Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Johan Remkes presenteert stikstofconclusie

Uitstoot boeren-grootvervuilers 'beëindigen' en 'voorlopig' vasthouden aan 2030
Joop

Racisme is een oerinstict

  •  
09-11-2013
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
228 keer bekeken
  •  
BNNVARA fallback image
Hoewel racisme als verdedigingsmechanisme al lang niet meer nodig is, blijkt de hedendaagse mens niet veel verder gekomen dan een doorgaans zeer eenzijdige kijk op 'de ander'
Hoewel de discussie over Zwarte Piet steeds vroeger in het jaar begint en Amnesty International onlangs bewees dat de Nederlandse politie structureel racistisch is, wast de Nederlandsche goegemeente den blancke handen nog altijd in onschuld over dit pijnlijke onderwerp. Wij zijn immers een tolerant volkje en dit soort typeringen past ons niet. Bovendien – zo schreef Hasna El Maroudi eerder terecht – ‘er zijn ook aardige racisten’. Vriendelijke buurmannen, aardige verenigingsmensen, joviale ooms en gezellige tantes, waarom zouden die racistisch zijn?
Ten eerste zou de vraag gesteld moeten worden wat racisme eigenlijk is, want daarover bestaat nogal wat onduidelijkheid. Is het een strikt technische term? In de Van Dale lezen we bij het woord racisme:
Een theorie die de superioriteit van een bepaald ras verkondigt / discriminatie op grond van iemands ras.”
Tsja. En daarmee moet de kous dan maar af zijn, stelletje zeurpieten. Omdat slavernij is afgeschaft en via wetgeving is geregeld dat dat iedereen gelijk is in dit land kán er officieel niet eens racisme bestaan in Nederland. Artikel 1 in de grondwet bewijst het toch?
Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.”
Tot zover de officiële versie. Wat mij opvalt in de discussies rondom racisme – in welke vorm dan ook – is dat door autochtonen (bij gebrek aan een beter woord) regelmatig wordt gewezen op een algemeen gedeelde consensus: Nederland is een tolerant land, dit is zelfs in de wet vastgelegd, dus racistisch kun je hier niet zijn. Juridisch zal dit ongetwijfeld kloppen, maar men vergeet hierbij de belangrijkste graadmeter die voorbij gaat aan alle vastgelegde wetten, voorschriften en opiniestukken als deze en vele anderen: het dierlijk instinct van de mens.
Banaals Zoals in onze dierlijke aard, bedoelt u? Jazeker, die ja. Hoe kan het dat bankiers die al tien miljoen op de bank hebben staan, huizenhoge risico’s nemen om een elfde binnen te kunnen halen? Hoe kan het dat op het oog verstandige mannen als Bill Clinton en Dominique Strauss-Kahn uitglijden over zoiets banaals als een seksuele escapade?
Zou het kunnen dat de software van de jager/verzamelaar die wij ruim twee miljoen jaar lang zijn geweest, nog niet is uitgewist door de relatief korte periode van ‘beschaving’ die over ons is gekomen? De jager verzamelde, net als een bankier, zoveel mogelijk voorraad en wie een mammoet wist te verschalken was een held. Trofeeënjacht is zo oud als de mensheid; om te overleven én voor aanzien binnen de gemeenschap. Een man die buit binnen haalt doet het goed bij de vrouwen, nietwaar?
Vreemdelingen Dierlijk gedrag, dus. Miljoenen jaren lang. Omdat onze verre voorouders zich op kale vlaktes moesten wapenen tegen vreemdelingen in periodes waarin wetteloosheid heerste en het recht van de sterkste daarbij altijd overwon, is het niet vreemd dat mensen voelsprieten ontwikkelden om alert te zijn op vreemdelingen, vanuit een defensieve houding. Ik zou dit geen racisme durven noemen; zonder rechtssysteem ben je immers overgeleverd aan de wolven en tegen wolven mag je alle middelen inzetten om te overleven.
Racisme is sowieso niet iets van de onderliggende partij. Racist ben je vanuit een, al dan niet, vermeende bovenliggende positie. De droef stemmende conclusie is dan ook dat racisme in de hedendaagse vorm dierlijk gedrag is dat we al sinds mensenheugenis in ons lijken te hebben. En hoewel racisme als verdedigingsmechanisme al lang niet meer nodig is, blijkt de hedendaagse mens niet veel verder gekomen dan een doorgaans zeer eenzijdige kijk op ‘de ander’. 
Angstreflex We hoeven niet meer te vrezen als een vreemdeling de hoek om komt. We hoeven niet langer bang te zijn huis en haard te verliezen omdat een groep buitenstaanders die van ons af zou kunnen pakken zonder reden. En toch zit die angstreflex er nog altijd in. Onbewust, dat wil ik aannemen, maar het zit er in. Het bewijst dat oerinstincten zich moeilijk laten wegbeschaven. Het laat bovendien zien dat er waarschijnlijk nog twee miljoen jaar nodig zijn om dit hardnekkige fenomeen uit te laten sterven.
Wij zijn nog altijd jager/verzamelaars, gekleed in een dun jasje van beschaving.

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (38)

Luther7bergen
Luther7bergen9 nov. 2013 - 13:25

Ik vind dit soort biologisch determinisme zo gemakzuchtig. Mensen zijn biologisch gezien egoistisch, dus dan is dat eenmaal zo. Tegelijkertijd zijn mensen biologisch gezien ook sociaal en onbaatzuchtig. Dus wat moet je er mee, behalve de kans te vervallen in ethische apathie? Nee hoor, racisme is een keuze.

GingerTed
GingerTed9 nov. 2013 - 13:25

Ironisch. Je betoont je in de eerste regels al slachtoffer van je onderwerp door uitsluitend en dus racistisch te spreken over "de Nederlandsche goegemeente" die "den blancke handen nog altijd in onschuld over dit pijnlijke onderwerp". Daarna suggereer je ten overvloede ook nog dat deze verwijtbare mijns inziens universeel menselijke kwalijke eigenschap, dus juist omdat het anders racistisch is vrij van etniciteit, in Nederland de blanke burgers meer te verwijten valt, of zelfs exclusief, dan andere niet-blanke Nederlanders omdat je het over hen als een "goegemeente" schrijft die zich hierin dus als gemeente collectief gedragen, nog extra racistisch aangezet met je gebruik van zogenaamde voor hen blijkbaar kenmerkend oud-Nederlands taalgebruik, wat bewust nog naar nog erger verwijst. Ergo; Je valt verder op geen enkele manier meer serieus te nemen. Maar dat zal de bedoeling ook zijn. Maar was het ook de bedoeling dat ik, en vast ook anderen, dan na die eerste regels niet meer verder lezen en zich opnieuw bevestigd zien in dat de grootste racisme roepers dat meestal zelf vooral zijn en dat zich dat niet beperkt tot enige etniciteit maar meer bepaald wordt door intellectuele (on)vermogens van individuen?

JoopSchouten
JoopSchouten9 nov. 2013 - 13:25

Dit stuk geeft woorden aan wat ik in mijn achterhoofd had zweven. Bedankt Dennis. In de Piet-discussie krijgen zowel pro als contra argumenten water uit dezelfde racismebron.

Poelly
Poelly9 nov. 2013 - 13:25

Dennis, amnesty bewees niets. ze deden aannames en bijzonder selectief onderzoek. kom op zeg, je kunt beter als je iets wilt aantonen

Patrick Faas
Patrick Faas9 nov. 2013 - 13:25

De Nederlandse term "ras" is nogal achterhaald geraakt sinds we zoveel meer weten over genen. We herkennen in die genen geen Joods ras en ook een donkere huidskleur bleek geen rassenkenmerk. We meten zelfs grotere genetische variatie onder Afrikanen dan in de hele rest van de wereld. Maar het idee van mensenrassen bestaat nog wel. Het idee is niet biologisch meer, maar cultureel. Het groepsgewijs pesten of discrimineren van mensen met een donkere huidskleur of met een bepaald geloof kunnen we dus "racisme" noemen ook al vormen zij biologisch geen ras.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 nov. 2013 - 13:25

Instinct is een rotwoord omdat het lijkt alsof iets is vastgebeiteld. Mensen zijn - als alle dieren - zeer complex. Je hebt allerlei neigingen van geboorte af aan meegekregen. Xenofobie is daar één van. Het denken in stereotypen is daar een andere van. De combinatie van die twee brengt racisme voort. Maar mensen hebben - net als alle andere dieren - meerdere neigingen meegekregen bij geboorte. Nieuwsgierigheid is daar één van. Nieuwsgierigheid gaat tegen xenofobie en het denken in stereotypen in. En verder hebben we nog ons verstand. Het grote probleem van die twee antidoten tegen racisme, nieuwsgierigheid en verstand, is dat ze niet werken als mensen bang zijn. Bange mensen worden steeds racistischer. Dat is ook wat je ziet gebeuren. Daarom: wees op je hoede als iemand je bang wil maken voor wat dan ook.

Reinaert de Vos
Reinaert de Vos9 nov. 2013 - 13:25

[Racisme is sowieso niet iets van de onderliggende partij. Racist ben je vanuit een, al dan niet, vermeende bovenliggende positie. De droef stemmende conclusie is dan ook dat racisme in de hedendaagse vorm dierlijk gedrag is dat we al sinds mensenheugenis in ons lijken te hebben. En hoewel racisme als verdedigingsmechanisme al lang niet meer nodig is, blijkt de hedendaagse mens niet veel verder gekomen dan een doorgaans zeer eenzijdige kijk op 'de ander'. ] Racisme kan ook van de onderliggende partij komen, juist als sterk overlevingsmechanisme. En dit kan zeer kwaadaardige vormen aannemen van exclusiviteit en morele superioriteit. Het Zionisme is bijvoorbeeld door de Verenigde naties racistisch genoemd. Het is ook maar wat je de bovenliggende partij noemt. Historisch gezien zijn de Joden duidelijk de onderliggende partij maar militair en economisch op dit moment misschien niet. Het blijft dus een tamelijk wankele en subjectieve redenering. De redenering van de auteur verder volgend dat racisme een verdedigingsmechanisme is dat nodig was tegen 'vreemdelingen' op de kale vlakte maar dat we in onze beschaving dit nu niet meer nodig hebben lijkt me dat veel mensen de globalisering en bijbehorende migratie juist wel opvatten als vreemdelingen op een kale vlakte. Zeker aangezien vormen van discriminatie en racisme ook van buiten wordt binnengebracht zijn we al een jaar of tien in grote verwarring wat we wel of niet tolereren, wat wel of geen discriminatie is, of we iedereen moeten laten assimimileren of dat segregatie met bijbehorende 'afwijkende' waarden en normen te tolereren zijn en wat ons eigen racisme is etc. Zondebokken worden in alle groepen en lagen gezocht en gevonden. Ik zou dus bepaald niet willen beweren dat het allemaal zo'n 'veilige' situatie is. En ik kan al helemaal niet meegaan in de bewering dat dit door de beschaving komt. Wat betreft beschaving zijn we er niet veel mee opgeschoten. De techniek verbeterd elke seconde maar de biologie en zeker de moraal maakt weinig sprongen naar boven. Stel je eens voor dat de moraal net zo'n ontwikkeling zou hebben doorgemaakt als de ontwikkeling van de mobiele telefoon. Wow! Dream on...

voornaamachternaam
voornaamachternaam9 nov. 2013 - 13:25

- De (beschuldigde) onbewuste racist Deze zelfmanipulatie processen waardoor je een ander “onbewust” emotioneel kan manipuleren /kleineren dienen voor terugkerende momenten van onzekerheid die een ieder ervaart. Omdat aangenomen/aangeleerde vooroordelen wat betreft ras/cultuur/religie/titel voortkomen uit geplande generalisatie en historische gebeurtenissen kan je je daaraan vasthouden op momenten dat je ze gebruikt als dekmantel in geval van racisme/discriminatie. Beoordeling en veroordeling aan de hand van stereotypes houdt de psychologische oorlog in stand en daarmee ook minderheidsgroepen en armoede. Het nastreven van een stereotype om een gevoel van zekerheid te ervaren en daardoor het gevoel te hebben zelfverzekerd te zijn bepaalt een groot deel van de economie en het bedrijfsleven. zekerheid = onzekerheid. Het “onbewust” niet erkennen van eigen onzekerheid houdt stereotype gedrag in stand. Minderheidsgroepen en armoede zijn een onlosmakelijk onderdeel van de kapitalistische wereld. hoogmoed hebzucht lust afgunst woede gemakzucht onmatigheid "het gaat niet om wat je meemaakt maar om hoe je ermee omgaat" - karakter is niet erfelijk - racisme is aangeleerd Als je "onbewust" omgaat met keuzes waardoor je je karakter vormt (de intentie van je keuze tegenover jezelf verdraaien), zal je op momenten vanuit natuurlijk instinct schuldgevoelens/gevoelens van zelftwijfel ervaren (onzekerheid). Als je jezelf gemanipuleerd hebt en dat niet kan toegeven vanwege gebrek aan begrip van informatie of zelfkennis, kan je in de war raken, de gevoelens misplaatsen en symptomen ervaren die je kan terugvinden in verschillende ziektebeelden.

MarjoleinS2
MarjoleinS29 nov. 2013 - 13:25

Misschien is het handig te (leren) relativeren i.p.v. voortdurend op te winden over welke vorm van racisme ook, door de humor ergens van in te zien. Waarvoor kijken we anders graag naar cabaretprogramma's? Die staan bol van relativerende humor, soms ook wel erg hard, en lachen we enigszins besmuikt: " dit is wel heel erg hard, maar toch ook wel weer erg grappig. " Wat niet betekent dat je alles moet weg relativeren, maar het helpt wel. De diversiteit in humor is gelukkig zo groot dat er altijd wel iets te lachen valt, of om iemand. En we lachen allemaal het hardst om de ander, ook degene die zich gediscrimineerd voelt. We zijn geen heilige boontjes.

Gualtero
Gualtero9 nov. 2013 - 13:25

Luister even (52") en krijg kippenvel. http://www.youtube.com/watch?v=nHKzn8aHyXg Het lied komt uit de musical 'South Pacific' van Rodgers & Hammerstein. Hen werd dringend aangeraden het lied te schrappen, omdat het te controversiëel zou zijn. Hun reactie was strak en helder. 'Het gaat om dit lied. Als we dit lied schrappen, kunnen we de rest van de musical ook weglaten.' Voor meer achtergrondinformatie: http://en.wikipedia.org/wiki/You've_Got_to_Be_Carefully_Taught

Sodapop1
Sodapop19 nov. 2013 - 13:25

Racisme is een oerinstict waarin je naar eigen keuze in kan stinken.

Zjenny
Zjenny9 nov. 2013 - 13:25

Territoriumdrift is een belangrijk kenmerk van het reptielenbrein. Geweld en agressie ook. Maar we hebben meer in onze hersenpan en lijf dan een reptielenbrein. Het hangt er maar van af waar je focus ligt hoe je je gedraagt.

1 Reactie
JoopSchouten
JoopSchouten9 nov. 2013 - 13:25

Piet Vroon wees ons op evolutionaire defecten van onze hersenen in zijn boek 'Tranen van de krokodil'. 'Als voelend en denkend wezen zijn we een knecht van drie heren.': http://www.rijnlandmodel.nl/achtergrond/psychologie/psychologische_krachten_drie-lagen_bronnen.htm

lembeck
lembeck9 nov. 2013 - 13:25

Elk mens heeft racisme in zich en het is bewezen dat racisme voortkomt uit angst, evenals boosheid en woede voortkomen uit angst. De mensen die echt racistisch worden /zijn , geven dus gehoor aan hun angsten en weigeren na te denken, of kunnen dat niet (meer). De bedoeling is om bij jezelf na te gaan, of je racistisch bent. Kwestie van eerlijk zijn tegen jezelf. Ik moet dan zeggen:"Ja, ook ik ben bij tijd en wijle racistisch geweest." Je dient daarvan te leren en bij een volgende keer eerst na te denken, of wat je wilde denken, of zeggen, racistisch zou zijn, of niet. De opmerking:"Eerst tot tien tellen, voor je reageert." is er niet voor niets. Elk mens kan racistisch zijn. Net zoals elk mens een ander mens kan doden. Het is een kwestie van bij jezelf nagaan, of die drang in je wel goed is. Zo niet... ga er dan tegenin.

1 Reactie
Sonia2
Sonia29 nov. 2013 - 13:25

Je hebt het in wezen over beschaving.

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

[Racisme is een oerinstict] Niet helemaal mee eens. Xenofobie is een oerinstinct en racisme is daar een onderdeel van. Zoals ik al eerder meldde is dit nog steeds van belang. Niet zomaar mensen vertrouwen, of binnenlaten. Dit doe je alleen maar met mensen die je kent en hebt leren vertrouwen. We beginnen allemaal een beetje xenofobisch. We tasten elkander af en laten elkaar pas dichterbij komen als we elkaar ook aardig vinden. Daarom hebben we ook sloten op de deuren, auto's, we hebben verzekeringen en noem maar op. Alleen dat bewijst al dat xenofobie nog steeds van toepassing is. Het nadeel met racisme is dat dit zichtbare xenofobie is. Je wantrouwd dan iemand omdat deze zichtbaar als "vreemd" is. Als nieuwkomer met uiterlijke kenmerken hebben het nadeel dat ze in een nieuwe groep komen extra hard hun best moeten doen. Primitief? onbeschaafd? Ja misschien wel, het wordt alleen nog steeds bewezen dat een beetje (let wel een beetje, geen witte kappen, brandende kruizen en bla bla bla) is nog steeds verstandig.

1 Reactie
Sonia2
Sonia29 nov. 2013 - 13:25

[Xenofobie is een oerinstinct en racisme is daar een onderdeel van.] Zeker niet. Iedereen is min of meer xenonofoob (het mens-dierlijke instinct dus) maar niet iedereen is een racist. Je kunt de Ander zien als een (onbetrouwbare) vreemdeling of indringer (bijv. Israëlis noemen niet-Joodse immigranten "infiltranten"), of je kunt de Ander zien als een gelijkwaardige (mede)mens, die er weliswaar anders uitziet, andere gewoontes heeft, etc.

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

[De droef stemmende conclusie is dan ook dat racisme in de hedendaagse vorm dierlijk gedrag is dat we al sinds mensenheugenis in ons lijken te hebben.] U gooit al het racisme op 1 hoop. Zelfs een robot met slimme algoritmes van pattern recognition en machine learning van artificial intelligence zal naar onze definities racistisch zijn. Aan statistisch denken is op zich zelf niets dierlijks aan, wel dat we het voornamelijk onderbewust doen. Dat bij gebrek aan genoeg informatie zeer oppervlakkige informatie de doorslag gaat geven voelt terecht niet rechtvaardig aan (maar is wel het slimste voor de persoon die de keuze MOET maken). Maar dat iemand verantwoording moet dragen voor alle mensen die een dezelfde opvallend kenmerk hebben en bij een bepaalde statistiek er overduidelijk uitvallen, is misschien net zo raar dat je ook verantwoording moet dragen voor de persoon die je vroeger was! In beide gevallen oneerlijk en schadelijk, iedereen kan veranderen (we veranderen elke dag een beetje! per seconde worden er al 10 miljoen cellen aangemaakt dus dat is niet verwonderlijk) Joop, mag ik hier eens een stukje over schrijven?

1 Reactie
Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 nov. 2013 - 13:25

[Aan statistisch denken is op zich zelf niets dierlijks aan, wel dat we het voornamelijk onderbewust doen.] Statistisch denken zegt niets, 0,0, over een individu. Wat jij "statistisch denken" noemt, is denken in stereotypen (die je dan voedt met statistieken). Dat is bij uitstek "dierlijk". Dat iets "dierlijk" is, zegt op zichzelf niets. Er is wel meer "dierlijk". Nieuwsgierigheid bijvoorbeeld. Denken in stereotypen is funest voor elk individu dat je op die manier benadert. Probeer je nieuwsgierigheid een keertje te voeden, zou ik zeggen. Dan moet je wel iets aan je angst doen (denken in stereotypen is gebaseerd op angst).

Sonia2
Sonia29 nov. 2013 - 13:25

Racisme is geen oerinstict, dat is Dawkins kletspraat. Racisme is een ideologie en inclusief het gedrag dat daaruit voortkomt. En dat kan aangeleerd worden, en kan dus nooit een instinct zijn. Xenofobie is een oerinstinct. Angst voor het vreemde of de vreemdeling, die we niet kennen en niet weten of we die kunnen vertrouwen. Dat hebben dieren ook. Maar iemand die xenofobisch aangelegen is hoeft nog geen racist te zijn. Racisme ontstaat niet uit angst maar uit zowel een minderwaardigheids- als een superioriteitsgevoel. Het doel is om bepaalde mensen, meestal groepen, minderwaardig te maken en te onderwerpen. Omdat mensen in de basis sociale wezens zijn, is racisme een afwijking, een abberatie, die gekweekt en gevoed kan worden. Dus zeker geen instinct.

1 Reactie
DitBenIk2
DitBenIk29 nov. 2013 - 13:25

'Racisme is geen oerinstict, dat is Dawkins kletspraat.' Zet een chimpansee voor de grap eens bij een andere groep. De kans is klein dat hij het er levend vanaf brengt.

EricDonkaew
EricDonkaew9 nov. 2013 - 13:25

Racisme en xenofobie zijn geen van beide oerinstincten. Het zijn grotemensenproblemen. Kinderen zijn noch racistisch, noch xenofoob. Toen ik trouwde in een boerendorpje in het noordoosten van Thailand, was ook een negenjarig nichtje van mij, als bruidsmeisje, van de partij. Lichtblond, blauwe ogen, blanke huid. De kindertjes in het dorp, zelf zonder uitzondering met een getinte huid, ravenzwart haar en bruine (oosterse) ogen, hadden zoiets nog nooit gezien. Gaf dat problemen? Nee, totaal niet. Mijn nichtje werd al binnen enkele minuten volkomen opgenomen door haar Thaise leeftijdsgenootjes. Ze deden stoelendans en andere spelletjes. Iedereen vond het prachtig. Volwassenen, mannen nog iets meer dan vrouwen denk ik, hebben geldingsdrang, willen zich manifesteren en beter zijn dan de rest en hoe kan je dat beter doen dan door (groepen) mensen - uiteindelijk concurrenten in de ratrace des levens - alvast maar weg te zetten? Je ziet hetzelfde met de pietendiscussie. Alleen volwassenen doen daar moeilijk over, kinderen werkelijk totaal niet. En daarom is het zo jammer dat volwassenen dit onschuldige feest voor kinderen dreigen te bederven.

1 Reactie
Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

["Racisme en xenofobie zijn geen van beide oerinstincten. Het zijn grotemensenproblemen"] Racisme is aangeleerd gedrag. Xenofobie is een ziekelijke en besmettelijke vorm van het oerinstinct

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

Voor dat hele racisme of voor mijn part xenofobie als zogenaamd dierlijk oerinstinct wordt geen enkele onderbouwing gegeven dan de bekende vage praatjes over de jager-verzamelaar op de toendra. En dat is niets dan ideologische kletspraat en bedachte reconstructies achteraf, waarbij bij gebrek aan overgeleverde bronnen nogal wat dichterlijke vrijheid wordt gepermitteerd. Wanneer je je richt op geschreven bronnen, dan komt er een veel ambivalenter beeld naar voren. Enerzijds angst of voorzichtigheid t.o.v. het vreemde, anderzijds juist een enorme nieuwsgierigheid en leergierigheid. De oude Grieken voerden niet alleen oorlogen maar hadden ook een uiterst gastvrije houding tegenover vreemdelingen, want een vreemdeling kon zomaar een god blijken te zijn. Handelskaravanen naar het oosten zijn ouder dan de weg naar Rome. De Feniciërs veroverden vooral land om handelsposten te bezetten. En ook de Minoïsche beschaving dankte haar bloei er al aan dat Kreta centrum van de zeehandel was. En ook al was het onderscheid tussen handel drijven en rooftochten soms arbitrair, we hebben onze beschaving niet aan roofvolkeren als Noormannen, Mongolen of ander steppenvolk te danken maar het zijn juist altijd de volkeren met de meeste handelszucht geweest die de geschiedenis uiteindelijk bepaalden. Je kunt dus met minstens evenveel recht stellen dat het de mensen met het oerinstinct waarbij angst voor het vreemde, nieuwsgierigheid en pragmatisme het meest in evenwicht waren evolutionair steeds de winnaars bleken. Racisme of xenofobie wordt dan ineens niet iets waar je met een beroep op dierlijkheid excuses voor kunt aandragen (we zijn diep van binnen nu eenmaal zo) maar precies wat het is: een losersmentaliteit waarmee je uiteindelijk altijd het onderspit zult delven en een garantie om op de mestvaalt van de geschiedenis te belanden.

1 Reactie
Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

[“Enerzijds angst of voorzichtigheid t.o.v. het vreemde, anderzijds juist een enorme nieuwsgierigheid en leergierigheid.”] Klopt. Alleen moet je erbij bedenken dat het oerinstinct ‘nieuwsgierigheid’ in het verlengde ligt van het oerinstinct ‘voorzichtigheid’. Onderdeel van die voorzichtigheid (ik noem het het ‘vlucht-of-vechtinstinct’) is de menselijke behoefte aan zekerheid. Die zekerheid kan op twee manieren bereikt worden: onderzoeken en zo vertrouwd maken of vernietigen. Racisten doen dit laatste. De oude Grieken deden wat beschaafde mensen nu nog doen: onderzoeken, vertrouwd maken. Hun gastvrijheid had ten doel de vreemdeling te leren kennen. (misschien was het wel een god)

Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

Ook in dit stuk wordt het woord racisme weer veel te lichtvaardig gebruikt. Op deze manier devalueert het sterk en wordt ook de brave, niet-racistische burger, die zich een keer per ongeluk verspreekt een racist. Zo ook wordt het onschuldige sinterklaasfeest een racistische belediging. Een stap verder en spellen als dammen en schaken worden als racistisch gezien en de term ‘het zwarte schaap van de familie’ wordt verboden. Ik heb het in de Van Dale èn in de Winkler Prins nagekeken. In beide wordt een heel wat uitgebreidere definitie van ‘racisme’ gegeven dan die ene korte regel van de heer l’Ami, waardoor een veel genuanceerder beeld ontstaat van wat ‘racisme’ is. Laat mij het nog eens uitleggen: Racisme is geen oerinstinct. Racisme is een aangeleerde, kwaadaardige, door abjecte “leiders” opgeblazen, om machtspolitieke redenen uitgedragen manier van denken en handelen. Het is een van de kwalijkste gevolgen van het superioriteitsdenken waar de Europeaan al sinds de 15e - 16e eeuw, toen hij op zijn ontdekkingsreizen andere volken en culturen vond, aan lijdt. Racisme is ook nooit een verdedigingsmechanisme geweest. Racisme is agressie. Angstagressie misschien, maar het blijft agressie, maar je hebt gelijk als je stelt dat het wortelt in een oerinstinct. Ik heb al eerder geprobeerd uit te leggen hoe dat zich zo ontwikkeld heeft. Ik zal dat niet herhalen. Alleen dit: Racisme is een uit de hand gelopen uitwas van een oerinstinct, nl het ‘vlucht-of-vechtinstinct, gecombineerd met het evenzeer ingebakken wij-zij-denken. Het is een dodelijke kanker in de samenleving. Racisme verhoudt zich tot het oerinstinct als obesitas tot honger Onbedoeld racisme bestaat niet, evenmin als de ‘aardige racist’. Racisme is per definitie opzettelijk en de racist is per definitie onaardig. Om de discussie zuiver te houden is het belangrijk dat we de verschillen tussen argeloze versprekingen of ongewild vernederend gedrag enerzijds en opzettelijk discriminerend of racistisch gedrag anderzijds goed in de gaten houden. Het verschil zit hem in de intentie van de ‘dader’ en die is belangrijk, want een argeloze onschuldige van racisme beschuldigen is net zo racistisch als het ‘echte’ racisme. Ten onrechte het slachtoffer spelen is vernederend en schadelijk voor alle partijen.

1 Reactie
Reinaert de Vos
Reinaert de Vos9 nov. 2013 - 13:25

[Om de discussie zuiver te houden is het belangrijk dat we de verschillen tussen argeloze versprekingen of ongewild vernederend gedrag enerzijds en opzettelijk discriminerend of racistisch gedrag anderzijds goed in de gaten houden. Het verschil zit hem in de intentie van de ‘dader’ en die is belangrijk, want een argeloze onschuldige van racisme beschuldigen is net zo racistisch als het ‘echte’ racisme. Ten onrechte het slachtoffer spelen is vernederend en schadelijk voor alle partijen. ] Precies.

JoopSchouten
JoopSchouten9 nov. 2013 - 13:25

Angst is een oerinstinct en een drijfveer van racisme Geef een homogene groep studenten rode en blauwe armbandjes en binnen de kortste keren veroordelen 'rooien' en 'blauwen' elkaar. 'We zien vooral verschillen en kunnen die niet goed beoordelen.' Wat zijn de factoren die tolerantie doen omslaan in vreemdelingenhaat? Welke ingrediënten polariseren de Nederlandse polder? Ze kennen ze allemaal, de sociaal psychologen van de Nederlandse universiteiten. Verdrietig zijn ze, maar niet verbaasd. Het is haast volgens het boekje. 'Vertrouwd is prettig, vreemd kan verwarrend of bedreigend zijn', zegt massapsycholoog dr. Jaap van Ginneken (Universiteit van Amsterdam). 'Vanaf het meest basale, chemische, dierlijke niveau - de eigen nestgeur stelt gerust terwijl vreemde geuren door onbekende eetgewoonten of andere lichaamsgeuren onrustig maken - tot de voorstelling over hoe de wereld zou moeten zijn, samengebald in ideologieën als zou de christelijke samenleving het toppunt van beschaving zijn en de islamitische barbaars.' Hoe schrikbarend makkelijk tegenstellingen tevoorschijn getoverd kunnen worden, uit het niets, werd afgelopen mei weer eens beschreven in het tijdschrift Psychological Science. Verdeel proefpersonen in twee groepen, geef ze respectievelijk rode en blauwe polsbanden, maak de 'rooien' een beetje boos en voilà, ze reageren negatief op de 'blauwen'. De onderzoeker, dr. David DeSteno van de Amerikaanse Northeastern University, draaide voor de verklaring zijn hand niet om. Boosheid wijst op vijandigheid of dreiging. Dan moet je niet overpeinzen maar reageren, snel en intuïtief. En die intuïtie zegt dat dreiging meestal van buiten komt. Wantrouw dus de buitenstaander. De negatieve reactie op de verkeerde kleur polsband kwam automatisch 'en onbewust; basale reacties die de mens ooit nodig had om te overleven, hebben zich genesteld in de diepe, primitieve hersenkernen, ontoegankelijk voor politiek correcte correcties. Zo zijn veel blanke Amerikanen, ongeacht of ze zich racistisch of tolerant uitlaten, schrikachtiger en wordt een hersenkern voor angst actief, zodra ze een foto van een zwarte Amerikaan zien. Groepsdenken dient om de voortdurende informatiestroom het hoofd te bieden, volgens sociaal-psycholoog dr. Bertjan Doosje (Universiteit van Amsterdam). 'Meubelstukken delen we in als "tafel" of "stoel", mensen als "islamiet", "autochtone Nederlander", "zij", "wij". Het is een bril om naar de wereld te kijken.' Combineer dat echter met de fundamentele behoeften om bij een groep te horen en om ons goed te voelen over onszelf, en de neiging tot vooroordelen is geboren. Doosje: 'Door slecht te denken over andere groepen, voelen mensen zich beter over hun eigen groep, en daardoor beter over zichzelf.' Vooral in onzekere tijden gebruiken mensen die truc, toonden de Amerikaanse psychologen Steven Fein en Steven Spencer aan in 1997. Blanke, niet-joodse Amerikaanse studenten die net kritiek te verduren hadden gekregen, bleven positief over een ogenschijnlijk katholieke 'Maria'. Maar over een ogenschijnlijk joodse 'Julie' uitten ze negatieve vooroordelen. Studenten van wie het ego juist gestreeld was, deden dat niet. Hoe negatiever de bekritiseerden over 'Julie' waren des te meer herstelde hun eigenwaarde. Het hokjesdenken kleurt onze hele waarneming. Van de eigen groep zien en onthouden we vooral de positieve eigenschappen, van buitenstaanders de negatieve. Groepsgenoten kennen we intelligentie en verfijnde gevoelens toe buitenstaanders vooral basale emoties. Van groepsgenoten zien we de individuele verschillen, van buitenstaanders vooral het stereotype. Dr. Maykel Verkuyten, sociaal-psycholoog van het European Research Centre on Migration and Ethnic Relations aan de Universiteit Utrecht kent de vele onderzoeken maar benadrukt dat ze niet bewijzen dat afkeer van vreemden aangeboren is. 'We zijn weliswaar van nature op de eigen familie of groep gericht die bieden steun en vertrouwen.' Maar dat is nog wat anders dan afkeer van vreemden zegt Verkuyten met klem. 'In eerste instantie zijn we neutraal of zelfs belangstellend.' Naast het hokjesdenken heeft de evolutie ons immers óók gezegend met compassie, altruïsme zelfs voor iedereen en alles waarin we iets menselijks herkennen, tot robots en poppen aan toe. Niet voor niets zijn samenlevingen zelden zó diep verdeeld als bijvoorbeeld Israël en Noord-Ierland. En niet voor niets blijven zelfs in zulke extreme situaties velen de ander eerst als medemens zien. De angst voor het vreemde kan dan normaal en menselijk zijn, maar niet het enige gevoel waarmee we worden geboren. Het krijgt niet automatisch de overhand, laat staan dat het vanzelf verandert in afkeer. De checklist van ingrediënten die het groepsdenken kunnen veranderen in afkeer of zelfs haat kan grotendeels worden aangevinkt. Inclusief de sterkste katalysator: het gevoel van bedreiging, in alle soorten en maten. Verkuyten: 'Voorheen was dat de economische bedreiging; de vrees dat banen en huizen naar buitenlanders gaan. Na de moord op Pim Fortuyn maten we dat veel autochtonen zich persoonlijk bedreigd voelen. Terwijl allochtone moslims vaker hun groep bedreigd zien: hun geloof zit in het verdomhoekje en hun cultuur wordt niet geaccepteerd. 'Autochtonen praten wel over een multiculturele samenleving, wat ruimte en rechten impliceert voor meerdere culturen, maar eigenlijk bedoelen we: assimilatie. Je mag er zijn, als je je maar gedraagt zoals wij. Nou, voor veel allochtonen is assimilatie - het opgeven van de eigen cultuur - een schrikbeeld dat stekels overeind zet. 'Dat gevoel van culturele bedreiging speelt nu ook sterker bij autochtonen.' Vooral nu de islam in Nederland - mede door uitvergroting door de focus van mensen én media - groot, groeiend en goed georganiseerd oogt. Als de islam doordringt in onze maatschappij, waar blijven dan onze waarden en normen, wat is Nederland dan nog, vraagt menig Nederlander zich af. En omdat zijn identiteit samenhang met zijn land: wie ben ik dan eigenlijk nog. 'Dat verscherpt de tegenstelling, want, zegt Verkuyten: 'Naarmate men zich minder geaccepteerd voelt, denkt men negatiever over andere groepen.' Dat geldt nu voor beide groepen en dat drijft hen uit elkaar. De polarisatie versterkt zichzelf. Massapsycholoog Jaap van Ginneken: 'Polarisatie heeft altijd de neiging om te escaleren. De ene partij doet dit, de andere partij doet iets groters terug. Het kan in korte tijd uit de klauw gieren en dan is het moeilijk om de geest weer in de fles te krijgen. Mensen denken naïef dat zulke processen geleidelijk verlopen, maar er kan plotseling een kritische drempel worden bereikt. Opvattingen, gevoelens en gedragingen van grote groepen kunnen in korte tijd omslaan,' vertelt Van Ginneken, auteur van het boek Brein-bevingen - Snelle omslagen in opinie en communicatie. Bron.: http://www.rijnlandmodel.nl/achtergrond/sociologie/cultuur_vermenging_xenofobie_bronnen.htm

1 Reactie
Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

["Angst is een oerinstinct"] Klopt helemaal ["en een drijfveer van racisme"] Pas als abjecte 'leermeesters' of 'leiders' het aanwakkeren en richten. Dat dat een heel gemakkelijke zaak is is proefondervindelijk bewezen, zoals jij aantoont.

Ratelaar
Ratelaar9 nov. 2013 - 13:25

Het valt mij op dat veel mensen voorbijgaan aan de eigen natuur. Het is onmogelijk dat wij, superieure rationele wezens niet gewoon omhooggevallen apen zouden kunnen zijn. Er zijn nogal wat mensen die denken dat alles aangeleerd is. Dat is onzin! Daarom ook zie je bij meisjes in een jongetjes lichaam ook dat ze een voorkeur hebben voor meisjes speelgoed. En dat kinderen niet racistisch zouden zijn geloof ik ook niet, ik durf te wedden dat als je kinderen observeert donkere en witte kinderen onderling meer naar elkaar trekken. Onbewust zoek je toch naar mensen waar je een klink mee hebt. En de eerste selectie vind nu eenmaal plaats op basis van uiterlijk. Ontken wat je wil, maar zo is het nu eenmaal. Hoe je reageert op omstandigheden is een combinatie van aangeleerd en natuur. Ken je zelf! Als je onder wisselende omstandigheden, extreme en gematigde bent geweest ontdek je dat je heel primair kunt reageren. Daar kun je niets aan doen. Het hoogste wat je kunt bereiken is bij wet gelijkheid vast leggen. Daarnaast kun je nog iets aan bewustwording doen en hopen dat alles in enige beschaving verloopt. Vergis je niet, beschaving is een uiterste dun laagje vernis. Dat heeft niets te maken met dom- rechts of naïef-links. Als je wakker wordt onder andere omstandigheden na een catastrofale ramp zul je zien dat de wereld en je gedrag er heel anders uitzien. Veel initiatieven om ( vermeend ) racisme if seksisme de kop in te drukken zijn symptoom bestrijding om een kleine groep verongelijkten tevreden te stellen. Dat vind ik veel enger. Dat er juist een kleine groep is die vinden dat ze de moreel superieur zijn en zich wapenen met woorden als racisme, seksisme en discriminatie om hun wil en denkbeelden op te dringen. In discussie valt er niet meer te praten. Want alle argumenten zowel de slechte als de goede worden verworpen omdat dat in de beleving van de 'slachtoffers' dat uitingen zijn van racisme, seksisme of discriminatie. Over dat racisme experiment gesproken, iedereen die er een andere mening op nahoud wegzetten als dom, onbeschaafd en inferieur, wat is dat toch.

2 Reacties
Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 nov. 2013 - 13:25

[Daarom ook zie je bij meisjes in een jongetjes lichaam ook dat ze een voorkeur hebben voor meisjes speelgoed.] Dat is pas vanaf een jaar of twee het geval. Tegen die tijd is de (inderdaad aangeboren) genderidentiteit al lang ingesteld, en hebben kinderen al lang geleerd wat er, volgens de mensen om hen heen, bij die gender hoort. In landen waar niet zo'n rigide segregatie tussen de seksen is is die voorkeur dan ook geheel anders. En dat kinderen niet racistisch zouden zijn geloof ik ook niet, ik durf te wedden dat als je kinderen observeert donkere en witte kinderen onderling meer naar elkaar trekken.] Was dat maar zo :-( Kijk alsjeblieft naar deze video: https://www.youtube.com/watch?v=ybDa0gSuAcg [Onbewust zoek je toch naar mensen waar je een klink mee hebt. En de eerste selectie vind nu eenmaal plaats op basis van uiterlijk. Ontken wat je wil, maar zo is het nu eenmaal.] Dat is nou juist iets waarvan je je niet alleen bewust zou moeten zijn, maar dat je met je verstand zou moeten ontrafelen en ontzenuwen. Je doet jezelf en anderen te kort als je niet zou leren beseffen dat je wel eens onterecht onbewust bang zou kunnen zijn voor mensen die niet op jou lijken. [Over dat racisme experiment gesproken, iedereen die er een andere mening op nahoud wegzetten als dom, onbeschaafd en inferieur, wat is dat toch. ] Als je gelooft dat dat de essentie van dat experiment was, dan heb je er helaas niets van begrepen. Kijk het nog eens! Ze laten in dat experiment zien: - hoe het voelt als er over jou geoordeeld wordt volgens de stereotypen die er bestaan over een kenmerk van je (huidskleur, kleur ogen) - hoe gemakkelijk jij *zelf* dan negatief over jezelf gaat denken (niemand van de blauwogigen dacht over zichzelf als "sterk") - hoe gemakkelijk de mensen die aan de "goede" kant staan (in dit geval de bruinogigen) ook inderdaad de kenmerken van het stereotype gaan zien in elk individu. Er is daar uiteindelijk helemaal niemand als dom weggezet.

Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

[" En dat kinderen niet racistisch zouden zijn geloof ik ook niet, ik durf te wedden dat als je kinderen observeert donkere en witte kinderen onderling meer naar elkaar trekken."] Verkeerde woordkeuze. Kinderen zijn niet racistisch. Dit is de werking van het oerinstinct. Pas als foute opvoeders en 'leiders' zich ermee gaan bemoeien ontwikkelt het zich tot de meest verfoeilijke vorm: racisme.

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

Als racisme een oerinstinct was zou de mensheid allang zijn uitgestorven.

1 Reactie
JoopSchouten
JoopSchouten9 nov. 2013 - 13:25

Als racisme het enige oerinstinct was zou de mensheid allang zijn uitgestorven. Ter compensatie hebben we empathie.

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

Wat een radicale opmerkingen hier over racisme, tijd dat de 'linkse' rakkers eens wat nuancering leren kennen. Voor we racisme in al haar nuances begrijpen kunnen we immers de kwalijke varianten niet efficiënt en gemeenschappelijk aanpakken. Er zijn genoeg voorbeelden van handig gebruik van stereotypes: Neem nou de leraar voor het kinderklasje die genoeg aan zijn hoofd heeft en gemakshalve aanneemt dat hij of zij gelijk heeft en niet de leerling. Dit is zonder twijfel een vorm van racisme (discriminatie als je wilt); soms heeft de leerling wel gelijk en is hij gewoon gediscrimineerd op dat moment. Je kunt als leerling en leraar hier handiger mee leren omgaan, maar deze vorm van discriminatie zal moeten blijven. Graag lees ik uw bedachtzame reacties!

1 Reactie
Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

Ziehier een ‘bedachtzame reactie’: Je gooit een flink aantal begrippen door elkaar. Het begint met een oerinstinct, namelijk voorzichtigheid, argwaan, als men tegenover iets onbekends of een onbekende komt te staan. Dit instinct is een noodzakelijke voorwaarde voor de soort om te kunnen overleven en is daarom in ieder dier, en dus ook in ieder mens, al naar gelang de kwetsbaarheid, of het gevoel van kwetsbaarheid (onzekerheid, angst) meer of minder sterk aanwezig. Omdat de mens evolutionair gezien een prooidier is (niet alleen voor de grotere predatoren, maar ook voor zijn soortgenoten), is dit instinct in iedere mens in sterke tot zeer sterke mate aanwezig. Je kunt het het vlucht-of-vechtinstinct noemen. In zijn meest excessieve vorm wordt het xenofobie genoemd, vergelijkbaar met obesitas en anorexia tegenover het instinct eetlust. In het verlengde van dit angst/onzekerheidsgevoel ligt de menselijke nieuwsgierigheid, de aantrekkingskracht van gevaar. Om aan de onzekerheid die het onbekende in ons oproept een einde te maken, hebben we de neiging dit te onderzoeken. Dit is de basis van de ontwikkeling die de mensheid tot nu toe heeft doorgemaakt. Naast deze voorzichtige nieuwsgierigheid hebben we ook de neiging tot generaliseren, denken in stereotypen. Als we één eigenschap van iets onbekends hebben ontdekt, hebben we de neiging dit als een algemeen geldende eigenschap voor dat onbekende aan te nemen. We generaliseren, denken in stereotypen, hebben vooroordelen. Pas als dat onbekende echt bekend is geworden gaan we de uitzonderingen zien, de eigen kenmerken van de individuele leden. Op deze manier benadert de mens over het algemeen alle onbekende fenomenen die hij tegenkomt. Let wel, we hebben het nu dus over gevoelens, emoties, activiteiten van de geest. Ik beperk me verder tot de mens-tot-mens-relatie. Deze emoties brengen ons tot daden. In eerste instantie is er de voorzichtige verkenning. Als die meevalt is het goed. De nieuweling kan in de groep opgenomen worden. De hele groep nieuwelingen valt dus mee en kan in de groep opgenomen worden. Maar het kan ook tegenvallen. Je bent bijvoorbeeld eens beroofd door een ‘zwarte’. Alle ‘zwarten’ zijn nu opeens rovers en worden buitengesloten. Generalisatie, stereotype. vooroordeel. De ellende is, dat mensen, gestuurd dor hun emoties heel gemakkelijk tot negatieve vooroordelen te brengen zijn. Veel gemakkelijker dan tot positieve vooroordelen. Dit mechanisme wordt door abjecte ‘leiders’, politici, religieus leiders, 'leermeesters', 'goeroes', sekteleiders, noem maar op, misbruikt, aangewakkerd en gericht tegen willekeurig welke minderheidsgroep dan ook ter wille van hun eigen macht en status. Dit is racisme. Kort samengevat: Onzekerheid, angst, xenofobie zijn emoties die tot stereotypie en vooroordeel kunnen leiden. Xenofobie is de excessieve (pathologische) eindvorm hiervan. Uitsluiting kan het gevolg zijn. Dit hoeft niet meteen negatief te zijn. Als je ontdekt dat iemand een boef is, sluit je hem terecht buiten je groep. Het is dan vrij logisch dat je ook zijn vrienden buiten je groep houdt. Dit is aangeleerd gedrag Je kunt ook mensen uitsluiten, discrimineren, vanwege de verklaringen van derden. Je bevindt je nu op het hellende vlak van discriminatie die tot racisme kan leiden. Ik hoop dat je hiermee tot nuancering van je standpunten kunt komen.

[verwijderd]
[verwijderd]9 nov. 2013 - 13:25

Racisme duiden als een overlevingsstrategie vind ik persoonlijk nogal onsmakelijk.Ook al zal dat waar zijn (wat ik zondermeer aanneem) geeft men met dit argument, de racistische meerderheid in dit land, handen en voeten. Zoiets van: ach,we mochten die mevrouw op het malieveld proberen te lynchen,het is immers biologisch bepaalt,we kunnen er niets aan doen. Dat is me te makkelijk en in mijn visie begeven we ons hiermee niet op een hellend vlak ,maar vallen direct in de poel des verderf die rassenhaat heet. Na de moderne schedelmeters (Niemoller) die de inferioriteit van donkere mensen staven met pseudo wetenschap, hebben we nu iemand die apartheid wil duiden met: Het is nu eenmaal zo.. Geef mijn portie maar aan Fikkie!

1 Reactie
Beisser
Beisser9 nov. 2013 - 13:25

[“Racisme duiden als een overlevingsstrategie vind ik persoonlijk nogal onsmakelijk.Ook al zal dat waar zijn (wat ik zondermeer aanneem) geeft men met dit argument, de racistische meerderheid in dit land, handen en voeten.”] Het misverstand waar ik voor gewaarschuwd! Levensgroot! Racisme is een kwaadaardige tumor van de geest. Het groeit op een oerinstinct dat in ieder mens (en dier) sinds het begin der tijden aanwezig is. Dit oerinstinct brengt de mens ertoe het vreemde en de vreemde(ling) voorzichtig en argwanend te benaderen. (Het voorzichtige eerste hapje van een nieuw, exotisch gerecht, de voorzichtige benaderering van de nieuwe buurman, ook al is dat een direct herkenbare modale kaaskop ). Net zoals het oerinstinct ‘eetlust’ kan ontaarden in obesitas en de angst om te vallen in extreme hoogtevrees kan ontaarden, kan dit vlucht-of-vechtinstinct ontaarden in xenofobie. Kwaadaardige politici, geestelijk leiders en andere ‘leermeesters’ kunnen deze xenofobie gemakkelijk opwekken, aanwakkeren en richten ter wille van hun eigen macht en status. Voorbeelden ervan zijn de hele menselijke geschiedenis door te vinden. Dit onderscheid tussen oerinstinct en uitwas is belangrijk. De hele zwartepietendiscussie bijvoorbeeld is het gevolg van het misverstand. Jouw reactie ook. En niet alleen de dominante groep kan het misbruiken om zijn gedrag te rechtvaardigen (dat zeg zelf al), ook de onderliggende groep kan het misbruiken om de dominante groep aan te vallen. De naam negerzoen is al verboden. Een stap verder en je mag het niet meer hebben over ‘het zwarte schaap van de familie’ en moeten schaakstukken geel (oh, nee, dan worden de chinezen misschien boos) blauw en groen gemaakt worden.