebben.

Cliff Clavin
Cliff Clavin2 apr. 2018 - 13:38

Uitstekende argumenten van Joost van Spanje - misschien dat zijn critici hem voor 'te links' houden? Na enig zoekwerk vond ik tal van geruchten die de UvA als 'links' willen positioneren; niet één ervan houdt stand. Dat kan ook niet, in deze tijd van hebzucht en de daarbij behorende marktgekte. Het algemene verval der zeden en gewoonten is zo ernstig, dat (jongere) mensen warempel geloven dat democratie een 'linkse uitvinding' is, zo gretig lijken ze er afstand van willen te doen. En als ze de door hen zo begeerde sterke man gevonden zullen hebben, de CEO die Nederland naar zijn eindstadium leiden zal, dan pas zullen ze gaan ervaren hoe verschrikkelijk het kan zijn, als je inderdaad dat gekregen hebt waar je zo innig naar verlangde. Maar dan is het te laat.

2 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin3 apr. 2018 - 14:20

Cliff Je maait me het gras voor de voeten weg! Alweer!

Cliff Clavin
Cliff Clavin4 apr. 2018 - 14:51

@ Minoes - ha, nog net meegepikt, dit. Dank je!

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.2 apr. 2018 - 12:48

Het referendum in de huidige vorm is een gedrocht, prima dat het afgeschaft wordt. Ik ben zelf geen voorstander van referenda maar als je het doet, doe het dan goed. Laat de politiek dan met een bindend correctief referendum komen. Maar daar is inderdaad geen draagvlak voor. Dus fijn dat de dames en heren het lef hebben om dit gedrocht af te schaffen.

12 Reacties
Zapata
Zapata2 apr. 2018 - 14:05

In een hoorzitting voor de eerste kamer hebben 7 uitermate deskundige heren het huidige referendum als een heel goed democratisch middel gekenschetst. En ze hebben brandhout gemaakt van de argumenten van het kabinet om het af te schaffen en al helemaal van de manier hoe. Is volledig terug te kijken die hoorzitting Veel plezier er mee.

Zandb
Zandb2 apr. 2018 - 14:41

Ik vind dat goed verwoord; als je een referendum houdt, doe dat dan goed of niet.

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.2 apr. 2018 - 16:48

@Zapata Ja, ik weet het. Heb het gevolgd dus hoef niets terug te zien. Het feit dat die heren deskundig zijn betekent nog niet dat ik het met ze eens hoef te zijn, dat ze gelijk hebben of dat er geen betere argumenten tegen het huidige gedrocht zijn. Voor iedere stellingname is namelijk wel een aantal Clavan's te vinden. Maar overtuig me gerust van mijn ongelijk met argumenten Zapata. Verwijzen naar derden dat kan iedereen. Overigen waren de deskundigen genuanceerder en met meer voorbehouden in hun verhaal dan jij hier doet lijken.

Purper Floyd
Purper Floyd2 apr. 2018 - 18:33

Dat het huidige referendum verbetering behoeft lijkt mij duidelijk. Maar, pas het bestaande referendum dan aan i.p.v. het rigoureus in de prullenbak te kieperen.

Zapata
Zapata2 apr. 2018 - 19:09

@Brenda, dan moet je je zinnen anders opbouwen. Je zegt is een gedrocht maar daar moet staan vind ik of naar mijn mening. Immers anders poneer je het als een feit terwijl je slechts een mening neerzet. En ik vind het geen gedrocht. En juist bij het laatste referendum over de WIV ging het uitstekend en is er een meerderheid van hoogopgeleide goed geïnformeerde mensen tegen de WIV. Het werkt dus perfect dat referendum.

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.3 apr. 2018 - 3:48

@Zapata "Brenda, dan moet je je zinnen anders opbouwen" Welnee, op de eerste plaats ga ik over mijn eigen woorden en op de tweede plaats is het niet mijn mening maar mijn oordeel.

Zandb
Zandb3 apr. 2018 - 6:16

Purper Dat "enige aanpassing" dat is een enorm understatement in die zin, dat zoiets niet gerealiseerd kan worden zonder tweederde meerderheid.

Minoes&tuin
Minoes&tuin3 apr. 2018 - 6:51

Je zegt het toch al Brenda; Voor iedere stellingname zijn wel een aantal Clavans te vinden. Iden dito geldt dat voor de politici zelf alsmede voor de kiezer zelf. Je geeft zelf het grootste argument voor het referendum; Het feit dat die mensen deskundig zijn betekent nog niet dat ik het met ze eens moet zijn. Dat zou dan ook gelden voor leden van een kabinet. Bovendien staat het niet enkel met deskundigheid maar ook met het belang dat je aan een bepaald besluit hecht en/of deelproblemen. Dat is heel goed te zien bij bijvoorbeeld de wet op de privacy. Bovendien indien die mensen zo ondeskundig geacht worden te kiezen in een referendum zouden ze evenzo ondeskundig geacht moeten worden een regering te kiezen, de juiste politici te kiezen, de juiste besluitvormers te kiezen, ter zake deskundige politici te benoemen. Jij zou per direct de hele democratie om zeep helpen met jouw redenering.

LaBou
LaBou 3 apr. 2018 - 14:52

" Het feit dat die heren deskundig zijn betekent nog niet dat ik het met ze eens hoef te zijn, dat ze gelijk hebben of dat er geen betere argumenten tegen het huidige gedrocht zijn" Je erkent dus dat het deskundigen zijn maar je houdt toch vast aan je eigen mening? Rare opvattingen houdt jij er op na. "Welnee, op de eerste plaats ga ik over mijn eigen woorden en op de tweede plaats is het niet mijn mening maar mijn oordeel. " Met het eerste heb je gelijk (al zou zo nu en dan even nadenken alvorens te schrijven aan te bevelen zijn), het tweede is nogal aanmatigend.

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.3 apr. 2018 - 18:32

@Minoes&Tuin "Jij zou per direct de hele democratie om zeep helpen met jouw redenering" Integendeel de democratie is gebaat bij heldere spelregels. Dus geen referendum of een goed geregeld referendum met duidelijk en éénduidige consequenties. En dat is precies waar het huidige gedrocht faalt. Maar leg me gerust uit waarom ik "de democratie om zeep help" als ik me uitspreek tegen de huidige referendumwet. Ik ben benieuwd naar je argumenten.

Minoes&tuin
Minoes&tuin4 apr. 2018 - 9:25

Brenda, dus ik ben wel goed bevonden en slim genoeg te oordelen over de politieke consequenties van de standpunten van D66 als ik op D66 stem? Maar als ik dan ineens een referendum voor mijn neus krijg, een deelonderwerp en ik me daarin verdiep. en D66 wil liever niet dat ik tegenstem dan ineens ben ik te dom om daarover te oordelen. Welk mandaad heeft een democratisch gekozen partij dan nog om überhaupt in een regering te mogen plaatsnemen. Als ik op D66 stem zal geen een D66-er ( politicus) beweren dat ik te dom ben om hen mijn stem te geven, ik de consequenties van hun programma niet kan overzien. En daar zit nu juist het punt. Dan te bedenken dat Nederland tegenwoordig meer hoogopgeleiden heeft dan laagopgeleiden en de cirkel is rond. Er zal niet een regerende partij zijn die zegt dat ik dom ben als ik precies zo stem als zij willen dat ik stem. Zoveel is toch wel duidelijk dacht ik. Het is al lang niet meer zo dat politieke partijen eenmaal aan de macht doen wat goed is voor Nederland, er zijn voor alle Nederlanders, alle belangen meewegen, ook daar spelen deelbelangen en politieke sentimenten mee..

Brenda T. Van der Velden-G.
Brenda T. Van der Velden-G.4 apr. 2018 - 19:40

@Minoes&Tuin "Brenda, dus ik ben wel goed bevonden en slim genoeg te oordelen over de politieke consequenties van de standpunten van D66 als ik op D66 stem?" Ik heb werkelijk geen idee waarom je deze vraag aan mij stelt of op welke wijze dit zich verhoudt tot mijn opvattig dat de referendumwet in zijn huidige vorm een gedrocht is. Blijkbaar heb je nogal wat issues met D66, mijn suggestie is dat je die vragen aan hen stelt en niet aan mij. Zoals ik al eerder zei hoeft een referendum van mij niet maar als je het doet, doe het dan goed. En dat kan alleen als je het referendum correctief en beslissend maakt. Voorlopig heb ik je alleen nog maar argumenten horen noemen die mijn standpunt ondersteunen dus nogmaals mijn vraag om je verwijt aan mij nader te onderbouwen: wat maakt dat ik ondemocratisch ben door tegen de huidige referendumwet te zijn?

Jan35
Jan352 apr. 2018 - 12:32

En toch ben ik persoonlijk geen voorstander van het referendum. Hadden we nooit aan moeten beginnen. Maar goed, we zijn er nu eenmaal aan begonnen en dan vind ik dat men alleen tot afschaffing kan besluiten als men daarvoor hele nieuwe en zeer sterke argumenten heeft. Echter nieuwe argumenten zijn er natuurlijk niet bijgekomen zijn in deze inmiddels stokoude discussie, dus wat ligt er precies ten grondslag aan het herziene standpunt bij bv D66? Ik vrees dat deze ommezwaai gelegen is in het feit dat de uitkomsten van de laatste (enige) drie referenda/referendums lijnrecht ingingen tegen het regeringsstandpunt, plannen en/of uitgezette beleid. De waarheid is natuurlijk dat het referendum inmiddels wordt gezien als stoorzender bij wetgeving; wetgeving die sowieso al ingewikkeld is en vaak moeizaam verloopt. Het referendum traineert en vertraagt die langzame draaiende Haagse raderen nog meer. En zonder dat het iets van kwaliteit toevoegt aan het wetsartikel of de onderliggende besluitvorming. En dat zijn verdomd goeie redenen om überhaupt niet aan het referendumavontuur te beginnen. Maar zijn dat ook een voldoende argumenten voor de afschaffing, om de populistische geest weer in de democratische fles te krijgen bij het steeds meer vervreemde en verwende volk? Accepteert dat volk wel zo'n 180 graden omslag in het standpunt? Dat denk ik niet. Een bepaald deel van het immer morrende volk zal dit zien als wéér een verdieping van de eeuwige (veronderstelde en zeer overdreven) kloof tussen burger en politiek. Precies wat de schrijver ook stelt. Het voedt de partijen wier verdienmodel ligt in het kapitaliseren op de ontevredenheid en de vervreemding van het volk. En het dedain van de regeringspartijen en met name D66 ligt niet in het miskennen van de intelligentie van de burger, maar in het compleet blind zijn voor de electorale gevolgen van hun grillige besluitvorming. Je kunt tenslotte een kind niet zomaar zijn speelgoed afpakken als je het 'm net zelf dol-enthousiast hebt gegeven..

Bouwman2
Bouwman22 apr. 2018 - 11:42

Deze weer verscheen een blij bericht: het vertrouwen is toegenomen. En niet zo'n klein beetje ook. Tegelijkertijd zijn er al ook die berichten dat het prima gaat met de economie, het peil van voor de crisis is weer gerealiseerd, er is geen loodgieter meer te krijgen, in restaurants is pas na reservering aan te zitten reserveren en de werkloosheid verdampt waar je bij staat. Enkel Klaas Knot sombert een beetje. Uit de combinatie van een en ander zou je kunnen denken dat vertrouwen afhankelijk is van de economie.Economie is emotie en vertrouwen ook. Verliefdheid is er ook zo een. De conclusie is dat Nederland emotioneel reageert en zich gedraagt als een verliefde mens. Allemaal tot je dienst, maar wie vraagt er nu een verliefd mens om zijn oordeel en wil zelf als weldenkend mens te boek staat? Kortom, doe me maar géén referendum en van verkiezingen heel graag een bescheiden halve portie.

1 Reactie
Zapata
Zapata2 apr. 2018 - 14:11

Zeker gemist de hoorzitting in de eerste kamer over de intrekkingswet? Is nog helemaal terug te zien en dan bent u wel helemaal geïnformeerd door zeven uiterst deskundige wetenschappers op dit gebied. Die allemaal voor het referendum pleiten en zeker brandhout maken van de manier hoe het word afgeschaft. Maar zo te lezen heeft u die hoorzitting gemist en reageert u daarom zo vanuit uw onderbuik en emotie.

Sonic2
Sonic22 apr. 2018 - 11:31

In het hele bedrijfsleven is het volstrekt normaal dat je alleen beslissingen kan maken op basis van kennis en informatie. Daar worden mensen voor betaald en als je niet genoeg kennis en informatie hebt of competenties dan zoeken werkgevers iemand anders. In het normale leven laten doorsnee burgers het wel uit hun hoofd om zeer zwaarwegende adviezen te geven aan een arts. De arts weet het namelijk beter en de burger legt zich gemakkelijk neer omdat over het algemeen zijn kennis minder is. Ik erken ook dat ik weinig verstand heb van CV ketels. Dat je mij niets moet vragen over riolering en dat ik weinig verstand heb van chemie of natuur en scheikundige zaken. Ik vind het ook volstrekt normaal dat mensen die kennis en ervaring wel hebben daar rijkelijk voor beloond worden. Als je 50 jaar terug gaat in de tijd dan maakt ieder mens andere keuzes. Slechts een heel klein aantal woont nog in hetzelfde huis en is bij dezelfde partner of heeft nog dezelfde opvattingen als 40 of 50 jaar geleden. Trek nu de paralel naar de politiek. Daar gelden opeens hele andere maatstaven. Niemand heeft het verdrag met Oekraine gelezen, maar dat het een slecht verdrag is dat weten ze dan wel weer allemaal. Iedereen heeft het over de zakkenvullers in Den Haag, maar de namen van die zakkenvullers weten ze niet. De kiezer is vergaand onder gekwalificeerd om zijn mening te geven over zeer complexe ingewikkelde zaken. Waarom ligt daar een taboe op omdat gewoon te erkennen? Je laat een bakker toch ook geen arts adviseren? Als je politicus bent mag je dus niet beloond worden als je zware verantwoordelijkheid draagt. Je mag nooit van mening veranderen, terwijl iedereen dat in Nederland wel een keer doet. En je moet matig geïnformeerde kiezers altijd hun zin geven. Hun advies is leidend. Overigens ben ik niet zozeer tegen een referendum. Een correctie op zijn tijd is prima en ik haat het referendum niet. Integendeel. Overigens ligt de schuld bij de kiezers die die regering kiezen. De kiezer is voor een overgroot deel zwevend en heeft vaak hulp nodig om zijn stem te bepalen. De kieswijzers worden massaal geraadpleegd. Als de kiezer dan stemt dan stemt hij totaal versnipperd. De kiezer doet alsof Nederland een soort presidentieel stelsel is en alsof onze premier een soort president is. Ik lees dat vaak in de kringen van Wilders en Baudet aanhangers. Die echt denken dat in ons staatsbestel Wilders en Baudet als een soort Amerikaanse president kan regeren. Er is geen sprake van dedain naar de kiezer. Er is sprake van het hardop herhalen van waarheden. Het zogenaamde populistische smaldeel erkent dat ook, want die komen nooit verder als emotioneel gebral. De kiezer is over het algemeen zwevend. De kiezer informeert zich nauwelijks en laat zich vaak leiden door emoties en relletjes. Of stemt op basis van uiterlijkheden of op basis van debat vaardigheden. Ik ben overigens wel voor het referendum, omdat het politieke partijen bij de les houdt. Ik ben ook voor het afrekenen en afstraffen voor politieke partijen. Ik ben alleen tegenstanders van bovenstaande praatjes. Alsof de doorsnee kiezer goed geinformeerd is. Alsof de doorsnee kiezer altijd verstandige keuzes maakt. Alsof de kabouters hebben gestemd in 2017 voor de 2e kamer. Dat is allemaal door kiezers tot stand gebracht. En alsof het referendum een wondermiddel is. In het echte leven zeg je toch ook niet per definitie voor of tegen? Of ja of nee?

11 Reacties
Zandb
Zandb2 apr. 2018 - 14:50

Indrukwekkende reactie met goede voorbeelden, vind ik. Ik ben absoluut tegen een referendum, wanneer dat zo halfslachtig gebeurt als nu. Als een onderwerp referendabel is, dan moet het ook zo zijn, dat diegenen aan wie in referendum iets voorgelegd wordt, beslissen.

EricU
EricU2 apr. 2018 - 18:36

Het artikel ging er volgens mij over dat mensen bang worden gemaakt om het referendum af te kunnen schaffen. En het is inderdaad angstwekkend slecht dat politici dat pand bewandelen. In uw lang betoog hebt u het daar niet over. U schrijft ook: "Niemand heeft het verdrag met Oekraine gelezen, maar dat het een slecht verdrag is dat weten ze dan wel weer allemaal.". Hm ja, de politici lijken het verdrag niet te hebben gelezen, want het werd 's avond opgestuurd en 's morgens gestemd. Ze kunnen het dus niet echt hebben bestudeerd. Diedenen die het in het referendum hebben gestemd, hebben meer mogelijkheden gehad om het verdrag te kennen, bijvoorbeeld door het te lezen, door de media te volgen, aan discussies deel te nemen... Hier is het dus juist zo dat de politici hun vak minder goed deden dan de burgers konden doen.

Sonic2
Sonic22 apr. 2018 - 20:50

@ EricU Mensen bang maken is ten eerste gewoon een politiek middel. Dat doen alle partijen. Voor zover het al het aanwakkeren van angst is. Met een referendum over een associatie verdrag of met de WIV zijn nu eenmaal belangen gepaard. Soms vele miljarden. Mag je dat dan niet zeggen? Overigens hebben kiezers nog altijd een eigen wil. Als de regering de kiezer bang wilt maken dan werkt het sowieso al averechts. Het is dus sowieso al niet echt een goede stelling. Voor zover je het al objectie kan staven. Dan over dat verdrag. U riposteert slechts over het verdrag, alsof dat de enige informatie bron is. Alsof er geen ambtelijke stukken zijn. Alsof de contouren niet bekend waren. Verder is het weer het gebruikelijk jij bak radicaal rechtse gezwets. De politici hebben niet allemaal dat verdrag helemaal goed doorgelezen en dus is het minder erg dat de gemiddelde kiezer er geen snars van snapt. Zo liegt Trump zich ook een weg door zijn presidentschap. Omdat volgens zijn oerdomme en onwetende aanhang de Clintons ook erg waren. Het is zo'n rare trend. Wat is nu het punt wat je wilt maken? Doordat niet alle politici dat verdrag lezen is het complete gebrek aan kennis en informatie van veel kiezers opeens minder erg?

Haastig
Haastig3 apr. 2018 - 11:37

@Sonic “De arts weet beter” Ik ga naar een arts als ik wil dat iets aan mijn lijf of geest verbetert wordt. Ik geef aan wat mijn klachten zijn en op basis daarvan, samen met wat tests komt hij/zij tot een conclusie en advies over wat ik kan doen. Omdat we kennelijk zelfs bij deze specialisten nogal eens twijfelen aan de diagnose hebben we -zelfs binnen onze verzekering- recht op een second opinion. Als het aan jou ligt niet: de arts weet beter. Ook mag je van jou kennelijk als patiënt niet zelf afwegen welke en óf je behandeling wilt? De realiteit is natuurlijk dat we -de gewone mens- voortdurend beslissingen nemen tegen het advies in van onze artsen. De betere artsen leggen de mogelijkheden met bijbehorende risico’s en baten voor aan de patiënt. Heb net nog een roman uit over de pest, de tijd waarin de artsen-monikken niet werden weersproken want de arts (en monnik/God) wist beter: verstandige “kruidenvrouwtjes” werden vervolgd en artsen ondertussen maar aderlaten en dubieuze middeltjes voorschrijvend. Maar, de arts weet beter. Het punt is dat de arts niet altijd beter weet en al helemaal niet voor een ander kan beslissen wat die persoon wil. Hij kan mogelijkheden en onmogelijkheden geven, maar niet verplichten. Dat gaat over medicijnen, een stevige studie op één vakgebied met specialisaties erna, weer enkele jaren. De meeste politici hebben “iets” gedaan wat vervolgens inhoudelijk weinig te maken heeft met de portefeuille die ze beheren. Het zijn in de regel “managers” die van ambtenaren advies krijgen (als ze minister zijn) waarvan je maar hoopt dat ze het echt begrepen hebben, of er gewoon een gewone-mensen-mening over hebben als ze in de kamer zitten. Als uiteindelijk de kwalificatie is ‘de politicus weet beter’, dan kunnen we ophouden met stemmen, we hebben immers al politici en die weten beter... sterker nog, Wilders zou gezien zijn ervaringsjaren misschien nog wel de meest capabele politicus genoemd kunnen worden die het dus het beste weet. Nu ben ik het daar niet mee eens en ik weet jijzelf ook niet. Want, dat is het grote verschil met het bedrijfsleven: wij kiezen elke 4 jaar mensen die onze mening, onze denkbeelden zo goed mogelijk vertegenwoordigen. In het bedrijfsleven gaat dat een beetje anders, zeker als het bedrijf in handen is van 1 persoon of familie: die bepalen dan alles want, van hen. Bij een BV al anders: dan moet de directeur zich verantwoorden aan aandeelhouders die hem bij een verkeerde koers naar huis kunnen sturen. Een referendum is als een breed gedragen bezwaar tijdens een aandelenvergadering. Het niet willen informeren van de kiezer rond thema’s waar zij bezwaren zien, is als de slechte arts die z’n vak niet verstaat omdat hij niet beseft dat hij ter dienst staat van de ander, maar dat het aan de patiënt is te beslissen over de richting die hij/zij wil nemen.

Haastig
Haastig3 apr. 2018 - 11:52

@Sonic Overigens, mbt het Oekraïne-referendum heb ik een deel van de tekst wél gelezen (aanpassen wetgeving Oekraïne op EU-wetgeving, met woordgebruik “integratie” erbij). Tekst die naadloos aansloot op de enthousiaste woorden vd EU-leiders en Poroshenko over “integratie in de EU-familie”. Ik heb uit de woorden uit de beide bronnen: wettekst en politici inderdaad geconcludeerd dat het uiteindelijke doel een EU-lidmaatschap is. Het was iig volgens Rutte eerst het meest omvangrijke verdrag ooit (of woorden van die strekking), terwijl het na de oproep tot een referendum opeens een “gewoon handelsverdrag” werd genoemd. Misschien moeten politici proberen de kiezer serieus te nemen en goed te informeren. Dat zou helpen in de relatie met “de kiezer”.

Zandb
Zandb4 apr. 2018 - 6:28

Haastig Ik hou er niet van wanneer mensen de context veranderen als ze citeren. Dit staat er: "De arts weet het namelijk beter en de burger legt zich gemakkelijk neer omdat over het algemeen zijn kennis minder is." Wanneer iets "over het algemeen" zo is, dan vallen er gemakkelijk situaties te bedenken waarin het dan inderdaad anders is. Die situatie(s) benoemen, maakt het voor mij, dat dan wel het een OF het ander geldig is. En dat lijkt me in dit geval ten onrechte en flauwe kul. Ik citeer dan ook twee zinnen om duidelijk te maken hoe ik vind dat u de fout in gaat door dat "over het algemeen" weg te laten. U zegt namelijk: "Als het aan jou ligt niet: de arts weet beter. Ook mag je van jou kennelijk als patiënt niet zelf afwegen welke en óf je behandeling wilt?"

Haastig
Haastig4 apr. 2018 - 8:45

Zandb De arts weet (in het algemeen) technisch inhoudelijk beter wat een patiënt mankeert en wat de behandelmogelijkheden en risico’s / potentiële bijwerkingen zijn. Tot zover klopt het. Wat de arts NOOIT beter weet dan de patiënt, is wat de patient wil. We hebben hier zoiets als zelfbeschikking en dáár gaat het hier om. Als ik langzaam lig dood te bloeden (maar nog bij kennis ben) weet de arts uit technisch oogpunt dat hij me maar beter dicht kan naaien en bloed kan geven. Als hij voor mij gaat bepalen dat dat is wat hij gaat doen, zonder mij daarin te vragen of dat OK is, kon hij nog wel eens strafbaar zijn als ik bijv als Jehova bloed weiger. Als tijdens de operatie de plastisch chirurg erbij komt en vanuit zijn kennisgebied observeert hij dat ik wel enorme hangtieten heb, en op grond daarvan me -zonder de beslissing aan mij, de patiënt laat- opereert zodat ik bij het wakker worden “mooie” pronte borstjes heb, dan is hij zeker strafbaar. De arts heeft de kennis van kwalen en behandelingen. Hij/zij kan/(is verplicht) de patiënt te informeren en adviseren. Maar het is de patiënt die bepaald. Terug naar het referendum: politici worden gekozen voor hun denkbeelden op “grof” niveau. Immers, je kan het op bepaalde punten eens zijn met een partij(programma), maar ook met veel andere standpunten niet. De politici worden op grond van wat zij zeggen te gaan doen gekozen om deze standpunten uit te voeren en tot beleid, wet etc te maken. Dat is wat ze doen, waar ze kaas van gegeten (zouden moeten) hebben: ideeen, standpunten omzetten in wetten of aanpassingen of verwijderen van wetten. Maar, als blijkt dat ze van ideeën of standpunten (waarvoor ze in de kamer zitten) wetten willen maken waar men het niet mee eens is, dan wordt dat met een referendum aangegeven. Politici gaan over de transformatie van idee naar wet. Kiezers gaan over het idee. Om de arts weer van stal te halen: ik wil meer borst. De arts adviseert een borstvergroting, geeft aan wat de risico’s zijn, ik bepaal vervolgens. Dan kan de arts weer adviseren welke sileconen inplantaat hij zou adviseren, ik mag zijn advies naast me neerleggen. Ik kan bepalen om voor een B te gaan ook al adviseerde hij, man die het beter weet, een G-cup. Of juist andersom. Weer: patiënt bepaalt. Arts adviseert, informeert en voert uit. Dat is inderdaad ook wat het referendum beoogt. Politici informeren, adviseren en voeren uit, maar zouden moeten teruggefloten kunnen worden als de “patiënt”, de klant, de kiezer iets anders wilt. Dus ja, Zandb, ik weet altijd beter dan de arts wat ik wil, dat was de crux van mijn reactie. Ik laat me wel graag adviseren door een arts als ik wat mankeer. Ik ga ook op zijn expertise af om te onderzoeken wat het achterliggende probleem is van mijn klachten. Maar het is aan mij te beslissen wat ik wil, wat ik aan advies accepteer.

Zandb
Zandb5 apr. 2018 - 7:12

Haastig Op zichzelf - over een paar dingen heen lezend - kan ik prima in uw verhaal meegaan. Echter. Als en in uw kritiek op Sonic niet. U verandert de context. En daarom is uw kritiek, samengevat in uw twee jij-bakken, niet terecht. Dat toon ik u aan. En wat deze opmerking betreft: "Dus ja, Zandb, ik weet altijd beter dan de arts wat ik wil, dat was de crux van mijn reactie." Dat is feitelijk te categoriseren als 'onzin'; u weet niet altijd BETER dan de arts. U hebt het recht op zelfbeschikking, als het gaat om wat de dokter bij u mag doen. Dat zegt niets over wie wat dan beter weet.

Haastig
Haastig5 apr. 2018 - 15:02

Zandb 5 april 2018 at 09:12 "En wat deze opmerking betreft: “Dus ja, Zandb, ik weet altijd beter dan de arts wat ik wil, dat was de crux van mijn reactie.” Dat is feitelijk te categoriseren als ‘onzin’; u weet niet altijd BETER dan de arts." Klets Zandb. Ik weet wel degelijk beter dan een arts wat IK WIL. Een arts is toch niet telepathisch?

Zandb
Zandb7 apr. 2018 - 7:46

Haastig Als u de enige bent die mag bepalen wanneer u iets beter weet, dan hebt u gelijk. Verder lijkt het mij echter voor iedereen duidelijk, dat wat iemand wil nu niet altijd en noodzakelijk gebaseerd is op wat dan als het beste voor die persoon omschreven kan worden. Maar u schijnt daar - waarop gebaseerd eigenlijk? - een andere opvatting over te hebben? Zoals ik al zei: U heeft het recht op zelfbeschikking. En u vindt, dat wat u voor zichzelf beschikt dan inderdaad het beste is. En daar kan men niet over van mening verschillen. Nogmaals; ik bestempel dat als "onzin". Verder neem ik aan dat geen reactie op de rest van reactie inhoudt dat ik overtuigd heb?

Haastig
Haastig7 apr. 2018 - 17:50

Zandb 7 april 2018 at 09:46 “U heeft het recht op zelfbeschikking” Wat wellicht het verschil tussen ons is, is dat jij het zelfbeschikkingsrecht erkent (met enige moeite?), terwijl ik het vier. Voor mij is het zelfbeschikkingsrecht voorwaardelijk voor leven, voor leven in vrijheid. Mijn leven, mijn beslissingen en daarmee maak ik de beste keuzes, want het is MIJN leven. Niet jouw leven. We hebben afgelopen week MLK herdacht. Een man die streed tegen politici die meenden dat zij beter wisten wat goed was voor de “niet zo verstandige zwarte mens”. De zwarte bevolking werd zelfbeschikking ontzegd door mannen die dachten dat ze beter wisten. Ze wisten niet beter. Mannen die denken dat ze beter weten, in die mate dat ze denken dat ze mogen beslissen over de levens van anderen, die anderen infantiliseren, zijn uitermate gevaarlijk, wat mij betreft. De weg van de geschiedenis is geplaveid met de schedels van de slachtoffers van dergelijke mannen. Mao wist beter, Hitler wist beter, Pol Pot wist beter. Artsen? Mengele wist beter. Vaders die hun dochters in gedwongen huwelijken persen, denken beter te weten. Nee. De dochter weet beter. Die weet dat haar leven kut is doordat ze dagelijks verkracht wordt. Het slachtoffer in het heropvoedingskamp weet beter. De zwarte man die geen stemrecht heeft weet beter. Hij weet dat de man die over hem beslist een ongekend ego heeft en volkomen niet weet wat hij -zwarte man- wil. Zelfbeschikking. Vrijheid je eigen keuzen te maken. Een arts staat mij ter dienst. Ik “huur” hem/haar in als ik hulp wil of als ik iets gefikst wil hebben. IK bepaal. Hij/zij mag adviseren, alternatieve behandelmethoden voorleggen, bedenken wat hij/zij het verstandigste vind, maar IK beslis of, en hoe ik geholpen wil worden. Een arts die mij tegen mijn wil in behandeld op een wijze waar ik niet mee heb ingestemd, is niet “goed”, niet “verstandig”, maar strafbaar. Simpel strafbaar. Want Zandb, waar jij mee in de war bent, is dat een arts misschien beter hoe ik mijn leven kan verlengen, hoe hij/zij mij kan oplappen. Maar, wat hij/zij niet kan, is bepalen hoe ik wil leven. Dat vriend, dat zijn 2 verschillende dingen. Hoe ik vreugde haal uit mijn leven, hoeveel risico ik bereidt ben te nemen om iets te verbeteren, of juist ter vermaak. Een arts mag beslissen over hoe hij/zij zijn/haar eigen leven invult, maar niet hoe IK mijn leven moet invullen. Dan zou ik namelijk niet meer mijn leven leven, maar het zijne. Een arts mag adviseren, maar uiteindelijk gaat het om MIJ. Een arts kan vinden dat het risico op oogschade klein is, dus dat ik best een laser-behandeling kan nemen, terwijl ik het risico op een mislukte oogoperatie te groot vind voor wat het me oplevert. Dat is simpelweg een keuze. Mijn keuze. Aan mij. En omdat het mijn keus is, is het de beste keus. Omdat ik die keus heb gemaakt in vrijheid. Een arts kan vinden dat een bergbeklimmer die de Kilimanjaro een onnodig risico neemt, maar de bergbeklimmer haalt daar, zelfs als hij weet dat hij misschien dood is op z’n 40ste, zijn levensvreugde uit. Ik zou er niet aan moeten denken dat een panel van “wijze mannen” voor anderen gaat beslissen wat ze wel of niet mogen doen. Het is een stuitende arrogantie om te oordelen dat de arts beter weet dan de bergbeklimmer wat goed is voor het leven van de bergbeklimmer: thuis op de bank… Als ik naar de kapper ga, ga ik er vanuit dat de kapper mijn haar knipt hoe IK het wil. Dát is zijn/haar technische kwaliteit. Een kapper mag best advies geven, een kapper mag best denken dat hij/zij beter weet wat mij staat, wat “verstandig” zou zijn, maar dat is volkomen IRRELEVANT. Want IK bepaal wat ik wil. Van een politicus verwacht ik dat hij/zij het volk vertegenwoordigd hoe het volk vertegenwoordigd wil worden. Een afwijzing tijdens een referendum is een vrij duidelijk signaal dat hij/zij uit de pas loopt. Ik moet bij de praat over ‘laat het aan de experts over, om over je te beslissen’ denken aan die man met dat hoge voorhoofd en dat rossig haar met slag: “Doe maar een drankje, doe maar een kapseltje, doe maar een outfitje, doe maar een auto’tje, doe maar een huisje” “Verder neem ik aan dat geen reactie op de rest van reactie inhoudt dat ik overtuigd heb?” Geen idee waar je het over hebt, noch wat argumenten waren om me ergens van te overtuigen. Je hebt ergens geclaimd dat ik de context van Sonic heb veranderd, doel je daarop? Ik heb aangegeven dat ik het daar niet mee eens ben. Ik heb ook geen argumenten gezien die me van het tegendeel hebben overtuigd.