Joop

Rechtstreekse verkiezing van de 'President van Europa'

  •  
10-12-2014
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
RTEmagicC_best_200.jpg
Henri de Waele: Voor de realisering van dit idee bestaan geen juridische belemmeringen
Het Beste Idee is een bundel waarin een groot aantal wetenschappers, journalisten, schrijvers, filosofen en kunstenaars vertellen wat zij het beste idee vinden dat ze het afgelopen jaar hebben gehoord, gelezen of bedacht. Joop publiceert de komende dagen een selectie uit die bijdragen. Deze keer: Henri de Waele.
Bij de eerstvolgende gelegenheid zouden alle Nederlanders, samen met alle andere burgers van de Europese Unie, rechtstreeks de volgende ‘President van Europa’ moeten kunnen kiezen.
Sinds 1 december 2009 kent de EU zo’n ‘hoogste baas’, die officieel wordt aangeduid als ‘voorzitter van de Europese Raad’. Per 1 januari 2015 bekleedt de Pool Donald Tusk dit hoge ambt. Vanaf begin volgend jaar is hij de belangrijkste politieke figuur van de Unie, met als belangrijkste taak het voorzitten van de periodieke vergaderingen van Europese staatshoofden en regeringsleiders.
Tot nog toe is het de praktijk geweest dat diezelfde staatshoofden en regeringsleiders om de vijf jaar een nieuwe ‘President van Europa’ aanwijzen. Deze opzet zorgt er mede voor dat burgers het gevoel blijven houden dat ze niets in de melk te brokkelen hebben, en er te weinig naar hun wensen  geluisterd wordt (het roemruchte ‘democratisch deficit’). Hen de mogelijkheid geven om in een rechtstreekse verkiezing te bepalen wie deze prominente functie mag vervullen, zal een enorme versterking van de legitimiteit van de EU opleveren. De man of vrouw die de verkiezing wint, zal zelf eveneens over een stevig draagvlak beschikken, en daarmee effectief kunnen optreden als het gezicht van de Unie tegenover de buitenwereld.
Voor de realisering van dit idee bestaan geen juridische belemmeringen. Het is voldoende als er medio 2019 een gelijktijdige, pan-Europese volksstemming zou plaatsvinden. De staatshoofden en regeringsleiders kunnen direct daarna overgaan tot de benoeming van de persoon die door een meerderheid van de burgers verkozen is. Verder valt gemakkelijk het gevaar te relativeren dat er op deze manier machtsbeluste populisten op het pluche terecht zullen komen, aangezien de reële bevoegdheden van de ‘President van Europa’ beperkt zijn. Het is eerder denkbaar dat er een persoon uit de bus komt die al over een sterk moreel en politiek gezag beschikt. Het symbolische en samenbindende potentieel van de functie zou zo veel effectiever kunnen worden geëxploiteerd.
Er wordt al jaren vruchteloos gebakkeleid over het kunnen stemmen op Europarlementariërs uit andere landen. In 2014 hebben we een halfbakken ‘verkiezing’ meegemaakt van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, wiens naam in geen enkele lidstaat op de kieslijst stond. Het beste dat de EU kan overkomen, is een rechtstreeks verkozen president. De eerste twee bekleders van dit ambt werden nog op regenteske wijze aangewezen. De derde gelegenheid biedt voor Europa een kans op een grote democratische sprong voorwaarts, die niet onbenut zou mogen blijven. 
Prof. dr. mr. Henri de Waele (Hengelo, 1979) studeerde Nederlands, Internationaal en Europees recht in Nijmegen, Leuven en Florence. Hij promoveerde in 2009 op een studie naar de rol van het Hof van Justitie in het Europese integratieproces. Momenteel is hij als hoogleraar Internationaal en Europees recht verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen en de Universiteit Antwerpen.

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (21)

2BallKane
2BallKane10 dec. 2014 - 13:36

Zo kunnen de gevestigde politieke partijen toch niet meer bepalen wie er de baas wordt?

NicoSchouten
NicoSchouten10 dec. 2014 - 13:36

Een dwaas idee, net als eerder de rechtstreekse verkiezingen voor het Europarlement. De opkomst zal voorspelbaar laag zijn. Maar de arrogantie van de bestuurders nog weer hoger.

Rootman
Rootman10 dec. 2014 - 13:36

Wie gaat het worden? Juncker, Milliban of Le Pen? Ik denk dat ik maar op Putin stem dan.

insignia
insignia10 dec. 2014 - 13:36

Het BESTE idee van 2014? Naar mijn idee eerder het slechtste. Kijk die kapitein van de Erasmusgracht, die had een goed idee, die pikte een kleine 400 mensen op. Inzet van de marine op die plaats dat is een goed idee.

MichelReiziger
MichelReiziger10 dec. 2014 - 13:36

Leuk idee maar niet realistisch. TE direct en TE democratisch. Het past gewoon niet binnen het huidige EU. Je moet de kiezer niet te veel democratische rechten geven, het moet controleerbaar blijven Overigens dit 'idee' is al meerdere malen voorgelegd aan top EUroscisten zoals van Rompuy en Verhofstadt. Die zagen het idee wel zitten maar gaven als excuus asn dat de EU er nog niet rijp voor is. Dat zal van EUroscisten altijd het antwoord blijven.

JoopSchouten2014
JoopSchouten201410 dec. 2014 - 13:36

Wajangpop. Burgers met een 'eigen president' hebben in de kern nóg niets in de melk te brokkelen omdat Europese Parlement en Commissie de huidige neoliberaal-economische ideologie, het rotte monetair stelsen en de staatsschulden accepteren. Het zijn de internationale financiële instellingen en corporaties die de werkelijke macht hebben. Vermeend sterk moreel en politiek gezag zal slechts symbolisch zijn en het exploiteren van een vermeend samenbindende potentieel zal Roofkapitalisten niet stoppen. Hun duizenden lobbyisten achter de schermen zijn en blijven effectiever dan zo'n Wajangpop. De beste idee zou zijn te onderzoeken hoe je internationaal en zonder geweld deze gewelddadige economie met haar monetair woekerstelsel in de kern bij de lurven kan pakken. Gesell's ideëe in moderne versies zouden dat kunnen. Pak de rot aan in de kern.

a.doorgeest
a.doorgeest10 dec. 2014 - 13:36

Een buitengewoon slecht idee van De Waele, slechts een manier de burgers verder een constructie in te zuigen die faalt, weinig effectief is en ook nog eens onnodig kostbaar. Het is in het Nederlands belang onze banden met de EU veel losser te maken. Een grote mate van onafhankelijkheid is nodig om hier de zaak sociaal-economisch goed aan te sturen. De EU in zijn huidige vorm is een kaalslag-model. Alles wat ons land uniek maakte en eeuwenlang mooie eireren heeft gelegd, gaat eraan. Deze EU dobbelt met uw toekomst, die van uw kinderen en kleinkinderen. Zelden zoveel bestuurlijke klungels bij elkaar gezien die zo verstrekkend en schadelijk beleid weten uit te rollen. Deze EU is te groot, te log, treedt onze belangen met voeten, leidt tot slecht en onnodig compromisbeleid. Kortom: zo snel mogelijk overstappen op iets anders...

Sternenstaub
Sternenstaub10 dec. 2014 - 13:36

Dit kan niet meedingen naar een titel als, "Het Beste Idee van 2014", maar moet gediskwalificeerd worden als het meest Eurofiele, demagogische idee van 2014. Ik wil geen President kiezen van een superstaat die ik niet gewild, en waarvoor ik niet gekozen heb, noch tegen, want deze keuze is ons nooit werkelijk democratisch voorgelegd.

Rode druppel
Rode druppel10 dec. 2014 - 13:36

Tja, los je met een presidents verkiezing het democratisch tekort op ? Welke macht heeft het EU parlement ? Mogen zij een individueel commissie lid wegsturen ? Mogen zij de commissie voorzitter kiezen ? Dit zijn de vragen over democratie in de EU die je moet stellen. De president kiezen is slechts symbolisch. Hoe komt de invloed op het parlement en besluiten bij de kiezer is voor mij de hamvraag. Deze EU blinkt uit met de verkeerde maatregelen op de verkeerde momenten. Deze EU heeft wat mij betreft al teveel kansen gehad, afschaffen dus.

JohnV12
JohnV1210 dec. 2014 - 13:36

Citaat : Bij de eerstvolgende gelegenheid zouden alle Nederlanders, samen met alle andere burgers van de Europese Unie, rechtstreeks de volgende 'President van Europa' moeten kunnen kiezen. Hoe kom je erbij , er zijn al vreemde eenden in de vijver aan het woord die bepalen die zaken die Parlement Europa niets aangaan en dat word echt niet beter met een public relations propagande cultuur tbv een steeds verder stelende Europa dmv een verkiezings stunt . Een systeem (w.o parlement) zorgt niet voor een echt democratisch verenigings ideaal, maar een meer en verdere verdwalen in asociale eisen aan de aangesloten landen . Echt en gedegen Praten/overleg/achterban is er dus juist NIET meer bij , het is eerder een stem voor concepten bij problemen die toch nooit op te lossen zijn .

ratio2
ratio210 dec. 2014 - 13:36

Is dit serieus? Heeft u er misschien over nagedacht dat de kans bestaat dat er bij zo'n verkiezing niemand een meerderheid krijgt? Sterker nog, het zou me niet verbazen als geen enkel individu meer dan 10% van de stemmen krijgt. Dan moet je dus een tweede ronde organiseren. Maar met welke regels? Wie mag meedoen met de tweede ronde? Wie bepaalt die regels? En dan gaat er voorafgaand aan een verkiezing campagne gevoerd worden natuurlijk. Welke regels hanteer je daarbij? Hoeveel mogen burgers schenken aan een kandidaat? Hoeveel mogen bedrijven schenken? Hoeveel mogen overheden schenken? Mag Frankrijk een miljard uittrekken om hun kandidaat te steunen in de verkiezingscampagne? Wie bepaalt of dat wel of niet mag? Mijn voorspelling is dat als je deze methode kiest, je hoogstwaarschijnlijk altijd een president uit een groot land krijgt. Immers, Fransen zullen eerder op een Fransman stemmen, al is het maar omdat hij ze direct in hun eigen taal kan aanspreken. Duitsers op een Duitser, Italianen op een Italiaan. Als je dan een tweede ronde krijgt, tussen zeg de 2 of 3 kandidaten met de meeste stemmen, dan heb je alleen nog kandidaten uit grote lidstaten over. Is dat wat we willen?

2 Reacties
Mark Gh
Mark Gh10 dec. 2014 - 13:36

Dat hebben ze bij het Songfestival al opgelost. Je mag op iedereen stemmen, behalve op een eventuele kandidaat uit je eigen land. (deze reactie is niet als steunbetuiging aan de suggestie bedoelt, het lijkt mij een buitengewoon slecht idee om überhaupt een President van Europa te hebben)

vanessa2
vanessa210 dec. 2014 - 13:36

Ja, goede punten die je aanroert. Als je, om dit te voorkomen, de fracties in het Europarlement ieder een kandidaat zou laten leveren en die de verkiezingen zou laten ingaan, krijg je echter het omgekeerde probleem: dan komt iedereen met een kandidaat uit een klein land omdat een Duitse, Italiaanse of Franse kandidaat nooit in de andere grote landen gekozen zal worden. Een beetje wat nu al intern gebeurt en in verschillende functies mensen als Juncker, Tusk en van Rompuy oplevert die redelijk machteloos zijn tegen Merkel. Dus dan zal het Verhofstadt tegen een linkse Slowaak en een populistische Est worden. Wie weet er een goed systeem? Je zou een ''beste idee'' inderdaad graag wat beter uitgewerkt zien.

[verwijderd]
[verwijderd]10 dec. 2014 - 13:36

Het enige interessante van zo'n verkiezing, lijkt mij, is hoeveel mensen er gaan stemmen. Wie tegen de EU is kan dat laten blijken door niet te stemmen.

1 Reactie
Mark Gh
Mark Gh10 dec. 2014 - 13:36

Top idee, maar dan wel onder voorwaarde dat zodra de opkomst onder de 50% blijkt te zijn er géén "President van Europa" komt.

[verwijderd]
[verwijderd]10 dec. 2014 - 13:36

Een krankzinnig idee, dat bovendien erg veel geld gaat kosten. Het merendeel van de Europeanen weet niet eens wie Junker is en zou niet weten wie Tusk is en/of wat die doet, wat voor mensen dat zijn en waar ze voor staan..... Dus moet er een - Amerikaanse aandoende - campagne komen teneinde bekendheid te genereren. Dus laten we het maar houden zoals het is, die twee hebben weinig macht en dat lijkt me goed zo.

1 Reactie
lembeck
lembeck10 dec. 2014 - 13:36

Ik krijg er dit 'gevoel' bij: https://www.youtube.com/watch?v=rkRIbUT6u7Q Cabaret en blingbling en droompoeder in de ogen van de onwetende burger.

[verwijderd]
[verwijderd]10 dec. 2014 - 13:36

Ten eerste: het is geen President van Europa, maar President van EU(ropa), een cruciaal onderscheid. Voorts cruciaal te weten van - en voor welk EUropees land deze President optreedt. Kortom, kansloze verkiezing.

1 Reactie
itsme3
itsme310 dec. 2014 - 13:36

"Ten eerste: het is geen President van Europa, maar President van EU(ropa), een cruciaal onderscheid." Sterker, hij is ook geen president van de EU, maar de (vaste) voorzitter van de Europese raad, hetgeen in het Engels ook wel wordt aangeduid als "president". Het Nederlandse woord president refereert aan een staatshoofd, waarvan hier geen sprake is (ook niet als "staatshoofd" van de Unie).

[verwijderd]
[verwijderd]10 dec. 2014 - 13:36

Net gepubliceerd: "Groep economen waarschuwt: Europese integratie gedoemd te mislukken" http://tinyurl.com/lenrs5g

1 Reactie
a.doorgeest
a.doorgeest10 dec. 2014 - 13:36

Dank voor de genoemde link. Het doorgeschoten Europeesche eenwordingsideaal is een eersteklas drama dat vrijwel geheel vermeden had kunnen worden. Je wordt geregeerd door incompetente ijdeltuiten, baantjesjagers en zonnekoninkjes. Dit gaat niet goed en zal uiteindelijk in opstand, stakingen, wellicht revoluties ontaarden.