Joop

Rapport Borstlap: politiek opportunisme of zorg voor mens en samenleving

  •  
13-03-2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1549725

© Screenshot: Op1

Hoe kan participatie worden verwacht in een participatiesamenleving wanneer de regelgeving zich hier niet voor leent?
Natuurlijk roept Wopke Hoekstra niet zomaar dat het minimumloon niet omhoog hoeft en dat de periode van WW-uitkering teruggebracht kan worden tot 1 jaar. Het idee van Hoekstra sluit aan op de huidige liberale stroming, waarin financiële prikkels of het wegnemen van geld de belangrijkste sturingsmechanismen zijn voor de stimulering van bedrijvigheid en werk. Men doet het voorkomen alsof dit goed is voor ons allemaal, maar de vraag is wiens belangen hier feitelijk worden gediend. Ook het rapport Borstlap huldigt het uitgangspunt dat mensen actief moeten worden gestimuleerd om zo snel mogelijk aan het werk te gaan of te blijven. Daarbij wordt vooral een economische en juridische invalshoek gekozen; de prioriteit in het rapport Borstlap ligt bij het (financieel) ontlasten van grote werkgevers in een opgeschoond, en daardoor eenduidiger maar stringenter regelstelsel.
De nadelen voor werknemers betreffen de versoepeling van het ontslagrecht, het op werkgeversinitiatief mogelijk maken van interne functiewijzigingen, de mogelijkheid voor deeltijdontslag van werknemers, of ontslag vanwege (vermeend) disfunctioneren, en het korten op de duur van de uitkeringen. Dit zijn allemaal ingrepen die de positie van de werknemer verzwakken. Vooral oudere werknemers kunnen daar de dupe van worden.
De uitkomsten van het rapport Borstlap staan op gespannen voet met het streven naar een leven lang leren in een snel veranderende samenleving. Daarvoor zijn intern gemotiveerde werknemers nodig. Er is niets mis om mensen te stimuleren en te activeren om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Dat vereist echter niet alleen inspanning van de werknemers, maar evenzeer van andere betrokken partijen. Werknemers willen veranderen als het perspectief op verbetering concreet is en waargemaakt wordt. Een brede sociale en fysieke preventie insteek van werkgevers en overheid is hierbij voorwaarde.
Een ander recent rapport, “Als verrekenen een beperking is”, laat zien dat het nog steeds gemakkelijker is om een volledige uitkering aan te vragen dan om werk te combineren met een (deel)uitkering. Ervaringsdeskundigen geven het signaal dat mensen die in de WAJONG of WIA zitten beter niet de stap kunnen zetten naar werk. Bijverdienen in de WIA is maar beperkt mogelijk. Het verrichten van vrijwilligerswerk is risicovol voor het behoud van de uitkering. Hoe kan participatie worden verwacht in een participatiesamenleving wanneer de regelgeving zich hier niet voor leent? En is daarmee de participatiesamenleving niet mislukt? Om mensen dichter bij werk te brengen is onder druk zetten contraproductief. Waar mensen behoefte aan hebben is maatwerk, sociale en fysieke preventie, stimuleren, motiveren en inspireren.
Werk is veel meer dan inkomen, het geeft status en vertrouwen, maar kan ook stress en onzekerheid brengen als het werk zelf of de relatie met werkgever, collega’s en instanties vastloopt. Bij het proces naar het vinden van werk heeft men niet alleen te maken met het UWV, maar ook met de gemeente, de belastingdienst, de toeslagen, het verkrijgen van hulpmiddelen, een pgb etc. Het is allemaal ingewikkeld en vaak een administratieve doolhof. Iedere dienst en instantie heeft namelijk zijn eigen werkelijkheid, en die strookt niet met de wereld van de kwetsbaren in onze samenleving. Diensten en instanties gaan te vaak uit van efficiëntie, rechtmatigheid en verantwoording op papier, terwijl kwetsbare mensen zoeken naar betekenis, haalbare doelen, maatwerk en samenwerkende instanties.
De toeslagenaffaire leert ons dat wetten perverse neveneffecten kunnen hebben. Van maatwerk is zelden sprake. En daarom moeten we ons met betrekking tot de uitspraken van Hoekstra en Borstlap terughoudend opstellen. Immers, mensen met voldoende talent en kennis zullen waarschijnlijk een weg vinden om met de nieuwe richtlijnen om te gaan, maar juist voor de kwetsbaren zullen de beoogde interventies niet positief uitpakken.
Geert-Jan van Hal, ervaringsdeskundige Raf Daenen voormalig wethouder en Hogeschool docent Maatschappelijke ontwikkeling, mede-auteur boek: “perspectief op maatschappij in crisis”
Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar

Reacties (22)

Minoes&tuin
Minoes&tuin15 mrt. 2021 - 5:39

Het is simpel zoals er in Buitenhof en eerder hier al, ik meen door Han, werd gezegd: Als die scholing, cq. omscholing werkt in z'on korte tijd en men krijgt werk, dan maakt het helemaal niets uit om een tweejarige WW uitkering in stand te houden. Die gaat immers enkel pas in als het niet werkt. Ik denk dat het een ordinaire bezuinigingsmaatregel is. VVD en CDA kunnen die heel goed verpakken, zodat sommigen het niet meer terug kunnen vinden, denken ze. En soms lukt dat nog ook! 

Bouwman2
Bouwman214 mrt. 2021 - 13:20

Het idee van een verzorging van de wieg tot na het crematorium is een oud en felrood ideaal. Dat wordt nu weggedragen. Met daarop de krans van wilde mirte met daaraan een lint waarop TOESLAGEN staat. Want voor schandaal wordt uit eigen initiatief wel voor gezorgd. Het enige dat zeker is aan het leven is dat het een keer stopt. Intussen heeft het gekrakeel de vrije uitloop. .

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin15 mrt. 2021 - 5:42

Bouwman Zou je dat ook eens tegen de boeren kunnen zeggen, die verzorging gaat zelfs over het graf heen!

Martin007
Martin00714 mrt. 2021 - 10:19

CDA is een ander woord voor VVD. Wie dat na 40 jaar destructieve politiek nog niet door heeft, moet eens bij een professional op de Chesterfield gaan liggen. Het woord "bezuinigen" is al meerdere malen gevallen en ook het versoberen van de WW, zodat die over een tijdje helemáál kan worden afgeschaft. In de afgelopen 40 jaar is de loonbelasting die werkgevers betalen, gehalveerd. En ook de vennootschapsbelasting is gehalveerd. Als grote ondernemingen niet meer betalen, kun je 2 dingen doen. A de werknemers laten betalen (btw en accijns zijn verdubbeld) B stoppen met activiteiten die geld kosten (WW, studiefinanciering, gratis onderwijs) Wanneer gaat de bevolking eens begrijpen dat het niet slim is voor een werkNEMER om te stemmen op een partij die werkGEVERS bevoordeelt en werkNEMERS benadeelt? Wanneer gaat de bevolking eens begrijpen dat het voor iemand die leeft van een uitkering (AOW) niet slim is om te stemmen op een partij die alle uitkeringen wil afschaffen? In beide gevallen heb ik het over VVD, PVV, Forum, D66, CDA en SGP, de meest asociale partijen. (samen 96 zetels) Eventueel aangevuld met CU en PvdA als ze de kans krijgen in de coalitie te stappen. Door hebzucht zal de mens ten onder gaan.

1 Reactie
Libertain
Libertain14 mrt. 2021 - 15:41

(“... de meest asociale partijen. Samen 96 zetels.”) De conclusie uit uw bijdrage is dat onze maatschappij gebukt gaat onder het gewicht van de meest asociale politieke partijen die samen 96 zetels in de Tweede Kamer bezitten en daardoor blijven doorgaan met het afbraak van ons sociaal stelsel.

Karingin
Karingin13 mrt. 2021 - 22:08

Het hele idee dat mensen "geactiveerd" moeten worden om te werken is abject en belachelijk. Het gaat uit van een inherente luiheid en berekenend opportunisme, en gaat volledig voorbij aan persoonlijke omstandigheden waardoor mensen al dan niet tijdelijk uitgeschakeld zijn. Daar komt nog bij dat het beleid van de afgelopen decennia alleen maar ondermijnend is geweest voor mensen die in de shit zitten, en een neerwaartse spiraal bijna onvermijdelijk heeft gemaakt. Je kunt zowel financieel als sociaal geen kant op, je ligt constant onder een vergrootglas en je moet doen wat je gezegd wordt anders ben je keihard de lul. Met een beetje pech ben je trouwens ook de lul als je je netjes aan de pietluttige kutregeltjes houdt die allemaal bedacht zijn om jou in het gareel te houden. Helemaal niemand wordt hier beter van, behalve een paar cowboys die de overheid heeft ingehuurd voor taken waarvoor ze zelf te beroerd is om die uit te voeren. Wie is hier nou eigenlijk lui en opportunistisch...?

3 Reacties
Zapata
Zapata13 mrt. 2021 - 23:42

Ik probeer het altijd te ontwijken.... de godwin. Weet u wanneer mensen ook heel succesvol gedwongen werden deel te nemen aan het arbeidsproces? Nou dat had een arbeidsparticipatie van 100% tot gevolg en je hoefde ze niets te betalen. En er bleef geen werkloze meer over. IG-Farben en Siemens zijn er stinkend rijk mee geworden dus het was ook nog eens heel goed voor de economie. Jawel, als je mensen maar de juiste prikkel geeft dan werken ze wel.

Poeha
Poeha14 mrt. 2021 - 10:17

“ Het hele idee dat mensen “geactiveerd” moeten worden om te werken is abject en belachelijk.” Hoezo? Er zijn genoeg onderzoeken waaruit blijkt dat bij een verlaging van de uitkering, meer mensen aan het werk gaan. Daaruit blijkt toch dat er mensen zijn met een uitkering die wel kunnen werken, maar dat pas doen als er een financiële prikkel is.

vdbemt
vdbemt14 mrt. 2021 - 10:35

@Zapata. "Jawel, als je mensen maar de juiste prikkel geeft dan werken ze wel." Het is de kunst die juiste prikkel te vinden. Uit de gedragspsychologie, zowel bij mens als dier, kun je leren dat een positieve prikkel beter werkt dan een negatieve prikkel. Waarom blijft de overheid in dit liberale land toch, waar het om werk gaat, altijd vasthouden aan die negatieve prikkel? "er bleef geen werkloze meer over." Van die illusie moeten we toch echt af. Verdergaande automatisering en robotisering zal er voor zorgen dat we met werkeloosheid, en waarschijnlijk ook gaande de tijd, toenemende werkeloosheid, te maken zullen blijven houden. Er zal een maatschappijmodel moeten komen waarin ook de nietwerkende mens een menselijk bestaan kan blijven leiden. Waarin het ook zinloos is tot het uiterste te proberen die aan het werk te krijgen. Dan al zeker niet op de bestaande, treiterende, negatieve manier.

DaanOuwens
DaanOuwens13 mrt. 2021 - 14:55

Er klopt weinig van deze tekst. Het is inderdaad waar dat het rapport van Borstlap ingaat op het falen van de arbeidsmarkt. Maar het signaleert zowel het falen als het de belangen van de werknemer betreft als de belangen van de werkgever. Uitgangspunt van het rapport is dat iedereen moet werken en iedereen daar gelukkig van wordt. Er worden maatregelen voorgesteld die ook mensen met een beperking perspectief bieden. De kritiek op het rapport is dus nogal eenzijdig. De vraag die het rapport niet beantwoordt is de vraag of iedereen wel gelukkig wordt van werk en of het wel nodig is dat iedereen werkt. Nu en in de toekomst. Het rappoort is gebaseerd op intensieve gesprekken met werkgevers, werknemers en vertegenwoordigers van de overheid. Het is meer het verzamelen van inzichten en opvattingen die er al waren dan een poging nieuwe perspectieven te ontdekken. Er staat weinig nieuws in en bij het uitgangspunt kan je hele grote vraagtekens zetten. Hoekstra plukt gewoon dat uit het rapport wat hem aanspreekt. Namelijk besparen op de WW en mensen dwingen aan het werk te gaan. In het rapport staat ook de suggestie dat werknemers zekerheid moeten hebben en perspectief. 3 miljoen werkenden werken op tijdelijke, flexibele contracten. Die mensen krijgen dus nooit zekerheid en perspectief. De hoogte van hun inkomen is onzeker want de weten niet hoeveel uur ze kunnen werken en de duur van hun werkzaamheden is onzeker. Die 3 miljoen zijn ZZP-ers, uitzendkrachten, payrollers, arbeidsmigranten en oproepkrachten. Wat Hoekstra doet is nog meer onzekerheid toevoegen aan de onzekerheid waar deze mensen mee leven zonder de andere suggesties van Borstlap omtrent de verplichtingen van de werkgevers ten opzicht van deze mensen mee te nemen. Hoekstra is een waardeloze bestuurder en politicus. Typische CDA-er. Maar ook de schrijvers van dit stuk hebben een matig verhaal. Zolang je wil pleiten voor deelname van arbeidsgehandicapten aan de reguliere arbeidsmarkt wordt ook deze groep onderworpen aan het genadeloze regime van deze reguliere arbeidsmarkt. En aangezien doodgewone mensen al gemangeld worden door dat systeem zijn mensen met een handicap al helemaal kansloos. Bovendien heeft niemand ze echt nodig als werknemer. Dus ook de schrijver handelt niet in het belang van de mensen waarvoor hij zegt op te komen. Zorg dat deze mensen een goed en zeker inkomen hebben met een uitkering. Stel hen in staat actief te zijn binnen bedrijven of instellingen die de mensen als uitgangspunt hebben en laat hen werk doen dat ze leuk en zinnig vinden. Zij zullen bijna nooit in staat zijn een fatsoenlijk inkomen te verwerven op basis van hun arbeid, hou deze groep dan ook niet die worst voor. Als je dat doet ben je niets beter dan Hoekstra.

8 Reacties
P Haan
P Haan14 mrt. 2021 - 7:48

@DaanOuwens, Het uitgangspunt van het rapport is volgens mij niet dat iedereen moet werken en iedereen daar gelukkig van wordt, maar dat alle potentiële werkenden duurzaam actief blijven op arbeidsmarkt?

DaanOuwens
DaanOuwens14 mrt. 2021 - 10:26

@ P Haan Jij schrijft: Het uitgangspunt van het rapport is volgens mij niet dat iedereen moet werken en iedereen daar gelukkig van wordt, maar dat alle potentiële werkenden duurzaam actief blijven op arbeidsmarkt? Lees de eerste zinnen van het rapport maar. Dat is exact wat daar staat.

vdbemt
vdbemt14 mrt. 2021 - 12:57

@P. Haan. "...dat alle potentiële werkenden duurzaam actief blijven op arbeidsmarkt?" Maar dan missen we het deel van de burgerij dat niet duurzaam (want niet 'potentieel' ) actief is op de arbeidsmarkt. Laten we dat deel verzuipen? Ik ben het met het volgende van Ouwens eens (waarbij dan 'uitkering' wat mij betreft door 'basisinkomen' vervangen wordt): Zorg dat deze mensen een goed en zeker inkomen hebben met een uitkering. Stel hen in staat actief te zijn binnen bedrijven of instellingen die de mensen als uitgangspunt hebben en laat hen werk doen dat ze leuk en zinnig vinden. Zij zullen bijna nooit in staat zijn een fatsoenlijk inkomen te verwerven op basis van hun arbeid, hou deze groep dan ook niet die worst voor" Dat niet aan het werk komen, geldt niet alleen voor mensen met welke beperking dan ook. We zullen moeten onderkennen dat voortschrijdende automatisering en robotisering banenverlies oplevert. Of het moet zijn dat de werkweek 30 uur en nog later 24 uur wordt. Werkeloosheid (uitgaande van 40/38 uur per week), daar zullen we nooit van af komen.

P Haan
P Haan14 mrt. 2021 - 15:08

@Daanouwens. Los van de inleiding is de openings alinea: Toekomstperspectief Werk is wezenlijk voor het menselijk bestaan en de menselijke waardigheid; voor zelfontplooiing, gezondheid en individueel welbevinden. Werk is daarnaast nodig voor het verdienvermogen van Nederland, voor het produceren van goederen en diensten, voor koopkracht en bestedingen en voor het in standhouden van onze sociale verzekeringen en voorzieningen en andere collectieve uitgaven. Er is ook een maatschappelijke dimensie: iedereen wil op een volwaardige manier betrokken worden bij de samenleving waarin hij of zij leeft. Werk zorgt voor samenhang in de samenleving Dat lees ik toch anders dan jij, maar dan kan natuurlijk. Ligt aan de bril natuurlijk. @vdbemt, Die groep is marginaal, en daar kan inderdaad voor gezorgd worden. Maar daar gaat dit rapport niet over, dus die zielige kaart hoef je voor mij niet te trekken.

DaanOuwens
DaanOuwens14 mrt. 2021 - 17:34

@ P Haan Jij schrijft: Dat lees ik toch anders dan jij, maar dan kan natuurlijk. Ligt aan de bril natuurlijk. Zeker het ligt aan de bril. Maar daarom noem ik het ook een politiek statement. Dat mag, maar het is wel raar dat dit statement in een zogenaamd neutraal rapport staat. Het is sterk politiek geladen. Ik kan een waslijst maken van bedrijven waar mensen gedwongen te werk gesteld worden en waar weknemers niets ervaren van menselijke waardigheid; zelfontplooiing, gezondheid en welbevinden. Wel het tegendeel. Dat soort dingen zijn mooi in een deel van de arbeidsmarkt maar heel veel mensen kijken je verbijsterd als je deze zaken relateert aan hun dagelijks werk. Er zijn bedrijven waar werklozen met het dreigement van strafkortingen naartoe gedwongen worden die een personeelsverloop van meer dan 150% hebben. Bedrijven waar drugs, geweld en seksuele intimidatie op de werkvloer heel normaal zijn. Waar het management niets aan doet omdat ze het niet belangrijk vinden. En dan komt Borstlap met deze onzinnige Bijbeltekst. Het is een kwestie van de bril of je deze waarden aan werk kan relateren maar als je niet ziet dat deze waarden zeker geen regel zijn is het een kwestie van oogkleppen. Verder zijn je opmerkingen over het deel uit maken van de samenleving ook niet echt objectief. Er is niet 1 Nederlandse samenleving en er zijn delen waar lang niet iedereen deel van wil uitmaken. De samenleving wordt doorkruist door diepe kloven. Het spotje van Baudet over zijn bevrijding van de samenleving is dagelijks op de buis. En in economische zin is lang niet alle arbeid nuttig. Op makro niveau kunnen we hele bedrijven sluiten omdat ze niets toevoegen aan het BNP. Er zijn bedrijven die alleen maar geld kosten. Je opmerkingen zijn mij dus net wat te gemakkelijk.

P Haan
P Haan15 mrt. 2021 - 6:36

@DaanOuwens, Vroeger, toen ik nog een kuiken was, werkte je als jochie in de kop van Noord Holland 'bij de boer' om een paar centen te verdienen. In de bollen, seizoenwerk en dat telde leuk op. Er zijn natuurlijk altijd een paar bloedzuigers tussen, maar gemiddeld kwam je elk jaar bij dezelfde terug en vermaakten we ons prima. Toen kwam er ook zo'n commissie, die vond dat de tere kinderzieltjes beschadigd zouden raken als ze in de zomer een paar weken doorpakten en leerden wat eelt was. Het alternatief? Mensen in de WW het land in schoppen. Ik zag ze komen en gaan, en begreep van degenen die gingen toen al waarom ze in de WW zaten. Zonde van je tijd om daar energie in te stoppen. Nu, jaren later met nog steeds eelt op mijn handen, zie ik nog steeds dezelfde scheidslijn. Mijn persoonlijke benadering is dan ook, steek geen energie in mensen die niets terug geven. Of je ze nou een basisloon geeft of een ander soort uitkering, laat ze lekker gaan en hou toch eens op met dat pamperen en koesteren van mensen die niet willen. De groep die wel wil is groot genoeg, en zo wens ik het rapport te lezen. Ik heb een paar simpele leefregels, en een er van is dat ik alleen maar bier drink met de mensen die er wel zijn. Ik heb weinig interesse in redenen om niet te komen, niet te werken, niet deel te nemen of, iets actueler bijvoorbeeld, je niet te laten vaccineren. Dat levert een mooi, zonnig en positief leven op. Met mensen om me heen die er ook zo in staan. Jouw houding is mij net iets te makkelijk :)

DaanOuwens
DaanOuwens15 mrt. 2021 - 9:51

@ P Haan Jij schrijft: Vroeger, toen ik nog een kuiken was, werkte je als jochie in de kop van Noord Holland ‘bij de boer’ om een paar centen te verdienen. Je eerste zin laat zien waar het probleem ontstaat. Je bent van mening dat iedereen dezelfde opvoeding als jij moet hebben want zo is het goed. Inmiddels zijn we een flink aantal jaren verder en wijzer. Duidelijk is dat hoe het vroeger ging niet de beste manier is. Door een instelling zoals die van jou wordt het onmogelijk te leren van fouten. Dat is dom. Daarna schrijf je: Ik heb een paar simpele leefregels, en een er van is dat ik alleen maar bier drink met de mensen die er wel zijn. Die simpele leefregel kom je in je teksten al niet na. Want iedereen moet komen volgens jou. De mensen die niet willen moeten volgens jou verplicht worden te komen om bier met jou te drinken. Je laat mensen niet vrij op een andere manier te leven als jij zelf. Wat mij betreft drink jij alleen bier met lui die hetzelfde denken en doen als jij. Ik geef jou die vrijheid en blijf uit de buurt. Geef jij anderen dan ook de vrijheid om hun eigen leven in te richten zonder last te hebben van jouw denkbeelden.

P Haan
P Haan16 mrt. 2021 - 6:23

@DaanOuwens, Dat heet 'confirmation bias' Het is niet wat er staat, het is niet wat ik bedoel en dat weet je zelf ook wel. Je maakt je er weer makkelijk van af, maar dat is verder prima.

gimli55
gimli5513 mrt. 2021 - 14:30

Er is in de politiek vaak een verschil tussen wat politici zeggen en beloven, en wat het uiteindelijke resultaat is. Vb. De inkorting van de duur van de WW. Hoekstra wijst naar rapport Borstlap, een wc eend rapprt met uitkomsten die overeenkomen met de opdracht. Hij wijst ook naar de stijging van de uitkering gedurende het jaar, wat afhankelijk is je inkomen. Waar hij zo min mogelijk aandacht aan wil schenken is dat doorgerekend het recht op WW uitkering van 24x70=1680% naar 12x80=960% gaat. Alle uitkeringsgerechtigden leveren een flink deel in. Dat blijkt met de huidige aantallen om €600 miljoen te gaan. Met de komende crisis met mogelijke en zeer waarschijnlijke massa ontslagen zal dat bedrag veel hoger zijn. Wie de rekening gaat betalen, is dus al bekend. Hoekstra legt uit dat dit plan pas voor 2025 in de planning ligt en het is doorgerekend door het CPB. Nu rekent het CPB alleen plannen door in een partijprogramma voor de komende regeringsperiode, dus Hoekstra zit te liegen. Dat bleek in Opeen met Wollaars als interviewer. Wijzen naar de positieve wenselijke effecten komt veel voor, dat hebben we kunnen zien bij de decentralisatie van vele zaken richting gemeenten, de invoering Nationale Politie, het pensioen plan. Enz. Mooie beloftes die naderhand een averechts effect hebben gehad op het beloofde resultaat. Zoals de Noord-Zuid lijn, de HSL, de JSF, de Betuwe lijn enz. Van de oppositie worden aanpassingen altijd gevolgd door eisen tot op de cent nauwkeurig onderbouwen en doorrekenen van hun wijzigingen of moties. Het naderhand makkelijk accepteren van overschrijdingen, verlaagt het vertrouwen in de politiek zeer.

3 Reacties
Poeha
Poeha13 mrt. 2021 - 16:55

Waar blijkt uit dat het een wc eend rapport is? De samenstelling van de commissie en de wijze van onderzoek lijken mij prima. Met welk onderdeel van het rapport bent u het niet eens?

gimli55
gimli5513 mrt. 2021 - 21:18

@Poeha Lees mijn stuk nog een keer of volg een cursus begrijpend lezen bij de LOI.

Poeha
Poeha14 mrt. 2021 - 10:13

Ik lees negens waarom het een wc eend rapport is. Waaruit blijkt dat commissie (die een brede samenstelling heeft) naar een specifieke uitkomst heeft willen redeneren. De door de commissie gebruikte resultaten uit andere onderzoeken zijn ook heel breed.