Premier Keir Starmer maakt plaats voor opvolger

De met de dag impopulairdere Labour premier Keir Starmer heeft in een verklaring voor de de deur van Downing Street 10 zijn terugtreden aangekondigd. Begin juli zal de partij een vervanger kiezen zodat er na het zomerreces een nieuwe premier kan aantreden. Dat wordt hoogstwaarschijnlijk Andrew Burnham, de populaire burgemeester van Manchester die vorige week in het parlement werd gekozen na een lokale tussentijdse verkiezing. Hij had zich verkiesbaar gesteld om Starmer van de troon te kunnen stoten. In het Verenigd Koninkrijk kunnen alleen parlementsleden benoemd worden in het kabinet.

Starmer verklaarde dat hij zijn ontslag bij koning Charles heeft ingediend nadat duidelijk was dat hij de steun van zijn fractie verloor. Starmer, die aan het slot duidelijk geëmotioneerd raakte, stelde dat hij de partij van de ondergang had gered en veel bereikt had. Binnen en buiten de partij wordt daar duidelijk anders over gedacht. Labour legde het bij de jongste lokale verkiezingen af tegen uiterst rechtse populisten en de Groenen.

De vraag die nu gesteld wordt, is niet wie het best geplaatst was om de Labour-partij te veranderen, ons aan de macht te brengen en te beginnen met het cruciale werk om de levens van miljoenen mensen te verbeteren. Die vragen zijn beantwoord. De vraag die mijn partij nu stelt, is of ik het best geplaatst ben om ons naar de volgende algemene verkiezingen te leiden. Ik heb het antwoord van mijn fractie op die vraag gehoord en ik accepteer dat antwoord met waardigheid. Elke beslissing die ik heb genomen, ging over het land waar ik van hou op de eerste plaats zetten. Daarom zal ik aftreden als leider van de Labour-partij. Ik heb vanmorgen met Zijne Majesteit de Koning gesproken om hem op de hoogte te stellen van mijn besluit.

Starmer is de zesde premier die sneuvelt precies 10 jaar na het omstreden Brexit-referendum. Toenmalig conservatief premier Cameron trad af omdat de uitslag van het door populisten aangejaagde referendum bepaalde dat het VK de Europese Unie moest verlaten. Inmiddels is duidelijk dat die beslissing zeer nadelig uitpakt voor de Britten en heeft een meerderheid spijt van de keuze die ze veelal gemaakt hebben op basis van valse voorwendselen. De Brexit heeft het land van een stabiele natie veranderd in land dat op sommige punten, niet alleen de politiek, doet denken aan een zwak ontwikkelde democratie in andere delen van de wereld.

Theresa May volgde Cameron op maar moest na drie jaar plaatsmaken voor Boris Johnson, voormalig burgemeester van Londen en een populaire mediapersoonlijkheid. Ook hij sneuvelde drie jaar later en werd opgevolgd door de compleet losgeslagen Trump-fan Liz Truss die al na 50 dagen opstapte. Na haar kwam Rishi Sunak die in 2024 verpletterend werd verslagen door Keir Starmer, de nieuwe leider van Labour.

Starmer trof een land in puinhoop aan en nam vervolgens een aantal beslissingen die hem duur kwamen te staan, zoals het afschaffen van de winterse energiesubsidie voor miljoenen gepensioneerden. Hij bleek een kleurloos politicus die door het kwijtraken van het EU-lidmaatschap ook nog eens veroordeeld was tot het steunen van Donald Trump.

Binnen de partij wist hij mede door zwalkend beleid geen gezag te verwerven. Eind vorig jaar raakte hij verder in de problemen door onthullingen uit het Epstein-dossier. Peter Mandelson, die hij tot ambassadeur in de VS had benoemd, bleek nog nauwere banden met de veroordeelde pedofiel te hebben dan al bekend was. Ook werd duidelijk dat tot in de hoogste kringen de benoeming van Mandelson was afgeraden maar Starmer toch doorzette. Volgens eigen zeggen was hij niet goed op de hoogte.

Burnham is een voormalig minister onder Tony Blair die naar links is opgeschoven. Zo wil hij onder meer essentiële nutsvoorzieningen die onder het neoliberale bewind zijn verkocht aan kapitaalkrachtige investeerder hernationaliseren.