
Het verhaal is bekend. In tegenstelling tot CDA en D66 wou de VVD onder geen enkele voorwaarde met GL-PvdA in een kabinet. Vermaledijde linkse extremisten immers.
Nadat de drie partijen besloten tot een minderheidskabinet, werd GL-PvdA van verschillende kanten gewaarschuwd voor de nogal duidelijke val die Jetten I had uitgezet.
Want wanneer (inmiddels) PRO zou weigeren de heilloze plannen van het kabinet te steunen, wordt de partij natuurlijk onmiddellijk geframed het landsbelang volkomen ondergeschikt te maken aan haar eigen bedenkelijke linkse ‘hobby’s’.
Zo wordt PRO op twee manieren geschoffeerd. Ten eerste door de partij zonder serieuze argumenten totaal uit te sluiten van regeringsdeelname. Ten tweede door te eisen dat de partij een type steun verleent aan een serie kabinetsmaatregelen die Pro nooit zou zijn overeengekomen wanneer zij wel aan het kabinet had deelgenomen
VVD wil over rechts
Klaver trapt tot nu toe niet in de val. Volkomen gelijk als hij die maatregelen niet onderschrijft.. Eveneens juist dat hij blijft aangeven hoe de VVD onverstoorbaar een meerderheidskabinet blijft blokkeren dat de puinhopen van Balkenende, Rutte en Schoof misschien een beetje kan helpen oplossen.
Jetten flanste in zijn marketing mood – Optimisme! Aanpakken! – snel en slordig een minderheidskabinet met allerlei losse eindjes in elkaar, waarbij hij door de ervaren onderhandelaars van de VVD bekwaam in het maatpak werd genaaid.
Dat is het probleem. Die losse eindjes, vooral.
Yeşilgöz wil het liefst zaken doen met JA21, SGP en BBB, goed-rechtse partijen die bij haar achterban minder bezwaren opleveren dan PVV, FvD en Markuszower. Alles om te voorkomen dat Jetten met PRO moet gaan regeren.
Daarom suggereren Yeşilgöz en Jetten nu – de voorspelde framing - dat niet zij maar Klaver en zijn partij de zaak ophouden, door niet braaf mee te doen met hun afbraak. Want Prinsjesdag nadert!
We hebben het nog niet gehad over de ChristenUnie. Die wil maar liefst 4 in plaats van Jettens 2,6 koeien per hectare! Met steun van de CU aan zijn plannen kan Jetten aangeven dat er helaas geen meerderheid meer is voor het stikstofbeleid van zijn partijgenoot Van Essen. Want zo werkt democratie toch?
Helaas worden Yeşilgöz en Jetten bij hun framing geholpen door de media, niet alleen de rechtse, maar ook de mainstream. Waarom vallen die laatste niet D66 en CDA frontaal aan omdat zij de nachtmerrie van een VVD-minderheidskabinet in stand houden, dat niets voor elkaar krijgt? Om een verdere afbraak van de voorzieningen? Om Yeşilgöz – verlies op verlies - die meent leiderschap te tonen door snierend over natuur en militaire oefeningen te spreken? Om de mythe van de hardwerkende Nederlander, die in feite vooral in de board rooms te vinden is, de werkelijke elite? Om de groeiende verschillen in inkomen en vermogen? Om de Jetten-leugen ‘dat er geen geld is’?
Geld genoeg
Dat geld is er namelijk wel. Meer dan genoeg zelfs. En dat is nu precies waarom de VVD de poot stijf houdt tegen PRO. De voornaamste reden van bestaan van de zogenaamde liberalen is, zoals we weten, het behartigen van belangen van de machtige lobbygroepen in ons land. Dit, door hen zo weinig mogelijk belasting te laten betalen, zoveel mogelijk de voor hen nadelige regels af te schaffen en ze waar mogelijk ruimhartig te subsidiëren.
Wanneer daarentegen een kabinet met PRO voorzichtig belastingen verhoogt en fiscale privileges afschaft, plus regels die de burger beschermen niet alleen handhaaft, maar zelfs wat verscherpt en subsidie aan fossiele en andere vervuilende en beursgenoteerde bedrijven vermindert, dan wordt de VVD in de kern van haar bestaan bedreigd.
Het verschil met vroeger is wel dat de partij intussen het rechtspopulisme van de politieke concurrenten heeft overgenomen, mede in de hoop hun kiezers te lokken. Een extra dotje vreemdelingenhaat als afleidingsmanoeuvre voor het handhaven van al die spotgoedkope arbeidsmigranten. Plus lankmoedigheid tegen rechts-radicale demonstranten als boeren en anti-azc’ers. Want die zijn nu eenmaal ‘bezorgd’. Of, zo aangrijpend geformuleerd door Rosanne Hertzberger, de grote geleerde van NSC/NRC: ‘de machtelozen die alleen hun trekker hebben om hun onvrede te uiten’.
Vandaar ook dat de VVD tegenwoordig links niet meer als Sinterklaas afschildert, zoals in de dagen van Wiegel, maar trumpiaans als een extremistisch monster dat alles wil vernietigen waaraan de hardwerkende Nederlander zo hecht.
Eigen agenda PRO
Je zal er maar aanstaan: de uitdaging voor Klaver is groot. Een medialandschap dat de framing van het kabinet niet alleen gemakzuchtig overneemt, maar die ook zelf enthousiast verder invult. Rechtse meerderheden in beide Kamers.
Dodelijk voor PRO zou zijn als de partij, hierdoor geïntimideerd, kneuterig gaat schipperen met Jetten over een onsje meer of minder bij dit of dat dossiertje. Zeker als Jetten ondanks zo’n knieval uiteindelijk kiest voor steun van rechts.
PRO moet haar agenda dus niet meer laten bepalen door de VVD en de media. Maar met nieuwe plannen en wetsvoorstellen laten zien hoe het qua beleid wel degelijk op heel veel fronten anders kan. Niet alleen zoveel mogelijk eigen (wets)voorstellen indienen tegenover die van het kabinet, maar ook in dossiers waaraan het kabinet nog niets heeft gedaan. Voortvarend links dus.
Prachtig, dat Klaver en de zijnen het linkse wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. PRO kan niet alleen putten uit de eigen gelederen, maar ook uit tal van linkse denktanks, actiegroepen en wat er aan moois nog meer is.
Juist die rijkdom maakt mogelijk dat PRO een langetermijnvisie – rechts scoort alleen op de korte termijn – kan verankeren in plannen voor nu. We willen direct maatregel A, want die levert op termijn bovendien resultaat X.
Een paar voorstellen uit onze linkse hoorn des overvloed. Alle producten uit Israël boycotten, inclusief militaire. Alle schadelijke bestrijdingsmiddelen verbieden. Vervuilende bedrijven sluiten. Geen subsidie voor de overblijvende vervuilers, maar zware heffingen. Subsidiëren van de landbouwtransitie. Onteigenen van grond in het algemeen belang. Gemeenten de regie over de woningbouw geven.
Meer belasten van de rijken op inkomen en vermogen. Belastingvlucht voorzien van sancties. Banken onder scherper toezicht. Intelligente, eigentijdse defensie in plaats van de ouderwetse, dure hardware. Stimuleren van openbaar vervoer, ook buiten ons land. Kwalitatieve groei bevorderen, want die verbetert het leven van mens, dier en planeet, in tegenstelling tot de oude kwantitatieve van onze neoliberale economen.
Daarbij zoveel mogelijk samenwerken met Volt, SP en PvdD.
En, last, but not least… noem het beestje bij de naam. Geen ‘bezorgde burger’, maar extremistische burger. Geen ‘hervormingen’ en ‘herprioreringen’ van Jetten, maar gewoon bezuinigingen. Geen ‘vrijheidsbijdrage’, maar defensiebelasting.
Cynici zullen tegenwerpen dat al deze moeite voor niets is, want PRO oogst voor de bovengenoemde punten toch nooit een Kamermeerderheid.
Dat is nog maar de vraag. Als duidelijk wordt voor het publiek dat Klavers voorstellen een concreet perspectief bieden, kunnen CDA en D66 ze als loyale coalitiepartijen blijven tegenhouden. Maar de potentiële kiezer zal bij een volgende gelegenheid waarschijnlijk niet meer automatisch op deze partijen stemmen.