
Afgelopen zondag was ik forumlid bij een symposium, van Stichting S4R, over slaapverstoring en luchtvervuiling door vliegtuigen. Dit in het kader van de eis om te stoppen met nachtvluchten. Dat is een onderwerp waar veel polarisatie te beleven valt. Maar dat is van deze tijd. Alles “vraagt” tegenwoordig om overspannen reacties.
Belangrijke sprekers waren de beroemde hersenprofessor Erik Scherder, kinderlongarts dr. Ismé de Kleer en slaapdeskundige dr. Maartje van Stralen. Zij gaven een minicollege over wat geluidsoverlast met je hersenen doet, maar ook wat de vliegtuiguitlaatgas in je lijf en brein aanricht. En dat was niet mis! Zeker niet voor ouderen en kinderen. Het geeft stress, gezondheidsklachten en dus problemen. Het was een spetterend en humorvol minicollege, met een zeer ernstige ondertoon. Een ondertoon die goed aankwam in de bomvolle theaterzaal.

Echter, de boodschap is helder. Vlieglawaai, zeker in de nacht, is slecht voor iedereen. Ook al denk je er geen last van te hebben: je oren doen het altijd, ook diep in de nacht! Ik beperk me nu alleen even tot lawaai.
Maar hoe weet je eigenlijk hoeveel geluid een vliegtuig maakt? En welk vliegtuig vliegt er eigenlijk over je huis? En hoeveel vliegtuigen zijn dat er op een dag? Vaak is het heel erg onhelder of er sprake is van geluidsoverlast. Je hoort iets, je kijkt omhoog en het vliegtuig is alweer weg. Was het een Boeing? Een Airbus? Hoe hoog vloog het? Hoeveel geluid maakte het? En was het er eentje of waren het er tientallen?
Afgelopen week is daar wel verandering in gekomen. Maar liefst drie innovaties zagen het levenslicht en een bestaande meldingensite werd flink verbeterd. Allemaal gemaakt door vooral vrijwilligers. Het zijn innovaties die vliegtuigoverlast inzichtelijk maken.
Zo kwam de gratis Straitos/vliegeluid-app voor Android en iOS beschikbaar. Daar kun je live meten welk lawaai een overvliegend vliegtuig maakt. Je krijgt de decibellen en het vliegtuig op je scherm. Voor de kenners: Het is een sterke verbetering van de aloude Explane-app. Dat is best bijzonder. Je hoeft dus niet meer alleen te zeggen dat een vliegtuig veel herrie maakt. Je kunt het gewoon meten.
Een geweldig staaltje techniek kun je meemaken als je de site Schipholherrie.nl opent. Daar kun je heel goed zien wat het effect is van de overvliegende vliegtuigen. Je kijkt live mee met het vliegverkeer. Waar ik dan weer persoonlijk van schrok is dat een dagje strand er niet leuker op geworden is met al die vliegtuigen die daar laag over scheren. Het is raak van Hoek van Holland tot ver boven Haarlem. Dat wordt werkelijk heel goed in beeld gebracht. Toen ik dit typte vlogen er overigens 174 vliegtuigen boven ons land!
Nog een geweldige uitgebreide innovatie is de site Noisewatch.nl. Daar kun je zien welk vliegtuig er overvliegt en wat de impact is op jouw adres. Daar kijk je nog behoorlijk van op. Je krijgt daar grip op de ervaren overlast, zonder zelf iets te moeten uitzoeken.
En dan is er nog Vliegherrie.nl van SchipholWatch.nl. De meldingssite is vernieuwd en is sneller, beter en veiliger geworden. Ook dat is belangrijk. Want als mensen overlast ervaren, moet je die overlast ook ergens kunnen melden zonder een beroep te moeten doen op een site van Schiphol zelf. Bij Vliegherrie.nl zijn inmiddels zo’n 600.000 meldingen binnengekomen. Al die meldingen bij elkaar geven bovendien een beeld van wat er daadwerkelijk door mensen wordt ervaren. Niet alleen een theoretisch model of een berekening op papier, maar meldingen van mensen die zeggen: hier heb ik last van.
Al die burgerinitiatieven vind ik een heel goede ontwikkeling. Ook voor de vliegfans is het echt heel leerzaam om te zien wat er vliegt en wat het betekent voor de regio en jouw huis. Je hoeft dus helemaal geen tegenstander van vliegen te zijn om hier iets aan te hebben. Want uiteindelijk gaat het om inzicht. Wat vliegt er boven je? Hoe vaak gebeurt dat? Hoeveel geluid maakt het? En wat betekent dat voor de mensen die er wonen?
Jarenlang was vliegoverlast vooral iets wat je moest uitleggen. Je hoorde een vliegtuig, maar het was alweer verdwenen voordat je kon laten zien wat er gebeurde. Dat wordt nu anders, beter! Met deze innovaties kun je kijken, meten, volgen en melden. Dat vind ik grote winst. Niet omdat daarmee alle discussie over vliegen en geluidsoverlast voorbij is. Integendeel. Maar een discussie wordt wel een stuk beter als iedereen naar dezelfde werkelijkheid kan kijken.
Onderaan de streep zijn het prachtige innovaties voor mensen die vliegoverlast ervaren.